Yılmaz’ın Kapısında
Tarhun, şifa evinin arka geçidinden demirci ocağına döndüğünde kapıyı ardına kadar açık bırakmadı; yalnızca takozu eşiğe yerleştirip kanadın kapanmasını önledi. İçerisi, sokaktan daha sıcaktı. Ocağın külleri sabah ateşinin altında henüz canlıydı; örsün üstünde soğumaya bırakılmış bir halka, duvar dibinde yarım kalmış bir menteşe ve tezgâhın kenarında uzun zamandır el sürmediği küçük çakı duruyordu. Her şey yerli yerindeydi. Yine de bu düzen, bir an için ona ait değilmiş gibi göründü. Sonra eli örse gitti. Taşın ve demirin içinde kendi ağırlığını buldu.
Avuçlarını örsün iki yanına koydu. Serin metal, derisinin altındaki sıcaklığı çekti. Burada kaç sabah geçirdiğini sayamazdı; saymak da istemedi. Bu ocağı kurmuş, körüğü onarmış, kırılan kapı menteşelerini değiştirmiş, savaş sonrası yaralıların taşıdığı demir parçalarını düzeltmişti. Çekiç sesine göre çeliğin ne kadar dövüldüğünü anlardı. Bir halka çatlamaya yaklaştığında sesinde ince bir değişiklik olurdu. İnsanların adımlarında da değişiklik duymayı öğrenmişti. Şifa evine yaklaşanın hasta yakını mı, aceleyle gelen yardımcı mı olduğunu çoğu kez kapı açılmadan çıkarırdı.

Örs başında iki zamana ait iz
Fakat şimdi ocağın içinde başka bir ses arıyordu.
Dışarıdaki sokakta, bir kadın sepetini yere koyup içindeki bezleri düzeltti. Bir çocuk uzaktan bağırdı; hemen ardından bir yetişkinin “Buradayım,” diye cevap verdiği duyuldu. Şehir çalışıyordu. Pazar açılmış, insanlar su taşımaya ve evlerini toplamaya başlamıştı. Bunların arasında saklı bir işaret yoktu. Tarhun kendini, sıradan seslerin içinden anlam çıkarmaya zorlarken yakaladı. Bu alışkanlığın ne kadarı demirciliğinden, ne kadarı son saatlerdeki gözetlenme ihtimalinden, ne kadarı adını bilmediği başka bir hayattan geliyordu, ayıramadı.
Şifa evindeki kısa konuşmanın parçaları aklında kaldı. Aylin ona Tarhun diye seslenmişti; ardından onun istediği gibi Yılmaz adını zorla ortaya çıkarmayacaklarını söylemişti. Serdar, hatırladığı ya da hissettiği şeyi saklamamalarını istemişti. Bu iki cümle birbiriyle çelişmiyordu. Biri ona kendi kapısının anahtarını bırakıyor, diğeri o kapının ardında ne varsa gizlenmeyeceğini söylüyordu. Yine de Tarhun için bunu kabul etmek, yalnızca başını sallamaktan daha güçtü. İnsan bazen kendisine tanınan özgürlüğü bile bir görev gibi taşımaya alışırdı.
Tezgâhın kenarındaki çakıya baktı. Sapının koyu ahşabı, yağ ve isten neredeyse siyaha dönmüştü. Bıçağın ucunda, örse vururken açılmış olabilecek küçük bir çentik vardı. Sapın üstünde de üç kısa çizgi görünüyordu. Tarhun bunları kendi eliyle açtığını sanıyordu. Belki bir ölçü işaretiydi; belki yıllar önce yaptığı bir tamirin izi. Onları ne zaman kazıdığını hatırlamıyordu. Fakat bu, çakının başka bir zamandan geldiğini kanıtlamazdı. Bir nesnenin tanıdık gelmesiyle bir anının doğru olması aynı şey değildi. Bunu Aylin’in az önceki sözlerinden değil, kendi işinden biliyordu: Kırık bir demirin biçimi, nasıl kırıldığını tek başına anlatmazdı.
Çakıyı eline aldı. Ağırlığı avucuna oturunca, parmakları sapı doğal bir kavrayışla kapattı. Başparmağı çeliğin sırtına yerleşti. Bileği, bıçağın ucunu dışarı çevirecek biçimde döndü. Bu hareket mutfakta ip kesmek için de yapılabilirdi, bir atölye işinde de. Ama bedeninin bunu tereddütsüz yapması içinde ince bir ürperti uyandırdı. Çakıyı hemen tezgâha koydu. Ona bakmayı sürdürdü; sanki elinin ne yaptığını ondan soracakmış gibi.
“Yılmaz Demir.”
