Morkos ve Geleceğin Tanrısı
Morkos, köşkün avlusuna girdiğinde sabah henüz taşların üzerine tam olarak inmemişti.
Gece, kapı kemerlerinin içinde tutunmayı sürdürüyordu. Doğudaki gökyüzü kurşuni bir çizgiyle açılmış, o çizginin altındaki tepeler daha koyu bir karanlığa gömülmüştü. Limandan gelen rüzgâr tuzla birlikte ıslak halat, balık kasası ve eski zift kokusu taşıyordu. Köşkün yüksek duvarları bu kokuları içeri alıyor, sonra avlunun taşlarında ağırlaştırıyordu. Morkos, arkasından kapanan kapının sesini dinledi. Demir sürgü yuvasına oturdu. Ses kısa, tok ve tanıdıktı. Bir şeyin kapandığını bildiriyordu. Ona ait bir şeyin.
Elindeki silahı bırakmadı.
Sol eliyle kabzayı kavramış, sağ eliyle namlunun altını tutmuştu. Hareket etmeden önce ağırlığını iki kez değiştirdi; metalin kendi dengesine uyup uymadığını tarttı. Bu alet, kendisinin bildiği silahlara benzemiyordu. Bir mızrak gibi uzaktan görülmüyor, bir kılıç gibi sahibinin kolunu göstermiyordu. Küçük, kara ve sessizdi. Gücünün büyük kısmını insanın aklına bırakıyordu. Bir kişi ona baktığında, içindeki mermileri değil, mermilerin neler yapabileceğini düşünüyordu.
Morkos bunun işe yarayan tarafını anlamıştı. Ama şimdi başka bir şeyi de anlamaya başlıyordu: Silahın gücü kadar, kendisinin onu anlamaması da başkalarını yönetiyordu. Ateş ederse yalnızca metalin içindeki barutu serbest bırakırdı. Ateş etmeyip beklediğinde, insanlar boşluğu kendi korkularıyla dolduruyordu. Bu ikinci güç daha uzun sürüyor, daha az iz bırakıyordu.
Yine de elindeki on bir mermiyi sayması gerekiyordu.
Köşkün iç odasına geçti. Nöbetçilerden biri kapıyı açarken gözlerini silahtan kaçırmadı. Morkos bunu fark etti ama hiçbir şey söylemedi. Odaya girdi, kapıyı kendi eliyle örttü ve masanın üzerindeki kandili yaktı. Alev önce titredi, sonra dar bir ışık halkası kurdu. Masada mühür kutusu, birkaç tomar, küçük bir terazi ve geçen geceden kalma boş bir kâse vardı. Hiçbiri sesin nereden geldiğini söyleyemezdi.
Silahı masanın üzerine koydu. Namlu, odanın öbür ucundaki duvara bakıyordu. Morkos onu kendi gövdesine dönük bırakmadı. Bunu bir korku yüzünden değil, aletin yönünü denetlemek istediği için yaptığını düşündü. Sonra pelerininin altından küçük mermi kutusunu çıkardı. İçindeki parçaları tek tek, aralarına dokunmadan saydı. Sayarken dudakları kıpırdamadı.
On bir.
Bir kez daha saydı.
Yine on bir.
Geçen gece meydanda silahın namlusu Leya’nın şakağına dayanmıştı. Tetik yarım basılmış, sonra zamanın içinden gelen o cızırtı taşların üstüne dökülmüştü. Serdar’ın “İpi bırakma” sözü, halkın nefesini değiştirmiş, Morkos’un kendisini seçilmiş sanmasına yeni bir kapı açmıştı. Kaçış, duman ve bağrışma sona erdiğinde mermilerden hiçbiri eksilmemişti. Morkos bunu bir kayıp saymıyordu. Silah hâlâ doluydu. Halk hâlâ onun adını biliyordu. Ama sesin kendisine cevap vermemesi, bütün geceden kalan tek açık hesaptı.
O hesap, diğerlerinden daha çok canını sıkıyordu.
Morkos mermileri kutuya geri koydu. Küçük metal parçalar birbirine çarparken ince bir şıngırtı çıktı. Sesin, az önce liman meydanından duyduğu cızırtıya benzemediğini düşündü. Bu sıradan, kapalı ve ölçülebilir bir sesti. Her parçanın yeri belliydi. Her biri kutuda duruyordu. Dışarıdan gelen ses ise hiçbir kutuda değildi. Taşta değildi. Denizde değildi. İnsanların ağzında da değildi. Yine de herkesin bedeninde iz bırakmıştı.
Morkos’un asıl öfkesi burada başlıyordu.
O güne kadar karşısına çıkan her güç, bir yere bağlanmıştı. Mühür, kimin sözünün geçeceğini belirlerdi. Borç, kimin kimin kapısında bekleyeceğini. Liman, malların ve haberlerin hangi yoldan akacağını gösterirdi. İnsanların korkusu bile yüzlere, evlere, kapılara dağıtılabilirdi. Birini susturmak, diğerine örnek olurdu. Ama ses, Morkos’un kurduğu bu düzenin içinden geçip hiçbir yerde durmadan kaybolmuştu. Onu dinleyenlerin her birine başka bir şey söylemişti.
Serdar’ın yüzünde bir emir gibi durmuştu.
