Bölüm 10 - Sıfırıncı Gün Protokolü Görseli
Bölüm 10 - Sıfırıncı Gün Protokolü

Morkos’un Telsiz Ayini

9. Sahne 22 dk okuma 15 okunma
Mühür odasında on bir mermi
Mühür odasında on bir mermi
Taşıyan ile sahip arasındaki çizgi
Taşıyan ile sahip arasındaki çizgi

Sabah, Morkos’un köşküne birden değil, taşların arasından sızarak geldi. Önce üst kattaki dar pencerelerin demir parmaklıklarında ince bir kül rengi belirdi. Ardından avlunun kuyusundaki su, gökyüzünün solgun yüzünü belli belirsiz tuttu. Hizmetkârlar koridorlarda ayak seslerini kısmış, ocaklara odun taşımış, kapı eşiklerinde gece boyunca biriken tozu süpürmüştü. Köşk, dışarıdan bakıldığında olağan bir güne hazırlanıyordu. Yalnız mühür odasının kapısı kapalıydı; içerdekiler için gün henüz başlamamış, gece de bitmemişti.

Morkos masanın başında oturuyordu. Kandiller sönmüştü, ama odada hâlâ yanmış yağın ağır kokusu asılıydı. Sabah ışığı pencereden içeri girmeyi deniyor, demir parmaklıkların gölgeleri masanın yüzeyini ince çizgilerle bölüyordu. Bu çizgiler, Morkos’un önündeki parşömenlere kadar uzanmıştı. Kâtipler duvar diplerinde bekliyor, başlarını eğik tutuyor, kalemlerini ellerinde hazır bulunduruyordu. Uykusuzluktan kızarmış gözlerini birbirlerinden kaçırıyorlardı. Gece boyunca yazdıkları kelimeler önlerinde duruyor, ama hiçbiri onların ne anlama geldiğini bilmiyordu.

Masanın ortasında Yavuz 16 vardı. Morkos onu artık silah diye düşünmüyordu; ona verdiği adla, Rolpa’nın Yıldırımı diye anıyordu. Silahın yanında Serdar’dan alınmış paslı künye, biraz daha ötede Rolpa mührü, en uçta da taş bir tabak duruyordu. Tabağın içindeki on bir mermi birbirine değmeden sıralanmıştı. Her birinin arasında kalan ince boşluklar, Morkos’un gözünde ölçülmüş bir düzenin parçasıydı. Gece bunları dua taşları gibi dizmişti. Sabah olunca dizilişlerini değiştirmemişti. Düzenin gün ışığında da geçerli olup olmadığını sınar gibi bakıyordu.

Mühür odasında on bir mermi

Mühür odasında on bir mermi

Kâtiplerden biri önündeki parşömenin köşesini düzeltti. Küçük hareket, sessizlikte gereğinden büyük duyuldu. Morkos başını kaldırdı. Kâtipin parmakları dondu.

“Bırak,” dedi Morkos.

Adam elini çekti. Parşömen, masanın kenarına yakın bir yerde eğri kaldı.

Morkos gözlerini yeniden tabaktaki mermilere indirdi. “Sayıyı söyle.”

Kâtiplerden en yaşlısı, dudaklarını ıslatıp cevap verdi: “On bir, efendim.”

“Dün gece kaçtı?”

“On bir.”

“Şimdi kaç?”

“On bir.”

Morkos başını çok az salladı. “Öyleyse hiçbir hüküm verilmedi.”

Kâtipin yüzündeki şaşkınlık hemen kayboldu. Bu odada bir sorunun cevabı, soruyu soranın kastettiği biçimde verilmeli, sözcüklerin gündelik anlamı mümkün olduğunca geride tutulmalıydı. Morkos bunu biliyor ve her cevabı kendi kurduğu düzene çeviriyordu.

Sessiz Avcı kapının yanında duruyordu. Geceden beri aynı yerdeymiş gibi görünse de, omuzlarındaki toz ve çizmesinin yanındaki kurumuş çamur, köşkün başka koridorlarından geçtiğini anlatıyordu. O da uyumamıştı. Fakat Morkos’un uykusuzluğu gibi taşkın değildi onunki; Avcı, yorgunluğunu üstünde taşıyor, gerektiğinde bir kenara koyuyordu. Yüzünün yarısı kapı pervazının gölgesinde kalmıştı. Masaya, silaha ve Morkos’un ellerine bakıyordu.

“Yazın,” dedi Morkos.

Kamış kalemler parşömenlere indi. Odanın içi kuru bir hışırtıyla doldu.

“Serdar. İp. Nizamiye. Halat. Aşağı. Kırk metre. Direnç. Duyuyor musun?”

Bu kelimeleri ilk kez söylemiyordu. Liman meydanında, o metalik sesin parazitlerin arasından kesik kesik belirdiği anı tekrar tekrar düşünmüş; her dönüşte sözcükleri biraz daha ayırmış, biraz daha keskinleştirmişti. Şimdi onları odadakilere bir yeni haber gibi aktarmıyordu. Hiçbir telsiz açık değildi, hiçbir haberci kapıda beklemiyordu. Bunlar, çoktan işitilmiş bir sesin Morkos’un zihninde bıraktığı izlerdi. Morkos o izi yeniden düzenliyor, kendi el yazısına ve kendi hükmüne çevirmeye çalışıyordu.

