Mekanik Tanrı ve 13 Havari
Morkos köşkünün avlusuna girdiğinde hizmetçiler kapının iki yanına çekildi. İçlerinden biri elindeki su kabını yere bırakmayı unuttu. Kabın ağzından taşan su adamın ayağına döküldü; yine de eğilip bakmadı. Gözleri Morkos’un sağ elindeydi.
Morkos onu geçerken durdu. Hizmetçinin yüzüne değil, bileğine baktı. Bilekte, yıllardır taşıdığı kapların bıraktığı kalınlaşmış bir iz vardı. O el sabahları su getirir, geceleri lambalara yağ koyar, kim çağırırsa ona giderdi. Şimdi bir kabı nereye bırakacağını seçemiyordu.
“Dökülüyor,” dedi Morkos.
Hizmetçi irkildi. Kabı göğsüne doğru kaldırınca daha çok su döküldü. Morkos başını çevirmeden yürüdü. Arkasında kabın taşa oturduğunu duydu. Hizmetçi diz çökmüş olmalıydı. Ayak izlerinin üstüne sıçramış suyu silmek için mi, yoksa başka bir nedenle mi eğildiğini görmek üzere geri dönmedi.
Tünelin mermer tozu pelerininin eteğinde kalmıştı. Yürüdükçe işlemelerin arasından dökülüyor, avlunun koyu taşlarına küçük beyaz lekeler bırakıyordu. Şafak köşkün dış duvarlarını aydınlatmaya başlamıştı. İç koridorlarda lambalar hâlâ yanıyordu. Uykusundan kaldırılmış bir hizmetçi koşup önündeki kapıyı açtı; Morkos o kapının eşiğine geldiğinde sağ bileğindeki ağrı yeniden keskinleşti.
Elini pelerininin içinde tutarak içeri girdi.
Kimsenin ağrıyı görmesini istemiyordu. Tünelde duyulan sesin ardından kendi eli de geriye savrulmuştu. Parmaklarının iç tarafında hâlâ bir sızı vardı. O an bunu kalabalıktan gizlemek için künyenin zincirini düzeltmiş, sonra insanların yere kapanışını izlemişti. Mermer sütunda açılan oyuk herkesin gözünün önündeydi. Kendi bileğinin incinmesi ise yalnız ona aitti.
Mühürlerin tutulduğu çalışma odasında masa boşaltılmıştı. Bir önceki gece bırakılan vergi kayıtları duvarın yanındaki sekiye taşınmış, balmumu kabının üzeri örtülmüş, yağ lambası tazelenmişti. Pencerenin altından gelen serin hava, fitilin ucunu kapıya doğru eğiyordu. Morkos, içeri giren hizmetçinin eli masa üzerindeki toza uzanınca durmasını söyledi.
Adam bezini havada tuttu.
“Dokunma.”
Hizmetçi bir şey döküldüğünü sanıp masaya baktı. Morkos, siyah metali taş yüzeye bıraktı. Nesnenin sesi beklediğinden küçük çıktı. Tüneldeki patlamayı duyan birinin, aynı nesnenin şimdi bu kadar sessiz durmasına inanması zordu. Hizmetçinin gözleri masaya yerleşti; bezini tutan elini göğsüne çekti.
“Çık.”
Adam geri geri gitti. Kapıyı kapatırken Morkos’a bakmadı. Sürgü yerinde değildi; içeride yalnızken Morkos her zaman kapıyı açık bırakırdı. Köşk onun köşküydü. O sabah elini sürgüye uzattı, sonra koridorda bekleyen ayak seslerini duyup vazgeçti.
“Avcı.”
Kapı yeniden açıldı. Sessiz Avcı içeri girip eşiğin yanında durdu. Pelerininin bir omzunda beyaz bir çizgi vardı. Morkos, tünelde çocuğun annesine yol açarken taş duvara sürtünmüş olabileceğini düşündü. Aynı tozun iki adamın üzerinde farklı yerlere bulaşması hoşuna gitmedi.
