Bölüm 10 - Sıfırıncı Gün Protokolü Görseli
Bölüm 10 - Sıfırıncı Gün Protokolü

GATA Refleksi

4. Sahne 24 dk okuma 15 okunma
İki mekânda aynı eller
İki mekânda aynı eller
Şifa evinde sessiz gözlem
Şifa evinde sessiz gözlem

Şafak, şifa evinin arka odasına önce ışıkla değil, seslerle geldi.

Dışarıda bir kapı açıldı; ardından avluda su taşıyan birinin ayakları ıslak taşa sürttü. Bir hasta öksürdü. Başka bir odada, boş bir kâsenin dibine tahta kaşık vurdu. Şehrin uyanışı, birbirine karışan küçük işlerden oluşuyordu. Aylin, bunların her birini tek tek duydu. Sesleri saymak için uğraşmıyordu. Bedeninin, odayı bir bütün hâlinde kavramadan önce çevresine yerleştiğini fark etti.

Az önce Serdar’a “Önce kayıt, sonra soru, sonra hareket,” demişti. Şimdi bu sıra, yalnızca telsiz hattı için değil, kendisi için de geçerliydi. Kendi hâlini kaydet. Odadaki insanları gözden geçir. Sonra bir sonraki işi seç. Geçmişin birdenbire açılmış olması, bugünün ihtiyaçlarını ortadan kaldırmıyordu.

Kolyeyi hâlâ avucunda tutuyordu. Gümüş dallar tenine iz bırakmıştı. Parmaklarını açtı, avucuna baktı. Kolyeyi boynuna takmak için değil, bir kutuya koymak için de hazır değildi. Nesne, şu an bir cevap taşımıyordu. Yalnızca elindeydi. Bunu kabul etti.

“Biraz su alacağım,” dedi.

Serdar hemen kalkmadı. Önce yüzüne baktı; ondan izin istemiyor, ama ne yapacağını bilmek istiyordu. Aylin, bu küçük farkı gördü. “Ben alabilirim,” diye ekledi. “Bana eşlik etmene gerek yok.”

“Biliyorum.” Serdar’ın sesi yumuşak çıktı. “Yine de kapının yanında duracağım.”

“Kapının yanında durmak, eşlik etmek sayılır.”

Serdar başını azıcık eğdi. “O zaman kapıyı gözetliyorum.”

Bu cevapta, yirmi bir yıllık bekleyişin de, bir an önce eski yakınlığa dönme arzusunu bastırmasının da izi vardı. Aylin onu ne teselli etti ne de geri itti. İkisinin de söylediği şeyin ardındaki sınırı fark edip bıraktı. Sonra kolyeyi keten örtünün üstüne koydu ve bronz tasın başına yürüdü.

Aylin, ellerini yıkamak için bronz tasın başına geçti.

İki mekânda aynı eller

İki mekânda aynı eller

Suyun yüzeyi soğuktu. Parmaklarını içine soktuğunda, geçmiş başka bir görüntüye açıldı: beyaz seramik bir lavabo, GATA’nın parlak ışıkları, nöbet öncesi sabun kokusu ve dirseklerine kadar uzanan ince su çizgisi. Görüntü orada durdu; onu yutup götürmedi. Taş oda da yerinde kaldı. Bronz tasın içindeki su, geçmişin lavabosuna dönüşmedi. İki yer aynı anda vardı.

Bu kez, iki hayatın birbirine karışması onu korkutmadı. Önce kendi ellerine baktı. Tırnak dipleri temizdi. Bileklerinde eski yanık izleri vardı; bazıları Leya’nın şifa evinde geçen yıllardan, bazıları daha eski ve tam seçilemeyen bir zamandan kalmış olabilirdi. Avuçlarında kolyenin bıraktığı hafif kızarıklık vardı. Serdar’ın sargılı avuçlarını düşündü. Halat liflerinin eski yanıkları, belleğinde dokunma duyusuna kadar inmişti.

Sabunu iki kez kullandı. Parmak aralarını, başparmak köklerini ve bileklerini ovdu. Hareketler bir ezber gibi akıp giderken zihni onları dışarıdan izledi. Bu eller, GATA’da beyaz ışık altında yaralıların üstüne eğilmişti. Sonra Tralleis’te taş havanlarda ot ezmiş, bezleri kaynatmış, çocukların ateşini ölçmüş, kılıç yaralarını dikmişti. İki el vardı; yaptıkları işler tek bir hayata sığıyordu.

“Suyun sıcaklığını değiştirmemi ister misin?” diye sordu kapıda bekleyen Serdar.

Aylin, suya tekrar dokundu. “Hayır. Böyle iyi.”

“Bir şey ister misin?”

“Şimdilik temiz bir bez, bir tas daha su ve Damon’un sabah nasıl olduğunu öğrenmek.”

“Dün gece ateşi yoktu.”

“Ağrısı?”

“Uyuyabildiği kadar uyudu.”

Aylin başını ona çevirdi. “Bunu sen mi gözledin?”

“Nöbetçi.”

“Nöbetçinin söylediğini kaydedelim. Sonra kendisine sorarız.”

Serdar dudaklarının kenarında beliren yorgun gülümsemeyi saklamadı. “Anlaşıldı, Üsteğmenim.”