Kâtipler kelimeleri yazdı. “Nizamiye” sözcüğü birinin kaleminde iki heceye bölündü; öteki, aynı sesi farklı harflerle karşılamaya çalıştı. Bir üçüncüsü, kelimenin başına küçük bir işaret koydu. Morkos hepsine baktı. Yazının biçimiyle ilgilenmiyor gibi duruyordu, fakat her kalemin ritmini izliyordu.

“Bir daha,” dedi. “Aralarına boşluk bırakın.”

Kalemler yeniden hareket etti.

“Daha geniş.”

Kâtipler sözcüklerin çevresinde boşluk açtı.

“Her kelime ayrı bir kapıdır.”

Genç kâtiplerden biri başını kaldıracak gibi oldu, sonra vazgeçti. En yaşlıları, gözlerini parşömenden ayırmadan sordu: “Efendim, bunlar hangi dile ait?”

Soruyu sorar sormaz, odadaki hava ağırlaştı. Sessiz Avcı’nın bakışı kâtibe kaydı. Morkos’un yüzünde öfke belirmedi; onun yerine, cevabı zaten biliyormuş gibi duran bir sabır yerleşti. Bu daha tehlikeliydi.

“Henüz hiçbir dile ait değiller,” dedi. “Bir kelime halkın ağzına yerleşmeden önce, herkes onun kendisine ait olduğunu sanır. İlk yazan, ilk tekrar eden, ilk mühürleyen kişi kelimenin yolunu belirler.”

“Ya kelimenin yolu önceden belliyse?” diye sordu Avcı.

Morkos ona döndü. “Öyleyse onu kim belirlemiş, öğreniriz.”

“Bunu bilmek, onu yönetebileceğin anlamına gelmez.”

Morkos parmaklarını künyenin üzerine koydu. Pas, tırnağının ucuna bulaştı. “Yönetmek için önce adını koymak gerekir.”

“Bazı şeylerin adı, onu duyan kişiye verilmez.”

Morkos’un gülümsemesi belli belirsizdi. “Bunu ses mi söyledi?”

Avcı cevap vermedi. Sustuğunda, Morkos’un cümlesini onaylamış olmuyordu; bunu ikisi de biliyordu. Kâtipler bilmiyordu. Onlar yalnızca sessizliğin de bazen bir emir gibi bekletildiğini görüyorlardı.

Morkos parşömenlerden birini önüne çekti. “Nizamiye,” dedi, heceleri tartarak. Önce hızlı, sonra daha yavaş tekrarladı. Dilinin alışmadığı ses, her seferinde biraz daha başka bir biçime büründü. “Gizli eşik. Sesin geçtiği kapı. Rolpa’nın görünmeyen avlusu.”

Kâtiplerden biri yazdı. Öteki onun yazdığını görüp aynı sözleri kendi parşömenine geçirdi.

“Halat,” dedi Morkos. “Yukarıdan aşağıya uzanan bağ. Birini taşırken, onu taşıyanın elini de bağlayan şey.”

Bu kez kalemler daha yavaş ilerledi. Morkos, bir kelimeyi başka bir kelimeye bağladığında kâtiplerin onu takip edebilmesi için bekliyordu. “Aşağı,” dedi sonra. “Bir yer olabilir. Bir emir olabilir. Birinin kendi başına seçtiği yön de olabilir.”

Sessiz Avcı, son ihtimali duyunca gözlerini kaldırdı. Morkos’un cümlesi, istemeden de olsa kelimenin tek anlama kapanmadığını kabul ediyordu.

“Kırk metre,” diye sürdürdü Morkos. “Ölçü. Derinlik. Birinin yukarıdan bakınca seçemeyeceği uzaklık.”

“Bir ölçü yalnızca ölçüdür,” dedi Avcı.

“Bir ölçü, kimin nerede durduğunu da söyler.”

“Bazen sadece ipin ne kadar uzun olduğunu söyler.”

Morkos, bu kez Avcı’ya hemen cevap vermedi. Pencerenin demir gölgeleri masanın üzerinde uzamıştı. Işıkla birlikte o da yer değiştiriyordu. Morkos bakışını bu gölgelerden çekip mermilerin sırasına çevirdi. “Direnç,” dedi. “Bir şeyin kırılmadan önce gösterdiği inat.”

“Ya kırılmayı reddetmekse?”

Morkos, Avcı’nın yüzündeki ifade değişikliğini tarttı. “Her direnç bir yere kadar sürer.”

“Ölçtün mü?”

“Ölçülecek.”

Kâtiplerin yazdığı her satır, odanın ortasında görünmez bir duvar örüyordu. Morkos bu duvarın içine kendisini yerleştirmiş, öteki herkesi dışına dizmişti. Oysa kâtiplerden biri meydanda bulunmamıştı. Diğeri telsiz sesini duymamıştı. Üçüncüsü, “direnç” sözcüğünü kendi dilinde hangi karşılığın taşıdığını bile bilmiyordu. Morkos’un “duydunuz” demesi, onların işitmediği şeyi geriye dönük olarak kulaklarına yerleştirmeye yetmiyordu. Yine de kimse bunu söylemedi.

“Ses Serdar’a seslendi,” dedi Morkos. “Ona bir şey yapmasını söyledi. Serdar cevap verdi.”