Leya’nın—hayır, şifacının—gözlerinde bir teşhis gibi.
Tarhun’un bedenindeyse henüz adı konmamış bir refleks gibi.
Morkos, bu farklılıkları meydanda görmüştü. O sırada onları kendi inancına göre yorumlamış, üç ayrı tepkiyi aynı kapıya açılan üç anahtar saymıştı. Şimdi odanın sessizliğinde de aynı düşünceyi sürdürüyordu. Fakat ilk kez, onların ne hissettiğini bilmediğini kabul etmek zorunda kaldı. Serdar yasını saklıyordu. Şifacı hafızasının hangi odasına girdiğini saklıyordu. Tarhun ise kendi bedeninde uyanan şeyi kendisinden saklıyor olabilirdi.
Gizli olan şeyler, Morkos’a göre, er ya da geç bir sahibin eline geçmeliydi.
Kapı çalındı.
Morkos mermilerin bulunduğu kutuyu kapatmadan önce gözlerini kapıya çevirdi. “Gir.”
İçeri Sessiz Avcı girdi. Omuzlarından biri diğerinden biraz aşağıda duruyordu; gecenin telaşında aldığı çizik giysisinin kolunda koyu bir leke bırakmıştı. Yarayı sarmamıştı. Morkos bunu gördü ve söylemedi. Avcı’nın bakışları önce masaya, sonra silahtaki karanlık namluya, sonra Morkos’un yüzüne gitti.
“Meydandan haber var mı?” diye sordu Morkos.
“Halk evlerine dağıldı. Şifa evinin çevresinde nöbet tutuluyor. Serdar orada.”
“Şifacı?”
“O da.”
Morkos, kelimenin sonundaki kısa duraksamayı duydu. Avcı onu düzeltmek ister gibi ağzını açıp kapadı. “Leya demek istedim.”
“Adı ne olursa olsun, aynı kadın.”
“Bunu kendisi nasıl görüyor, bilmiyorum.”
Morkos’un eli kutunun kapağında durdu. “Sen onun ne gördüğünü bilmek için gönderilmedin.”
“Biliyorum.”
“Öyleyse niçin söylüyorsun?”
Avcı cevap vermedi. Morkos, sessizliğin içinde bir meydan okuma aradı. Bulduğu şey meydan okuma değildi; daha çok, adamın duyduğu sesten sonra her emrin eskisi kadar sağlam görünmemesiydi. Bu daha rahatsız ediciydi. Morkos, itaati tartışılabilir hâle getiren bir belirsizliğe tahammül edemezdi.
“Dün geceki sesi tekrar duydun mu?” diye sordu.
“Hayır.”
“Peki sesin geldiği yeri gördün mü?”
“Hayır.”
“O zaman ne bildiğini söyle.”
Avcı’nın bakışları masadaki silaha kaydı. “Sesi duydum. Nereden geldiğini bilmiyorum.”
“Herkes duydu. Ben sana herkesin bildiğini sormuyorum.”
“Ben de fazlasını bilmiyorum.”
Morkos, kutunun kapağını kapattı. “Bir şeyin nereden geldiğini bilmiyorsan, onu ararsın. Bir yolunu bulursun. Onu saklayan taşı kaldırırsın.”
“Ya taşın altında değilse?”
“O zaman göğe bakarsın.”
“Ya gökte değilse?”
Morkos bu kez cevap vermedi. Avcı’nın onu sınadığını düşünüyordu. Her sorunun sonunda, adamın bilmediği bir şeyi Morkos’un da bilmediğini yüzüne vurma niyeti vardı. Ama Avcı’nın gözünde alay yoktu. O, soruyu gerçekten soruyordu. Morkos bir an için bunun daha tehlikeli olduğunu hissetti.
“Sesi duyduğunda korktun mu?” dedi.
“Evet.”
Bu cevap beklediğinden daha çabuk geldi. Morkos’un yüzündeki çizgiler hafifçe yumuşadı. “Neden?”
“Nereden geldiğini bilmediğim için.”
“İnsan bilmediğinden korkar. Öğrendiğinde korkusu biter.”
“Her zaman değil.”
“Öğrendiğinde, onu nasıl kullanacağını da öğrenirsin.”
Avcı, sanki bu son cümlenin odada başka bir yere çarpıp geri dönmesini bekledi. Sonra, “Ses yakalanmaz,” dedi.
Morkos’un bakışları sertleşti. “Neden?”
“Çünkü elinde tutulacak bir şey değil.”
“Rüzgâr tutulmaz; yelkenle yön değiştirir.”
“Deniz tutulmaz; kıyıya bağlanır.”
“Korku tutulmaz,” dedi Morkos. “Ama insanlar korkunca oldukları yerde kalır.”
“Bu ses onları oldukları yerde bırakmadı.”
“Tam da bu yüzden onu bulacağız.”
Avcı’nın yüzünde anlaşılmayan bir gölge gezindi. “Onu bulduğumuzda ne yapacaksın?”
Morkos, masadaki silahı işaret etti. “Bununla yaptığımı.”
“Sesin üzerine ateş mi edeceksin?”
“Sesin sahibini bulacağım.”
“Ya sahibi yoksa?”
“Her sesin bir sahibi vardır.”
Avcı, “Bazen ses, birinin elinden çıkıp onu aşar,” dedi. “Söyleyen artık orada olmasa bile sürer.”