Unvanın odadaki ağırlığı beklediğinden farklıydı. Aylin’in içindeki bir yer onu tanıdı, başka bir yer irkildi. O, az önce kim olduğunu söylemişti; ama adını bulmakla o adın bütün bağlarını aynı anda geri kazanmış olmuyordu. Serdar’ın sözü ona bir görev vermedi. Yalnızca elinde tuttuğu geçmişi duyulur kıldı.

“Bana burada Aylin demen gerekmiyor,” dedi.

“Nasıl istersen.”

“Şimdilik Leya da diyebilirsin. İkisini de taşıyorum. Hangisinin ne zaman öne çıkacağına ben karar vermeliyim.”

“Tamam.”

Serdar’ın bu cevabı, bir şeyin düzeldiğini ilan etmiyordu. Aylin’in kararına yer açıyordu. Bu, şimdilik yeterliydi.

Temiz keten bezi aldı. Bezin kokusu, kaynatılmış suyun buharı ve kurutulmuş otların keskinliğiyle karışmıştı. GATA’nın steril odasını taklit etmiyordu; bunu zaten yapamazdı. Elindeki malzemelerin ne olduğunu biliyor, ne olmadıklarını da unutmuyordu. Bir hekimin eğitimi, sahip olmadığı koşulları varmış gibi kabul etmek değil, elindekinin sınırını doğru tartmaktı.

Arka odadan çıkıp dar geçide ulaştığında, şifa evinin gündelik düzeni onu karşıladı. Bir köşede iki kap temizleniyor, genç yardımcı bezleri ayırıyor, yaşlı bir kadın hasta yakınına suyun nerede olduğunu gösteriyordu. Kimse ona farklı bir gözle bakmıyordu. Onlar için hâlâ Leya’ydı. Aylin, bu bakışların kendisini eksik tanıdığını düşünmedi. İnsanlar bir sabah içinde bütün bir kimliği öğrenmek zorunda değildi.

“Damon uyandı mı?” diye sordu.

Genç yardımcı başını kaldırdı. “Az önce seslendi. Omzu sızlıyormuş. Yarasını açmadık.”

“Güzel. Kimse açmasın. Önce kendisini görelim.”

İç odanın kapısında durdu. İçeri girmeden önce bir an bekledi; bu bekleyiş korku değildi. Aylin, odayı gözleriyle taradı. Kapının yanındaki su kabı, yatağın ayağında duran tabure, pencereden giren hava, kullandıkları bezlerin bulunduğu sepet. Kimin nerede durduğunu, hastanın çıkışa göre hangi tarafta olduğunu fark etti. Eski alışkanlıklar, ona bir felaket olacağını söylemiyordu. Yalnızca odanın haritasını çıkarıyordu.

Damon yarı oturur durumdaydı. Omzunun çevresindeki sargı tunik yakasının altından görünüyordu. Yüzü uykusuzdu ama rengi bir önceki geceden daha kötü değildi. Sağ kolunu gövdesine yakın tutuyor, sol eliyle yatağın kenarını kavrıyordu. Yanında duran kadın, ona kalkmaması gerektiğini söylüyordu. Damon ise “Bir şey yok,” diye tekrarlıyordu.

Aylin’in zihninde önce soru belirdi: Ne zamandır ağrıyor? Sonra gözleri omuzdaki sargıya gitti. Bez bütünüyle kanlı değildi. Koyu renkli küçük bir iz, dikişlerin çevresinde kalmıştı. Islak değildi. Sargının kenarı yerinden oynamamıştı. Damon’un nefesi biraz hızlıydı; ama konuşurken cümlesini tamamlayabiliyordu.

“Günaydın,” dedi Aylin.

Damon başını çevirdi. “Leya.”

“Buradayım. Omzun nasıl?”

“Sızlıyor. Dikiş çekiyor.”

“Ne zaman başladı?”

“Uyandığımda. Belki daha önce de vardı ama uykuda anlamadım.”

Aylin onun yanındaki kadına işaret etti. “Biraz yer açalım. Sen baş tarafında kal. Bir şeye ihtiyacım olursa uzatırsın.” Sonra Damon’a döndü. “Kalkmaya çalışma. Önce seni olduğun yerde değerlendireceğim.”

“Bana bir şey olmadı.”

“Bunu senin ağzından duymak iyi. Yine de kontrol edeceğim.”

Sesinde, hastanın gururunu kırmadan sınır koyan bir kararlılık vardı. Leya’nın yıllar önce öğrendiği yumuşaklık kaybolmamıştı; Aylin’in eğitimi, o yumuşaklığın içinden net bir yol çiziyordu. Hastayı susturmakla onu dinlemek aynı şey değildi. Hastanın her dediğini kabul etmekle ona saygı göstermek de.

Aylin tabureyi yatağın yanına çekti. Damon’un yüzüne, dudaklarının rengine, gözlerinin odaklanmasına baktı. Elini uzatmadan önce ne yapacağını söyledi. “Bileğini tutacağım. Nabzını sayacağım. Sonra başın dönüyor mu diye soracağım.”

Damon kaşlarını kaldırdı. “Bunları zaten biliyorsun.”

“Bilmek, söylememe engel değil.”

Nabzı hızlı ama düzenliydi. Aylin sayarken kendi nefesini yavaş tuttu. Yirmi bir yıl önce GATA’da ilk nöbetlerinde, hızın her zaman kötüye işaret olmadığını öğrenmişti. Ağrı, korku, susuzluk ve uykusuzluk da kalbi hızlandırırdı. Bir sayıyı tek başına hükme çevirmek, insanı yanlışa götürürdü. Soru sormaya devam etti.

