Bölüm 7 - Zamanın Külleri Görseli
Bölüm 7 - Zamanın Külleri

İniş Alanı: Uçurumun Kenarındaki Lejyon

6. Sahne 13 dk okuma 17 okunma
Çukurun çevresine sıradan nöbet ateşleri değil, limandan getirilen büyük meşale direkleri dikilmişti.
Çukurun çevresine sıradan nöbet ateşleri değil, limandan getirilen büyük meşale direkleri dikilmişti.
Bu nefes meşaleleri aynı anda geriye itti. Alevler sanki bir görünmez el tarafından büküldü.
Bu nefes meşaleleri aynı anda geriye itti. Alevler sanki bir görünmez el tarafından büküldü.

Tralleis’in kuzey yamaçları, şafaktan hemen önce insan aklının en kolay kandığı renge bürünürdü.

Ne tam karanlıktı ne de aydınlık.

Taşlar griydi. Otlar griydi. İnsan yüzleri griydi. Gökyüzü, gecenin çekilip gitmekle kalmak arasında tereddüt ettiği geniş bir yara gibi, ufuk çizgisinin üzerinde ağır ağır soluyordu. Deniz tarafındaki rüzgâr burada daha soğuk eserdi; limanın tuzunu, zeytinliklerin nemini ve taş ocaklarından kalan eski tozu beraberinde getirirdi.

Fakat o sabaha karşı kuzey yamacında bunların üzerine başka kokular binmişti.

Zift.

Islak kenevir.

Ter.

Korku.

Ve çukurun derinliklerinden ara sıra yükselen, bu çağa ait olmayan keskin bir koku.

Leya bunu duysa belki tanırdı.

Serdar zaten tanıyordu.

Antiseptik.

Mazot.

Yanmış plastik.

Binlerce yıl sonra aynı toprağın üzerinde yükselecek bir revir binasının, jeneratörlerin ve yağmurla ıslanmış betonun hayalet kokusu, Tralleis’in taşlarına sızmaya başlamıştı.

Çukur, şafak öncesi karanlığında açık bir ağız gibi duruyordu.

Elli metrelik dikey boşluk, gündüzleri bile insanı huzursuz eden bir yarıktı. Ama gece meşalelerle çevrelendiğinde artık yer kabuğundaki doğal bir çatlak gibi görünmüyordu. Bir sunak olmuştu. Bir infaz çukuru. Bir kuşatma alanı. Bir kapı. Ya da Morkos’un ona bakışına göre, henüz mühürlenmemiş bir mülk.

Morkos bu görüntüyü özellikle böyle kurdurmuştu.

Çukurun çevresine sıradan nöbet ateşleri değil, limandan getirilen büyük meşale direkleri dikilmişti. Ziftle beslenen alevler, taş duvarlara kan kırmızısı bir ışık vuruyor; karanlığın içinden yükselen gölgeler, çukurun kenarında bekleyen askerleri olduğundan daha iri, daha vahşi, daha kutsal ya da daha lanetli gösteriyordu.

Çukurun çevresine sıradan nöbet ateşleri değil, limandan getirilen büyük meşale direkleri dikilmişti.

Bu bir iniş hazırlığıydı.

Ama Morkos onu bir törene çevirmişti.

Çünkü Morkos, çıplak gücün bazen yetmediğini bilirdi. Gücün görülmesi, anlatılması, halkın zihnine doğru kelimelerle sokulması gerekirdi. Bir adam bir şeyi yaparsa, yalnızca eylem olurdu. Aynı adam onu herkesin korktuğu bir anlamla yaparsa, iktidar olurdu.

Bu yüzden çukurun uzak çevresine halktan küçük bir kalabalığın yaklaşmasına izin verilmişti.

Tam yakına değil.

Tehlikeyi görecek kadar yakın, gerçeği anlayamayacak kadar uzak.