İsim düşüncesinin içinden geçti. Birinin seslenmesi gibi değildi; kendi zihninin bir duvara çarpması gibiydi. Ardından başka parçalar geldi: Uzman Çavuş. Sağ hat. Aydın. Komutanım. İpi bırakma. Üsteğmenim. Kelimeler bir sıraya dizilmedi. Bazısı görev kokuyordu, bazısı ıslak toprak, bazısı metal ve yağmur. Birini yakalamaya çalışınca öteki dağılıyordu. Tarhun gözlerini kapatmadı. Gözleri açıkken de görüntü geliyordu: beyaz bir ışık, betonun üzerinde su, araç kapısının karanlık çizgisi, birinin eldivenli eli. Hiçbiri tamamlanmadı.
Bir süre sonra avuçlarının örsü fazla sıktığını fark etti. Parmaklarının eklemleri ağrıyordu. Elini gevşetip bir adım geriye çekildi. Sol ayağı yarım adım önde, sağ omzu kapıya dönüktü. Bu duruşu seçtiğini hatırlamıyordu. Düzeltmeye çalışınca bedeni daha da gerildi. Sonra durdu. Her refleksi çözmek zorunda değildi. Bir duruşun iki anlamı olabilir; ikisini aynı anda taşıması da insanı ikiye bölmezdi.
Kapı aralığında bir gölge belirdi. Tarhun dönmeden kimin geldiğini anlamaya çalıştı. Bir çift adım ölçülü ve ağırdı. Diğerinin tabanı taşta daha az ses çıkarıyordu. Serdar ve Aylin. Bu kez onların gelişini görev gereği çözümlemek istemedi. Çakıyı tezgâhta bıraktı, ellerini görünür biçimde örsün kenarından çekti.
Aylin önce eşiğin dışında durdu. “İçeri girebilir miyiz?”
Tarhun, kapının açık bıraktığı aralığa baktı. “Girebilirsiniz. Kapı kapanmasın.”
“Kapamayız,” dedi Serdar.
Onlar içeri girince Serdar, kapı ve sokağı aynı anda görebileceği bir noktada kaldı. Aylin ocağın içine daha fazla ilerledi, ama Tarhun’la arasındaki mesafeyi korudu. Bu küçük düzeni Tarhun hemen fark etti. Serdar geçidi tutuyordu; Aylin görüş alanında kalıyor, fakat onun üzerine yürümüyor; kendisi de örsle kapı arasında dilediği yeri seçebiliyordu. Üç kişinin aynı odada bulunması, birinin merkez, diğerlerinin çevre olması demek değildi.
Aylin, “Konuşmak için mi bekliyordun, yoksa yalnız kalmak mı istiyordun?” diye sordu.
Tarhun cevabı tarttı. “İkisini de.”
“Önce yalnız kalabilirsin. İstersen biz çıkarız.”
“Çıkmanızı istemiyorum.”
“Peki.”
“Konuşmak istiyorum. Ama benden ne hatırladığımı sormayın.”
Aylin’in yüzünde onay belirdi. “Sormayacağım.”
Serdar da başını salladı. “Ben de sormayacağım.”
“Bunun yerine ne soracaksınız?”
“Şimdi neye ihtiyacın var?” dedi Aylin.
Tarhun tezgâhtaki çakıya baktı. “Bilmiyorum.”
“Bilmemen de cevap.”
“Bu cevapla ne yapacaksınız?”
“Şimdilik senden karar çıkarmaya çalışmayacağız.”
Serdar’ın bakışı kapının dışına kaydı; sonra yeniden Tarhun’a döndü. “Şifa evinin arka geçidi açık. Aylin, hastaları kontrol edecek. Ben geçidin çevresindeki akışı gözleyeceğim. Buraya da uğradık çünkü Tarhun’ın—” Durdu, sözü düzeltti. “Çünkü senin nerede olduğunu bilmek istedik. Seni bir noktaya dikmek için değil.”
Tarhun, o düzeltmenin nasıl yapıldığını izledi. Serdar bir an Yılmaz adını söyleyecekmiş gibi başlamış, sonra vazgeçmişti. Bu, kendisini saklamak değildi. Adını onun yerine seçmemekti. “Beni gözetlemeye gelmediniz yani.”
“Hayır,” dedi Serdar. “Birbirimizi nerede bulabileceğimizi konuşmaya geldik.”
“Bunu neden söylemedin?”
“Şimdi söylüyorum.”
“Ben sana güveniyorum Komutanım,” dedi Tarhun. Sözcük ağzından alışkanlıkla çıktı. Sonra kaşları çatıldı. “Ama bu kelimeyi neden kullandığımı bilmiyorum.”
“Bilmemen, kullanamayacağın anlamına gelmez,” dedi Serdar. “İstersen başka türlü de seslenebilirsin.”
“Senin için Komutanım demek doğru geliyor.”
“Şimdilik öyleyse, öyle kalsın.”
Aylin onu dikkatle izliyordu. “Bu cümleyi söylerken bedeninde ne oldu?”
Tarhun’un çenesi sertleşti. “Bir soru sormayacağını söylemiştin.”
“Geçmişini sormadım. İstersen bunu da cevaplamazsın.”
“Göğsüm daraldı. Sonra rahatladı. Sanki bir yere yerleşti.”
“İyi mi kötü mü?”
“İkisi de değil. Tanıdık.”