“Sen bunu nasıl anladın?” diye sordu Avcı.

Morkos’un bakışı sertleşti. “Sözcüklerden.”

“Bildiğin sözcüklerden mi?”

“Bildiğim seslerden.”

“Bir sesin ne istediğini anlamak için, önce neyi istemediğini de bilmek gerekir.”

Morkos parmağıyla masaya bir kez vurdu. Kâtiplerden ikisi irkildi. “Serdar cevap verdi. Bu yeter.”

“Cevap vermek her zaman itaat değildir.”

“İtaat de cevabın bir türüdür.”

“Bir insan kendi adını söyleyerek de cevap verebilir.”

“İnsan kendini kurtarmak için söyler.”

“Ya kendisini korumak için söylerse?”

Morkos’un yüzündeki kaslardan biri gerildi. Serdar’ın adını duyunca aklına gelen şey, yalnızca limanda yaşanan yenilgi değildi. Künye, onun parmaklarının altında soğuk bir metal parçası olarak duruyordu. Başkasının adı, sahibinden koparılıp bir masaya bırakılmıştı. Morkos için bu, insanın da taşınabilir olduğunu gösteren bir kanıttı. Avcı içinse, metalin üzerinde duran adın sahibinden ayrılmadığını hatırlatıyordu.

“Bir ses Serdar’a emir veriyorsa,” dedi Morkos, “Serdar o sesin sahibi değildir.”

“Belki de yalnızca konuşuyorlardır.”

“Emirle konuşmayı karıştırmam.”

“Sen her sesi emir sanıyorsun.”

Bu kez Morkos’un gözlerinde bir parıltı belirdi. “Çünkü emir, dünyanın gerçek dilidir. Birinin söylediği, ötekinin yaptığı şeye dönüşür. Yapmıyorsa, daha güçlü bir şey söylemiştir.”

“İnsan bazen hiçbir şey söylemeden yapmaz.”

Morkos bir süre Avcı’ya baktı. Sonra, kâtiplerin önündeki parşömenlerden birini aldı. “Ses Serdar’a emrettiyse, sesin sahibi vardır.”

Kâtiplerden biri bu cümleyi büyük harflerle yazmaya girişti. Kamış kalemin ucu parşömene bastırdı ve mürekkep küçük bir leke halinde yayıldı. Morkos lekeye bakıp başını salladı; sanki kusur değil, mühür olmuştu.

“Sahibi varsa satın alınabilir,” dedi. “Satın alınamıyorsa ele geçirilebilir. Ele geçirilemiyorsa taklit edilebilir.”

Avcı kapıdan ayrılıp masaya doğru bir adım attı. “Görünmeyen sesin peşinden giden adam, yanındaki bıçağı kaçırır.”

Morkos, sözün kendisine daha önce de söylendiğini hatırlıyor gibiydi. Belki Avcı aynı cümleyi başka zamanlarda kullanmıştı; belki de bu sabah ilk kez söylemişti. Morkos için uyarının tarihi, içindeki anlamdan daha az önemliydi. “Ben bıçağı tutuyorum,” dedi. Yavuz 16’ya dokunmadı; yalnızca elini onun yanına koydu. “Şimdi sesi de tutacağım.”

“Ses yakalanmaz.”

“Rüzgâr yakalanmaz derler; yelkenle gemi yürütürsün. Deniz yakalanmaz; liman kurarsın ve gemiler onun ağzından geçer. Korku yakalanmaz; borç verir, mühür basar, herkes kapına eğilir.”

“Bu ses korkuya benzemiyor.”

Morkos’un eli silahın yanından çekildi. “Hayır,” dedi. “Kapıya benziyor.”

Cümle, odada kısa bir süre asılı kaldı. Avcı bunun neden rahatsız edici olduğunu biliyordu. Morkos tamamen yanılmıyordu: O ses, onun bildiği dünyanın dışından bir aralık açmıştı. Fakat bir kapı, önünde duran kişinin mülkü olmazdı. Açılması, iki tarafın varlığını kabul etmeyi gerektirirdi. Morkos’un zihninde ise kapının tek bir tarafı vardı; öteki yüz, fethedilecek boşluktu.

“Üç kişi yazın,” dedi Morkos.

Kalemler hazırlandı.

“Serdar.”

Kâtipler yazdı.

“Şifacı.”

Bu kez Morkos’un bakışı bir anlığına parşömenden kaydı. Yeni kimlik bilgisi ona ulaşmamıştı. Onun belleğinde, şifa evindeki kadın hâlâ Leya diye çağrılmış, sonra bu adın çevresinde oluşan karışıklık açıklığa kavuşmamıştı. Kâtiplerden biri, “Leya” yazmaya başladı.

“Adını değil,” dedi Morkos. “Şifacı.”

Kalem, yazdığı hecenin üstünü çizdi. Morkos düzeltmeyi izledi. “Bir ad, insanı bulur. Bir görev, onu yerinde tutar.”

Avcı, “Bazen insan görevi bırakır,” dedi.

“Öyleyse başka bir görev verilir.”

“Kim verir?”

“Gücü olan.”

“Gücün olması, hakkın olması demek değil.”

Morkos gözlerini Avcı’dan ayırmadan, “Hak dediğin şey, gücü düzenleyen bir mühürdür,” diye karşılık verdi. “Mührü kim taşıyorsa hak onundur.”

