Barutun Son Sözü
Morkos’un gözlerinde, bir an önce Rolpa’nın seçtiği kişi olduğuna inanmış bir parıltı yanıp söndü. Silahı tutan eli Leya’nın şakağında kaldı; tetiğe basan parmak, az önceki sızıntının ardından yeniden karar vermeye çalışıyordu. Telsizden sızan ses hâlâ meydanın içinde yankısını taşıyordu. Serdar, Leya’nın yüzünde açtığı yarığı görmüş, bunun ne anlama geldiğini sezmişti. Şimdi önündeki tek gerçek, Morkos’un silahı ve Leya’nın onunla arasındaki birkaç santimdi. Meydanın sessizliği değişmişti: Morkos’un kurduğu gösteri sarsılmış, ama dağılmamıştı. Bir sonraki nefes, onun tetiğe dönmesi ya da Serdar’ın hazırladığı kısa aralığı kullanması demekti.
Serdar meydanı bir kez taradı. Leya’nın ağırlığı ayaklarındaydı; ona yaklaşacak bir boşluk arıyordu, fakat Morkos’un bileği her hareketi görebilecek konumdaydı. Tarhun sağ hatta önceki işareti tutuyor, kalabalığı sıkışmadan yerinde bırakıyordu. Kıyı duvarına açılan yan geçit boştu; çocuklar ve yaşlılar o yöne gidebilirdi. Serdar bir kez daha elini açık tuttu. Ne Leya’ya bakışını çağrıya çevirdi ne de Morkos’un silahını kapmaya kalktı. Meydanda gözle görülür bir saldırı hazırlığı yoktu. Yalnızca elbisesinin altındaki küçük bez torbanın sert köşesi avucunu yokluyordu. Barutun son sözü, öfkeyle savrulmuş bir patlama olamazdı; işe yarayacaksa kısa sürmeli, kimseye yönelmemeli ve kaçış için görüşü bozmalıydı.
Morkos’un yüzü Serdar’a döndüğünde, Serdar onun gözlerindeki şaşkınlığın öfkeye dönüşmesini bekledi. O dönüşüm geldiğinde hamle için yalnız bir an kalacaktı. Leya bunu da sezmiş gibiydi; Morkos’un omzuna değil, Serdar’ın yüzüne bakıyor, beklediği şeyi adlandıramadığı hâlde bedenini hazır tutuyordu. Serdar ona işaret vermedi. İşaret, Morkos’un dikkatini çekebilir ve namluyu yeniden bastırabilirdi. Aralarındaki bağ bir anlaşma değildi; aynı anda nefes almayı sürdürme çabasıydı. Serdar’ın yapacağı şey, Morkos’un elinden silahı almak değil, o silahın hedefle arasındaki çizgiyi bir anlığına bozmaktı.
Nikos, şifa evinden getirdiği küçük bez torbayı daha önce Serdar’a ulaştırmıştı. İçinde büyük bir zafer yoktu. Ne modern silahı durduracak bir mucize, ne Morkos’u yere serecek bir güç. Sadece eski dünyanın bildiği, kirli, gürültülü, kısa ömürlü bir karışıklık. Toz, ses, duman ve panik. Barutun artık öldürmekten çok zamanı kırmak için kullanıldığı son bir hile.
Serdar bu düzeneği hazırlarken kendi kendine aynı cümleyi söylemişti:
Torbayı taşıma kararı verirken bunun bir silah olmadığını kendine tekrar etmişti. İçindeki karışım, modern tabancanın önünde duramaz, kurşunu saptıramaz, kimseyi koruduğunu garanti edemezdi. Değeri başka yerdeydi: Morkos’un dikkatini bir anlığına bölebilir, meşale ışığını perdeleyebilir, kalabalığa yan geçide hareket etmesi için işaret verebilirdi. Bu ihtimalin de bedeli vardı.
Serdar o bedeli hesaba katarken kendini aldatmadı. Dumanı kullandığı için kimseye borçsuz kalmayacaktı; korkmuş yüzler, öksüren çocuklar ve meydanda dağılan insanlar olacaktı. Morkos’un şiddeti bu kadar yakındayken her seçimin bir bedeli vardı, fakat bunu bahane edip her şeyi göze alamazdı. Torbanın küçük tutulmasının nedeni de buydu: görüşü kısa süre bozsun, alevi büyütmesin, taşları parçalamayıp çevredekileri yaralamasın. Serdar, elindeki malzemenin sınırını biliyordu. Bu sınır, planı daha güvenli kılmıyordu; yalnızca onun bir infazı engellemek uğruna meydanı başka bir felakete çevirmemesi gerektiğini hatırlatıyordu. Leya’yı almaya çalışırken kalabalığı düşünmek zorundaydı. Kalabalığı korurken Leya’yı ikinci kez namlunun önünde bırakmamalıydı. Duman, korkuyu büyütebilir; insanlar aynı anda kaçarsa Tarhun’un açtığı hat kapanabilirdi. Bu yüzden Serdar torbayı kullanmadan önce kalabalığın nereye akacağını, Leya’yı hangi taraftan alacağını ve Morkos’un namlusunun hangi yöne bakacağını gözünde yeniden kurdu. Planın kusursuz olduğuna inanmıyordu. Yalnızca beklemekten daha iyi bir ihtimal sunduğunu biliyordu.
