TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ BİLEŞENLERİ

TAB. Türkçe Alan Becerileri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde Türkçe alan becerileri; anlama ve anlatma becerileri başlığı altında dinleme/izleme, okuma, yazma ve konuşma becerileri olarak ayrı ayrı açıklanmıştır. Her bir becerinin tanımı yapıldıktan sonra bütünleşik becerileri oluşturan süreç bileşenlerinin açıklaması yapılmıştır.

MAB. Matematik Alan Becerileri

Matematik alan becerileri ilkokul, ortaokul ve lise düzeyini kapsayan ve süreç bileşenleri ile modellenebilen beceriler dikkate alınarak belirlenmiştir. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde yer verilen beş matematik alan becerisi şunlardır: Matematiksel muhakeme, matematiksel problem çözme, matematiksel temsil, veri ile çalışma ve veriye dayalı karar verme, matematiksel araç ve teknoloji ile çalışma.

FBAB. Fen Bilimleri Alan Becerileri

Fen bilimleri eğitimi, bireylerin karşılaştığı problemleri fark edebilmesi, kararlar vermesi ve hayata yönelik faaliyetlerini bu kararlar bağlamında düzenlemesine yönelik deneyim kazanmalarını destekler. Söz konusu deneyimleri kazandırmak için fen öğretimi sürecinde öğrenciler günlük hayattaki olayları ve olguları fen kavramlarıyla anlamlandırırken bilimsel becerileri uygun ve etkili bir şekilde kullanmak durumundadır.

SBAB. Sosyal Bilimler Alan Becerileri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan kavramsal, sosyal ve duygusal becerilerle eğilimlerin mümkün olduğunca ilişkilendirilebilmesi, alanın kendine özgü yapısını ve sosyal bilimlerin metodolojisini yansıtabilmesi ve işe koşulabilmesi önemsenmiştir. Sosyal bilimler alan becerileri kapsamında yerli ve yabancı literatür, alanın kendine özgü yapısı ve çağın gereklilikleri göz önünde bulundurularak yirmi birinci yüzyıl becerileri ile de güçlü ilişkileri olan on altı alan becerisi belirlenmiştir.

SAB. Sanat Alan Becerileri

Sanat eğitimi, millet bilincinin gelişmesi, toplumsal değerlerin yerleşmesi ve kuşaklar arası bağların güçlendirilmesi açısından eğitimin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Sanatın farklı alanları aracılığıyla bireyler, yerel ve evrensel kültürleri tanıma fırsatı bulurken estetik bakış açısı kazanarak karşılaştıkları problemlere sanatsal bir perspektifle yaklaşabilirler. Sanat eğitimi, yaşamın her alanında yer alabilen çok yönlü ve geniş bir etki sahasına sahiptir. Görsel ve işitsel algı becerilerini geliştirmeye odaklanan bu eğitim süreci, birbirini etkileyen ve şekillendiren bütüncül bir yapı içinde ele alınmaktadır. Sanat eğitimi alanındaki beceriler belirlenirken Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde öne çıkan kavramsal beceriler, sosyal-duygusal öğrenme becerileri, okuryazarlık becerileri ve eğilimler dikkate alınarak sanatın özgün yapısının korunmasına ve etkili bir şekilde uygulanmasına önem verilmiştir. Sanat eğitiminin gereklilikleri göz önünde bulundurularak alana özgü becerilerin geliştirilmesine yönelik açık ve gözlemlenebilir eylemleri içeren süreç bileşenleri tanımlanmıştır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde sanatsal algılama, görsel mesajı okuma, sanat eserini inceleme, sanatsal üretim yapma, sanatsal tasarım yapma, müziksel işitme, müziksel okuma, müziksel yazma, müziksel dinleme, müziksel söyleme, müziksel çalma, müziksel yaratıcılık ve müziksel hareket olmak üzere on üç sanat alan becerisine yer verilmiştir. Sanat eğitimi, bireylerin sanat okuryazarı olmalarını, sanat dallarının dinamiklerini kavrayarak bunları uygulamaya dönüştürmelerini, sanatsal açıdan zengin bir kültürel altyapıya sahip olmalarını hedeflemektedir. Aynı zamanda, iletişim ve eleştirel düşünme becerileri kazandırarak bireylerin yaratıcılıklarını üst düzeyde kullanmalarını, öz güvenli ve estetik bakış açısına sahip bireyler olarak yetişmelerini desteklemektedir.