“Tamam.”
Tarhun, cevabın bu kadar kısa olmasını beklememişti. Aylin onu açıklamaya, bir tanı koymaya ya da bir sonraki aşamaya taşımaya çalışmadı. Sadece duyduğunu kabul etti. Bu, ona emir verilmesinden farklıydı. Emir, bir sonraki hareketi belirlerdi. Bu kabul ise hareketi ona bırakıyordu.
Ocağın içindeki ısı yükselmişti. Tarhun körüğün kolunu çekti; ateşin altındaki kömürler canlandı. Bu hareketi yaparken ağzına keskin bir duman tadı geldi. Ardından yağmur kokusu belirdi. Dışarıda yağmur yoktu. Gökyüzü açıktı; sokağın taşları kuru görünüyordu. Koku yine de oradaydı: ıslak beton, toprak ve mazot. Onu ilk fark ettiğinde olduğu gibi birdenbire çarpmadı. Burnunun arkasında kısa bir iz bıraktı ve geri çekildi.
Tarhun körük kolunu bıraktı.
Aylin hemen yaklaşmadı. “Bir şey değişti mi?”
“Yağmur kokusu.”
“Burada yağmur yok,” dedi Serdar.
“Biliyorum.”
“Bunu söylediğinde ne geliyor?” diye sormaya başladı Aylin; sonra durdu. “İstersen cevap verme.”
Tarhun, koku kaybolmadan önce çevresine baktı. Ocağın kuru duvarları, kömür, demir, yağ. “Bir yer geliyor. Ama burası değil. Beton gibi. Bir kapı. Bir araç olabilir. Emin değilim.”
“Görüntüyü tamamlamak zorunda değilsin,” dedi Aylin. “Nefesin nasıl?”
“Normal.”
“Omuzların?”
“Gergin.”
“İstersen otur.”
“İstemiyorum.”
“Peki.”
Serdar, “Burada kalmamız sana yardım ediyor mu, yoksa zorlaştırıyor mu?” dedi.
Tarhun ona baktı. “Kalmanız iyi. Ama siz konuşunca bir şeyleri bulmam gerekiyormuş gibi oluyor.”
“Bu bizim yaptığımız bir şey mi?” diye sordu Serdar.
“Bilmiyorum.”
“Eğer öyleyse susabiliriz.”
Tarhun, “Biraz susun,” dedi.
İkisi sustu. Aylin ellerini kendi önünde birleştirdi; Serdar kapıya yakın yerde bekledi. Tarhun, ocağın sesini dinledi. Körükten kalan hava kömürün içinde dolaşıyor, ince bir çıtırtı çıkarıyordu. Sokakta biri tahta kasa taşıdı. Bir testi yere bırakıldı. Uzakta bir at kişnedi. Bu seslerin hiçbiri ondan bir cevap istemiyordu.
Bir süre sonra göğsündeki sıkılık azaldı. “Şimdi konuşabilirsiniz,” dedi.
Aylin, “Teşekkür ederim,” dedi. “Bir şey soracağım. Sana bugün hangi isimle seslenelim?”
Tarhun, cevabını önceden düşünmemişti. “Tarhun.”
“Tamam.”
“Yılmaz adını duymak istemiyorum demiyorum. Yalnızca onu siz başlatmayın.”
“Anlaşıldı.”
“Bir gün kendim söylersem, o zaman dinleyin. Beni hemen düzeltmeyin. Ama bugün Tarhun’um.”
Serdar başını eğdi. “Bugün Tarhun.”
Bu kez isim, onun çevresinde duvar örmedi. Tam tersine, ayağının bastığı yere işaret koydu. Tarhun, bu adı söylediğinde demirci ocağını, şifa evinin kapısını, yıllardır taşıdığı işi ve onu böyle çağıran insanları düşündü. Yılmaz’ı düşünmemeye çalışmadı; yalnızca onu bugünkü adının yerine geçirmedi.
“Bunu söylemek kolay olmadı,” dedi.
Aylin, “Kolay olmasını beklemiyoruz,” diye karşılık verdi.
“Sen Aylin olduğunu nasıl kabul ettin?”
Soru odadaki havayı değiştirdi. Serdar da Aylin de ona baktı. Tarhun, bunu sormakla bir kapıyı açmış olabileceğini hissetti ama geri çekilmedi. Aylin’in adı o sabah geri dönmüştü; Leya’nın adını da korumuştu. Belki onun deneyimi, Tarhun’ın önünde bir yol değil, yalnızca başka bir insanın yürüdüğü bir patikaydı.
Aylin düşünmek için sustu. “Bir anda kabul etmedim. Önce isim geldi. Sonra görüntüler. Sonra bazı şeyleri hatırladım. Leya’yı kaybedeceğimden korktum.”
“Kaybettin mi?”
“Hayır. Ama bunu başkasının bana söylemesiyle anlamadım. Buradaki hayatımı düşündüm. Hastaları. Bildiğim yolları. Bana güvenen insanları. Bunların hiçbiri sahte değildi. Aylin adının geri gelmesi, onların gerçekliğini ortadan kaldırmadı.”