Morkos bu cümlenin nereden geldiğini sormadı. İçinde, adamın geçmişinden bir iz vardı. Belki savaş meydanında duyduğu bir çığlık, belki bir ölünün ardından odada kalan son söz. Morkos, Avcı’nın geçmişini hiçbir zaman merak etmemişti; adam işe yaradığı sürece geçmişi, bugünkü sadakatinin arkasında duruyordu. Şimdi o geçmiş, ses hakkında Morkos’un hoşlanmadığı bir düşünce taşıyordu.
“Söyleyen orada değilse,” dedi, “onu oraya getireceğiz.”
“Bunu nasıl yapacağını biliyor musun?”
“Öğreneceğim.”
Avcı gözlerini indirdi. “Peki.”
Morkos onun bu kez hemen itaat etmesinden memnun olmadı. Soru sorması daha kolaydı; soru, kendisini hâlâ efendi hissettirirdi. Sessiz kabul ise odada bir boşluk açıyordu. Morkos o boşluğu kapatmak için silahı aldı, kabzasının üzerindeki çiziklere parmağını gezdirdi. Siyah yüzey ışığı yutmuyor, kandilin alevini ince bir parıltı olarak geri veriyordu.
“Meydanda duyduğumuz sözleri hatırlıyor musun?” diye sordu.
“Nizamiye. Halat. Aşağı.”
“Bir kapı, bir bağ ve bir iniş.”
“Belki de yalnızca kelimelerdi.”
“Hiçbir kelime yalnızca kelime değildir. Onu söyleyen, içine bir şey koyar.”
“O sesi söyleyenin ne koyduğunu bilmiyoruz.”
“Bilecek biri var.”
“Şifacı mı?”
“O ve Serdar. Belki Tarhun.”
Avcı, “O hâlde onları dinlemeliyiz,” dedi.
Morkos’un ağzında ince bir gülümseme belirdi. “Dinlemek, karşısındakine zaman vermektir.”
“Anlamak için zaman gerekir.”
“Benim ihtiyacım olan anlamak değil.”
“Peki ne?”
“Sesi kimin duyduğunu, kimden sakladığını ve hangi kapıyı açtığını bulmak.”
Morkos, kelimeyi bu kez dua gibi değil, bir kapının adı gibi söyledi.

Köşkteki sessizlik ve yabancı ses
“Nizamiye.”
Ses odada yalnızca bir nefes kadar kaldı. Kandil çıtırdadı. Dış avluda bir kuş, sabahın ilk ışığına yanlış zamanda uyanmış gibi bir kez öttü. Morkos, kendi ağzından çıkan kelimenin taş duvarlara çarpıp ona geri dönmesini bekledi. Yankı olmadı. Kelime, öteki sesin meydanda bıraktığı izi taşımıyordu. Onun sesi kendisine aitti; bu, Morkos’u rahatlatmadı. Tam tersine, kendi sözüyle diğer ses arasındaki mesafeyi daha görünür kıldı.
“Nizamiye bir eşik,” dedi. “Bir tarafta bekleyen, öteki tarafta geçmesi gereken. Halat, iki tarafın birbirini bırakmaması. Aşağı da o geçişin bedeli.”
Avcı, “Bunu dün gece meydanda da söyledin,” dedi.
“Çünkü doğru.”
“Yoksa doğru olmasını istediğin için mi?”
Morkos başını çevirdi. “İkisi arasında fark yoktur. Bir şeyi yeterince uzun süre doğru söylersen, insanlar onun çevresinde yaşamaya başlar.”
“Peki ya ses?”
“Ses de bir gün benim sözüm olacak.”
Avcı’nın bakışları tekrar karardı. Morkos, adamın bu ifadeyi beğenmediğini gördü. Ona göre her itiraz, biraz daha baskı gerektirirdi; fakat Avcı’yı susturmak, şu an ihtiyacı olan bilgiyi de susturmak olabilirdi. Bu yüzden sesini alçalttı.
“Dün gece o ses Serdar’a seslendi.”
“Evet.”
“Serdar da onu tanıdı.”
“Öyle göründü.”
“Şifacı da kelimeyi tanıdı.”
“Evet.”
“Tarhun’un bedeni de duydu.”
“Belki.”
“Üç ayrı insan aynı kapıya döndü.”
“Üçü de farklı tepki verdi.”
Morkos’un sesi yeniden sertleşti. “Farklı olan, aynı şeyin parçaları olabilir.”
Avcı bir şey söylemedi. Morkos bu sessizliği onay saydı. “Serdar anlatıyı taşıyor,” dedi. “Şifacı hatırlıyor. Tarhun’un bedeni ise itaat etmeden önce ne yapacağını biliyor. Birinde geçmişin sözü, birinde hafızanın kapısı, diğerinde emrin yolu var. Ses onlara birden ulaştıysa, bu rastlantı değildir.”
“Bunu nereden çıkarıyorsun?”
“Çünkü benim gördüğüm şey bu.”
“Senin gördüğün, onların içinden geçeni kanıtlamaz.”
“Kanıt toplamayı sana bırakıyorum.”
Avcı’nın çenesi gerildi. “Ne yapmamı istiyorsun?”