Barut geleceği yenemezdi.
Ama geleceğin yanlış elde konuştuğu anı bölebilirdi.
Şimdi o andı.
Serdar için “şimdi” bir cesaret sözü değildi; kararın ertelenemeyeceği noktayı tanımaktı. Morkos’un gözleri görünmeyen bir şeye dönmüştü ama elindeki silah hâlâ Leya’ya doğruluydu. Ses onu durdurmuş, güvenli hâle getirmemişti. Leya’nın ayakları taşta sabit, omuzları gergindi. Serdar torbayı çıkarırken onu savurmayacak, doğrudan Morkos’a atmayacaktı. Küçük hareketin amacı birine çarpmak değil, meydanın ortasında görüşü kesen alçak bir toz perdesi yaratmaktı. Açık alanın kenarında kimse durmadığından emin olmak için göz ucuyla Tarhun’un hattını yokladı. Tarhun’un başı çok az eğildi. İşaret buydu: geçit açık, çocuklar geride, yaşlılar duvara yakın.
Morkos’un huşusu çok uzun sürmeyecekti. Fanatik şaşkınlık, çok geçmeden öfkeye dönecekti. O zaman tetiğe davranması daha kolay olurdu. Serdar bunu biliyordu. Bu yüzden düşünmeyi bıraktı.
Komut verdi.
Sözle değil.
Bir hareketle.
Elini pelerininin altına götürdü. Parmakları, daha önce defalarca kontrol ettiği küçük torbayı buldu. Bütün meydan Morkos’un ağzından çıkacak ikinci bir kehaneti beklerken, Serdar elindeki eski dünyanın son sözünü yere bıraktı.
İlk ses, modern silahın sesi gibi değildi.
Serdar torbayı taş döşemenin boş kalan kenarına bıraktı. Bırakış, fırlatıştan daha alçaktı; içindekiler kimsenin ayağına ya da bedenine yönelmedi. O an meydandaki herkes silah sesini beklediğinden, çıkan boğuk ses ilk anda kimsenin beklediği şeye benzemedi. Birkaç kişi irkildi, ama sağ hatta duran Tarhun’un adamları bağırıp koşmadı. Bu küçük disiplin, dumanın kendisi kadar gerekliydi. Serdar’ın hesabı bir mucizeye değil, insanların bir anlık şaşkınlıkta birbirini ezmemesine dayanıyordu. Morkos’un muhafızlarından biri kılıcına uzandı; öteki, görüşü kaybolmadan önce efendisinin yüzünü aradı. Hiçbiri nereye saldıracağını bilmiyordu. Bu belirsizlik birkaç nefeslikti, ama Serdar’ın beklediği aralık da buydu.
Kısa, temiz, keskin ve tekil değildi.
Dağınıktı.
Kirliydi.
Taşların altından bir öfke homurtusu gibi yükseldi. Ardından gri toz, is ve limanın nemli rüzgârına karışan keskin koku meydanın ortasına yayıldı.

Barutun açtığı aralık
Gri perde yere yakın başladı, sonra meşale ışığının önüne yükseldi. Islak taşın üstündeki ince toz, ayakların altında kaygan bir tabaka oluşturacak kadar çoğalmadı; yalnız çizgileri belirsizleştirdi. Meydanın kıyısında duranların yüzleri silindi, sonra yeniden göründü.
Morkos’un adamlarından biri sisin içinden koşarak geçmek istedi, fakat önündeki taşları seçemediği için yavaşladı. Tarhun’un adamları onun üzerine yürümedi; yalnızca geçidin ağzını kapatıp geri çekilmesini sağladılar. Serdar bu sonucu gördüğünde, düzenin saldırıya dönüşmediğini anladı. Duman herkesi aynı ölçüde körleştiriyordu. Morkos da kendi adamları da, halk da görüşünü kaybetmişti. Bu yüzden Serdar’ın torbası düşmanı seçen bir araç değildi; yalnızca birkaç saniye kazandıran belirsiz bir kesintiydi. Belirsizlik, kimin daha hazırlıklı olduğunu ortaya çıkarabilirdi ama kimseye dokunulmazlık sağlamazdı. Meydandan çıkarken Serdar, arkada kalanların ayak sesini dinledi. Birinin düştüğünü duymadı; bu, herkesin güvende olduğunu kanıtlamıyordu. Yine de geçit açık kaldığı sürece geri dönüp yardım etmek mümkün olacaktı. Bir meşale kısa süreliğine söndü; diğeri titreyerek yanmaya devam etti. Kimi öksürdü, kimi çocuğunu göğsüne bastırdı.