“Kapıyı kapat.”
Avcı kapıyı çekti. Sürgüyü yerine koymadı.
Morkos masaya döndü. Serdar’ın künyesini boynundan çıkarırken zincir saçına takıldı. Bileğindeki ağrı yüzünden boşta kalan elini kaldırmak istemedi. Zinciri çekti; iki tel saç koptu. Küçük metal plakayı tabancanın yanına bıraktı. Harflerin üzerinde kurumuş kir vardı. Başparmağını gezdirdiğinde adın bir kısmı açıldı.
Serdar Yalın.
Adı başkaları da duymuştu artık. Tünelde kendi ağzından çıktığında yabancının omuzları gerilmişti. Başını eğmemiş, yine de künyeye bakmamak için çaba göstermişti. Morkos o çabayı hatırladı. Bir insanın kendisine ait küçücük bir şeyi geri istemeden önce ne kadar bekleyebildiği, bazen elindeki şeyin değerini gösterirdi.
Duvarın dibindeki sandığı açtı. İçinden Rolpa mührünü, ardından liman kapılarının ağır anahtarını aldı. Anahtarın sapına bağlı eski bağda hâlâ balmumu kırıntıları duruyordu. Yıllardır her kilidin önünde bu kadar zaman geçirmesine rağmen bir anahtarın neden sahibini olduğundan büyük gösterdiğini tam düşünmemişti. O kapılardan geçmesi gereken herkes bunu biliyordu; bilmeyen yalnız anahtarı taşıyandı.
Dördünü taş masanın üzerine, aralarında birer el genişliği bırakacak biçimde koydu.
Siyah metalin yanında künye, onun ötesinde mühür, en uçta anahtar duruyordu. Lambanın ışığı her birinden başka türlü dönüyordu. Tabancanın yüzeyi ışığı dar bir çizgiye topluyordu. Künyede kirli bir parıltı, mühürde kullanımdan aşınmış bir matlık vardı. Anahtarın bir yanında eski pas duruyordu; kilide giren kısmı eller ve metal tarafından cilalanmıştı.
Morkos sandalyeye oturmadı. Ayakta durarak masayı izledi. Az önce başkasının ülkesinden gelen nesnenin önünde kendisinin de yer aradığını fark etmek istemiyordu.
Masayı ilk yaptırdığı gün taşın kenarına bir çizik atılmıştı. Usta, üstünü perdahlamayı önermiş; Morkos çizik kendi oturacağı tarafta kaldığı için gerek görmemişti. Borcunu ödemeye gelenler karşı kenarda beklerdi. Onların gözleri hesaplarda veya mühürde olurdu. Morkos konuşmayı kestiğinde, sessizlik içinden en önce kimin ses vereceğini dinlerdi. Bir adamın dayanabildiği sessizlik, bazen getirdiği maldan daha çok şey söylerdi.
Şimdi o eski çiziğin üzerinde duruyordu. Elindeki nesneyi kendi masasına bırakmış, ardından ona bakmak için iki adım uzaklaşmıştı. Sandalyeyi çekmek üzere eğildi; pelerininin eteği tabancanın kabzasına değecek kadar yaklaştı. Hemen doğruldu. Kumaşın taş üzerindeki hışırtısını Avcı’nın duyup duymadığına baktı. Adam kapının yanındaydı. Morkos, oturmaktan vazgeçişine bir neden bulabilmek için pencereye döndü.
Dar aralıktan avlunun bir köşesi görünüyordu. Su döken hizmetçi yere çömelmişti; döktüğünü küçük bir bezle siliyordu. O kadar az su için bu kadar uğraşılması gerekmiyordu. Hizmetçi, Morkos’un ayak izlerinden birinin çevresini temizleyip ötekine geçerken başını kaldırdı. Pencerede onu görmüş olmalıydı. Bezi birden daha hızlı hareket etti.