“Başın dönüyor mu?”

“Hayır.”

“Miden bulanıyor mu?”

“Hayır.”

“Parmaklarında uyuşma var mı? Elini oynatmakta zorlanıyor musun?”

Damon sağ elinin parmaklarını yavaşça oynattı. “Oynatabiliyorum. Omzum izin vermiyor.”

“Güzel. Nefesin daralıyor mu?”

“Hayır. Sadece derin nefeste biraz çekiyor.”

Aylin, omuz yarasının yerini biliyordu; yine de bedenin verdiği cevabı dinledi. Önceki yaralanmanın nasıl oluştuğunu, kimin müdahale ettiğini ve yaranın ne zaman dikildiğini sordu. Damon, gümrük kapısının sökülen demir kuşağından kopan parçayı, omzuna saplanan küçük metal kırığını, şifa evine getirildiği anı anlattı. Aylin, sözleri bölmeden dinledi. Olayı baştan sona yeniden kurması gerekmiyordu. Bu öykü, bedenin ne yaşadığını anlamak için gerekliydi.

“Ağrı dün geceye göre arttı mı?”

“Biraz. Ama dayanılmayacak gibi değil.”

“Sargıdan kötü koku geliyor mu?”

Damon yüzünü buruşturdu. “Hayır.”

“Ateşini ölçmedim. Birazdan bakacağız. Önce sargının dışını kontrol edeceğim. Açmam gerekirse sana söylerim.”

Yanındaki kadın, “Dikişleri açmayacaksın, değil mi?” diye sordu.

Aylin ona döndü. “Şu anda açmak için bir neden görmüyorum. Önce dışarıdan bakacağım. Bir değişiklik varsa, ne yapacağımıza sonra karar veririz.”

Kadının omuzları azıcık indi. O da gece boyunca yaralıyı gözetmiş, her nefesinde yeni bir tehlike aramıştı. Aylin onun endişesini susturmak yerine çerçeveledi. “Biraz su içti mi?” diye sordu.

“Az.”

“Az içtiğini not edelim. Birden çok içmeye zorlamayalım. Küçük yudumlarla.”

Genç yardımcıya döndü. “Bir tas temiz su getir. Bu odaya girip çıkanları ve saatini de yaz. Yazamıyorsan iki çizik koyup bana söyle; sayıyı kaybetmeyelim.”

Genç, şaşkınlıkla boş tahta parçasına baktı. “Ne yazacağım?”

“Ne zaman su içtiğini. Ağrısının ne zaman arttığını. Ateşine baktığımızda sonucu. Kelimeleri bilmen gerekmiyor; sırasını bilmen yeterli.”

Bu, GATA’daki çizelgelerin taş duvarlı bir odadaki karşılığıydı. Kâğıt yoksa tahta; işaret yoksa çentik. Kayıt, malzemenin adı değildi. Unutmamak için verilen emekti.

Aylin sargının dış kenarını gözden geçirdi. Koyu iz eski görünüyordu. Kanama sürmüyordu. Yaranın çevresindeki deri ılıktı; Damon’un sağ omzunu fazla kaldırmaktan kaçınması beklenen bir hareketti. Aylin, hiçbir bulguyu gereğinden büyük göstermedi. “Şimdilik sargı yerinde kalacak,” dedi. “Biraz dinleneceksin. Ağrı artarsa, ateşin çıkarsa, parmaklarında uyuşma olursa ya da nefes almak zorlaşırsa haber ver. Beklemeyeceksin.”

Damon, “Emir mi bu?” diye sordu.

“Öneri değil.”

“Leya böyle konuşmazdı.”

Aylin’in yüzünde çok kısa bir duraklama oldu. “Leya da hastasının kötüleşmesini beklemezdi.”

“Bunu söyleyince gözlerin değişti.”

“Nasıl?”

Damon’un sağlam eli yatağın kenarını bıraktı. “Daha önce görmediğim bir yere bakar gibi.”

“Belki daha önce bakmadığım bir yere bakıyorumdur.”

Bu cevap Damon’u ikna etmek için değildi. Kendisinin de bilmediği bir şeyi ona vaat etmeyecekti. Aylin’in adı geri dönmüştü; ama GATA’nın bütün koridorları, mezuniyet günü, nöbetleri, arkadaşlarının yüzleri birer birer açılmış değildi. Elinde, yolunu bulmasına yetecek kadar işaret ve kaybolmasına neden olacak kadar boşluk vardı.

Odaya bir tas su getirildi. Aylin, Damon’un içmesine yardım etmedi; kendisi tutmak istedi. Kadın, her yudumda tası geri almaya çalışınca Aylin elini hafifçe kaldırdı. “Bırakalım kendisi karar versin. Yorulursa durur.”

Damon üç küçük yudum aldı. Sonra tası bıraktı. “Bu kadar.”

“Güzel. Birazdan tekrar soracağız.”

“Beni burada tutacak mısın?”

“Sana bir şey olmayacağını söyleyemem. Ama şu an anlattıkların ve gördüklerim, yataktan kalkmanı gerektirmiyor. Dinlenmen ve değişiklikleri takip etmemiz gerekiyor.”

“Sen hep böyle mi konuşuyordun?”

“Bazen daha az konuşuyordum.”

“Şimdi daha mı çok biliyorsun?”

Aylin, onun gözlerini tuttu. “Şimdi ne bilmediğimi daha iyi biliyorum.”