Tozun içinden küçük bir çocuk ağlamaya başladı. Annesi onu susturmak için ağzını kapatmadı; yalnız kulağına eğilip duvar tarafına gideceklerini söyledi. Tarhun’un adamlarından biri çocuğu kucağına almak için uzanmadı, çünkü annesinin elinden çekip almak paniği artırabilirdi. Onun yerine önlerinde yürüyerek dar geçitte yer açtı. Bu ayrıntı Serdar’ın gözünden kaçmadı. Tehlikenin ortasında insanların birbirine yardım etmesi, düzenin bütünüyle çözülmesini engelliyordu. Bir an sonra başka bir kadın, sendeleyen yaşlı balıkçıya omuz verdi. Kimse onlardan kahramanlık beklememişti; yaptıkları yalnızca yanındakini düşürmemekti. Meydandan çekilirken bu küçük hareketler, barut bulutunun sağladığı saniyeler kadar değerliydi. Serdar insanların ne göreceğini kontrol edemezdi, fakat kaçış yönünü önceden belirleyebilirdi. Tarhun’un sağ hattından gelen alçak, düzenli sesler panik bağırışlarının arasına girdi. Bu sesler kalabalığa nereye gideceğini söylüyordu; kimseyi Morkos’a doğru itmedi, kimseyi onunla yüz yüze bırakmadı. Toz bir perdeydi, sığınak değil. Meşaleler sarsıldı. Halk çığlık attı. Morkos’un muhafızları bir an için aynı anda farklı yönlere döndü. Kimse bunun bir saldırı mı, çökme mi, zamanın yeni bir yırtılması mı olduğunu anlamadı.
Serdar anlamalarını istemiyordu.
Zaten anlamak için zamanları yoktu.
Duman Morkos’un yüzüne çarptığı anda, Serdar ileri atıldı.
İleri atılırken Serdar’ın dikkati yalnız Leya’da değildi. Morkos’un elindeki silahın namlusu, dumanın içinde bir an seçilebilen en tehlikeli çizgiydi. Serdar bu çizginin önünden geçmedi; yanından, Morkos’un görüşünü tamamen kaybettiği kısa aralıkta hareket etti. Ayağını taşların üzerine basarken dengesini korudu, çünkü düşerse Leya’ya ulaşamayacak ve kalabalığın hareketine karışacaktı. Omzundaki eski ağrı kendini hatırlattı; Serdar onu önemsemedi. Bir an için elindeki torbanın toz kokusu, 2005’in ıslak toprağıyla karıştı. Ama bu bir zaman sıçraması değildi. Şimdi, burada, Leya’nın nefesini ve Morkos’un kasılan parmağını duyabiliyordu.
Bu bir kahramanın meydanı yararak koşması değildi. Gereksiz bir cesaret gösterisi değildi. Hesaplanmış, kısa ve ölümle aynı çizgiden geçen bir hamleydi. Serdar’ın ayakları taş zeminde kaydı. Sol omzuyla kalabalığın kenarındaki bir adamı hafifçe itti, sağ eliyle pelerininin ucunu yüzüne çekti. Gözleri yalnız Leya’daydı.
Morkos, anın bozulduğunu fark etti.
“Hayır!” diye bağırdı.
Sesi artık ilahi huşuyla değil, mülkü elinden alınan bir adamın çıplak öfkesiyle doluydu.
Namlu Leya’nın şakağında biraz daha sertleşti.
Leya bunu hissetti.
Leya’nın korkusu yok olmamıştı. Yalnızca korkunun içinden hareket edebileceği dar bir yer bulmuştu. Morkos’un eli şakağına bastığında kaslarını gevşetmeye çalıştı; başını kurtarmak için ani bir silkinişin namluyu takip ettireceğini biliyordu. Gözleri tozun içinde Serdar’ı seçince, ona doğru hamle etmedi. Önce ağırlığını değiştirdi, sonra çenesini metalin baskısını azaltacak kadar yana aldı. Bu, eğitimli bir manevra gibi görünmüyordu; bedeni tehdide karşı en küçük açıklığı bulmuştu. Leya kendini kahraman hissetmedi. Bacaklarının titrediğini, boğazının kuruduğunu, nefesinin kesilmek üzere olduğunu hissediyordu. Yine de hareket edebildi. Korku kararını vermedi; yalnızca kararın ne kadar dar bir yerde alınacağını gösterdi.
Soğuk metal tenine bastı. Ölüm, bu kez bir kavram değil, derinin üzerinde duran bir çizgiydi. Ama Leya’nın gözleri Morkos’ta değildi. Tozun arasından kendisine doğru gelen Serdar’ın siluetini gördü. O siluetin arkasında bir başka görüntü daha belirdi: Aydın’ın yağmurunda kendisine doğru koşan genç Serdar.
İki Serdar üst üste bindi.
Biri geçmişte kalmıştı.
Biri şimdi ölümün içine giriyordu.
Leya’nın içindeki ses, bu kez daha net konuştu.
Yere yat.
Ama bu kez emri Serdar’a değil, kendi bedenine verdi.