Morkos geri çekildi. Aynı adama dün seslense bezini bırakıp koşardı. Bugün önce neyi yanlış yaptığını anlamaya çalışıyordu. Sabah boyunca her emrin önünde böyle bir duraklama olacaksa köşkün işleri gecikecekti. Morkos bu düşünceyi hemen zihninden uzaklaştırdı. Birkaç hizmetçinin yavaşlığı, tünelin kapısında elde ettiği şeyin yanında hesaba katılacak kadar büyük değildi. Yine de masaya dönerken sandalyenin yerini ayağıyla düzeltti. Odada kendi buyruğuyla hareket eden bir şey görmek istedi.
Avcı’nın bakışı bileğine kaydı.
“Eliniz yaralandı mı?”
Morkos sağ elini masadan çekti.
“Mermer tozu.”
Avcı cevap vermedi. Bu sessizlik, Morkos’un yalanını kabul ettiğini göstermiyordu. Birden su isteyip elini yıkama ihtiyacı duydu. Hizmetçi geri gelirse masayı yeniden görecekti. O yüzden parmaklarını pelerininin kuru iç yüzüne sildi.
“Kimler gördü?” diye sordu.
Avcı tünelde bulunanları saydı. Serdar, şifacı, demirci, Nikos. Çıkışın önündeki hamallar ve yakınlarını arayan birkaç aile. Morkos isimleri biliyordu. Onları bir kez daha duymak istiyordu; aynı olaya kimin hangi taraftan baktığını ayrı ayrı zihnine yerleştirdi.
“Diz çöken adamımız?”
“Yürüyebiliyor.”
“Bunu sormadım.”
Avcı’nın yüzünde bir değişiklik olmadı.
“Kalkanını hâlâ bırakmadı.”
Morkos dudaklarını sıktı. Kendi muhafızının korkusunu ayıplamak kolaydı. Oysa hizmetçi henüz bezini masaya uzatırken kendi eli de tabancaya gitmişti. İkisini aynı saymak istemedi. Muhafız gücün karşısında çökmüştü; kendisi gücünü koruyordu. Bu ayrım aklına gelir gelmez biraz rahatladı.
“Yaralı?”
“Leya’yla çıktı.”
“Halkın gözü önünde.”
“Yarayı orada aldı.”
Morkos Avcı’ya baktı. Cümlenin içinde bir suçlama yoktu, yalnız yer bildiren bir kesinlik vardı. Yine de hoşuna gitmedi. İnsanların bir şeyi nerede gördüklerini unutmaları, gördükleri şey hakkında söylenenleri unutmamalarından daha uzun sürerdi. Kendi kapılarının önünde acı çekeni herkes hatırlardı.
“Kayıtçı gelsin,” dedi.
Avcı kapıyı açıp koridora seslendi. Morkos adamın sesini dinledi. Tünelde bağırmayan, burada da bağırmayan bu ses, ona hâlâ gerekliydi. Söyleneni doğru yere taşıyacak bir adam bulmak kolaydı. Söylenmemiş olanı fark eden birini bulmak daha zordu. Morkos Avcı’yı bu yüzden yanında tutuyor, yine bu yüzden hiçbir zaman tam rahat bırakmıyordu.
Kayıtçı gelene kadar masaya eğildi. Siyah metalin içindeki küçük parçaları çıkarmak için yavaş davrandı. Bir gece önce eliyle öğrendiği hareketlerin sınırını biliyordu; nesnenin daha derinine gitmedi. Lambayı yakına çektiğinde pirinç renkli yüzeyler parladı. Aynı boyda yapılmış parçalar, antik sikkelerin hiçbirinde göremediği bir düzen taşıyordu.
Onları masaya tek sıra hâlinde dizdi. Sonuncuyu yerleştirince parmağını baştan geçirip yeniden saydı. On üç vardı.