“Ya mühür sahteyse?”

“İnsanlar gerçek sanıyorsa, yeterince gerçektir.”

Kâtipler bu cümleyi de yazdı. Bu kez hiçbiri başını kaldırmadı. Morkos, onların duyduklarını parşömene hapsettiğini sanıyordu. Oysa kâğıt, sözü taşımakla onu doğru kılmak arasında bir tercih yapmazdı; yalnızca mürekkebin izini saklardı.

“Üçüncü kişi?” diye sordu genç kâtip.

Morkos’un bakışları ona döndü. “Demirci.”

“Adını bilmiyor musunuz, efendim?”

“Adı şimdilik önemli değil.”

Kâtip, boş satıra “Demirci” yazdı. Morkos bunu görünce memnun olmuş gibi başını salladı. “Bir adamın elini tanımak, adını bilmekten önce gelir. Demirci kapıyı açabilir, kapatabilir, menteşeyi değiştirebilir. Kendisini ne sandığı, yaptığı işin önüne geçemez.”

Avcı, “Belki kapının yanında durmayı kendi seçmiştir,” dedi.

Morkos dudaklarını birbirine bastırdı. “Seçim, henüz emir ulaşmamışken kullanılan bir kelimedir.”

“Emir ulaştığında da reddedilebilir.”

“Reddeden, bedelini öder.”

“Bazen öder. Bazen de emir veren.”

Morkos’un yüzü dondu. Kâtiplerin kalemleri durdu. Bu cümle, odada herkesin bildiği fakat kimsenin açığa çıkarmak istemediği gerçeği taşıyordu: Bir buyruğun sonucu yalnız emri alana yazılmazdı. Morkos bunu kabul etse, düzenin tepesindeki yerinin de sorgulanabileceğini biliyordu. O nedenle düşünceyi hemen başka bir yöne itti.

“Serdar anlatıdır,” dedi. “Taşın üstünde bir iz bırakıyor. Şifacı hafızadır; duyduğu şeyi bedeninde saklıyor. Demirci çizgidir; bir şeyin nereye kadar dayanacağını biliyor.”

Avcı başını eğmedi. “Bunları nereden biliyorsun?”

“Gördüm.”

“Ne gördün?”

“Birinin silahı tutuşunu, ötekinin bir yaraya dokunuşunu, diğerinin kapının ağırlığını hesaplayışını.”

“Bunlar senin verdiğin adlar.”

“Ad, gördüğüm şeyi başkalarının da görmesini sağlar.”

“Ya yanılıyorsan?”

Morkos, “Yanılmak da bir tür ilerlemedir,” dedi. “İnsan yanlış kapıyı açınca en azından hangi duvarın önünde olduğunu öğrenir.”

Avcı, bu cevabı bir savunma değil, izin gibi işitti. Morkos kendisine yanılma payı tanıyordu; başkalarına tanımıyordu. Hata, onun için kendi yolunu değiştirmeye değil, daha fazla güç toplamaya neden olacaktı.

Morkos masadaki parşömenlerden boş olanı çekti. Üç sözcük yazdı: Serdar. Şifacı. Demirci. Altlarına bir satır daha ekledi: Ses.

“Üç kişi, bir ses,” dedi. “Bir de çukur.”

Avcı’nın gözleri kâğıda indi. “Çukur nereden çıktı?”

“İp, aşağı, kırk metre.”

“Bunlar senin duyduğun parçalardı. Çukur, senin eklediğin.”

“Her parçanın çevresinde bir şekil vardır.”

“Şekil, gerçeğin kendisi değildir.”

Morkos, parşömeni masanın ortasına koydu. “Gerçeğin kendisi denilen şey, sonunda birinin çizdiği şekildir.”

“Sen çizdiğin şekle inanırsan, onun dışındaki şeyi göremezsin.”

“Dışarıda ne olduğuna göre değişir.”

“Bunu öğrenmeden karar veriyorsun.”

“Karar vermeden öğrenilmez.”

Bu karşılıklı sözler, gece boyunca parlayan öfkeyi sabahın içine taşıdı. Fakat Morkos bağırmıyordu. Sesini yükseltmeden de odayı kendi iradesine göre biçimlendirebiliyordu. Kâtipler onun duraklamalarında bile bir sonraki cümleyi bekliyor, Avcı ise sessizliklerin arasından hangi hamlenin gelebileceğini hesaplıyordu.

“Duyuyor musun?” dedi Morkos birden.

Kâtiplerden biri başını kaldırdı. “Efendim?”

Morkos parmaklarını masaya bastırmış, avcunu kulağına götürmüştü. Odanın içinde yeni bir ses yoktu. Avludan bir kova taşındı, uzak koridorda bir kapı kapandı; bunlar dışında sabahın sıradan sesleri vardı. Morkos’un yüzü, bunların arasından başka bir şey seçmeye çalışıyordu.

“Parazit,” dedi.

Avcı, “Telsiz kapalı,” diye cevap verdi.

“Biliyorum.”

“Yeni bir aktarım yok.”

“Biliyorum.”

“Öyleyse duyduğun şey hafızan olabilir.”

Morkos elini kulağından indirdi. “Hafıza da ses taşır.”

“Her yankı yeni bir haber değildir.”