“Peki ikisi nasıl duruyor?”
“Henüz bilmiyorum. Her an aynı açıklıkta değiller. Bazen Aylin daha yakında, bazen Leya. Birinin öne çıkması, diğerinin kaybolduğu anlamına gelmiyor.”
Tarhun, “Ya ikisi birbirine uymazsa?” diye sordu.
“O zaman uyumsuzluğu da saklamam. İnsan her an kendi içinde aynı fikirde olmak zorunda değil.”
“Bunu nasıl taşıyorsun?”
“Bazen iyi, bazen kötü. Ama yavaş gidiyorum. Kendimi zorlamadığım için.”
Tarhun bu cevabı bir emir olarak almadı. Yavaşlık, kendisi için seçebileceği bir şeydi; hatta belki bir görevdi. “Ben Tarhun’u kaybetmek istemiyorum.”
“Kaybetmen gerekmiyor,” dedi Aylin.
“Bunu bilmiyorsun.”
“Doğru. Sonucu bilmiyorum. Ama bunu istemediğini duyuyorum. Bu yeterli.”
Tarhun çakıyı yeniden eline aldı. “Şu işaretleri hatırlamıyorum.”
Aylin bakışını bıçağa çevirdi. “Ne zaman yaptığını biliyor musun?”
“Hayır. Tralleis’te yapmış olabilirim. Bu ocağın ilk yıllarında. Belki de başka bir zamandan kalan bir alışkanlık. Ama çakının kendisi burada. Sapını birkaç kez değiştirdim. Bıçağı da bileyledim.”
“Yani bugünkü nesnenin geçmişi burada.”
“Evet. Ama bu çizgilerin nedenini bilmiyorum.”
Serdar, “Bunu bir işaret saymak zorunda değilsin,” dedi. “Önce ne olduğuna bakabiliriz.”
Tarhun başını salladı. “Demirci gözüyle üç çizik. Başka anlam yükleyince ne değişecek?”
“Henüz bilmiyoruz,” dedi Aylin. “İstersen onları tarif eder, tarihi belirsiz bir nesne olarak kaydederiz. Sonra daha fazla şey hatırlarsan notu güncelleriz.”
“Bir çakı için kayıt mı tutacağız?”
“Bir insanın zihnini zorlamadan izlemek istiyorsak, küçük ayrıntılar işe yarayabilir. Ama bunu yapmak zorunda değilsin.”
Tarhun çakıyı avucunda çevirdi. “Kaydedelim. Ama bir anlam yazmayın.”
“Yalnız gördüğümüzü,” dedi Serdar.
“Üç kısa çizgi, sapta. Ucun yakınında bir çentik. Ahşap eski, bıçak yenilenmiş olabilir. Bu kadar.”
Aylin başını salladı. “Bunu ben yazacağım.”
“Yok. Ben söyleyeceğim, sen yaz. Yazıyı ben doğru tutamam.”
“Peki.”
Aylin küçük not tabletini çıkardı. Serdar ona bir kalem uzattı. Tarhun’ın tarif ettiği biçimi sözcük sözcük yazdı. “Olası anlam” diye ayrı bir satır açmadı. Tarhun, satırın sonunda kendi adını gördü: “Tarhun’un ocağında kullanılan çakı.” Bunun altına tarih eklenmedi. Ne zaman yapıldığı bilinmiyordu.
“İyi,” dedi Tarhun. “Başka bir şey çıkarsa ekleriz.”
“Evet.”
“Bu da hafızaya mı girecek?”
“Belki. Ama şu an kayıt, yalnız nesneyi tarif ediyor.”
Tarhun kalem ve tablet arasındaki mesafeye baktı. Bir metal parçasının öyküsü bile tek seferde tamamlanmıyordu. Bunu kabul etmek beklediğinden kolaydı. Belki çünkü eksik bilgi, demir işinde de tanıdıktı. Bir parçanın içinde gerilim olup olmadığını her zaman yalnızca dışına bakarak anlayamazdın; ama sırf şüphelendin diye onu kırmazdın. Önce gözler, sonra ölçer, sonra kontrollü biçimde çalışırdın. Kendi zihni için de bundan fazlasını istemiyordu.
Serdar, “Bir şey daha konuşalım,” dedi. “Şifa evinin geçidinde bugün dönüşümlü destek olacak. Senin orada bulunmanı şart koşmuyoruz. Ama geçidin genişliği ve kapının menteşesi hakkında senin bilgin var. Uygun olduğunda bakabilir misin?”
“Bu iş için mi soruyorsun, yoksa beni hatta çağırıyor musun?”
“İş için. İstemiyorsan Nikos’la hallederiz.”
“Ben bakarım. Ama Tarhun olarak.”
“Evet.”
Aylin ekledi: “Kapıyı değiştirmeyeceğiz. Önce senin ne gerektiğini düşündüğünü dinleyeceğiz. Hastaların geçişini daraltacak bir şey yapmayacağız.”