Morkos’un elindeki baskıya karşı, milimlik bir boşluk aradı. Şakağındaki namludan uzaklaşmak için büyük bir hamle yapmadı; çünkü büyük hamle ölümü çağırırdı. Sadece boynunu gevşetti, ağırlığını dizlerinden ayaklarına verdi, gövdesini Morkos’un beklemediği yöne çok az bıraktı.
Bu küçücük kaymayı Serdar gördü.
Serdar’ın eli önce Leya’nın omzuna, ardından pelerininin üstünden koluna ulaştı. Onu saçından ya da boynundan çekmedi; böyle bir tutuş, Morkos’un silahıyla aynı sertliği Leya’nın bedenine taşıyabilirdi. Ama hamlesi yumuşak da değildi. Bileğini kavrayıp ağırlığını geriye aldı, Leya’yı namlunun çizgisinin dışına çekti. İkisi birlikte taş zeminde yan tarafa düştü. Leya’nın omzu Serdar’ın göğsüne çarptı; Serdar düşüşü kendi bedeniyle karşıladı. Bir an için ikisinin de nefesi kesildi. Sonra Serdar, Leya’yı başından ve boynundan koruyarak alçak tuttu. Bu hareketin ne kadar sürdüğünü bilmiyordu. Dumanın içinde zaman, sayıyla ölçülemeyecek kadar parçalanmıştı.

Leya namlu hattından çıkarken
Ve o küçücük kayma bütün planın kapısını açtı.
Serdar Leya’ya ulaştığında zamanı yumruklamış gibi hareket etti. Bir eli Leya’nın omzunu yakaladı, diğer eli onu namlunun çizgisinden çekti. Çekiş sertti. Şefkatli değildi. Kurtarmak bazen nazik olamazdı. Leya’nın bedeni Serdar’ın göğsüne çarptı. İkisi birlikte yan tarafa savruldu.
Morkos’un parmağı kasıldı.
Ama ateş konuşmadı.
Morkos’un parmağı tetiği geçmiş değildi. Silahından yeni bir patlama çıkmadı; meydanda yeni bir yara açılmadı. Serdar bunu o an sayısal bir güvenceye çevirmedi. Morkos hâlâ silahı elinde tutuyordu ve görüş geri geldiğinde yeniden nişan alabilirdi. Dikkat dağıtmanın sağladığı şey, yalnızca Leya’yı namlunun önünden çıkaracak kadar kısa bir aralıktı. Serdar’ın zihninde mermi hesabı değişmedi: üç atış önce yapılmıştı, dördüncü yoktu, kalan sayı on birdi. Bu bilgi önemliydi, ama onu atışa karşı zırhlı kılmıyordu. Morkos’un silahı elinden alınmadığı sürece her yaklaşma yeni bir tehlike taşıyordu. Serdar’ın önceliği meydanı kazanmak değil, Leya’yı ikinci bir hamle için açık hedef olmaktan çıkarmaktı.
Telsiz sesinin yarattığı huşu, tozun boğduğu görüş, Leya’nın milimlik kayışı ve Serdar’ın ani çekişi aynı anda üst üste binmişti. Morkos hedefini kaybetti. Tetiğe giden karar bir anlığına askıda kaldı. O bir an, Serdar’ın aradığı bütün dünyaydı.
“Tarhun!” diye bağırdı Serdar.
Serdar’ın sesi dumanda yankılandı ama Tarhun adını duyar duymaz karşılık verdi. Bağırışı bir hücum çağrısı değildi. Sağ hat, önceden belirlenen geçiş yönünü koruyacak; meydanın ortasına kimse girmeyecek; yaralı biri varsa yan geçide alınacaktı. Tarhun’un emirleri kısa kaldı. Uzun cümleler panik içinde anlaşılmaz olurdu. Yanındaki iki yetişkin, kadınlarla çocukları taş duvara doğru yönlendirdi. Bir başkası yaşlı balıkçıya kolunu verdi. Aris, kalabalığın geri kalanını kıyıya doğru değil, limanın iç tarafındaki açık koridora çevirdi. Nikos şifa evinden gelen yardımcıları geçitte karşıladı; çocuklara görev verilmedi. Kimse Morkos’un muhafızlarına saldırmadı. Kalabalık yalnızca görüş hattından ve tehlikeli alandan uzaklaşıyordu.
Bu kez adı, meydanda bir emir gibi patladı.
Sağ hattan Tarhun’un sesi geldi:
“Çökün! Duvar hattına!”
Kalabalık önce anlamadı. Sonra Tarhun’un dev gövdesi dumanın içinde belirdi. İki adamı omuzlarından tutup taş basamakların gerisine itti. Bir kadını çocuğuyla birlikte liman duvarının arkasına yönlendirdi. Aris, zeytinliklerden gelen gençlere bağırdı. Nikos, şifa evinden gelen yardımcıları kalabalığın içine değil, yan geçide yönlendirdi.
Korku ilk kez sadece kaçmıyordu.