“Ben haber beklemiyorum.”

“Ne bekliyorsun?”

Morkos, masanın üzerindeki kelimelere baktı. “Bir düzen.”

Avcı, onun içindeki yankıyı susturmayı deneyip denemediğini sormadı. Morkos’un cevabı ne olursa olsun, kendisini ele verecek bir itiraf sayılmayacaktı. O, kendi düşüncesini dışarıdan gelen bir şey gibi adlandırmayı biliyordu. Böylece düşüncenin sorumluluğunu da başka bir yere koyuyordu.

Morkos kalkıp pencereye yürüdü. Demir parmaklıkların arkasında avlunun bir kısmı görünüyordu. Hizmetkârlar, su küplerini taş duvarın yanına diziyor; bir seyis, eyer kayışını kontrol ediyordu. Köşkün gündelik hayatı, mühür odasındaki bütün büyük fikirlerden habersiz sürüyordu. Morkos aşağıdaki insanlara baktı. Her biri bir iş yapıyor, bir başkasının çağrısını bekliyor, kapıların ve emirlerin arasında hareket ediyordu. Ona göre bu manzara, dünyanın doğal düzenini doğruluyordu.

“Serdar bir sese cevap verdi,” dedi, sırtı odaya dönükken. “Demek ki sesle konuşulabilir.”

Avcı, “Bunu varsayıyorsun.”

“Bir cevap varsa, karşılığı da vardır.”

“Belki cevap yalnızca orada olduğunu bildirmekti.”

“Orada olmak, çağrılmaya razı olmak demektir.”

“Hayır.”

Morkos yavaşça arkasını döndü. “Sen de o sesin ne olduğunu bilmiyorsun.”

“Bilmiyorum.”

“Öyleyse neden beni durduruyorsun?”

“Çünkü bilmediğin bir şeye ateş etmeye kalkabilirsin.”

Morkos’un gözleri taş tabağa kaydı. “Ateş etmedim.”

“Etmedin.”

“Etmeyeceğim de.”

Avcı cevap vermedi. Morkos’un bu sözünün ne kadar süreceğini bilmiyordu. Fakat şu anda tabaktaki mermiler eksilmemiş, silah patlamamış, köşkün dışına bir emir çıkmamıştı. Bazen eldeki tek güvence, gerçekleşmemiş bir eylemin hâlâ gerçekleşmemiş olmasıydı.

Morkos pencere önünden ayrıldı ve yeniden masanın başına geçti. Taş tabağı kendine yaklaştırdı. Mermileri birer birer saydı; sesle değil, dudaklarını kıpırdatarak. Başparmağı her birinin yanından geçerken metalin üzerinde küçük bir çizgi bırakıyormuş gibi yavaşladı. Sonuncuya geldiğinde durdu. Onu iki parmağının arasına aldı ama diğerlerinden ayırıp cebine koymadı. Mermi avucunun içinde kaldı.

“Bu da mı hüküm?” diye sordu Avcı.

“Henüz değil.”

“Öyleyse ne?”

“Bir işaret.”

“Kim için?”

Morkos cevap vermedi. Mermiyi parmaklarının arasında çevirdi. Kandil ışığı sönmüştü; gün ışığı metalde daha soğuk bir parıltı bırakıyordu. Morkos, içindeki yankının yeniden belirip belirmediğini dinler gibi bekledi. Hiçbir şey duymadı. O sessizlikte mermiyi tabağın ortasına bıraktı. Sonra diğerlerinin arasına geri koydu.

“On bir,” dedi.

Yaşlı kâtip, sayıyı parşömene geçirmedi. Morkos ona baktı.

“Bunu yazmamı ister misiniz?”

“Hayır.”

Kâtip, ilk kez başını biraz daha kaldırdı. “Neden?”

“Çünkü sayı değişmedi.”

Bu cevap, odada kısa bir şaşkınlık yarattı. Morkos’un geceden beri yaptığı her şeyi kayda geçirmesini beklemişlerdi. Fakat sayı aynı kaldığı için yazılmaya değmezdi. Onun gözünde, değişim bir iz bırakır; değişmeyen şeyse henüz kararını vermemiş olurdu.

“On bir mermi,” dedi Avcı, “on bir karar demek değil.”

“Bunu biliyorum.”

“Her biri bir hüküm beklemiyor.”

“Sen de biliyorsun ki silahın yanında durduklarında bekliyorlar.”

“Silahın yanında duran, senin yorumun.”

Morkos, mermileri tekrar tabağın içinde hizaladı. Her birini aralarında eşit mesafe kalacak şekilde kaydırdı. “Yorum olmadan hiçbir şey yerinde durmaz.”

Avcı, “İnsanlar yerinde durmaz,” dedi.

Morkos’un eli durdu. “İnsanlar yönlendirilir.”

“Bazen giderler.”

“Gittikleri yeri de biri seçer.”

“Her zaman değil.”

Morkos, kâtiplerden birine işaret etti. “Parşömenleri toplayın.”