Sayılabilen güç
Bir boşluk bulmak için sıraya bir daha baktı. Yırtılmış bir parşömenin eksik kısmı, kaybolmuş bir malın ardından bırakılmış mühür, borç defterindeki silinmiş rakam gözle görülürdü. Burada on dördüncü parçanın bulunması gereken yer yoktu. Sıranın ucu bitiyor, yalnız onun aklı devam ediyordu.
Tüneldeki sütunun beyaz yüzünü hatırladı. Halkın korkusu hâlâ yaşayacak, ama o atış için harcadığı şey geri gelmeyecekti. Paranın eksildiği bir gün yeni vergi koyabilirdi. Bir kılıç köreldiğinde ustasına götürürdü. İşini yapamayan muhafızın yerine başkasını seçerdi. Masadaki parçalardan birinin yerini neyle dolduracağını bilmiyordu.
“Azaldı,” dedi Avcı.
Morkos saydığı sıradan başını kaldırmadı.
“Sütunu görmüşler.”
“Ben parçaları söylüyorum.”
Morkos parmağını sıranın ucundan çekti.
“İkisini birbirinden ayırma.”
Avcı masaya yaklaştı. Aralarında hâlâ bir sandalyenin geçebileceği kadar yer vardı. Morkos onun bakışını takip etti. Adam pirinç parçalarına, sonra siyah metale bakıyordu. Rolpa mührünün önünde durmadı. Eski liman anahtarı da onu ilgilendirmedi.
“Her yıldırım bir kez düşer,” dedi. “Bu ise sayıyla düşüyor.”
Morkos cümlenin sonundaki kesinliği sevmedi. Avcı korkuyu büyütmüyordu. Gördüğü şeyi, sanki ağır bir kapının kaç menteşesi olduğunu söyler gibi söylüyordu. Serdar da tünelde benzer bir şey yapmıştı. Karanlığın içinden çıkan bir adamın sesinde beklediği şaşkınlığı bulamamıştı.
“O hâlde her düşüşünü tarihe yazacağız,” dedi.
Avcı’nın gözü künyeye gitti.
Morkos da metal plakaya baktı. Tabancanın yan yüzündeki küçük işaretler lambanın altında belli oluyordu. Künyede bir insanın adı vardı; buradakilerin kime ait olduğunu çıkaramıyordu. İşaretler bir usta tarafından kazınmışa benzemiyordu. Her çizginin kenarı ötekiyle aynı keskinlikteydi. Yakından görmek için eğildi, fakat bileğini oynatınca siyah metali yeniden bıraktı. Onu yapan kişinin adını öğrenmesi gerekmiyordu. Bu işaretlere bakacak olanlar, nesneyi yapan eli değil, onu taşıyan eli görecekti.
Rolpa mührünü lambaya yaklaştırdı. Yağın ağır kokusu yükseldi. Mührü avucunda ısıtırken, liman kapılarının önünde bir adamın adını duyup değişen yüzleri düşündü. İnsanlar mührün bir taş olduğunu biliyor, yine de onun bastığı işaretin karşısında mallarını indiriyordu. Herkesin bildiği bir nesnenin hükmü bu kadar uzun sürebiliyorsa, kimsenin anlamadığı bu nesnenin hükmünü daha kolay kurabilmeliydi.
“Mühür orada kalacak,” dedi Avcı’ya. “Ateşin yanında.”
“Onu bekleyen bir kayıt var mı?”
“Hayır.”
Morkos mührü pirinç sıranın başına koydu. Parmaklarını onun üzerinden kaldırıp ilk parçanın üstünde durdurdu. Bir dua bilmiyormuş gibi susması hoşuna gitmedi. Bildiği duaların hiçbirinde böyle bir nesne yoktu. Ağzına gelen eski bir sözü yarıda kesti. Avcı’nın önünde, sözcüklerin kendisine dar gelmesi mümkündü; susmak ise bir anlam beklettiği sürece işe yarardı. Elini sıranın üzerinde yavaşça gezdirdi. Parçalar onun gölgesine girip yeniden ışığa çıktı.