Damon başını yastığa bıraktı. Bu yanıtı beğenip beğenmediği belli olmadı. Ama omuzlarındaki gerginlik azaldı. Aylin, bu rahatlamayı tedavinin başarısı saymadı. Yalnızca adamın bir süre dinlenebilecek kadar sakinleştiğini gördü.

Odadan çıktığında, geçitteki genç yardımcı onu bekliyordu. “Damon için ne yapacağımızı şimdi anladım,” dedi. “Önce dinleyeceğiz, sonra bakacağız.”

“Önce onu dinleyeceğiz,” dedi Aylin. “Sonra bulgulara bakacağız. İkisi çelişirse, nedenini araştıracağız.”

“Sıra değişir mi?”

“Duruma göre. Birisi nefes alamıyorsa soru sormadan önce hava yolunu açarız. Birisi bilincini kaybediyorsa önce düşmesini önleriz. Ama ne yaptığımızı anlamaya çalışırız. Telaşın da bir sırası var.”

Genç yardımcı bu son cümleyi aklında tutmaya çalıştı. Aylin onun zihnindeki boşluğu gördü; fakat hemen doldurmadı. Bir tekniği, onu kimin söylediğini ezberleterek öğretmek istemiyordu. Başka eller de bakım verebilmeliydi. GATA’da, nöbet değişiminde bir işi yalnızca tek bir kişinin bilmesine izin verilmezdi. Şifa evinde de bilgi tek kişide kalırsa, o kişi yorulduğunda herkes savunmasız olurdu.

“Bu sabah odaları gözden geçirelim,” dedi. “Kim nerede yatıyor, hangi malzeme nerede, suyu kim değiştiriyor, hangi hasta yalnız kalmamalı. Bunu birlikte çıkaracağız.”

“Hepsini şimdi mi?”

“Hepsini bugün. Şimdi ilk tur.”

Serdar kapı yanında bekliyordu. Aylin ona döndü. “Birlikte misin?”

“Nerede durmamı istersin?”

“Önce kapı ve geçitleri gözle. İçeri girenleri kaydet. Ama kimseyi sorgulama. Bugün buranın düzenini değiştirmeyeceğiz; yalnızca nasıl işlediğini anlayacağız.”

Serdar başını salladı. “Yapabilirim.”

“Tarhun’dan da yardım isteyeceğim. Ama onu koruma göreviyle hastaların yanına dikmeyelim. Bir şey taşımak, kapıyı açık tutmak, yardımcıya yer açmak gibi işler olsun.”

“Ona kendin söylersin.”

“Evet.”

O anda Aylin, Serdar’ın onu komuta makamına yerleştirmediğini anladı. Yapabileceği bir şey teklif ediyor, karar alanını ona bırakıyordu. Bu küçük dikkat, geçmişteki bağlarını hemen geri getirmedi. Ama bugün kurdukları çalışma biçimine güven veriyordu.

Tarhun, demir kapının menteşesine bakıyordu. Yağlı bez elindeydi. Aylin yaklaşınca başını kaldırdı. “Sana bir iş verebilir miyim?”

“Ver.”

“Şu kapı açık kaldığında kendiliğinden kapanıyor mu?”

Tarhun menteşeyi bıraktı. Kapıyı yarıya kadar açtı, elini çekti. Kapı yavaşça kapanmaya başladı. “Evet.”

“Bunu bugün değiştirmeyelim. Ama açık kalması gereken zamanlarda bir takoz kullanalım. Tahta parçası bulabilir misin? Kapıyı zorlamasın, çıkışı kapatmasın.”

Tarhun bir an, sanki emir beklemiş ama başka türden bir görev almış gibi durdu. Sonra, “Bulurum,” dedi.

“Bir de iç geçidin genişliğini ölç. İnsanların iki yöne aynı anda yığılmasını istemiyorum. Önce kimin çıkacağını değil; yolun nerede daraldığını öğrenmemiz gerekiyor.”

“Bunu şimdi yaparım.”

Tarhun uzaklaşırken Aylin onun adını kullandı. “Tarhun.”

Adam dönüp baktı.

“Teşekkür ederim.”

Tarhun’un yüzünde, tanınmayan bir duygunun kısa gölgesi gezindi. “Daha yapmadım.”

“Yapacağını söyledin. Şimdilik bu yeter.”

O gittikten sonra genç yardımcı, “Ona başka bir adla seslenmeyecek misin?” diye sordu.

Aylin, Tarhun’un kaybolduğu koridora baktı. “Hayır. O adı kendi seçene kadar Tarhun.”

“Ama sen onu tanıyorsun.”

“Bir parçayı tanımak, insanın tamamını tanımak değildir.”

Bu cümle, Aylin’in kendisi için de geçerliydi. Tabip Üsteğmen Aylin Ersoy olduğunu hatırlamıştı. Fakat bütün hayatını birden geri almamıştı. Leya olarak geçirdiği yıllar, onun üstüne geçirilmiş geçici bir örtü değildi. Tralleis’te sevdiği, iyileştirdiği, kaybettiği insanlar; kendi kararları; kendi dili; kendi korkuları; hiçbirisi başka bir kimlik geldi diye geçersizleşmiyordu.

Geçidin öte yanında, hasta yakını olan yaşlı kadın genç yardımcının su taslarını yıkadığını izliyordu. Aylin ona yaklaştı. “Burada kaç kişinin nöbet tuttuğunu biliyor musun?”