“Şifa evini gözle. Kapısını zorlamayacaksın. Hastalara dokunmayacaksın. Oraya giren çıkan yetişkinleri, taşınan malzemeyi, nöbet değişimini ve hangi saatte kimin dışarı çıktığını öğreneceksin. Kimseyi korkutup onların dikkatini dağıtma. Bu kez duvarların ne anlattığını dinle.”
“Serdar oradaysa beni görür.”
“Görmesine izin verme.”
“Bunu yapabilirim.”
“Şifacıyla konuşmayacaksın.”
“Peki.”
“Tarhun’u da yanına çekmeye çalışma.”
Avcı’nın yüzü değişmedi. “Onu kendine bağlayabileceğimi düşünmüyorum.”
“Ben düşünmüyorum. Senin düşünmeni istemiyorum.”
Morkos, emirlerini sıralarken kendi sesinin de düzenli kaldığını fark etti. Her cümle bir taş gibi yerini buluyordu. Belirsizliğin ortasında bile emir verebiliyordu. Bu becerisi ona uzun yıllar güç kazandırmıştı. Sesin kaynağını bilmemesi, köşkün duvarlarının, kapılarının, adamlarının ve mühürlerinin hâlâ kendisine ait olduğu gerçeğini değiştirmiyordu.
Ama sesin kendisi, bu sınırlara uymamıştı.
“Meydanda duyduğun şeyi tekrar et,” dedi.
Avcı’nın kaşları hafifçe kalktı. “Şimdi mi?”
“Kelimeyi.”
“Nizamiye.”
“Diğerlerini.”
“Halat. Aşağı.”
Morkos gözlerini yumdu. Üç kelimeyi Avcı’nın sesinde değil, kendi belleğinde aradı. Önce cızırtı geldi. Sonra taşların arasına yayılmış uğultu. Ardından uzaktan, sanki bir demir kapının ötesinden çıkar gibi “Serdar” adı. Sesin en keskin tarafı kelimeler değil, kelimelerin arasındaki kopukluktu. Bir cümle tamamlanmamış, bir emir yerine ulaşmamıştı. Morkos’un zihni bu boşluğu kendi inancıyla doldurdu: ses kendisine gelmemişti, çünkü arada bir eşik vardı. Serdar o eşiğin önünde duruyordu. Şifacı, eşiğin üstündeki yazıyı okuyabiliyordu. Tarhun da kapıyı tutuyordu.
Morkos gözlerini açtı. “Bana o sesi getirin,” dedi.
Emir, odadaki iki adamdan birine değil, kapının dışındaki bütün köşke verilmiş gibiydi.
Avcı gözlerini Morkos’tan ayırmadı. “Bir sesi nasıl getireceğiz?”
“Önce nerede saklandığını bulacaksınız.”
“Taşta mı?”
“Taşta.”
“Denizde mi?”
“Denizde.”
“Bir insanın içinde mi?”
“Oradaysa orada.”
“Ya hiçbir yerde değilse?”
Morkos silahı masaya bıraktı. Bu kez namluyu duvara değil, kapıya çevirdi. “O zaman ona bir yer yaparız.”
Avcı’nın bakışları silahın ucuna kaydı. “Silahla mı?”
“Gerekirse.”
“Silah sesi bulamaz.”
“Silah, ses duyanları konuşturur.”
Morkos bunu söylerken meydandaki kalabalığı düşündü. Bir silahın gölgesinde herkes konuşabilirdi; kimi itiraf eder, kimi yalan söyler, kimi susardı. Ama ses, onları birbirine bağlamıştı. Şifacının onu tanımlaması, Serdar’ın onu tanıması, Tarhun’un bedenindeki değişim… Bunların hiçbirini silah tek başına açıklamıyordu. Yine de silah, soruların çevresine çizilen sınırı belirleyebilirdi.
“Mermileri saydım,” dedi. “On bir.”
Avcı, bu bilgiyi zaten biliyordu. “Evet.”
“Bu sayı değişmeyecek.”
“Onu kullanmayı düşünmüyor musun?”
“Düşünmekle kullanmak aynı şey değil.”
“Dün gece de kullanmadın.”
“Dün gece ses araya girdi.”
“Belki de sen ateş etmek istemedin.”
Morkos, “İstedim,” dedi. Bir an bekledi. “Ama istemek, tetiğe basmak değildir.”
Avcı başını eğdi. “Bunu öğrendin.”
“Ben her şeyi öğrenirim.”
Bu söz, onun ağzından eski bir kesinlikle çıktı. Fakat kendi kulağına meydan okuması gibi çarptı. Morkos, bilmediği şeylerden korkmadığını düşünüyordu. Korku, karşısındakinin yüzüne bakınca büyürdü; Morkos yüzlere hükmedebildiğini sanıyordu. Ama adını koyamadığı ses, meydanda onu herkesin önünde susturmuştu. Bu, korkunun ta kendisi değildi. Daha çok, korkudan önce gelen ve insanın kendisine ait sandığı yeri kaydıran bir duyguydu.
Morkos elini kabzaya götürdü. Metal soğuktu. Silahın içindeki mermiler, kendi ağırlıklarında bekliyordu. Bunlara dokunabilirdi. Sayabilirdi. Ateş edebilirdi. Sesin bir parçasına değil, yalnızca elinde olan şeye hükmedebilirdi.