Kâtipler yazdıklarını düzenlemeye başladılar. Morkos bu kez onları çoğaltmalarını istemedi; yazdıkları bu odanın dışına çıkmayacaktı. Önceki gecelerden kalan siyasi gerilim ve meydandaki kayıp, köşkte herkesin kulağına ulaşmıştı. Ancak bu sabah, Morkos yeni bir söylenti başlatmadı, halkın önüne çıkıp “Rolpa konuştu” demedi, hiçbir kâtibe bu cümleyi çoğaltmasını buyurmadı. İçindeki inancı kamusal bir hükme çevirmeye henüz hazır değildi. Belki de onu başkalarıyla paylaşırsa, kendi elinde tuttuğu şeyin çoğalacağını sanıyordu; belki de sesin daha adını koymadan dağılmasını istemiyordu.

Genç kâtip, parşömenleri birbirine vurup kenarlarını eşitledi. Bir köşede yazılı kelimeler görünüyordu: “Serdar. İp. Nizamiye. Halat. Aşağı. Kırk metre. Direnç.” Son satır boş kalmıştı.

“Duyuyor musun?” dedi Morkos.

Kâtip, sorunun kendisine yöneltilmediğini anladı; fakat yine de cevap vermemek için izin bekledi. “Duyuyorum, efendim.”

“Ne duyuyorsun?”

Kâtip yutkundu. “Sizi.”

Morkos başını eğdi. “Doğru cevap.”

Avcı’nın bakışları kâtibe kaydı. Adamın yanıtı korkudan çıkmıştı; Morkos bunu doğruluk diye kabul ediyordu. Oysa sorunun cevabı kâtip için basitti: Odada duyduğu tek belirgin ses, karşısındaki hükümdarın sesiydi. Morkos, kendi zihninde aradığı şeyi başkasının ağzından almak istemişti.

“Bunları kimseye okumayacaksınız,” dedi. “Ne meydanda, ne çarşıda, ne başka bir odada. Parşömenler burada kalacak.”

“Anlaşıldı,” dedi yaşlı kâtip.

“Birisi sorarsa?”

“Hiçbir şey yazmadığımızı söyleriz.”

Morkos’un gözleri ona çevrildi. “Yalanı ben söylemedim.”

Kâtipin yüzü soldu. “Özür dilerim, efendim.”

“Ben sana ne söyleyeceğini sormadım. Burada yazılanlar, buradan çıkmayacak.”

“Evet, efendim.”

Morkos kâtiplere uzun uzun baktı. Onların korkusundan hoşlanmıyor gibi görünüyordu. Korku, onun için iyi bir araçtı ama bu odada korkunun fazla görünür olması, sözcüklerin anlamını bozuyordu. O, kendi kurduğu ayinin içtenlikle tekrar edilmesini istiyordu. Zorla yazılan bir satırın, bir gün kendi buyruğuna karşı tanıklık edebileceğini düşünmüyordu.

Kâtipler parşömenleri masanın kenarında toplarken, Avcı kapıya yürüdü. Morkos’un bakışı onu takip etti.

“Sen kal.”

Avcı olduğu yerde durdu.

Kâtipler dışarı çıktı. Kapı kapandığında odada iki kişi ve on bir mermi kaldı. Sabahın aydınlığı biraz daha güçlenmişti. Masanın üzerindeki paslı künye, parlak silah ve mühür, artık kandil gölgeleriyle birbirine karışmıyordu. Her şey kendi rengine dönmüş, ama hiçbir şey daha anlaşılır olmamıştı.

“Bana sesin sahibini bulmamı söyleyeceksin,” dedi Avcı.

“Hayır.”

“Öyleyse ne istiyorsun?”

Morkos parmaklarını birbirine geçirdi. “Bu kez senden kimseye yaklaşmanı istemiyorum. Şifa evine girmeyeceksin. Hastalara, çocuklara, oradaki insanlara dokunmayacaksın. Sana daha önce ne söylediysem, aynı sınır geçerli.”

Avcı onu dikkatle dinledi. “Yalnızca uzaktan gözlem.”

“Evet. Uzaktan. Oradaki iki yetişkinin kim olduğunu bilmiyoruz. Ne istediklerini de bilmiyoruz. Onları düşman ilan etmeyeceksin; izlerini büyütmeyeceksin, birini korkutmayacaksın.”

“Bunu zaten yapmıyorum.”

“Şimdi bir kez daha söylüyorum.”

“Çünkü bu odadaki şey seni huzursuz ediyor.”

Morkos’un yüzü sertleşti. “Bu odadaki şey beni uyandırıyor.”

“Bazen ikisi aynı şeydir.”

Morkos ayağa kalktı. “Şifa evinde bir sesin izini arama. Bana oradaki insanların ne yaptığını da anlatma; yalnızca çevrede yeni bir hareket olursa bilmek isterim.”

Avcı, “Yeni bir şey olursa,” dedi. “Şu an gördüklerimiz aynı belirsizliğin içinde.”

“Öyle kalsın.”

“Emrin değişmedi mi?”

“Değişmedi.”

Avcı, Morkos’un yüzüne baktı. Bu sınır, şefkatten doğmamıştı. Morkos merhamet etmiyordu; yalnızca bilmediği bir şeye dokunup onu erkenden dağıtmak istemiyordu. Yine de sınırın kendisi gerçekti. Avcı onu uygulayacaktı. Bazen bir emrin hangi niyetle verildiğinden çok, kimin elini durdurduğu önemliydi.

“Peki ya ses?” diye sordu.

Morkos’un bakışları yeniden masaya indi. “Ses burada.”

“Bu odada değil.”