“Geçit şu an yeterli. Menteşe ses yapıyor. Yağlayabilirim. Takoz da çok kısa. Daha uzun bir parça keserim.”
“Bugün mü?”
“İşim bitince.”
“Baskı yok.”
“Ben söyledim.”
Serdar, “O zaman kayda bunu da geçelim. Senin seçtiğin iş.”
Tarhun, bu sözcükleri tarttı. “Seçtiğim iş,” dedi. “İyi.”
Aylin’in bakışı kapıya kaydı. “Şifa evinde Damon dinleniyor. Baş dönmesi geri gelmedi. Ben birazdan yeniden kontrol edeceğim.”
“Bunu bana neden söylüyorsun?”
“Çünkü ona dün sen de yardım ettin. Bilgi paylaşımının parçası.”
Tarhun, hastanın odasına gitmediği için bir an suçluluk duymuş gibi oldu. Sonra bu duyguyu inceledi. Damon’u korumak için herkesin aynı odada bulunması gerekmiyordu. Saba ve Eleni onun yanındaydı. Aylin kontrol ediyordu. Kendisi de ihtiyaç olursa kapı ve geçit işini yapabilirdi. Bakımın yükü tek bir kişinin omzuna bırakılmamalıydı.
“Bir şeye ihtiyacınız olursa çağırın,” dedi.
“Çağıracağız,” diye yanıtladı Aylin. “Ama sen de kendi işini bırakmak zorunda değilsin.”
Tarhun, onun bu sınırı çizmesine dikkat etti. “Şifa evinin arka geçidi benim işim sayılır mı?”
“Sen nasıl görmek istersen.”
“Bugün sayılır.”
“Öyleyse bugün öyle.”
“Yarın değişebilir.”
“Değişebilir.”
Serdar hafifçe gülümsedi. “Bu sabah öğrendiklerimizle yarının planını yazmıyoruz.”
Tarhun, “Bunu kayda geçir,” dedi.
“Geçiririm.”
Ocağın dışından Nikos’un sesi duyuldu. “Tarhun? Menteşe için seni sonra bulabilir miyim?”
Tarhun kapıya yöneldi, ama hemen dışarı çıkmadı. “Sonra gel. Şimdi konuşuyoruz.”
“Tamam,” dedi Nikos. Adımları uzaklaştı.
Tarhun, kendi cevabının ağzından ne kadar doğal çıktığını fark etti. Bir asker gibi kapıyı tutmamış, bir demirci gibi işini sahiplenmişti. Fakat iki davranışın birbirini dışlaması gerekmiyordu. Tarhun kendi ocağında kimin ne zaman gireceğini söyleyebilirdi. Yılmaz’ın da bir zamanlar bir ekibin parçası olduğu ihtimali bunu elinden almıyordu.
Aylin ona, “Onunla konuşurken kendini nasıl hissettin?” diye sormadı. Bunun yerine, “İstersen bugün burada bitirebiliriz,” dedi.
Tarhun başını çevirdi. “Siz gitmek istiyor musunuz?”
“Benim birazdan hastalara dönmem gerekiyor.”
“Sen git. Serdar kalabilir.”
Serdar kaşlarını kaldırdı. “Kalmak ister misin?”
“Evet.”
Aylin, Tarhun’ın cevabını kabul etti. “O zaman ben şifa evine dönüyorum. Damon’u kontrol edeceğim, Saba’ya da tableti bırakacağım.”
“Bir şey hatırlarsam?”
“Önce nefes al. Sonra istersen söylersin. Hatırlamış gibi görünmesi, hemen anlamlandırman gerektiği anlamına gelmiyor.”
“Ya bir emir gibi gelirse?”
“Emrin kime ait olduğunu bilmeden uygulama,” dedi Serdar. “Bana da ait olsa, önce ne istediğimi sor.”
Tarhun bu cevabı beklemedi. “Senin emrine de mi?”
“Evet. Burada aklımıza gelen her cümle doğru emir değil. Özellikle hafızan bu kadar parçalıyken, bir kelimenin eski ağırlığı seni sürükleyebilir.”
“Bunu yapabilir miyim?”
“Yapabilirsin.”
Aylin kapıdan çıkmadan önce Tarhun’a baktı. “Sana Yılmaz diye seslenmeyeceğim. Ama bir gün o adı sen söylersen, onu senden saklamayacağım.”
Tarhun başını salladı. “Bunu istiyorum.”
“Tamam.”
Aylin arka geçide doğru yürüdü. Adımları kaybolunca ocakta yeniden iki kişi kaldılar. Serdar, kapının açık aralığını gözden geçirdi. Tarhun, örsün yanındaki çakıyı tezgâha bıraktı. İkisi de bir süre konuşmadı. Bu sessizlik, meydandaki gürültünün ardından kalan boşluk gibi değildi; bir kararın oturmasına ayrılmış zamandı.
“Sen onu bulduğunu sanıyorsun,” dedi Tarhun sonunda.
Serdar’ın yüzü değişmedi. “Kimi?”