“Benim buyruğumla çalışan herkes bu sesi arayacak,” dedi. “Ama kimse ona dua etmeyecek. Kimse onu Rolpa diye çağırmayacak. Henüz değil.”
“Sen ona Rolpa diyorsun.”
“Ben ne diyeceğimi bilirim.”
“Ya ses senden başka bir şey istiyorsa?”
“Öyleyse ne istediğini öğreneceğim.”
“Sana cevap vermezse?”
Morkos’un gözleri daraldı. “O zaman doğru soruyu sorarım.”
Avcı, “Belki de cevap beklemiyordu,” dedi. “Belki birine ulaşmaya çalışıyordu.”
“Kime?”
“Bunu bilmiyorum.”
“Serdar’a.”
“Öyle göründü.”
“O hâlde Serdar’ın ne bildiğini öğreneceğiz.”
Morkos, Serdar’ın yüzünü hatırladı. Meydanda söylediği son söz—“Sen sadece yanlış kapının önünde bağırıyorsun”—Morkos’un zihninde diken gibi kalmıştı. Serdar onu kapının dışında bırakmış, kendisini yalnızca eşikte bağıran biri saymıştı. Morkos, bu sözün anlamını kabul etmiyordu. Kapı varsa, açan da olmalıydı. Anahtar bir insandaysa o insan bulunur; bir sesin içindeyse ses yakalanır; bir zamanın içindeyse zamanın yolu zorlanırdı.
Serdar, kendi dünyasında kendisini kimin yerine koyuyordu? Bir anlatıcı mıydı? Bir komutan mı? Yoksa yalnızca sesin ulaşacağı ilk kişi mi? Morkos, bu soruları sıraya koydu. Birini hemen sormayacaktı. Önce Serdar’ın etrafında kimlerin bulunduğunu, kimin ona inandığını, kimin ona borçlu olduğunu öğrenecekti. Cevap, her zaman doğrudan ağızdan alınmazdı. Bazen bir odanın düzeni, konuşandan daha çok şey söylerdi.
“Şifa evini kuşatmayacağız,” dedi.
Avcı, “Bunu yapmayacağımızı biliyorum,” dedi.
“Bildiğini duymak istedim.”
“Hasta taşıyanların yolunu kesmeyecek miyiz?”
“Hayır.”
“Malzeme akışını durdurmayacak mıyız?”
“Hayır.”
“O hâlde neyi kontrol edeceğiz?”
“Bilgiyi.”
Morkos’un bu sözüyle Avcı’nın yüzündeki gerginlik bir parça azaldı. Morkos bunu gözden kaçırmadı. Adamın şifa evine gidenleri korumak istediğini düşünmedi; yalnızca orada yaralılar varken kapıyı zorlamanın yanlış olacağını biliyordu. Morkos, bu ayrımı not etti. Her insanın merhameti aynı biçimde işlemezdi. Bazen merhamet, elini kana bulamama arzusuydu. Bazen eski bir suçun hatırası. Bazen de birinin kendisine benzemesinden duyulan huzursuzluk.
“Şifacı yeni bir şey hatırladı mı?” diye sordu.
“Meydandan sonra bilmiyorum.”
“Serdar ona ne anlatıyor?”
“Bilmiyorum.”
“Tarhun yanında mı?”
“Duyduğum kadarıyla.”
“Sen duyduklarınla yetinme.”
“Öğreneceğim.”
Morkos, Avcı’nın cevaplarını tarttı. Bunlar sözden ibaretti. Söz, verilince bir süre insanı bağlar; sonra zamanla gevşer. Morkos, gevşemesini istemiyordu. “Gözleyecek adamları sen seçeceksin. Şifa evine yaklaşırken yüzlerini tanıyanlar olmayacak. Silah taşımayacaklar. Hiçbir hastayı durdurmayacaklar. Hiçbir çocuğu takip etmeyecekler.”
“Çocukları karıştırmayacağım.”
“Kimse onları haberci olarak kullanmayacak. Bunu ben de istemiyorum.”
“Anlaşıldı.”
Morkos’un aklına, meydanda halkın arasından yükselen çocuk sesleri geldi. O gece kimseyi çocuklar üzerinden tehdit etmemişti. Bundan bir erdem çıkarmıyordu; yalnızca böyle bir tehdidin gereksiz ve kontrolsüz olduğunu düşünüyordu. İnsanların korkusuna ihtiyaç duyuyorsa, onların çocuklarını hedef almak yerine kapılarını, yollarını ve ekmeklerini yönetmek daha etkiliydi. Bir çocuğun ağlaması kalabalığı öfkelendirebilirdi. Aç kalan bir yetişkin ise önce kimin yüzünden aç kaldığını hesaplamaya çalışırdı.
“Bir de,” dedi, “bu sabah kimseye silahın mermilerinin azaldığını söylemeyeceksin.”
“Bunu kimseye söylemedim.”
“Söylemeyeceksin.”
“Peki.”
“Silahın hâlâ dolu olduğu bilinsin. Kaç mermi kaldığı bilinmesin.”
“Dün gece on bir olduğunu görenler var mı?”
“Sayarken kimse yoktu.”
“O zaman sayı yalnızca bizim bildiğimiz bir şey.”
“Şimdilik.”