“Geceleri iki kişi. Gündüz değişiyor.”

“Kim değiştiriyor?”

“Ben, bazen Nikos, bazen de komşu evden gelen kadınlar.”

“Nikos bu sabah burada mı?”

“Henüz gelmedi.”

Aylin, çocukların bu işte haberci olarak kullanılmasını istemiyordu; fakat 10.2’de de çocuk ya da haberci üzerinden yeni bir dış bilgi gelmemişti. “Geldiğinde ona hastaların adlarını yazdırmayacağız,” dedi. “Sadece su ve bezlerin sayısını tutabilir. Başka bir şey değil.”

“Bunu ona söyleyebilirim.”

“Söyle. Ona iş vermek, onu yetişkinlerin sorumluluğuna ortak etmek demek değil. Çocukluğu da kalsın.”

Kadın bu söz üzerine hafifçe başını eğdi. Aylin, konuşmasının içinde modern bir kurumun dilini taşıdığını fark etti. Herkesin görevi, yaşı ve sınırı olmalıydı. Şifa evinin eski düzeni farklıydı ama o da kendi yoluyla sorumluluğu dağıtıyordu. Kadınlar birbirlerinin çocuklarına bakıyor, komşular su taşıyor, gençler odun getiriyor, Tarhun kapı menteşelerini onarıyordu. Bu ağın değerini görmek için onu baştan kurmak gerekmiyordu.

Serdar geri döndüğünde, “İçeri giren çıkanları kimse fark etmeden kaydetmek zor,” dedi. “İnsanlar su alıyor, hasta soruyor, bez bırakıyor. Bir kayıt çizelgesi kurabiliriz ama kapıya sorumlu koyarsak herkes gözetlendiğini hisseder.”

Aylin, “O zaman kapıya görevli dikmeyiz,” dedi. “Her odadaki yardımcı, gördüğü değişikliği kendi işaretler. Kapıda duran biri değil, farklı noktalardaki küçük kayıtlar.”

“Birbirine karışır.”

“Karışma ihtimali var. O yüzden isim değil, saat ve hareket yazacağız. İçeri girdi; su getirdi; çıktı. Bir sebep uydurmayacağız.”

Serdar bir an düşündü. “Dışarıdan biri uzun süre beklerse?”

“Onu da kaydederiz. Henüz niyetini bilmiyoruz.”

Bu söz, Aylin’in zihninde yeni bir harita kurdu. Şifa evinin kapısından içeri giren herkes hasta, hasta yakını ya da malzeme taşıyan biri olabilirdi. Ama son günlerde Morkos’un adamları, şifa evinin kapılarını ve yollarını kullanarak baskı kurmuştu. Aylin, olağan hareketlerle gözetlemeyi birbirinden ayırmak istiyordu. Fakat kanıt olmadan bir yabancıyı düşman saymayacaktı.

Arka pencerenin önüne geçti. Pencere dar, taş sövesi kalındı. Oradan görünen yol, şifa evinin yan duvarı boyunca uzanıp pazara doğru kıvrılıyordu. Sabah trafiği artıyordu: bir eşek, omzunda sepet taşıyan bir adam, ellerinde boş testilerle yürüyen iki kadın. Bir evin kapısında oturan yaşlı adamın köpeği, gelenleri kokluyor, sonra yeniden yatıyordu.

Yolun karşısında, duvara yaslanmış biri vardı.

Şifa evinde sessiz gözlem

Şifa evinde sessiz gözlem

Aylin önce adamın kendisini değil, duruşunu gördü. Kucağında yük yoktu. Elinde kap yoktu. Bir evin kapısını beklemiyordu. Başını yola çeviriyor, sonra şifa evinin pencerelerine ve yan kapısına bakıyordu. Her bakış kısa sürüyordu; kısa olması, onu gelişigüzel yapmıyordu. Adamın gövdesi, sanki başka bir yere bakıyormuş gibi duruyor, gözleri ise girişleri sayıyordu.

Aylin pencereye daha çok yaklaşmadı. Adamın kendisini gördüğünden emin değildi. Aralarındaki mesafe de yüzünü seçmeye yetmiyordu. Serdar’a alçak sesle seslendi. “Yolun karşısında, duvara yaslanan kişiyi görüyor musun?”

Serdar doğrudan pencereye gitmedi. Önce odanın içindeki işine devam eder gibi yaptı, sonra bir başka açıdan dışarı baktı. “Evet.”

“Onu tanıyor musun?”

“Hayır.”

“Daha önce gördün mü?”

“Bilmiyorum. Meydanda çok insan vardı.”

Aylin adamın elinde silah görmedi. Üstünde muhafız işareti ya da Morkos’un adamlarının kullandığı belirgin bir renk yoktu. Onu suçlayacak bir işaret bulunmuyordu. Yalnızca bekliyordu.

“Şimdi yanına gitmeyeceğiz,” dedi Aylin.

Serdar ona baktı. “Neden?”

“Çünkü onu gördük. Ne yaptığını bilmiyoruz. Üzerine yürürsek, yaptığı şeyi değiştirebiliriz. Bırakalım olağan hareketi sürsün. Ne zaman geldiğini, ne kadar durduğunu, kimlerle konuştuğunu kaydedeceğiz.”

“Morkos’un gönderdiği biri olabilir.”

“Olabilir. Bir hasta yakını da olabilir. Yolu dinlenmek için kullanıyor olabilir. Henüz bilmiyoruz.”