Kadınlar çocuklarını göğüslerine bastırmış, yaşlı adamlar ellerinde tespih, nazar boncuğu ya da küçük tanrı figürleriyle bekliyordu. Bazı gençler meraklarını korkuyla örtmeye çalışıyordu. Birkaç tüccar, Morkos’un yüz ifadesini görmeye uğraşıyor; kimin yanında durmaları gerektiğini anlamak için çukurdan çok onun gözlerine bakıyordu.

Morkos’un istediği de buydu.

Çukurun kendisine değil, onun çukura nasıl baktığına bakmaları.

Çünkü bir karanlığa ilk ad koyan, çoğu zaman karanlığın sahibi sanılırdı.

Çukurun hemen çevresindeki teknik hazırlık ise antik çağın sınırlarını zorlayan karanlık bir mühendislik gösterisine benziyordu. Gemi inşa ustaları gece boyunca çalıştırılmıştı. Limandan sökülen ağır meşe vinç kolları, taş bloklara geçirilmiş demir halkalarla sabitlenmişti. Kalın kenevir halatlar, ziftle ovulup makaralardan geçirilmiş; her birinin ucu farklı ağırlık taşlarına, iniş sepetlerine ve emniyet düğümlerine bağlanmıştı.

Makaralar gıcırdadıkça sesleri normal bir yük kaldırma düzeneği gibi değil, dişlerini sıkan büyük bir hayvan gibi duyuluyordu.

İniş sepetleri çukurun ağzına yakın dizilmişti. Her sepet demir halkalarla güçlendirilmiş, iç kısımlarına tutunma yerleri eklenmiş, altlarına darbelere karşı kalın deri parçaları bağlanmıştı. Halat ustaları düğümleri son kez kontrol ediyor, marangozlar gergin kollara bakıyor, demirciler demir halkaları çekiçle yokluyordu.

Ama hiçbir işçinin eli tam anlamıyla emin değildi.

Çünkü herkes bir gemiyi denize indirmeye alışkındı.

Kimse bir adamı zamana indirmeye alışkın değildi.

Sessiz Avcı, bütün bu hazırlığın ortasında dolaşıyordu.

Bir elinde kırbaç vardı, ama onu yalnızca korkutmak için taşımıyordu. Kırbaç, kalabalığın dikkatini tek noktaya toplayan bir çizgi gibiydi. Şakladığında işçiler duruyor, askerler susuyor, halat ustaları başını kaldırıyor, dua edenler bile yarım nefeste kalıyordu.

Avcı, Morkos kadar gösterişli değildi. O, çukurun çevresinde yükselen meşalelerin altında bile gölge gibi hareket ediyordu. Adamlarına tek tek baktı. Her birinin kemerini, düğümünü, bıçak yerini, yedek halatını, su kırbasını, işaret ipini kontrol etti. Korkularıyla ilgilenmiyordu; korkunun davranışa dönüşüp dönüşmediğiyle ilgileniyordu.

Bir asker, çukurun içinden yükselen ilk boğuk uğultuda dua etmeye başlamıştı.

Avcı yanına gitti.

“Duanı bitirdin mi?” diye sordu.

Asker irkildi.

“Efendim?”

“Çünkü aşağıda devam edersen seni yukarı çekmem.”

Adamın dudakları kapandı.

Avcı uzaklaştı.

Onun için çukurda tanrı olup olmaması ikincil meseleydi. Asıl mesele, halatın kopmaması, adamların sırayı bozmaması ve Morkos’un istediği ilk bilginin yukarı çıkarılmasıydı. Karanlık, tanrı, cin, Rolpa, kapı… Bunların hepsi başkalarının kelimeleriydi. Avcı kelimelere değil, geri dönen ayak izlerine inanırdı.

Ama o sabah, kendi inancının da altından taşlar kayıyordu.

Çünkü çukur sessiz kalmıyordu.

Derinliklerden önce hafif bir çatırdama geldi.

Taş sesi değildi.

Ateş sesi de değildi.