Morkos bu kelimeyi sevmedi. “Şimdilik” belirsizdi; geleceğe ait bir kapıyı aralık bırakıyordu. O, geleceğin kapılarını başkalarının önünde kapalı tutmak isterdi. Ama ses, kendi geleceğini taşıyarak gelmiş gibiydi. İnsanlar o sesi daha önce duymuştu; Serdar’ın yüzünde yıllar öncesinden kalmış bir korkuyu uyandırmıştı. Şifacı, sesin ne olduğunu tanımlamıştı. Tarhun’un bedeni, kelimelerden önce cevap vermişti. Morkos’un önünde, kendi zamanına ait olmayan bir düzen duruyordu.
Bir süre odada kimse konuşmadı.
Avludan su kovasının taş zemine bırakılma sesi geldi. Bir hizmetli, sabahın işlerine başlamıştı. Ardından kapı tarafında bir at kişnedi. Sesler olağandı. Morkos, onları birer birer dinledi. Suyun sesi kovada kesiliyor, atınki duvarların ötesinde yumuşuyordu. Bunların hepsi bir kaynağa bağlıydı. Suyun kovası, atın soluğu, hizmetlinin eli vardı. Cızırtıysa kaynağını göstermeden odaların, meydanın ve insanların içinden geçmişti.
Bir an, kendisini o sesin yerine koymaya çalıştı.
Bir kapının arkasında, kimsenin bilmediği bir odada durduğunu hayal etti. Oradan konuştuğunda kelimeler, başka bir zamana düşüyordu. Karşısında kendisini duyanlar vardı; ama sesi gönderen kişi onları tanımıyordu. Her söz, yolda kırılıyor; kimi heceleri geride kalıyor, kimi kelimeler yanlış yere varıyordu. Bu hayal, Morkos’un istemediği bir şeyi doğurdu: sesin sahibinin de çaresiz olabileceği düşüncesini.
Bu düşünceyi hemen kesti.
Çaresiz olanı yönetmek gerekirdi. Güçlü olanı ise önce anlamak, sonra sınırlamak. Her iki durumda da Morkos’un elinde bir yol bulunurdu. Sesin sahibi kimse, onun korkusu ya da arzusu keşfedilebilirdi. Belki bir şey kurtarmaya çalışıyordu. Belki Serdar’ı çağırıyordu. Belki aynı kapının iki yanında kalmış iki kişiden biriydi. Her olasılık, bir pazarlık kapısı açabilirdi.
“Ses bir emir miydi?” diye sordu Avcı.
Morkos düşüncesinden döndü. “Sen ne diyorsun?”
“Emir gibi gelmedi.”
“Sen emirleri nasıl tanırsın?”
Avcı omzundaki yaraya bakmadı. “Biri bir başkasına ne yapacağını söyler. O da duyarsa yapar.”
“Ses Serdar’a ne söyledi?”
“Adını söyledi. Cevap vermesini istedi.”
“Bu bir emirdir.”
“Belki bir çağrıydı.”
“Çağrı da emir kadar güçlü olabilir.”
“Bazen çağrıya cevap verilmez.”
“O zaman sonuçlarına katlanılır.”
Avcı’nın yüzünde kısa bir sertlik belirdi. “Bunu her zaman söyleyemezsin.”
Morkos ayağa kalktı. “Ben söylerim.”
Bu defa, sözünün odadaki ağırlığı onun beklediği gibi yerini buldu. Avcı başını eğdi. Morkos, adamı kapıya kadar izledi. Dışarı çıkmadan önce Avcı durdu.
“Sesi getiremezsek?”
“O zaman onu duyanları getirirsiniz.”
“Serdar’ı mı?”
“Serdar’ı, şifacıyı, Tarhun’u.”
“Üçünü birden mi?”
“Hayır.” Morkos, cevabı vermeden önce düşündü. “Bir arada dururlarsa birbirlerinin suskunluğunu tamamlarlar. Ayrı ayrı konuşsunlar.”
“Şifa evinden birini zorla alamayız.”
“Zorla demedim.”
“Peki.”
“Önce neyi bildiklerini öğreneceğiz. Sonra konuşmaya çağıracağız. Kabul etmezlerse yollarını daraltırız. Şifa evinin kapısını değil; çevresindeki her şeyin kapısını.”
Avcı’nın bakışları bir an Morkos’un gözlerine sabitlendi. “Onları çaresiz bırakmak, konuşmalarını sağlamaz. Yalnızca senden nefret etmelerini sağlar.”
“Nefret, korkudan daha uzun sürer.”
“Ama daha az itaat eder.”
Morkos, adamın yine doğruya yakın bir şey söylediğini kabul etmek istemedi. “Sen işini yap.”
Avcı başını eğip çıktı.
Kapı kapandıktan sonra Morkos uzun süre yerinden kıpırdamadı. Masada silah, kapalı mermi kutusu ve kandil vardı. Üç nesne, odanın içindeki üç ayrı güç biçimini gösteriyordu: metalin tehdidi, sayının sınırı ve ışığın verdiği dar görüş. Morkos, her birinin ne işe yaradığını biliyordu. Oysa cızırtı için elinde hiçbir nesne yoktu.
Yine de zihninde bir şey vardı: kelimeler.
Nizamiye. Halat. Aşağı.