BEOSAB. Beden Eğitimi, Oyun ve Spor Alan Becerileri

Beden eğitimi ve spor; bireylerin fiziksel yetkinliklerini geliştirmelerini, sağlıklı bir yaşam sürdürmelerini, sosyal ve bireysel beceriler kazanmalarını sağlayan bir alan olarak insan yaşamında ve eğitim ortamlarında büyük bir öneme sahiptir. Hareket, yaşamın temel göstergelerinden biridir ve birey kazanması gereken birçok niteliğe hareket sayesinde sahip olur. Hareket etmek; bedenin birçok hareketi yapabilmesi için gereken yetkinliği kazanmasını sağlarken aynı zamanda fiziksel uygunluk (sağlığa/performansa ilişkin), takım çalışması, problem çözme, stratejik düşünme, karar verme gibi birçok becerinin gelişimine de katkıda bulunur.

BTYAB. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Alan Becerileri

Bilim ve teknolojide yaşanan hızlı değişim, bireyin ve toplumun değişen ihtiyaçları, öğrenme öğretme kuram ve yaklaşımlarındaki yenilik ve gelişmeler bireylerden beklenen rolleri de doğrudan etkilemiştir. Bu değişim bilgiyi üreten, işlevsel olarak kullanabilen, problem çözebilen, soyut ve eleştirel düşünen, girişimci, kararlı ve iletişim becerileriyle topluma ve kültüre katkı sağlama niteliklerine sahip bir bireyi tanımlamaktadır.

TSRMAB. Tasarım Alan Becerileri

Tasarım, bir ihtiyacın karşılanması veya bir problemin çözülmesi sürecidir. Endüstriyel tasarımı, çevre ve mimari tasarımı ve grafik tasarım gibi çeşitli türlere ayrılabilir. Teknoloji tasarım ise, tasarım sürecinden başlamak üzere mühendislik, mimarlık, biyomimikri, görsel iletişim, pazarlama, bilgisayar destekli tasarımdan yapay zekâ uygulamalarına, STEAM eğitim yaklaşımından temel tasarım ilkeleri gibi farklı ama birbirini tamamlayan ve problem çözmeye dayalı bilgiyi inşa etme, sorgulama, araştırma, analiz etme, anlama ve sentezleme becerilerini içerir.

DAB. Din Eğitimi ve Öğretimi Alan Becerileri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde din eğitimi ve öğretimine yönelik alan becerilerinin yapılandırılmasında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni, literatür, alanın kendine özgü yapısı, bu alandaki derslerle ilgili mevzuat ve sosyal ihtiyaçlar ile çağın gereklilikleri göz önünde bulundurulmuştur. Din eğitimi ve öğretimi alan becerileri için ilgili tüm dersleri kapsayan bir yapı esas alınarak 8 adet alan becerisi belirlenmiştir. Bunlar; temel kaynakları kullanma, dinî kaynakları tetkik, tahkik, tefekkür, dinî delillere başvurma, tatbik, tilavet ile hitabet ve mesleki uygulama becerileridir.

YDAB. Yabancı Dil Alan Becerileri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli yabancı dil alan becerileri öncelikle modelde yer alan bütün beceri alanlarının, eğilimlerin, değerlerin ve okuryazarlıkların temel bileşeni olarak kabul edilerek ona göre desenlenmiş ve her bir yabancı dil alan becerisi üç ana temel üzerinde oluşturulmuştur.

YDDB. Yabancı Dil Destekleyici Becerileri

Yabancı Dil Destekleyici Becerileri

D1. Adalet

Hak ve özgürlükleri, eşitliği, etik davranmayı, hakkaniyeti, ön yargısızlığı, ölçülülüğü ve liyakati kapsar.

D2. Aile Bütünlüğü

Aile içi iletişim ve iş birliğini güçlendirmeyi, ailede sorumlulukları yerine getirmeyi, aileyle vakit geçirmeyi; saygı, sevgi ve güvene dayalı ilişkiler kurmayı kapsar.

D3. Çalışkanlık

Disiplinli, planlı ve istikrarlı olmayı; bilimselliğe önem vermeyi, iç motivasyon ve öz denetim sahibi olmayı, hayat boyu öğrenmeyi, görev ve sorumluluk üstlenmeyi kapsar

D4. Dostluk

Sosyal ilişkilerde duyarlılık göstermeyi dayanışma içinde olmayı; etkili iletişimle sevgi, saygı ve güvene dayalı ilişkiler kurmayı; nitelikli vakit geçirmeyi ve evrensel bağ kurmayı kapsar.