İnsanların hareketinde düzen belirmesi, korkunun sona erdiği anlamına gelmedi. Bir adam hâlâ titreyen elleriyle duvara tutunuyordu. Bir anne çocuğunu bırakmamak için kolunu sıkmıştı. Bir muhafız emir beklerken kılıcının kabzasını beyazlaşana kadar kavradı. Fakat bu kez herkes aynı anda aynı yöne koşmadı. Tarhun’un işaret ettiği hat, birbirine çarpan bedenleri ayırdı; geçitte yer açıldıkça sıkışmış nefesler de açıldı. Morkos’un tehdidi bütün meydanı tek bir namlu ucuna indirgemişti. Şimdi insanlar birbirine yardım edebilecekleri mesafeye yeniden kavuşuyordu. Bu küçük değişiklik, onların güvenli olduğu anlamına gelmiyordu. Ama Morkos’un istediği gibi korkunun tek başına hüküm sürdüğü bir görüntü de değildi. Meydanın düzeni, onun elindeki silah kadar görünür hâle gelmişti.
Korku yönlendiriliyordu.
Morkos’un en büyük yenilgisi o an buydu.
Çünkü modern silah elindeydi ama meydanın hareketi artık yalnız onun parmağına bağlı değildi.
Duman kalınlaştı.
İs, mermer tozuna karıştı. Meşale ışıkları gri bir perdenin arkasında kısık sarı lekeler gibi kaldı. İnsanların bağırışları, limanın taş duvarlarından dönerek çoğaldı. Birkaç muhafız kılıçlarına davrandı ama kimi vuracağını göremedi. Morkos öfkeyle bir adım ileri çıktı.
“Serdar!” diye kükredi.
Sesi, toz bulutunun içinde parçalandı.
Serdar, Leya’yı taş bir su oluğunun arkasına çekti. Dizleri zemine çarptı. Leya’nın başını eğdi. Kendi bedenini bir an için onunla açık alan arasına koydu. Nefesini kontrol etti. Kulakları hâlâ telsiz parazitini arıyordu ama ses susmuştu. Sadece meydanın kaosu kalmıştı.
Leya onun koluna tutundu.
Tutuşu zayıf değildi.
Titriyordu ama bırakmıyordu.
Serdar ona baktı.
Leya’nın gözleri başka bir yerden dönmüş gibiydi. Bu gözler az önce namlu altında korkan bir kadının gözleri değildi yalnız. İçinde beyaz koridorlar, yağmurlu beton, yaralı askerler, parazitli telsizler ve adı henüz tam yerine oturmamış bir hayat vardı.
Ağzından tek kelime çıktı:
“Aydın…”
Serdar cevap vermedi.
Çünkü bir cevap, bu anda ya yalan olacaktı ya da onu parçalayacak kadar gerçek.
Sadece Leya’nın omzunu daha sıkı tuttu.
Leya tekrar fısıldadı:
Serdar’ın Leya’ya verecek cevabı yoktu; daha doğrusu, verebileceği her cevabın başka bir yarayı açacağını biliyordu. Ona Aydın’ı şimdi anlatmak, bu dumanlı geçitte geçmişin bütün yükünü omuzlarına bırakmak olurdu. Hiçbir şey söylememek de onu karanlıkta tutmanın başka biçimiydi. Leya’nın gözleri, onu bir cevap vermeye çağırıyordu; ama aynı gözlerde hâlâ taşın üstünde duran ölüm çizgisinin izi vardı. Serdar bir an başını eğdi. “Şimdi değil” demek kaçış gibi duyulabilirdi; yine de şu anki tehlike geçmeden ona daha fazlasını söyleyemezdi. Sözünü saklamanın değil, güvenli bir yer bulana kadar taşımanın ağırlığını hissetti.
“Aydın neresi?”
Serdar’ın boğazı yandı.
Dumanın içinden Morkos’un sesi yeniden yükseldi:
“Yabancı! Şifacıyı benden alamazsın!”
Serdar başını kaldırdı. Morkos’u görmüyordu ama sesinin yerini seçebiliyordu. En önemlisi, ikinci bir patlama sesi duymamıştı.
Sayaç zihninde çalıştı.
Mermer sütun.
Boş kalkan.
Zeytin küpü.
Üç mermi gitmişti.
On bir kalmıştı.
Morkos’un eli hâlâ silahın üzerindeydi. Silah hâlâ onda kalmıştı. Tehdit bitmemişti. Ama o an için en ölümcül şey engellenmişti. Leya’nın şakağındaki namlu, hedefini kaybetmişti.
Serdar içinden soğuk bir netlikle düşündü:
On bir.
On bir ölüm emri.
On bir hüküm ihtimali.
On bir kez daha Morkos’un hikâye yazmasına engel olmaları gerekecekti.
Leya hâlâ Serdar’a bakıyordu.
“Aydın…” dedi üçüncü kez.
Bu kez kelime bir soru gibi değil, kapının kilidine sürülen bir anahtar gibi çıktı.
Serdar’ın yüzünde acıyla karışık bir yumuşama belirdi.
“Şimdi değil,” dedi çok alçak sesle.
Leya’nın gözleri sertleşti.
“Ne zaman?”
Serdar cevap veremedi.