“Yılmaz’ı.”
“Hayır. Seni bulduğumu biliyorum. Yılmaz hakkında bildiğim, senin anlattıkların ve bedeninin verdiği tepkiler kadar.”
“Beni Tarhun olarak mı buldun, yoksa bir gün Yılmaz olmamı mı bekliyorsun?”
Serdar uzun süre cevap vermedi. “İkisini birbirinden ayırmayı öğreniyorum.”
“Benim için mi?”
“Senin için. Kendim için de.”
“Ben bir gün hiçbir şey hatırlamazsam?”
“Yine Tarhun olursun.”
“Bir gün her şeyi hatırlarsam?”
“O zaman Yılmaz olursun.”
“İkisi arasında?”
“İkisi arasında da sen olursun.”
Tarhun’ın çenesi gerildi. “Bu, kolay bir cevap.”
“Kolay değil. Yalnızca benim verebileceğim cevap bu.”
“Senin içindeki Serdar ile buradaki kişi aynı mı?”
“Bilmiyorum.” Serdar kapının yanındaki tahta kasaya oturdu. “Bazı günler aynıymış gibi hissediyorum. Bazı günler yirmi bir yıl beni değiştirmiş oluyor. Aylin’e de bunu söyledim. Onun bugün bana bir şey borçlu olmadığını biliyorum. Ben de geçmişteki kendim adına bugünkü ona karar veremem.”
Tarhun, Serdar’ın avuçlarına baktı. Bandajlar görünmüyordu; fakat halat izlerinin olduğunu biliyordu. “Yirmi bir yıl boyunca onu aradın mı?”
“Evet.”
“Her gün mü?”
“Her gün aynı biçimde değil.”
“Nasıl dayandın?”
“İş yaparak. Bazen yanlış işlerle. Bazen bekleyerek. Bazen de hiçbir şey yapamadığımı kabul ederek.”
Tarhun, “Ben seni yıllardır tanıyorum,” dedi. “Bu cevabı duymak onu değiştirmiyor.”
“Değiştirmesi gerekmiyor.”
“Senin için zor değil mi?”
“Zor. Ama zorluğum senin kararın değil.”
“Komutanım demem,” dedi, “sana ait olan her şeyi hatırladığım anlamına gelmiyor.”
“Biliyorum.”
“Bu sözcük doğru geliyor. Ama nedenini bilmiyorum.”
“Bir gün öğrenebilirsin.”
“Ya öğrenmezsem?”
“Yine de doğru gelmiş olabilir.”
Tarhun, bu kez başını daha az gergin biçimde salladı. “Aylin sana Aylin dediğinde, sen onu böyle mi duydun?”
Serdar’ın gözleri kısaldı. “Hayır. Ben onu yirmi bir yıl boyunca başka bir yerde bekledim. Burada ilk gördüğümde, o Leya’ydı. Aylin adı şimdi geri geldi. Ama onun söylediği ad, benim beklediğim kadınla aynı kişi diye düşünmek bana yetmiyor. Onun kendisini nasıl tarif ettiğini dinlemem gerekiyor.”
“Senin için de kolay değil.”
“Değil.”
“Yine de yapacaksın.”
“Evet.”
Tarhun onu izledi. Serdar’ın komutan dikkati zaman zaman yüzüne dönüyor, sonra tekrar yumuşuyordu. Onda bir emir verme alışkanlığı vardı; ama bu defa kendisini tutuyordu. Tarhun, bu tutuşun zayıflık olmadığını sezdi. Bir komutanın her emri verebilmesi, her emri vermesi gerektiği anlamına gelmiyordu.
Tezgâhtaki çakıyı eline alıp bir bezle sildi. Sapın üzerindeki üç çizgi görünür hâle geldi. Ahşap lifleri arasına sıkışmış kurum, ince bir çizgi gibi dağıldı. Tarhun, işaretleri başparmağıyla yokladı. Herhangi bir görüntü gelmedi. Bir ses de duymadı. Bunun için kendini zorlamadı.
“Bunu bugün yaptığımı sanmıyorum,” dedi.
“Bunu nasıl biliyorsun?”
“Ahşap eski. Kenarları yumuşamış. Ama ne zaman yaptığımı söyleyemem.”
“Güzel bir gözlem.”
“Güzel değil, yalnız doğru.”
“Bu da yeterli.”
Tarhun bıçağı kınına yerleştirdi. “Bugün kendime bir şey kanıtlamaya çalışmayacağım.”
“İyi.”
“Yarın da ne yapacağımı bilmiyorum.”
“Yarın geldiğinde karar verirsin.”
“Ya o sırada bir şey hatırlarsam?”
“Önce nerede olduğunu kontrol et. Kimin yanında olduğunu. Şu an senden ne istendiğini. Sonra istersen hatırayı konuşuruz.”
“Bir çeşit sayım.”
“Evet,” dedi Serdar. “Ama eksiklerini doldurmak için değil. Şu an elinde ne olduğunu bilmek için.”