“Ne taşıdıklarını yalnız ben söyleyeceğim.”
Sesi odanın içinde kaldı. Morkos, cümlesini bir kez daha söylemedi. Avcı’dan karşılık beklemesi, sözüne başka birinin onayını gerektirecekti. Başını künyeye doğru eğip mührün yerini düzeltti.
“Serdar sayacak.”
“Halkın önünde saymasına izin vermem.”
“Saymak için konuşması gerekmiyor.”
Morkos, parçaları örten bir bez istemeyi düşündü. Avcı onları zaten görmüştü. Üstlerini kapatırsa sayının kendisini rahatsız ettiğini de görecekti. Elini masanın kenarına koyup bileğindeki sızı geçene kadar bastırdı. Ağrı bazen insana başka bir şey düşünmesi için fırsat verirdi.
Kapı vuruldu.
Kayıtçı, balmumu levhasını göğsüne bastırarak içeri girdi. Uykudan kalkmış yüzü şişti. Odada iki adamdan başka bir şey beklemiyordu; masadaki sırayı görünce adımı yavaşladı. Morkos onun gözünün siyah metale yerleşmesine izin verdi. Sonra levhayı nereye koyacağını gösterdi.
“Tünelde olanları yaz.”
Kayıtçı oturmadı. Masanın boş kalan köşesine eğilip ucunu düzelttiği kalemi levhaya yaklaştırdı.
“Kapının önünde bir düzen kuruldu,” dedi Morkos.
Adam yazmaya başladı.
“Rolpa’nın Yıldırımı mermer üzerinde işaretini bıraktı.”
Kalemin sesi bir an durdu. Kayıtçı siyah metale baktı, sonra levhasına döndü. Morkos adı tereddüt etmeden söylemişti. Fakat birinin onu yazarken duraklaması, adın henüz yeterince yerleşmediğini gösteriyordu.
“Duydun.”
“Duydum efendim.”
“Öyleyse yaz.”
Kalem yeniden hareket etti. Avcı kapının yanında bekliyordu. Morkos yazılanları görmek için levhayı kendine çekti. Harflerin arasında adamın elinin istemsiz bıraktığı iki çizgi vardı. Biri Rolpa adının hemen altında kalmıştı. İlk anda o çizgiyi sildirmek istedi. Sonra parmağını kaldırdı. Başkasının korkusunu bu kadar açık gösteren bir izi bozmanın gereği yoktu.
“Yaralıyı yazmadınız,” dedi kayıtçı.
Morkos ona baktı.
Adam kalemini kaldırmıştı. Bir hesabı kapatmadan önce eksik satırı hatırlatan eski alışkanlığıyla konuşmuştu; cümlesinin nasıl duyulduğunu sonradan anlamış gibiydi.
“Adını biliyor musun?”
“Menandros. Bazı sabahlar depolarda yük indirir.”
Morkos ismi belleğinde aradı. Karşılığında bir yüz bulamadı. Omzunu tutan gencin yüzünü şimdi hatırlıyordu; adı ona hâlâ dışarıdan ekleniyordu. Kayıtçının bildiği birini kendisinin bilmemesi hoşuna gitmedi.
“Gece oraya kim gönderdi?”
Kayıtçı Avcı’ya baktı.
“Gönderen yok,” dedi Avcı. “Sesi duyanlar yaklaştı.”
Morkos levhayı kayıtçıya geri itti.
“Şifacı onu aldı. Bunu yaz.”
Kayıtçı eğildi. Morkos, omuz yarasının yerini, kopan mermeri, kapıyı tutan mızrağı yazdırmadı. Olayın içinden iki görüntü seçmişti: taş üzerindeki işaret ve yaralıyı götüren Leya. Aralarındaki kısmı soran olursa insanlar kendi gördüklerini anlatacaktı. Yazının kendisi ise yalnız bu iki görüntüyü birbirine yaklaştıracaktı.