Bu üç kelimeyi duymuş, kendi düzenine göre bölmüş, yeniden bir araya getirmişti. Nizamiye bir eşikti. Halat, iki tarafı birbirine bağlayan zorunluluk. Aşağı ise geçişin bedeli. Bu yorumun doğru olup olmadığını bilmiyordu; fakat artık onun için bir haritaya dönüşmüştü. Harita yanlış olsa bile, insanın nereye yürüdüğünü belirlerdi.
Bir tomar kâğıt çekti. Üzerine kelimeleri yazmayı denedi. Harfleri kendi dilinin biçiminde çizdi. “Nizamiye”nin başını yazdıktan sonra durdu. Bu sözcük ona yabancıydı. Harflerini doğru sıralamak, kelimenin kendisini anlamak demek değildi. Yine de yazının üstünden parmağını geçirdi. Bir kez kâğıda indiğinde, sesin kendisinden geriye kalan ilk somut iz gibi görünüyordu.
“Halat”ı yazdı. Sonra “aşağı”.
Bu kelimelerin altında boşluk bıraktı. Serdar’ın adı için. Şifacının adı için. Tarhun’un adının yanına da bir işaret koydu; hangi işaret olduğunu kendisi bile açıklayamazdı. Belki çizgi, belki bir düğüm, belki bir kapı menteşesi. Kalemin ucu kâğıdı deldi.
Morkos, bu çizgiyi görünce gülümsedi.
Geleceğin tanrısı olmak, bir sesin sahibini bulmaktan farklı değildi. Önce onun ne olduğunu söylemek, sonra herkesin o sözü tekrar etmesini sağlamak gerekiyordu. Mühürler böyle işlerdi. İsimler de. Bir şeye Rolpa’nın yıldırımı dediğinde, insanlar ona çıplak metal gibi bakmayı bırakırdı. Bir korkuya kader dediğinde, insanlar onu değiştirmeye çalışmayı bırakırdı. Sesin kendisi ne olursa olsun, Morkos ona bir isim verebilirdi.
Fakat geçen gece şifacı, onu küçültmüştü.
“Bir telsiz yankısı.”
Morkos kelimeyi kendi dilinde söylemeyi denedi. Telsiz. Ağzında yabancı ve pürüzlü kaldı. Sözcük, bir şeye ad koymaktan çok bir şeyi elinden kaçırıyordu. Ses taşıyan bir araç… Bir askerin görev çağrısı… Bunları söylediğinde şifacı, sesin büyüsünü söndürmüş gibi görünmüştü. Ama ses gerçekten bir araçtan geliyorsa, araç bulunabilirdi. Bir kapta, bir odada, bir insanın elinde. Ve bir asker görev çağrısı almışsa, o askerin birliği, yolu ve komutanı vardı.
Morkos’un içindeki öfke, yeniden meraka dönüştü.
Bu defa daha dikkatli olacaktı. Şifacıya hemen karşı çıkmayacak, Serdar’dan cevap koparmaya çalışmayacak, meydandaki kalabalığın önünde sesle konuşmayacaktı. Hangi kelimenin onları değiştirdiğini izleyecekti. Hangi anıda yüzlerinin kapandığını, hangi ismin nefeslerini kestiğini, hangi sessizlikte Tarhun’un bedeninin yer değiştirdiğini not edecekti. Onları ayrı ayrı gözleyip bir araya geldiklerinde birbirlerine neyi söylemediklerini anlayacaktı.
Morkos için bilgi, satın alınan bir mal değildi yalnızca. İnsanların kendilerini korumak için sakladıkları şeydi. Saklama biçimleri bile bilgi verirdi.
Sabah ışığı odanın penceresinden içeri girdi. Kandilin alevi gereksiz hâle gelince Morkos onu söndürdü. İnce duman, tavana doğru kıvrıldı. Dışarıdaki dünya yavaş yavaş görünür olmuştu: avlunun ortasındaki kuyu, duvar dibindeki küpler, gece nöbetinden dönen adamın yorgun omuzları. Morkos, pencereden köşkün kapısına baktı. Birazdan haberler gelecekti. Belki şifa evinin çevresinde bir hareket olurdu. Belki ses yeniden duyulurdu. Belki de hiçbir şey olmaz, sabah sıradan günlerden biri gibi başlardı.
Sıradanlık, kontrol edildiği sürece yararlıydı.
Masadaki yazıyı katlayıp göğsündeki iç cebe yerleştirdi. Silahı aldı. Mermilerin kutusunu pelerinin altına koydu. On bir sayısı değişmemişti. Bu sayı ona hem sınırı hem de zamanı hatırlatıyordu. Her mermi bir karar demekti. Kararların da bir bedeli vardı. Bir tanesini harcadığında, geriye kalan yalnızca on olurdu; fakat ateş etmediği her gün, başkaları onun kaç mermisi kaldığını tahmin etmeye çalışırdı. Tahmin, korkuyu beslerdi.
Morkos odadan çıkarken bir hizmetli yolundan çekildi. Hizmetlinin gözleri bir an silaha, sonra Morkos’un yüzüne gitti. Morkos, onun bu ikisini birbirinden ayıramadığını gördü. Adam için silah, Morkos’un kendisiydi. Morkos’un istediği de buydu. Ama artık bu görüntünün yeterli olmadığını biliyordu. Halkın üzerinde yalnızca korkuyla kalıcı bir egemenlik kurulamazdı. İnsanlar korkarken birbirlerine tutunabiliyor, başka bir sesi dinleyebiliyor, kendi içlerinde yeni bir düzen kurabiliyorlardı.