“Tarhun. Demirci ocağı. Sabah. Sen. Açık kapı. Çakı.” Tarhun bunları ağır ağır söyledi. “Bir isim daha var ama şimdilik kullanmayacağım.”
“Onu da sayabilirsin,” dedi Serdar. “Söylemek zorunda değilsin.”
Tarhun gözlerini kapatmadan, “Yılmaz,” dedi.

İsmi söyleyip eşiği korumak
Oda değişmedi. Kömür aynı biçimde yandı. Serdar yerinden kalkmadı. Dışarıdaki şehir aynı seslerle devam etti. Tarhun’ın göğsünde bir gerilim belirdi, sonra azaldı. İsmi söylemişti ama onun içine girmemişti. Bu, bir eşik taşına basmak gibiydi: bir sonraki adıma mecbur bırakmıyordu.
Serdar yalnızca, “Duydum,” dedi.
Tarhun bu cevaba ihtiyaç duymuştu. Ne “hatırladın” dedi, ne “geri döndün”, ne de adı tekrarlayıp ona ağırlık ekledi. Sadece duymuştu. Tarhun, ismi söylediğine pişman olmadı. Ama bu, bir daha hemen söyleyeceği anlamına gelmiyordu.
“Nefesim hızlandı,” dedi.
“Fark ettim.”
“Şimdi azalıyor.”
“Evet.”
“Bunu yazalım mı?”
“İstersen.”
“Yazmayalım. Bu sefer aklımda kalsın.”
Serdar başını salladı. “Senin kararın.”
Bir süre sonra Aylin, arka geçidin öteki tarafından seslendi. “Serdar, Damon’un kontrolü tamam. Bir değişiklik yok.”
Serdar kapıya yöneldi. “Geliyorum.”
Aylin’in adımları yeniden uzaklaştı. Tarhun, onun geri dönmediğini fark etti. Bu da önemliydi. Aylin, kendisini çekip Yılmaz’ı aramak için ocakta kalmamıştı. Hastalarına dönmüştü. Serdar da arkasından hemen çıkmadı. Biraz daha Tarhun’ın yanında kaldı; sonra kapının yanına geldi.
“Şifa evine döneceğim,” dedi. “Seni orada bulabilir miyim?”
“Bulabilirsin. Ama belki demirhanede olurum.”
“İki yeri de bilirim.”
“Bunu bilmek iyi.”
“Bir şeye ihtiyacın olursa haber gönder.”
Tarhun başını iki yana salladı. “Kendim gelirim.”
“Olur.”
“Beni çağırman gerekirse, Tarhun de.”
“Tarhun.”
Serdar ismi onun önünde söyledi. Bu kez kelimenin içinden bir rütbe geçmedi. Tarhun, adı duyunca göğsünü yokladı. Gerilim yoktu; yalnızca tanıdık bir sıcaklık vardı. “Evet,” dedi.
Serdar çıktı. Kapı açık kaldı. Aylin’in uzaktan gelen sesiyle Saba’nın cevabı birbirine karıştı. Şifa evinin işleyişi sürüyordu. Tarhun örsün başına döndü ve arka geçit için daha uzun bir takoz keseceği tahta parçayı seçti. Ölçüyü aldı, çizgiyi işaretledi. Sonra durup yeniden ölçtü. İlk çizgi biraz eğriydi; onu silmedi. Yanına ikincisini çekti. Tahtayı keserken elinin alışkanlığı, ne yaptığını biliyordu.
Kesim bittiğinde tahta iki parça hâline geldi. Tarhun uzun olanı eline aldı. Kapıya götürüp yerine denedi. Takoz kapının ağırlığını taşıyordu ama geçişi daraltmıyordu. Şifa evinin hastaları bu yoldan geçerken takılmayacaktı. Bu, küçük bir işti. Fakat bugün ona ait olan şeylerden biriydi. Bir zamanlar başka bir hatta durmuş olması, şimdi bu geçidi düzenlemesini anlamsız kılmıyordu.
Menteşeye yağ sürmek için küçük kabı aldı. Kapının altına çöktü, metalin sesini dinledi. Kanadı bir parmak kadar açıp kapadı. Gıcırtı azaldı. Yine de tamamen kesilmedi. Menteşenin pimi aşınmıştı; onu değiştirmek gerekecekti. Tarhun, işin tamamlandığını söylemedi. “Şimdilik daha iyi,” diye düşündü. Bu söz, o sabahın geri kalanına da uyuyordu.
Takozu yerleştirince kapı açık kaldı. Sokağın sesi içeri girdi. Tarhun bu kez gürültünün içinden gizli bir emir aramadı. Bir sepetin sürtünmesini, pazar esnafının kısa selamını, uzaktaki bir atın nalını işitti. Yağmur kokusu yoktu. Yine de Aydın’daki görüntünün geri gelmeyeceğine dair bir söz vermedi. Gelirse, geldiği kadarına bakacaktı. Aklı onu zorlamayacak, bedeni de tek başına karar vermeyecekti.