“İşaretini bıraktı,” diye tekrarladı kayıtçı alçak sesle.
Morkos başıyla onayladı. Adamın ağzında ilk kez rahat çıkan söz buydu.
“Bunu şimdilik burada tut. Dışarı gönderilecek metni ben göreceğim.”
Kayıtçı levhasını toplarken masadaki parçalardan birinin lambaya yakın olduğunu fark etti. Isınacağını düşünmüş olmalıydı; parmağını ona doğru uzattı. Morkos’un eli daha hızlı davrandı. Adamın bileğini tuttu.

Dokunulmazlık
Odada kalemin yere düşüşü duyuldu.
Kayıtçı başını kaldırdı. Morkos, parmaklarının arasında ince kemikleri hissetti. Kendi sağ bileğinin sızısını gidermek için başkasının bileğini bu kadar sıkması tuhaftı. Yine de gevşetmedi.
“Elini masadan çek.”
Adamın dudakları aralandı. Morkos parmaklarını bıraktığında kayıtçı geriye bir adım attı. Yere düşen kalemini almadı. Avcı eğilip kalemi ona uzattı; adam başını kaldırmadan teşekkür etti. Kapı kapanana kadar Morkos masanın önünde bekledi.
Sıradaki parçalardan biri biraz dönmüştü. Onu düzeltmek için uzandı. Eli hâlâ titriyordu. Bu kez pelerininin içine saklayacak kadar zaman bulamadı.
“Yalnız yerini değiştirecekti,” dedi Avcı.
Morkos parçayı düzeltti.
“Biliyorum.”
“Onu neden tuttunuz?”
“Bir daha dokunmaması için.”
Avcı, kayıtçının çıktığı kapıya baktı. Sağ elini kemerindeki bıçağın yakınında tutuyordu. Morkos daha önce o elin kendi arkasında durmasına izin vermişti. İnsanlarla görüşürken Avcı çoğu zaman görüşmeye gelen adamın yanında yer alırdı; Morkos, bir omuzun üstünden kendisine bakan yüzü yeterince iyi tanıyordu. Şimdi bıçağın sapını gören gözleri orada kaldı. Avcı’nın elini neden o yanda tuttuğunu biliyordu. Yine de adamın uzaklaşmasını istemek üzere ağzını açtı.
Avcı eliyle kemerini düzeltti. Bıçak yerinden çıkmadı. Morkos söyleyeceği sözün yerine lambanın fitilinin kesilmesini istedi. Avcı küçük makası sekinin üzerinden aldı, masaya yaklaştı. Morkos siyah metali kendisine doğru çekti. İkisi de hareketi gördü. Makas fitilin kararmış ucunu kopardığında kısa bir duman yükseldi; alev küçülüp düzeldi.
“Benden de mi?” diye sordu Avcı.
Morkos tabancanın yanından elini kaldırmadı.
“Sana kapımı verdim.”
“Kapınızı tutuyorum.”
“Onu tutmaya devam et.”
Avcı makası yerine bırakmak için uzaklaştı. Duman Morkos’un yüzüne geldi; gözlerini kırpınca adamın sırtı bir an bulanıklaştı. Kendisini kötü hissetmesi için ortada bir sebep görmüyordu. Yeni bir yük getirmişti, herkesin ona göre yerini değiştirmesi gerekiyordu. Avcı eski yerinde durmak istiyorsa bu, Morkos’un çözmek zorunda olduğu bir sorun değildi. Ama adam eşiğe dönüp beklediğinde odadaki mesafe daha önce olduğundan uzun göründü.
Avcı’nın sessizliği geri geldi. Morkos bu sessizlikten sıyrılmak için liman anahtarını kaldırdı. Avucunda tanıdık bir ağırlık vardı. Sapı nereye oturacak, parmakları hangi boşluğu dolduracak biliyordu. Tabancayı ilk tuttuğunda bu kadar rahat değildi.
“Bunu tutunca kimse böyle bakmıyor,” dedi.