Telsiz sesini ele geçirmesi bu yüzden gerekliydi.
Onu yalnızca susturmak istemiyordu. Susturmak, bir sesi yok etmekti. Morkos ise sesin kendisine ait olmasını istiyordu. Onu ne zaman duyacaklarına, hangi adla çağıracaklarına, kimin cevap vereceğine kendisi karar vermek istiyordu. Bir kez bunu başarırsa, geleceği de elinde tutabileceğini düşünebilirdi. Gelecek, henüz gelmemiş bir haberden ibaretse, haberin yolunu tutmak yeterli olurdu.
Köşkün ana salonuna indi. Orada bekleyen iki görevli konuşmayı kesti. Morkos elini kaldırdı; ikisi de başını eğdi.
“Şifa evine giden yollar açık kalacak,” dedi. “Kimse hastaları durdurmayacak. Kimse erzak taşıyanları çevirmeyecek. Çevredeki hareketi öğreneceğim, ama oraya girip çıkanları korkutmayacaksınız.”
Görevlilerden biri, “Peki efendim,” dedi.
“Çocukları takip etmeyeceksiniz. Haber taşıtmayacaksınız. Onlara soru sormayacaksınız.”
İkisi de başını eğdi.
“Dün gece duyduğunuz kelimeleri kimseden tekrar etmesini istemeyin. Bu kelimeleri ben söylemeden kimse onları meydanda kullanmayacak.”
Görevliler birbirine baktı. Morkos o bakışta emrinin nedenini anlama çabasını gördü. “İnsanlar duydukları şeyi tekrar ettikçe ona güç verir,” dedi. “Bu gücü şimdi dağıtmayacağız.”
“Sesin kendisini mi arayacağız?” diye sordu genç olan.
Morkos, “Evet,” dedi. “Taşta, demirde, denizde, insanda. Nerede saklanıyorsa.”

Morkos’un sesi sahiplenme buyruğu
“Peki bulursak?”
“Bana haber verirsiniz.”
“Onu getirir miyiz?”
“Nasıl getireceğinizi henüz bilmiyorsunuz.”
Genç görevli bu cevaba şaşırdı. Morkos, şaşkınlığı gördü. “Bilmediğiniz şeyi biliyormuş gibi yapmayın,” diye ekledi. “Önce bulun. Sonrasını ben belirlerim.”
Bu, sabah verdiği en dürüst emirdi. Morkos bunun dürüstlük olduğunu düşünmedi; yalnızca işlerin düzenli ilerlemesini istedi. Ama adamların yüzünde güvene benzer bir şey belirdi. Onlara bilmedikleri bir işi, bilmediklerini kabul ederek vermek; kendisinin de bilmediğini söylemekten daha kolaydı.
Görevliler ayrıldı. Morkos avluda tek başına kaldı. Doğudaki gökyüzü açılmış, taşların üstüne solgun altın rengi düşmüştü. Köşkün kapısı açıldığında limanın gürültüsü daha yakından duyuldu. Ağır bir yük rıhtıma bırakılıyor, bir adam uzaktan bir başkasına bağırıyor, deniz duvara çarpıp geri çekiliyordu. Her ses kendi kaynağını belli ediyordu.
Morkos başını kaldırıp boşluğa baktı.
“Neredesin?” diye sormadı. Böyle sorular, cevap beklediğini belli ederdi.
Onun yerine, “Seni bulacağım,” dedi.
Bu söz tehdit miydi, vaat miydi, kendi kendisine verilmiş bir emir miydi; Morkos ayırmadı. Sözün ne olduğu, onu kimin duyduğundan sonra önem kazanırdı. Şimdilik yalnız kendisi duymuştu.
Silahını pelerininin altında tuttu. Mermi kutusunun ağırlığı göğsünde hissediliyordu. On bir mermi, on bir olasılık. Hiçbirini harcamamıştı. Hiçbirini harcamayacaktı; henüz değil. Sesin bir parçası değillerdi. Ona yalnızca, elinde hâlâ bir karar gücü bulunduğunu hatırlatıyorlardı.
Şifa evinin çevresinde gözlem başlayacaktı. Serdar’ın kimlerle konuştuğu, şifacının yeni adını kimlerin bildiği, Tarhun’un hangi yöne baktığı, gelen sesin bir daha duyulup duyulmadığı… Her şey kayda geçirilecekti. Morkos, bu kez bir kapıyı omzuyla zorlamayacaktı. Önce kapının hangi taraftan açıldığını bulacaktı.
Onun inancında ses artık yalnızca bir işaret değildi. Bir yoldu. Ve bir yolun sahibi, sonunda o yoldan geçen herkese hükmedebilirdi.
Köşkün kapısı arkasında ağır ağır kapandı. Morkos, elini pelerininin altındaki silaha bastırdı. Metalin soğukluğu onu bildiği dünyaya bağlıyordu; ama düşünceleri, çoktan liman meydanındaki cızırtının peşine düşmüştü.
Ses bir daha geldiğinde onu tanımak istiyordu.
Ondan önce, sesin kimleri değiştirdiğini bulacaktı.