Serdar’ın bakışında eski bir itiraz belirdi: Bir tehdidi bekleyip büyütmenin riski. Ama bu kez itirazını hemen söylemedi. “Görüş alanını kapatmayalım,” dedi sonunda.

“Evet. Kapıyı da değiştirmeyelim. İnsanların akışını bozmayacağız.”

Tarhun, tahta takozla geri geldi. Aylin’e gösterdi. “Kapının altına bu kadar girmesi yeter.”

Aylin takozu inceledi. “Menteşeye baskı yapmıyor. İyi.”

Tarhun onu açık kapının altına yerleştirdi. Kapı hareketsiz kaldı. “Geçit ölçüsünü de aldım. İki kişi yan yana geçer ama taşıma sırasında üçüncüsü sıkışır.”

“O zaman sedye ya da geniş bir yük geldiğinde biri önden, biri arkadan yol açacak. Ama insanları duvara sıkıştırmayacağız.”

“Bunu kim yapacak?”

“Önce kimlerin gönüllü olabileceğini öğreneceğiz. Emir verip insanları bu işin içine sokmayacağız.”

Tarhun, “Ben yaparım,” dedi.

Aylin onun gözlerine baktı. “Sen de gönüllü olabilirsin. Her iş senin omzunda olmayacak.”

“Kapı benim işim.”

“Kapı senin işin olabilir. İnsanların hepsini korumak tek başına senin işin değil.”

Tarhun’un yüzü kapandı, sonra yeniden açıldı. Bu söze verecek cevabı bulması zaman aldı. “Bunu öğrenmem gerekecek,” dedi.

“Hepimiz öğreneceğiz.”

Damon’un odasından hafif bir ses geldi. Aylin hemen yöneldi; ama koşmadı. İçeri girdiğinde yaralı adam aynı pozisyondaydı. Yanındaki kadın, onun adını söylemişti. “Başım biraz döndü,” dedi Damon. “Ayağa kalkmaya çalışmadım.”

“İyi yaptın. Ne zaman başladı?”

“Az önce. Tası bırakınca.”

Aylin, “Başını çevirmeden önce bir an dinlen,” dedi. Onun yüzünü, gözlerini ve nefesini tekrar değerlendirdi. Rengi değişmemişti. Konuşması düzgündü. Nabzı önceki sayımdan biraz daha hızlıydı ama belirgin bir düzensizlik yoktu. “Sana uzanmanı söylemiyorum; yalnız hareket etme. Biraz su içtin, uzun süredir yatıyorsun, ağrın var. Bunların hangisinin etkili olduğunu şimdi bilmiyoruz.”

“Yani kötü bir şey yok mu?”

“Şu an elimde, kötüleştiğini gösteren net bir işaret yok. Bu, hiçbir şey olamayacağı anlamına gelmez. Seni izlemeye devam edeceğiz.”

Kadının eli Damon’un omzuna doğru uzandı. Aylin nazikçe durdurdu. “Sargının üzerine bastırmayalım. Eli sağlam tarafta kalsın.”

“Korktum,” dedi kadın.

“Korkman normal. Ama ona göre karar vermeyeceğiz.”

Bu cümleyi söylerken kendi korkusunu da duydu. Morkos hâlâ bir yerlerdeydi; silahı, on bir mermisi ve sesi ele geçirme niyetiyle. Aylin, kapıdaki yabancının kim olduğunu bilmiyordu. Telsizden yeni bir ses gelmiyordu. Kendi hafızasının hangi parçalarının daha sonra açılacağını da bilmiyordu. Korku için yeterince neden vardı. Ama korku, kimin başında duracağına karar vermeyecekti.

O, Damon’un başında duracaktı.

“Bundan sonra suyu küçük yudumlarla vereceğiz. Baş dönmesi tekrar ederse hemen söyleyeceksin. Ayağa kalkmak için izin bekleyeceksin. Bugün tek başına kalmayacaksın.”

Damon başını salladı. “Bunu yaparım.”

“Bu bir ceza değil.”

“Biliyorum.”

“Öyleyse birbirimize kızmadan ilerleyebiliriz.”

Damon’un yüzüne yorgun bir gülümseme geldi. “Sen Leya’ydın, değil mi?”

Aylin bir an durdu. “Evet.”

“Şimdi de misin?”

“Evet. Aylin de benim.”

Damon’un bu cevabı anlaması gerekmiyordu. Yine de başını salladı. “İkisi de beni iyileştirecekse, benim için sorun yok.”

“İkisi de önce seni dinleyecek,” dedi Aylin.

Odanın dışına çıktığında, yaşlı kadın elindeki tahtaya iki kısa çizgi koymuştu. Damon’un su içtiği saat, baş dönmesinin başladığı an ve geçip geçmediği oradaydı. Aylin, çizgilerin yanına üçüncü bir işaret koydu: yeniden kontrol edilecek. Tahtayı yaşlı kadına geri verdi.

“Bu işaret ne demek?” diye sordu kadın.

“Bir daha bakacağımızı.”

“Ne zaman?”

“Birazdan.”

“Bunu unutursan?”

“Bana hatırlatırsın.”

Kadının kaşları kalktı. “Sana mı?”

“Evet.”

“Sen tabipsin.”

“Bu, unutmayacağım anlamına gelmez.”

Kadın, ilk kez hafifçe güldü. Gülüşünde alay yoktu; sabahın içinde küçük bir yer açıyordu. “Seni hatırlatırım,” dedi.