Metal metale sürtüyor gibiydi; ama bu çağın demirinden çıkamayacak kadar hızlı, kesikli ve düzenliydi. Çıtırtı bir an kayboluyor, sonra başka bir yerden geri dönüyordu. Bazı askerler bunun böcek sesi olduğunu söyledi. Bir işçi, yerin altında zincirler çekiliyor olmalı dedi. Yaşlı bir kadın uzaktan “cinler konuşuyor” diye fısıldadı.

Serdar bunu duysaydı tek kelimeyle tanımlardı.

Telsiz paraziti.

Çatırdamanın ardından daha derinden gelen boğuk bir uğultu yükseldi. Toprak çok hafif titredi. Meşalelerin alevleri aynı anda eğildi. Vinçlerden birinin asılı halatı gerginleşip gevşedi.

İşçiler geri çekildi.

Sessiz Avcı kırbacını havada şaklattı.

“Yerinizde kalın!”

Ama sesi bile o uğultunun altında bir an zayıf kaldı.

Uğultu, sanki yerin yedi kat altında büyük bir makine uyanıyor, nefes alıyor, sonra yeniden susuyordu. Bu dünyanın insanları makine kelimesini bilirdi; değirmen, pres, vinç, çıkrık görmüşlerdi. Ama bu ses onlara ait değildi. Bu sesin içinde düzenli bir devir, kapalı bir güç, insan kolundan bağımsız bir ısrar vardı.

Morkos ise bütün bunları çukurun ağzındaki mermer kaideden izliyordu.

Kaide özellikle hazırlanmıştı. Normalde bir komutan savaş alanında yüksek yere çıkar, düşmanı görmek için. Morkos düşmanı görmek için değil, görülmek için çıkmıştı. Üzerindeki koyu renk pelerin rüzgârda dalgalanıyor, pelerinin kenarına işlenmiş Rolpa mühürleri meşale ışığında kırmızı kırmızı parlıyordu. Onu görenler, kendi akıllarında bu mühürlerin ne anlama geldiğini bilmese de, bilmedikleri için daha çok etkileniyordu.

Morkos, cehaletin doğru yönetildiğinde sadakatten daha verimli olduğunu bilirdi.

Elini yavaşça göğsüne götürdü.

Künyeyi çıkardı.

Paslı metal, meşale ışığında altın gibi parlamadı. Buna rağmen halkın bir kısmı nefesini tuttu. Çünkü Morkos onu altın gibi değil, daha değerli bir şey gibi tutuyordu. İnsanlar nesnenin kıymetini çoğu zaman nesneden değil, onu tutan elden öğrenirdi.

Morkos künyeyi havaya kaldırdı.

“Bakın!”

Sesi yamaçta yankılandı.

Uzakta duran halk hareketlendi. Birkaç kişi daha iyi görmek için taşların üzerine çıktı. Askerler başlarını çevirdi. İşçiler bile ellerindeki halatı bırakarak baktı.

“Yabancı,” diye gürledi Morkos, “bu karanlıktan bir hırsız gibi süzülüp geldi!”

Bir fısıltı kalabalığın içinde gezindi.

Yabancı.

Serdar.

Karanlık.

Morkos devam etti:

“Adını sakladı. Yolunu sakladı. Efendilerinin mührünü sakladı. Sizden şifa adıyla itaat, umut adıyla körlük istedi. Ama hiçbir kapı sonsuza kadar hırsızların malı kalmaz!”

Serdar uzaktaki kayalıkların gölgesinden onu izliyordu.

Tarhun yanında çömelmişti. İkisi de çukur alanından birkaç yüz metre ötede, taş çıkıntıların ve bodur çalıların arasına gizlenmişti. Buradan hem Morkos’un kaidesi hem vinç düzenekleri hem de askerlerin yerleşimi görülebiliyordu. Serdar gözlerini kısarak halatların bağlandığı noktaları saydı.

Bir ana iniş hattı.

İki yedek hat.

Bir ağırlık düzeneği.