“Bazen bir şeyin nerede olduğunu bilmek için onu duymak gerekmez.”

“Bazen de duymadığın şeyi ararken kendi sesini onun yerine koyarsın.”

Morkos, Avcı’nın sözünü yüzünde taşımadan dinledi. “Sen bütün hayatını görünmeyeni küçültmeye çalışarak geçirdin,” dedi. “Ben ise ona bir biçim vereceğim.”

“Biçim verdiğin şey, aradığın olmayabilir.”

“Öyleyse yeniden biçimlendiririm.”

“Bir insanı da mı?”

“Gerekirse.”

Avcı’nın eli istemsizce kemerindeki bıçağa gitti. Dokunmadı; yalnızca orada olduğunu yokladı. “Bunu yaparsan, bulduğun şey bir insan olmaz.”

“Ben onu bulduğumda ne olduğuna karar veririm.”

“Karar vermek, gerçeği değiştirmez.”

“Gerçek, güçlünün elinde uzun süre aynı kalmaz.”

Avcı, Morkos’un sözlerini yanıtsız bıraktı. Morkos yeniden sandalyeye oturunca, odanın sessizliği de eski yerine döndü. Fakat artık gecedeki gibi değildi. Gece, dışarıdaki karanlığın uzantısıydı. Sabah sessizliği ise her ikisinin de duyabilecekleri sıradan seslerle doluydu: Taş avluda sürünen bir fırça, bir kapının açılıp kapanması, uzaktaki mutfaktan gelen bakır tasların tıkırtısı. Morkos bunların arasına telsiz parazitini yerleştirmeye uğraşıyordu.

“Bana o cümleyi söyle,” dedi.

Avcı kıpırdamadı. “Hangisini?”

Morkos’un parmağı parşömen üzerindeki son satıra dokundu. “Görünmeyen sesin peşinden giden adam…”

“Bunu neden duymak istiyorsun?”

“Çünkü söylediğinde neyin değiştiğini anlamak istiyorum.”

“Hiçbir şey değişmedi.”

“Tekrar söyle.”

Avcı, Morkos’un yüzünü inceledi. Onu sınamak istediğini söylemişti; fakat isteğinin ardında daha fazlası vardı. Morkos kelimeleri belleğinde tutup, onların ritmini başka seslerle eşleştirmeye çalışıyordu. Uyarıyı bile kendi ayininin bir parçasına çevirmek istiyordu.

“Görünmeyen sesin peşinden giden adam,” dedi Avcı, “yanındaki bıçağı kaçırır.”

Morkos gözlerini kapadı. Cümleyi hemen tekrarlamadı. Önce “görünmeyen” kelimesinin başındaki sertliği, “peşinden”in uzayan sesini, “bıçağı”nın keskinliğini zihninde böldü. Avcı konuşmayı bitirdiğinde, son kelimenin odada bıraktığı hava çekilmişti. Morkos gözlerini açtı.

“Yanındaki bıçağı,” dedi.

“Evet.”

“Bu cümlede ses yok.”

“Benim sesim var.”

“Senin sesinle söylenmiş uyarı.”

“Bazen insanın duyması gereken tek ses, karşısındakinin sesidir.”

Morkos hafifçe başını yana eğdi. “Öyleyse sen de sahibi oluyorsun.”

“Hayır. Ben yalnızca söyledim.”

“Bir sözü söyleyen, onu bir süreliğine taşır.”

“Taşımak, sahip olmak değildir.”

Morkos’un gözleri yeniden parladı. “Bu ayrımı not etmeliyiz.”

Masadaki mürekkep hokkasını kendine çekti. Kalemini aldı, boş parşömene şu kelimeyi yazdı: “Taşıyan.” Sonra altına “Sahip” yazdı. İki sözcüğün arasında bir çizgi çekti ama çizginin ortasında durdu. Birini ötekine bağlayıp bağlamamaya karar veremedi. Avcı, onun ilk kez bir şeyin kesin cevabını bulamadığını gördü.

Taşıyan ile sahip arasındaki çizgi

Taşıyan ile sahip arasındaki çizgi

“Ses taşıyana mı ait?” diye sordu Morkos.

“Bilmiyorum.”

“Taşıyan sahibi değilse, sahibi kim?”

“Belki bu soru yanlış.”

Morkos, kalemin ucunu kâğıda bastırdı. “Yanlış sorular da kapı açar.”

“Ya duvara çıkar?”

“Duvarı da aşarım.”

Avcı, Morkos’un cevabının sonunda bir zafer değil, açlık duydu. Bu açlık, yalnızca emir vermek veya silah taşımak istemiyordu. Bir şeyin kendisine cevap vermesini, kendisini tanımasını istiyordu. Belki de Morkos’un korktuğu şey, karşısında duran düşman değil, onu hiç duymayan bir dünyaydı. Bu ihtimal Avcı’yı yumuşatmadı. Çünkü bir insanın korkusu, başkalarının üzerine kurduğu tahakkümü mazur göstermezdi.

Morkos parşömeni katladı. “Bu yazdıklarımız burada kalacak.”

“Bunu kâtiplerine söyledin.”

“Onlar duyar. Sen bilirsin.”

“Bir sır, yalnızca saklayan istediği için sır olmaz.”

“Sen de bugün öğüt dağıtmaya başladın.”