D5. Duyarlılık

Kendisine, içinde yaşadığı topluma, kültürel zenginliklere, tüm varlıklara değer vermeyi; sürdürülebilirliği önemsemeyi ve afetlere karşı hazırlıklı olmayı kapsar.

D6. Dürüstlük

Söz ve davranışlarında tutarlı, doğru ve güvenilir olmayı kapsar.

D7. Estetik

Sanatsal bakış açısı kazanmayı, sanatsal ve kültürel varlığı koruyup zenginleştirmeyi, doğal güzelliklerin ve çevrenin korunması ile ilgili duyarlı olmayı ve sorumluluk üstlenmeyi, estetik aracılığıyla özgün üretkenliği ve ruhsal gelişimi desteklemeyi, sanatı hayatın bir parçası hâline getirmeyi kapsar.

D8. Mahremiyet

Kendisinin, ailesinin ve başkalarının kişisel alanını ve bilgilerini korumayı; başkalarının özgürlüklerini ihlal etmemeyi, kişisel sınırlarına saygı duymayı ve millî ve manevi değerlerde mahremiyetin sınırlarını kapsar.

D9. Merhamet

İnsanlara ve diğer canlılara karşı vicdanlı, şefkatli, sevgi dolu, duyarlı ve sorumlu olmayı kapsar.

D10. Mütevazılık

Kendini bilmeyi; gösterişten ve kibirden uzak, sade, sabırlı, saygılı, duyarlı ve yapıcı olmayı kapsar.

D11. Özgürlük

Cesur, girişimci ve kararlı olmayı; özgürlüklerini kullanırken kişisel ve toplumsal haklara saygı göstermeyi, kapsar.

D12. Sabır

Olumlu bakış açısına sahip olmayı, zor ve kötü durumlara karşı dayanmayı, istikrarlı davranmayı, süreci yönetmeyi, sorumlulukları yerine getirmeyi; duygu, düşünce ve eylemleri kontrol etmeyi kapsar.

D13. Sağlıklı Yaşam

Yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmeyi; sosyal ve sportif etkinliklere katılmayı, bağımlılıktan kaçınmayı, bağımlılıkla mücadele etmeyi ve insan sağlığını önemsemeyi kapsar.

D14. Saygı

Nazik olmayı, ilkeli davranmayı, empati ve etkili iletişim kurmayı, sağlıklı yaşamayı; kendisine, çevresine, millî ve manevi değerlere önem vermeyi kapsar.

D15. Sevgi

Ailesine, dostlarına ve ülkesine karşı vefalı, dürüst, sadık ve özverili olmayı; barışçıl bakış açısına sahip olmayı; misafirperverliği, doğaya ve bütün canlılara karşı merhametli davranmayı kapsar.

D16. Sorumluluk

Kendisine ve çevresine karşı görevlerini tam ve zamanında yerine getirmeyi; duygu, düşünce ve eylemlerinin sonucunu kabul etmeyi kapsar.

D17. Tasarruf

Maddi kaynakları planlı ve kontrollü harcamayı, israftan kaçınmayı, tutumlu olmayı, birikim yapmayı, sahip olduklarının değerini bilmeyi ve bilinçli tüketici olmayı kapsar.

D18. Temizlik

Kişisel temizlik ve bakıma dikkat ederek kendisine ve topluma saygı duymayı, yaşadığı ortamın ve çevrenin temizliğine önem vererek toplumdaki genel yaşam kalitesine ve sürdürülebilirliğe katkıda bulunmayı kapsar.

D19. Vatanseverlik

Millî, manevi, insani, kültürel değerleri ve ülke varlıklarını korumayı, sevmeyi ve onlara saygı duymayı; bağımsızlığa önem vermeyi, ülkesi için sorumluluk almayı kapsar.

D20. Yardımseverlik

İnsanlara ve canlılara duyarlı olmayı, onları sevmeyi, onlara merhamet etmeyi, cömertliği, dayanışmayı, fedakârlık yapmayı, iyiliksever olmayı kapsar.

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

OB2. Dijital Okuryazarlık

OB3. Finansal Okuryazarlık

OB4. Görsel Okuryazarlık

OB5. Kültür Okuryazarlığı

OB6. Vatandaşlık Okuryazarlığı

OB7. Veri Okuryazarlığı

OB8. Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı

OB9. Sanat Okuryazarlığı