Çünkü “şimdi değil” demek, artık eskisi kadar kolay değildi. Leya’nın hafızası ölümün ağzından çekilip alınmıştı ama kapı açılmaya başlamıştı. Onu durdurmak mümkün değildi. Belki de artık doğru da değildi.
Dumanın içinden Tarhun’un sesi geldi:
Tarhun yanlarına ulaştığında meydanın bir bölümünü arkasında bırakmıştı. Omzundaki is, gömleğindeki taş tozu ve nefesindeki hız, onun kalabalığı yönlendirirken kendini tehlikenin dışında tutmadığını gösteriyordu. Elinde çekici vardı; fakat silah gibi kaldırmıyor, geçitteki taş bir engeli yerinden oynatmak için kullanıyordu. Serdar önce yüzüne, sonra ellerine baktı. Kan yoktu. Leya’nın da başında görünür bir yara yoktu. Bu iki küçük bulgu, olup bitenin bittiği anlamına gelmiyordu; yalnızca şimdi yardım çağırmaları gereken bir yaralı olmadığını gösteriyordu. Tarhun, kalabalığın çocukları ve yaşlıları duvar gerisine aldığı bilgisini verdi. Serdar başını salladı, sonra gözleri yeniden meydanın karanlık merkezine döndü.
“Sağ hat temiz! Çocuklar duvar gerisinde!”
Serdar başını o yöne çevirdi.
Tarhun, Morkos’un adamlarının ilerleyebileceği hattı kapatmıştı. Çekici elindeydi ama onu saldırmak için değil, geçidi tutmak için kullanıyordu. Bu sahnede herkes kendi içindeki eski kimliğe biraz daha yaklaşmıştı. Leya Aylin’e, Tarhun Yılmaz’a, Serdar da kendi ilk emrinin kaynağına.
Morkos ise kendi deliliğine.
Toz bulutunun içinden bir anlık boşluk açıldı. Serdar, Morkos’u gördü. Morkos’un yüzü öfkeyle çarpılmıştı. Ama gözlerinde yalnız öfke yoktu. Korku da vardı. Çünkü biraz önce iki şeyi aynı anda kaybetmişti: Leya’yı ve anın anlamını.
Silah elindeydi.
Künye boynundaydı.
Rolpa mührü meydandaydı.
Ama halk, şifacının namlu altından çekilip alınabildiğini görmüştü.
Mekanik tanrı, tozun içinde bir anlığına hedefini kaybetmişti.
Morkos bunu unutmayacaktı.
Serdar da.
Morkos silahı yeniden kaldırmaya davrandı.
Serdar, Leya’yı daha geriye çekti.
Tarhun bağırdı:
“Dağılmayın! Hat bozulmayacak!”
Bu emir, panikleyen kalabalığa bir omurga verdi. İnsanlar artık rastgele kaçmıyordu. Duvar diplerine, taş blokların gerisine, zeytin küplerinin arkasında kalan dar geçitlere akıyordu. Morkos’un namlusu, bir hedef bulmakta zorlanıyordu.
İşte barutun son sözü buydu.
Öldürmek değil.
Görüşü bozmak.
Anlamı kesmek.
Morkos’un kurduğu infaz tiyatrosunu birkaç saniyeliğine dağıtmak.
Bir kadını, bir hafızayı, bir halkın şifasını ölümün çizgisinden çekmek.
Serdar Leya’yı arka geçide doğru sürüklerken, Leya bir kez daha durdu. Gözleri meydanda değil, uzak bir yağmurun içindeydi.
“Üsteğmen…” diye fısıldadı.
Serdar’ın adımı kesildi.
Leya kendisi de ne söylediğini fark etmiş gibi irkildi.
“Ben…” dedi. “Ben bunu nereden biliyorum?”
Serdar’ın yüzü karardı.
Arka geçidin duvarı onları Morkos’un doğrudan görüşünden ayırıyordu. Ama tehlike hâlâ çok yakındı. Şimdi burada durup hakikati anlatamazdı. Her kelime, meydanın ortasında yeni bir hedef olabilirdi. Yine de Leya’nın gözlerindeki kırılmayı görmezden gelemezdi.
“Leya,” dedi.
Kadın ona baktı.
Serdar ilk kez bu adı söylerken içinde Aylin’i saklamaya çalışmadı.
“Bırakma.”
Leya kaşlarını çattı.
“Neyi?”
Serdar’ın cevabı, telsiz sesinin yankısıyla birleşti:
“İpi.”
Leya’nın yüzü bembeyaz oldu.
Bir an için liman meydanı, şifa evi, Morkos, silah, duman; hepsi geri çekildi. Leya’nın avuçlarında olmayan bir halatın yanığı belirdi. Yağmurun ağırlığını omuzlarında hissetti. Revirin beyaz ışığı göz kapaklarının arkasında patladı. Bir erkek sesi bağırıyordu. Bir başka ses cevap veriyordu. Bir asker düşmemek için değil, başkasını bırakmamak için tutunuyordu.
Sonra görüntü kırıldı.
Leya nefes aldı.
Serdar onu tuttu.