Bir süre sonra Serdar kapının dışında göründü. İçeri girmedi. “Çıkıyor musun?” diye sordu.
“Birazdan.”
“Tamam.”
“Serdar.”
“Evet?”
“Bir gün o ismi yine söylersem, bana ne olduğunu sorma. Önce yanımda kal.”
Serdar’ın cevabı gecikmedi. “Kalırım.”
“Sonra sorabilirsin.”
“Peki.”
“Bir gün hiç söylemezsem de beni bekleme.”
Serdar’ın yüzündeki ifade ağırlaştı. “Bunu da anladım.”
“Bunu gerçekten anlayıp anlamadığını sonra göreceğiz.”
“Doğru.”
Tarhun, bu anlaşmanın kesinliğini değil, dürüstlüğünü yeterli buldu. Serdar ona sonsuza kadar ne olacağını garanti etmedi. Tarhun da kendisinden neleri hatırlamasını beklediğini söylemedi. Aralarında yalnız bir koşul vardı: isim gelirse önce insanı yalnız bırakmamak; isim gelmezse onu bekleyerek bir göreve dönüştürmemek.
Serdar dışarıda kaldı. Tarhun, ocağın içine yeniden baktı. Örs, körük, yarım menteşe, yağ kabı, çakı. Bunlar onun bugünkü hayatının nesneleriydi. Her nesnenin geçmişi aynı açıklıkta değildi. Bazılarını kendisi yapmıştı, bazılarını başkalarından almıştı, bazılarının ne zaman geldiğini hatırlamıyordu. Hiçbiri tek başına onun bütün kimliğini kanıtlamıyordu. Yine de hepsi burada, onun ellerinin eriştiği yerdeydi.
Çakıyı kınına koydu, sonra kını kemerine takmadı. Tezgâhın üzerinde bıraktı. Onu yanına almanın ne anlama geleceğini henüz bilmiyordu. Bu kararı yarına ertelemek, kaçmak değildi. Bugün gerekli olmayan bir kararı, gerekli olana kadar bekletmekti.
Kapıdan dışarı çıktı. Serdar sokağın öte yanına geçmiş, geçidin görüşünü kontrol ediyordu. Tarhun ona yetişti. İkisi şifa evine doğru birlikte yürüdü; ama Serdar onu yönlendirmedi. Tarhun kendi adımlarını kendi seçti. Arka kapının önüne geldiklerinde Aylin avludaydı. Elinde temiz bir bez, omzunda küçük bir çanta vardı. Ona bakıp, “Takozu değiştirdin mi?” diye sordu.
“Daha uzununu kestim. Menteşe de az gıcırdıyor.”
“Sonra tekrar bakar mısın?”
“İstersem bakarım.”
Aylin, “Evet,” dedi. “İstersen.”
Bu kelimeyi duymak Tarhun’ın yüzünde hafif bir rahatlama yarattı. Kendisinden beklenen, verilen talimatı yerine getirmek değildi. Ocağıyla, emeğiyle ve bilgisiyle buradaki hayatın parçası olmayı seçebilirdi. Bu seçimlerin yanında hafızasının ne kadarının geri geleceği belirsiz kalabilirdi.
Saba koridordan çıktı. “Aylin, Damon uyandı. Su istedi.”
Aylin hemen ona döndü. “Küçük yudumlarla ver. Ben geliyorum.”
Sonra Tarhun’a baktı. “Burada kalacak mısın?”
“Biraz. Sonra ocağa dönerim.”
“Tamam.”
Aylin içeri gitti. Serdar ona yol verdi. Tarhun kapının eşiğinde kaldı. Hastaların odalarına girmesi gerekmiyordu; yardım çağrısı olursa gelebilirdi. Şimdilik geçidin açık kalmasını sağlamak yeterliydi. Bu, sağı tutma hissine benziyordu ama aynı şey değildi. Burada kimse ona bir mevzi vermemişti. O, kendisinin seçtiği işi yapıyordu.
Avucunu kapı sövesine koydu. Taş serindi. Parmaklarının altında küçük bir oyuk vardı; yıllar önce bir çivi çıkarılırken oluşmuş olmalıydı. Bu izi tanıyordu. Demircinin eli onu yapmıştı. Başka bir hatıra daha gelebilirdi; belki bir gün çukur, ip ve yağmuru daha açık görecekti. Ama bugün yalnızca taşın soğukluğunu, açık kapının aralığını ve yakında Aylin’in sesini duydu.
İçeriden, “Buradayım,” dedi Aylin.
Bu kez söz bir hastaya verilmişti. Tarhun onun cevabını işitti ve kendi içinde yineledi: Buradayım. Tarhun olarak. Şimdilik.
Yılmaz Demir’in kapısı hâlâ kapalıydı. İçeriden gelen sesin ne olduğunu bilmiyordu. Ama kapının önünde durmanın da bir seçim olduğunu anlamıştı. Eşiği zorlamadan, anahtarı başkasına vermeden, adını bugünkü hayatından eksiltmeden orada bekleyebilirdi.