Üç sepet.

Yukarıda bekleyen on iki seçilmiş adam.

Çevrede en az kırk muhafız.

İşçiler, kayıtçılar, Morkos’un propaganda için getirdiği sahte kutsal görevliler.

Ve halk.

Serdar’ın yüzü sertleşti.

“Morkos bunu askeri operasyon olarak değil, tören olarak kurmuş,” dedi.

Tarhun alçak sesle cevap verdi:

“Kalabalık çok.”

“Kalabalık, karanlıkta zayıflıktır.”

Tarhun ona baktı.

Serdar’ın gözleri hâlâ alandaydı.

“Bir adam korkarsa kendi korkar. Yirmi adam korkarsa korku yön bulur. Halk görürse söylenti büyür. Morkos bunu istiyor.”

“Biz de mi istiyoruz?”

Serdar kısa bir sessizlikten sonra cevap verdi:

“Evet.”

Tarhun şaşırdı.

Serdar açıklamadan devam etti:

“Onların geri döndüğünü halk görmeli. Karanlığın Morkos’a boyun eğmediğini görmeli. Bu gece yalnız adamlarını durdurmayacağız. Onun hikâyesini de kıracağız.”

Tarhun’un yüzünde eski bir asker dikkati belirdi.

“Anlaşıldı.”

Bu kelime yine Yılmaz’dan iz taşıyordu.

Serdar bunu duydu; ama üzerinde durmadı. Şu an her şeyin bir sırası vardı.

Morkos’un sesi yeniden yükseldi:

“Bu çukur, Rolpa’nın mutlak kudretine açılan kapıdır! Yabancı o kapıdan geldi. Ama ben o kapıya bir hırsız gibi değil, bir efendi gibi ineceğim!”

Künyeyi biraz daha yukarı kaldırdı.

“Kapının anahtarı artık benim avucumdadır!”

Halktan bazıları diz çöktü. Bazıları korkuyla geri çekildi. Bazıları Morkos’un gerçekten bir tanrı kapısına hükmedeceğine inanmaya hazırdı. Çünkü insan korktuğu şeye bir sahip bulduğunda rahatlamak isterdi. Sahip zalim bile olsa, sahipsiz karanlıktan daha anlaşılır görünürdü.

Serdar’ın eli istemsizce göğsüne gitti.

Künyenin olması gereken yerde boşluk vardı.

Bu boşluk artık yalnız kişisel bir kayıp değildi. Morkos, o metal parçasını Serdar’ın adından koparmış, kendi yalanına bağlamıştı.

Tarhun bunu fark etti.

“Geri alacağız.”

Serdar gözlerini Morkos’tan ayırmadı.

“Evet.”

“Önce çukur.”

“Önce çukur.”

Çukurun içinden bu kez daha keskin bir ses yükseldi.

İlk çatırdamaya ince bir uluma karıştı. Ne insan çığlığıydı ne hayvan sesi. Uzaktan gelen bir siren yankısı gibi, havayı kesip sonra birden yok oldu. Birkaç asker kalkanını kaldırdı. İşçilerden biri dizlerinin üzerine çöktü. Mühür taşıyıcılardan genç olan, elindeki parşömeni düşürdü.

Sessiz Avcı hemen yanında belirdi.

“Al onu.”

Genç adam titreyerek parşömeni aldı.

“Efendim, bu ses…”

“Ses sana dokunmaz. Ama korkudan elin boşalırsa Morkos dokunur.”

Genç adam başını eğdi.

Avcı çukurun kenarına yaklaştı. Aşağı baktı. Normalde karanlığa bakarken kendi yansımasını aramazdı. Fakat bu kez çukurun dibinde bir an için ışık kıpırdadı.

Beyaz.

Kısa.

Keskin.

Meşale ışığına benzemiyordu.

Avcı gözünü kırpmadı.

Işık kayboldu.

Morkos ise bunu kaçırmamıştı.

Kollarını iki yana açtı.