“Ben kimim?” diye sordu Leya.
Bu soru, Serdar’ın beklediğinden daha ağırdı.
Cevap vermek için ağzını açtı.
Ama meydanda Morkos’un sesi yeniden yükseldi:
“Rolpa beni sınadı!”
Serdar başını çevirdi.
Duman yavaş yavaş dağılıyordu. Morkos artık kaçırılmış hedefinin ardından kör öfkeyle bağırmıyordu. Sesinde yeniden o tehlikeli yorumlama gücü vardı. Olayı yenilgi olarak bırakmayacaktı. Onu da kendi mitolojisine katacaktı.
“Ses geldi!” diye bağırdı Morkos. “Yıldırım sustu çünkü Rolpa konuştu! Yabancı, şifacıyı kaçırmadı; Rolpa ona zaman verdi. Ve zaman, kimin elinde olduğunu gösterecek!”
Serdar dişlerini sıktı.
Morkos yine yapıyordu.
Kaybı anlatıya çeviriyordu.
Ama bu kez anlatı kusursuz değildi. Halkın bir kısmı hâlâ korkudan titriyordu. Bazıları Morkos’un sözlerine tutunmak istiyordu. Fakat bazıları Leya’nın yaşadığını görmüştü. Bazıları Serdar’ın onu namludan çekip aldığını görmüştü. Bazıları Tarhun’un emirleriyle hayatta kaldığını, dağılmayınca ezilmediklerini, duvar hattına geçince nefes alabildiklerini fark etmişti.
Korku hâlâ vardı.
Ama artık tek hikâye değildi.
Serdar Leya’yı arka geçide çekti.
“Gitmeliyiz,” dedi.
Leya hâlâ onun kolunu bırakmamıştı.
“Aydın,” dedi bir kez daha. “Orada mı düştük?”
Serdar ona baktı.
Bir an için 2005’in yağmuru yine saçlarından akıyormuş gibi hissetti. Aylin’in “Gitme” diyen yüzüyle Leya’nın “Ben kimim?” diye soran yüzü birbirine karıştı. Artık ondan kaçamazdı. Ama onu tamamen açmak için doğru yer burası değildi.
“Orada başladık,” dedi sonunda.
Leya’nın gözleri doldu ama ağlamadı.
“Peki burada ne yapıyoruz?”
Serdar’ın cevabı, liman meydanındaki dumanın, barutun, çığlıkların ve Morkos’un yarım kalan infazının içinden geldi.
“İpi tutuyoruz.”
Leya gözlerini kapattı.
Bu cümle onda bir yere oturdu.
Belki henüz hafıza değildi.
Ama hafızanın kapısında duran bir anahtardı.
Tarhun yanlarına ulaştığında nefes nefeseydi. Yüzünde is, kolunda küçük bir çizik vardı. Ama ayaktaydı.
“Hat açıldı,” dedi. “Nikos şifa evine dönüyor. Aris adamları zeytin yoluna çekti. Morkos’un muhafızları meydanı tutuyor ama halk dağılmadı.”
Serdar başını salladı.
“Silah?”
Tarhun’un yüzü sertleşti.
“Onda.”
Tek kelime, Serdar’ın zaten bildiği gerçeği tekrar ağırlaştırdı. Silah Morkos’un elindeydi. Barutun dumanı namluyu geçici olarak görünmez kılmış, ama onu yok etmemişti. Serdar bunu bir yenilgi diye adlandırmadı;
Serdar’ın yüzünde zafer ifadesi yoktu. Leya’nın hayatta oluşu onu rahatlatmıştı, ama Morkos’un silahı ve halkın dağılmamış korkusu bu rahatlığı hemen sınırlandırıyordu. O, meydanın ortasında bir güç gösterisi kazanmadı; yalnızca Morkos’un istediği son görüntüyü engelledi. Bu farkı Tarhun’a da, Leya’ya da anlatması gerekecekti. Eğer kendileri bunu büyük bir zafer diye sunarlarsa Morkos’un cevabı daha sert olur, halk da bir sonraki karşılaşmada gereğinden fazla cesaretlenebilirdi. Eğer olanı hiç anlatmazlarsa Morkos meydanı kendi sözüyle doldururdu. Serdar’ın bundan sonraki işi yalnızca geri çekilmek değil, gördüklerini doğru adlandırmaktı: Morkos silahı kaybetmemişti; Leya kurtarılmıştı; hiç kimse ateşle korunmamıştı; halk ise korkusuna rağmen birbirini ezmeden çıkış bulmuştu. fakat kurtuluşun tamamlandığını da söylemedi. Leya’yı meydandan çıkarmışlardı, Morkos’un hedefini kısa süreliğine bozmuşlardı ve halkın dağılmasını önlemişlerdi. Şimdi Morkos silahı yeniden kaldırabilir, yeni bir emir verebilir veya kaçanların peşinden adamlarını gönderebilirdi. Tarhun’un hattı onlara zaman kazandırıyordu, sonsuz bir koruma sağlamıyordu. Serdar’ın zihnindeki on bir mermi, gelecek sahnelerin sayacı olmaktan çıkıp bugünkü kararlarının ağırlığına dönüştü. Herkesin geri çekilmesi gerekiyordu; fakat meydanın ne durumda olduğunu bilmeden körlemesine kaçamazlardı.