Aylin’in içinde bir gevşeme oldu. Bu şehir, onun kimliğini henüz bilmeden bile ona yardım ediyordu. Leya olarak birlikte kurdukları iş, Aylin’in belleğinin açılmasını beklememişti. Şifa evi, her zaman tek bir kişinin becerisinden fazlası olmuştu. Bugün de öyle kalmalıydı.

Pencere tarafına yeniden gitti. Yolun karşısındaki adam artık yoktu. Gittiği yönü görmemişti. Ne kadar kaldığını, şifa evine bakıp bakmadığını, orada beklerken ne düşündüğünü bilmiyordu. Adamın yokluğu da tek başına cevap değildi.

“Gitti,” dedi Serdar.

“Gördün mü?”

“Bir an önce buradaydı. Sonra yolun kıvrımına doğru yürüdü.”

“Arkasından gitmedin?”

“Hayır.”

Aylin başını salladı. “İyi.”

Serdar’ın gözleri daraldı. “Bunu neden iyi buluyorsun?”

“Çünkü henüz ne aradığını bilmiyoruz. Takip edersek bizi istediği yere götürebilir. Ya da yalnızca yoldan geçen birini düşman sanmış oluruz. İkisi de kötü karar.”

“Bir dahaki gelişinde?”

“Önce saatini kaydederiz. Sonra görünmeden iki ayrı noktadan gözleriz. Ona yaklaşmadan kimlerle temas kurduğunu anlamaya çalışırız.”

“Morkos olabilir.”

“Olabilir. Ama bugün kendimizi onun bildiğimiz yüzüne göre hazırlayacağız, bilmediğimiz yüzünü uydurmayacağız.”

Serdar, “Bu da bir protokol mü?” diye sordu.

“Henüz adı yok.”

“Olması gerekir mi?”

“İşe yararsa sonra ad koyarız.”

Bu kez gülümseme Serdar’ın yüzüne de ulaştı. Kısa sürdü ama sahte değildi. “GATA’da da böyle miydin?”

“Bilmiyorum.”

“Bilmiyor musun?”

“Bir kısmını hatırlıyorum. Her şeyi değil. GATA koridorunu hatırlıyorum; ama orada kaç nöbet tuttuğumu, hangi gün ilk kez tek başıma karar verdiğimi hatırlamıyorum. Kendi geçmişimin içinde bile yabancı kalan yerler var.”

Serdar onu düzeltmedi. “Birlikte buluruz,” demedi. Önceki sahnede olduğu gibi, Aylin’in kararını kendisi adına vermedi.

“İstersen,” dedi yalnızca.

Aylin, bu kelimenin içindeki ölçüyü fark etti. “İsterim. Ama aceleyle değil.”

“Acelem yok.”

“Yirmi bir yıl bekledin.”

“Beklemek, acele etmemeyi öğretmiş olabilir.”

Aylin bu kez ona baktı. Aralarında geçmişten kalmış bir yakınlık vardı; ikisinin de inkâr etmediği, fakat tek bir konuşmayla geri alamayacağı bir yakınlık. Serdar’ın gözlerinde, onu tanıdığına dair kesinlik vardı. Aylin’in içindeyse tanımanın yanında bir yabancılık da duruyordu. Serdar’a ait anıların bir kısmı açıktı, bazılarıysa kapalı. Onun yaşadığı yılları kendisi yaşamamıştı. Bu gerçeği, yeniden tanışmanın önünde bir engel değil, ondan dürüstlük isteyen bir sınır olarak gördü.

“Sana her şeyi hatırladığımı söylemeyeceğim,” dedi.

“Bunu istemiyorum.”

“Seni tanıdığımı da hemen söyleyemem.”

“Tanıdığın kadarını söyle.”

Aylin’in boğazındaki gerginlik azaldı. “Şimdilik seni biliyorum,” dedi. “Yüzünü biliyorum. Sesini tanıyorum. Bana ait bir geçmişte olduğunu biliyorum. Ama o geçmişin içindeki benle bugünkü ben arasındaki mesafeyi ölçmem gerekiyor.”

Serdar başını eğdi. “Ölç.”

Bu, bir veda değildi. Bir söz de değildi. Yalnızca ona tanınmış bir zamandı.

Tarhun geçidin ölçülerini küçük bir tahta üzerine çizmişti. Tahtadaki çizgiler düzgün değildi ama aralıkları anlaşılırdı. Aylin, çizimi aldı ve odaların yanına kimin nöbet tuttuğunu ekledi. Serdar girişleri, yardımcılar su ve bez hareketini not etti. Tarhun, takozun hangi kapıda işe yarayacağını gösterdi. Birlikte, şifa evini savunma mevzisine çevirmediler. Yalnızca insanların daha az sıkışacağı, bir hastanın kötüleştiğinde daha çabuk fark edileceği ve malzemenin nerede olduğunun bilineceği basit bir düzen kurdular.

Aylin bu düzenin askeri bir plan olmadığını biliyordu. İnsanları bir hatta dizmiyor, evin kapısını düşmana kapatmaya çalışmıyordu. Yine de GATA’dan ve Aydın’dan taşıdığı bazı ilkeler, burada da işe yarıyordu: çıkışı boş tut; sorumluluğu paylaş; bildiğini kaydet; bilmediğini varsayımla doldurma; bir kişinin bütün yükü taşımasına izin verme.