“Sen de duymaya.”

Avcı kapıya doğru yürüdü. Morkos onu durdurmadı. Eşikte, Avcı bir an geri baktı. Tabağın içindeki mermiler yerindeydi. Yavuz 16 masanın üzerinde duruyordu. Künye, silahın yanında paslı ve sessizdi. Morkos’un önünde ise “Taşıyan” ve “Sahip” sözcükleri, aralarındaki yarım çizgiyle bekliyordu.

“Bir ses sana cevap vermezse?” diye sordu Avcı.

Morkos başını kaldırmadı. “Daha doğru sormayı öğrenirim.”

“Ya hiç cevap vermezse?”

“Bu da bir cevaptır.”

“Hayır.”

Morkos bu kez gözlerini kaldırdı. “Sen sessizliği çok kutsuyorsun.”

“Ben sessizliği sessizlik olarak bırakıyorum.”

“Bir şeyi adlandırmamak, onu yok etmez.”

“Onu sana ait de yapmaz.”

Avcı kapıyı açtı. Koridordan günün sıradan ışığı içeri girdi. Eşiği geçmeden önce, “Emrin geçerli,” dedi. “Uzaktan gözlem. Kimseye yaklaşmak yok.”

Morkos başıyla onayladı. “Geçerli.”

Avcı dışarı çıktı; kapıyı kapatırken kilidi çevirmedi. Morkos odada tek başına kaldı. Artık kâtiplerin kalem sesi yoktu. Avcı’nın adımları koridorun taşlarında uzaklaşıp silindi. Sabah, demir parmaklıklardan içeri daha geniş bir alan kapladı. Morkos’un gölgesi masanın kenarına düştü. On bir mermi, gölgenin dışında kaldı.

Bir süre hiçbir şeye dokunmadı. Sonra parşömenleri yeniden önüne çekti. Önce “Serdar” yazan kâğıda baktı. Adın altına hiçbir sıfat eklemedi. “Şifacı” satırının yanına da “Leya” yazmadı; onun belleğindeki eski adın ne kadarını koruduğunu kendisi de bilmiyordu. “Demirci” kelimesini ise başka bir işaretle çevrelemedi. Kâğıdın kenarında, çukurla ilgili satır boş kaldı.

Morkos boş satıra baktı. Bir kelime yazmayı düşündü. “Aşağı.” Sonra vazgeçti. “Kırk metre.” Bunu da yazmadı. Boşluğu korudu. İçindeki ayinin ilk kez eksik kalmasına izin verdi; fakat bunu bir tereddüt değil, daha sonra dolduracağı bir yer olarak gördü.

Telsiz sessizdi. Morkos’un zihnindeyse sesin kırık parçaları yeniden bir araya gelmeye çalışıyordu. “Duyuyor musun?” cümlesinin sonundaki yükselişi düşündü. Bunu kendi ağzıyla, kimseye duyurmadan tekrarladı. Önce düz söyledi. Sonra kelimelerin arasına küçük duraklar koydu. Kulağına gelen ses, önceki yankıya benzemedi. Kendi sesiydi. Bu farkı anladı; ama fark, denemeyi bırakmasına yetmedi.

Bir kez daha, daha alçak sesle söyledi: “Duyuyor musun?”

Cevap gelmedi. Morkos, bu sessizliği kendi cümlesinin başarısızlığı saymadı. Yalnızca odanın, henüz doğru biçimde sorulmadığına karar verdi. Sözcüğün vurgusunu değiştirdi; heceleri uzattı, sonra kesti. Sesini tanıdık bir buyruğun çevresinde dolaştırdı, fakat hiçbir yeni aktarım başlatmadı. Telsiz kapalı kaldı. Parşömenler odada kaldı. Mermiler tabağında kaldı.

Morkos, on bir mermiyi bir kez daha saydı. Parmaklarını sonuncunun üzerinde bir an fazla tuttu, sonra elini geri çekti. Bu kez hiçbirini ayırmadı. Hiçbir hüküm vermedi. Yavuz 16’ya dokunmadan sandalyeye yaslandı. Künye ile mühür arasındaki boşlukta, anlamını kendisinin koyacağı bir yer aradı.

Kapının dışından bir hizmetkârın ayak sesi geçti. Morkos başını çevirmedi. Pencerenin parmaklıklarında sabah güneşi büyüyor, odanın duvarlarına düz çizgiler çiziyordu. O çizgiler bir kapı değildi; ama Morkos, bir gün onlardan da geçeceğini düşündü.

O sabah telsiz parazitini dua sanmadı; onu henüz çözemediği bir ritim olarak dinledi. Ritmin kendisine ait olmadığını biliyordu, fakat bu bilgi Morkos’u geri çekmedi. Sesin sahibini bulamazsa taklit etmeyi, taklit edemezse kendi sesini ona yaklaştırmayı tasarladı. Şimdilik yalnızca kelimeleri odanın içinde çevirdi. Şifa evine yeni bir adam göndermedi. Halka yeni bir hikâye anlatmadı. Ateş etmedi.

Yine de ayin başlamıştı. Morkos’un ağzında aynı düşünce, her tekrarda biraz daha kendisine benziyordu: Ses emrediyorsa, sesin sahibi vardır. Ve bir sahibi varsa, bir gün o ses de cevap vermek zorunda kalacaktı.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.