Serdar bunu zaten biliyordu.
Yine de duymak ağır geldi.
Barut, modern silahı yenmemişti.
Morkos’u durdurmamıştı.
Tehdidi bitirmemişti.
Sadece ölümün bir anını bölmüş, Leya’yı o anın ağzından çekmiş, halka Morkos’un sahnesinin de bozulabileceğini göstermişti.
Bu az değildi.
Ama yeterli de değildi.
Serdar zihninde sayacı yeniden duydu.
On bir.
Morkos’un elinde on bir hüküm kalmıştı.
Ama artık karşısında yalnız sayan bir Serdar yoktu. Hatırlamaya başlayan bir Leya vardı. Beklemeyi silaha çevirmiş bir Tarhun vardı. Korkuyu yönlendirmeye başlamış bir halk vardı.
Ve Morkos’un bundan sonra daha az değil, daha tehlikeli olacağını herkes biliyordu.
Leya, Serdar’ın kolundan destek alarak doğruldu.
“Ben o sesi biliyorum,” dedi.
Serdar ona baktı.
“Biliyorum,” dedi.
Leya’nın yüzünde hem korku hem kararlılık vardı.
“Ama henüz hatırlayamıyorum.”
Serdar’ın cevabı yumuşak çıktı:
“Hatırlayacaksın.”
Uzakta Morkos’un sesi hâlâ meydanı dolduruyordu. Kendi kaybını yeni bir kehanete dönüştürmeye çalışıyordu. Ama Serdar artık yalnız onun sesini dinlemiyordu. Leya’nın nefesini, Tarhun’un hattını, halkın dağılmayan uğultusunu ve çok derinden, zamanın çatlağında hâlâ süren o kırık telsiz parazitini dinliyordu.
Barut o gece son sözünü öldürerek söylemedi.
Arka geçidin eşiğinde Leya bir an için durdu. Meydanın içinden Morkos’un sesi geliyordu; adam kendi kaybını yeni bir kehanete çeviriyor, sisin içinde yaşananı Rolpa’nın kendisine sınadığı bir imtihan diye anlatıyordu. Bu sözler onu daha az tehlikeli yapmıyordu. Tersine, elindeki silahı geri alamadığı ve Leya’yı tutamadığı için yeni bir anlam kuruyordu. Serdar, Leya’yı geçitten çıkarmadan önce onun ayakta durabildiğini kontrol etti. Leya başını salladı, ama bakışları uzaklaşıp geri geliyordu.
Leya yürürken bir eli duvarın taşına değdi. Parmaklarının altındaki pürüz, ona şifa evinin kireçli duvarını değil, yağmur altında ıslanmış başka bir yapının soğuk yüzünü hatırlattı. Bir an durdu; Serdar da onu çekiştirmedi. İleri gitmek zorundaydılar, ama onu hızlandırmak hafızanın geri gelmesini sağlamayacaktı. Leya derin bir nefes aldı, sonra kendi başına iki adım attı. Bu küçük tercih Serdar’a onun hâlâ burada, kendi kararlarının içinde olduğunu gösterdi. Aylin’in anıları ne kadar yaklaşırsa yaklaşsın, Leya’nın bugünkü iradesi de vardı. Serdar bunu birbirinin yerine geçecek iki kimlik gibi görmedi. Şimdilik ikisinin de aynı bedende taşıdığı yükü kabul etmesi gerekiyordu. “Aydın” kelimesi ağzında kaldı. Serdar bu kez onun adını anmakla yetindi. Gerçeği konuşmaları gerekecekti; fakat konuşma, Morkos’un görüş alanında ve halkın korkusu sürerken yapılmayacaktı. Bu gece önce hayatta kalmaları, sonra hatırlamanın ne istediğini birlikte öğrenmeleri gerekiyordu.
Arka geçidin öte yanında bekleyen yardımcılar onları görünce soru sormadı. Biri Leya’nın bileğini kontrol etmek için yaklaştı; Serdar geri çekilip alan bıraktı. Leya kendi başıyla izin verince kadın yalnızca nabzını yokladı ve başında kesik olmadığını gördü. Onu hasta yatağına yatırmadılar; çünkü Leya ayakta durabiliyor ve ne istediğini söyleyebiliyordu. Yine de su getirildi, omuzlarına kuru bir örtü kondu, çevresinde gereksiz kalabalık oluşmasına izin verilmedi. Şifa burada da aynı ilkeyle başladı: önce kişiye bakmak, sonra yardım etmek. Leya örtüyü tuttu ama Serdar’ın kolunu bırakmadı. Dışarıda Morkos’un sesi hâlâ yükseliyordu; içeride kimse onun sözünü Leya’nın yerine açıklamaya kalkmadı.
Bir kadının hafızasını, geleceğin namlusundan çekip alarak söyledi.