Bu ilkeler, Leya’nın yıllardır yaptığı işi de tarif ediyordu. Farklı kelimelerle, farklı araçlarla, aynı dikkat.

Güneş yükselirken Aylin, Damon’un nabzını yeniden kontrol etti. Baş dönmesi azalmıştı. Ağrısı aynı düzeydeydi. Sargı yerindeydi. Ateşini dokunarak değil, suyun ve teninin farkını karşılaştırarak değerlendirdi; bu, kesin ölçüm değildi ama eldeki imkânla bir işaretti. Yeni bir bulgu çıkmadı. Onu ayağa kaldırmaya çalışmadı. Bakımın bir parçası, yapabilecek durumda olmakla yapmak zorunda olmak arasındaki farkı gözetmekti.

Damon uyumadan önce, “Bir gün Aylin diye mi çağıracağım?” diye sordu.

Aylin, “İstersen,” dedi. “Ama bugün değil.”

“Bugün Leya?”

“Bugün Leya.”

“Peki, Leya.”

Adı, odada eski yerini buldu. Aylin bunu geri adım saymadı. Kimlik, birinin ağzından çıkan kelimeyle zorla değiştirilecek bir giysi değildi. Kendi içinde iki hayatı taşıdığı gibi, çevresindekilere de onu tanımaları için zaman verecekti.

Öğleye doğru dışarıdaki yabancı yeniden görünmedi. Serdar bunu bir kez daha söylediğinde Aylin yalnızca kayda geçirdi. “Geldi” ve “gitti” dışında başka bir şey yazmadılar. Sebep eklemediler. Tarhun, kapıdaki takozu çıkış açıkken kullanmayı öğrendi. Genç yardımcı, çentiklerin saat karşılığını karıştırmamak için küçük bir taş dizisi yaptı. Yaşlı kadın Damon’un su içişini izledi ve Aylin’i çağırmayı unutmadı.

Her şey küçük kaldı. Bu küçüklük, sahnenin içindeki tehdidi hafifletmedi; onu yönetilebilir parçalara böldü.

Bir ara Aylin, pencereden dışarı bakarken GATA’daki beyaz koridoru hatırladı. O koridorda bir sedye hızla dönmüş, bir hemşire omzunu duvara çarpmış, başka biri kapıyı tutmuştu. Görüntünün devamı gelmedi. Aylin zorlamadı. Hatırlamak için kendisini bir kapıya dayamayacaktı. Bugün burada, bir adamın baş dönmesini izliyor, bir kadının kaygısını taşımasına yardım ediyor, üç kişilik iş yükünü daha çok ele dağıtıyordu. Geçmiş, bugünkü bakımın içinde kendine yer bulabilirdi.

Serdar pencerenin yanına geldi. “Dışarı çıkmak ister misin?”

“Hayır. Henüz değil.”

“Bunu sormanı beklemiyordum.”

“Ben de.”

“Neden sordum, bilmiyorum.”

Aylin, “Belki yürümek iyi gelir diye düşündün,” dedi. “Ya da benim nerede durmak istediğimi öğrenmek istedin.”

“İkincisi daha doğru.”

“O zaman cevap bu: Şimdilik burada duracağım.”

Serdar başıyla onayladı. “Ben de burada olacağım.”

Aylin bunu bir güvence olarak değil, bilgi olarak aldı. O da odada kalacaktı. Tarhun da. Morkos ise köşkünde, silahıyla birlikteydi. Şifa evinin çevresindeki yol, sabahın olağan hareketlerini sürdürüyordu. Telsizden hiçbir ses gelmiyordu.

Sessizlik, hattın kapandığını göstermiyordu. Yalnızca bu saat içinde bir çağrı olmadığını gösteriyordu.

Aylin, masanın üstüne bırakılmış tahta kayda baktı. Damon’un su saati, baş dönmesi, tekrar kontrol işareti. Kapının takozu. Geçit ölçüsü. Dışarıdaki kişinin geliş ve gidiş zamanı. Bunlar GATA’nın kâğıt çizelgeleri değildi. Bir telsiz kaydı ya da görev raporu da değildi. Fakat her işaret, daha sonra dönüp bakabilecekleri bir şey bırakıyordu.

“Kayıt,” dedi kendi kendine.

Serdar, “Soru,” diye tamamladı.

Tarhun kapının yanında, “Sonra hareket,” dedi.

Aylin başını onlara çevirdi. Üçü de aynı şeyi söylediğini fark edince odada kısa bir sessizlik oluştu. Bu, birliğin yeniden kurulduğu anlamına gelmiyordu. Tarhun’un hafızası açılmamıştı. Serdar ile Aylin’in geçmişi tamamlanmamıştı. Onlar hâlâ üç ayrı insandı; ama ilk kez, aynı sıraya razı olmuşlardı.

“Evet,” dedi Aylin. “Ama hareket etmeden önce bildiğimizi ve bilmediğimizi ayıracağız.”

Pencerenin ötesindeki yol boş görünüyordu. Aylin, oraya bakarken kendisini bir kez daha GATA’daki beyaz ışıkların altında hissetti; sonra şifa evinin taş duvarı görüşüne geri geldi. Bir yerde geçmiş vardı, bir yerde şimdi. İkisini de aynı anda taşıyabiliyordu.

GATA refleksi, onu eskisi gibi yapmamıştı.

Ona, yeni hâliyle nasıl çalışacağını göstermişti.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.