“Gördünüz mü?” diye bağırdı. “Kapı uyanıyor!”

Halktan bir uğultu yükseldi.

Morkos bu uğultuyu yakaladı. Bir tüccarın pazarda alıcının gözündeki ilk iştahı yakalaması gibi.

“Kapı gerçek efendisini tanıyor!”

Serdar kayalığın arkasında dişlerini sıktı.

“Hayır,” dedi fısıltıyla. “Kapı çığlık atıyor.”

Tarhun ona baktı.

“Ne gördün?”

“Fener.”

“Fener mi?”

“2005’ten sızan ışık. Revir hattı zorlanıyor.”

Tarhun’un yüzü soldu. Gözlerinin arkasında yine bir anlık beyaz duvar parladı. Elini taşın üzerine bastırdı.

“Ben de gördüm,” dedi. “Bir an. Sarı çizgi gibi bir şey de vardı.”

Serdar ona döndü.

“Olay yeri şeridi.”

Tarhun bu kelimeleri anlamadı; ama bedeninin bir kısmı anladı. Nefesi düzensizleşti.

Serdar elini onun omzuna koydu.

“Burada kal.”

“Kalıyorum.”

“Görüntülere kapılma.”

Tarhun’un çenesi sertleşti.

“Emir ver.”

Serdar’ın gözlerinde kısa bir hüzün geçti.

“Sağ hattı sen tutacaksın. Ben alt geçide indiğimde, yukarıdaki ikinci halatın bağlandığı taş desteği gözle. Çökme olursa önce yedek hattı kapatacağız. Adamlar ölmeden geri çekilmeli.”

“Ya üzerimize gelirlerse?”

“Durdur. Gerekirse kır. Ama ipleri kesme.”

Tarhun başını salladı.

“İpler kesilmeyecek.”

Serdar tekrar alana baktı.

Sessiz Avcı ilk sepetin başına geçmişti. Üç asker öne çıkarıldı. Bunlar Avcı’nın seçtiği en inançsız adamlardandı. Birinin boynunda hiçbir tılsım yoktu. Diğeri çukurdan gelen her sese öfkeyle bakıyor, korkusunu küfürle bastırıyordu. Üçüncüsü ise hiç konuşmuyordu. Yüzünde, çok önce idam sehpasında ölmüş ama bedeni borç için geri çağrılmış bir adamın boşluğu vardı.

Halat ustaları sepetin bağlantılarını kontrol etti.

Demir halkalar geçirildi.

Kenevir sargılar belden, göğüsten ve omuz altından bağlandı.

Bir mühür taşıyıcı, titreyen elle ilk grubun adlarını kaydetti. Mürekkep bir noktada dağıldı. Adam eliyle silmeye çalıştı, daha da bozdu.

Sessiz Avcı onu görmezden geldi.

Bu gece kusursuz kayıt değil, geri dönebilecek tanık lazımdı.

Morkos kaideden indi. İlk askerin yanına kadar geldi. Künye hâlâ elindeydi. Onu askerin göz hizasına kaldırdı.

“Bu metal,” dedi, “karanlıktan çıkmış adamın boynundaydı. Aşağıda gördüğünüz şey size yalan söylerse, bu metali hatırlayın. Yol var. Yolun öteki ucu var. Ve o uçtan gelen adam yenilebilir.”

Asker künyeye baktı.

Anlamadı.

Ama Morkos’un gözlerindeki açlığı gördü. Bu da çoğu zaman anlamın yerine geçerdi.

“Ne getireceğiz?” diye sordu asker.

Morkos’un dudaklarında ince bir gülümseme belirdi.

“Önce gördüğünüzü getireceksiniz. Sonra dokunabildiğinizi. Sonra da kapının kendisini.”

Asker cevap vermedi.

Sessiz Avcı araya girdi.

“Aşağıda benden başka ses duyarsanız inanmayın. Halat üç kez çekilirse duracaksınız. İki kısa, bir uzun çekilirse yukarı alınacaksınız. Halat boşalırsa tutunacak yer aramayın; diğer hatta geçin. Işığa koşmayın. Seslere cevap vermeyin.”

Morkos bu pratik talimatlardan hoşlanmadı. Onun kurduğu kutsal havayı yere indiriyordu. Ama şimdilik sustu. Çünkü Avcı’nın işini yapmasına ihtiyacı vardı.

İlk asker sepete adım attı.

Ahşap sepet ağırlıkla hafifçe sallandı.

Çukurdan soğuk bir nefes yükseldi.

Bu nefes meşaleleri aynı anda geriye itti. Alevler sanki bir görünmez el tarafından büküldü. Halktan bir çığlık koptu. Mühür taşıyıcı dizlerinin üzerine düşecek gibi oldu. Halat ustalarından biri ipi bırakacakken Avcı’nın bakışını gördü ve parmaklarını yeniden sıktı.

Bu nefes meşaleleri aynı anda geriye itti. Alevler sanki bir görünmez el tarafından büküldü.

Sonra çukurun derinliklerinden beyaz bir parıltı patladı.

Çok kısa sürdü.

Ama yeterliydi.

Bir an için herkesin yüzü bembeyaz oldu. Meşalelerin kırmızı ışığı silindi. Taşlar renk değiştirdi. Askerlerin zırhları, işçilerin elleri, Morkos’un pelerini, Avcı’nın yüzü ve uzaktaki halkın korkuyla açılmış gözleri, bu çağa ait olmayan sert bir ışıkla yıkandı.

Serdar’ın kalbi sıkıştı.

O ışığı tanıyordu.

Yağmur altında çukurun içine tutulan fener.

Revir kapısının üzerindeki floresan.

Nizamiyenin projektörü.

2005 gecesi.

Hepsi bir anlığına Tralleis’in şafağına çarpmıştı.

Tarhun’un nefesi kesildi.

“Komutanım…”

Serdar gözlerini kapatmadı.

“Gördüm.”

Morkos ise bu ışığı bir uyarı olarak değil, zaferinin ilk işareti olarak okudu.

“Bakın!” diye bağırdı. “Kapı gerçek efendisini tanıyor!”

Kalabalığın içinden bazıları ağladı. Bazıları diz çöktü. Bazıları korkudan geriye kaçtı. Ama kimse oradan tamamen ayrılamadı. Karanlığın ağzında açılan o beyaz parıltı, insanın kaçmak isterken bile bakmaya devam ettiği türden bir felaketti.

Serdar yavaşça cebindeki kolyeye uzandı.

Aylin’in hayat ağacı parmaklarının arasında kaldı. Künye yoktu. Adı düşmanın elindeydi. Ama kolye hâlâ buradaydı. Leya’nın tamamladığı cümle hâlâ kulağındaydı.

Bazı yaralar dikiş tutmaz.

Ama kanama durdurulabilirdi.

Tarhun’a döndü.

“Hazır ol.”

Tarhun başını salladı. Yüzü soluktu; ama gözleri artık dağınık değildi. O an Tarhun’dan çok Yılmaz’a benziyordu. Emir bekleyen, hattı okuyan, korkuyu işin dışına iten bir asker.

Aşağıda makara ilk kez döndü.

Gıcırtı yamaçta yayıldı.

Halat gerildi.

İniş sepeti çukurun ağzından ağır ağır aşağı sarkmaya başladı.

İlk asker karanlığa süzülürken, yukarıdaki meşaleler onun yüzünden birer birer silindi. Önce ayakları kayboldu. Sonra dizleri. Sonra gövdesi. En son, çukurdan gelen soğuk nefes adamın yüzündeki bütün ifadeyi aldı ve onu karanlığın içine çekti.

Serdar, Morkos’un yalnız bir çukura değil, kendi sonunu bilmediği bir tarihe adam indirdiğini gördü.

Sonra alçak sesle söyledi:

“İniş başladı.”


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.