“O kapının ne yaptığını biliyorlar.”
Morkos anahtarı masaya bıraktı. Nesne pirinç parçalarının yanına gelince aralarındaki fark daha açık görünüyordu. Anahtar yüzlerce kez çevrilebilirdi. Aynı kapı ertesi gün yeniden kapanırdı. Buna rağmen insanlar kapıya ulaşmak için kendisine başvuruyordu.
Siyah metalin her sesinde bir parça eksiliyordu. O sesin etkisi ne kadar sürerse, harcadığı şeyin karşılığını o kadar alacaktı. Bunu düşündüğünde bileğindeki ağrı azalmadı. Yalnız ağrıya daha az dikkat etmeye başladı.
Parçalardan birini ötekilerden ayırdı.
“Serdar.”
Avcı başını kaldırdı.
“Bugün öldürmek isteseydiniz tüneldeydiniz.”
Morkos, Serdar’ın ayağa kalkarken duvara tutunduğunu hatırladı. Yabancı bitkindi. Avuçlarından kan akıyordu. Düşmekle ayakta kalmak arasında asılı duran o beden, bir süre için kolay bir hedef gibi görünmüştü. Fakat çevresindeki insanlar onu kendi hâlinde bırakmıyordu. Demirci her adımında yakında durmuş, şifacı bakışını elinden çekmemişti.
“Ölümünden sonra ne anlatacaklar?” diye sordu.
Avcı ona cevap vermedi.
Morkos ayrılmış parçayı künyenin önüne koydu.
“Ben konuşurken ona bakıyorlar. Önce bundan vazgeçmeleri gerek.”
Serdar’ın cesaretini öldürmek düşüncesi, adamın kendisini öldürmekten daha geniş bir işti. Nasıl yapılacağını henüz bütünüyle bilmiyordu. Tünelde ondan bir izin sözü almıştı. Ama o sözü söylettikten sonra bile yabancı gözlerini indirmemişti. İnsanların hangisini daha uzun hatırlayacağını Morkos şimdi kestiremiyordu.
İkinci parçayı anahtarın yanına taşıdı.
“Demirci.”
“Bir kolla iki adamı durdurdu,” dedi Avcı.
“Gördüm.”
“Size değil, çıkışa bakıyordu.”
Morkos o ayrımı hatırlamak istemedi. Tarhun kendisinden izin beklemeden kalabalığı bir aralığa yöneltmişti. Morkos’un adamları kalkanlarını kaldırırken demirci başka insanların ayakta durmasını sağlamıştı. Şehirde bu tür eller çoğalırsa her kapının önünde ayrı bir kuvvet duracaktı.
“O kolu ben kiralamak istedim,” dedi Morkos. “Ocağını ayakta tutacak iş verdim. Yabancı gelip bir işaret yaptı. Adam durdu.”
Avcı masaya bakıyordu.
“O işaret sizde yok.”
Morkos anahtarı avucuyla kapattı. Demirciyi öldürmek bir ocağı susturabilirdi; ama Tarhun’un durmasını sağlayan şey ocağın içinde yapılmamıştı. Elindeki gücün buraya yetmediğini kabul etmek istemedi. İkinci parçanın yerini yeniden düzeltti. Şimdilik onu ayırmak yeterliydi.
Üçüncüyü lambanın önüne aldı.
“Leya.”
Avcı’nın gözleri o parçaya indi.
“Yaralıya baktı.”
“Ben izin verince.”
“Siz söylemeden önce de bakıyordu.”
Morkos’un çenesi gerildi. Leya’nın mızrağın önünde durduğunu, sesini yükseltmeden kanamayı söylediğini hatırladı. O kadının bildiği şeyle kendi bildiği şey tünelde aynı anda işe yarıyordu. Kendisi yolu kapatabiliyor, Leya o yolun sonunda bekleyen insanı yaşatabiliyordu. Hangisinin daha fazla insanı kendine çekeceği, hangi gün hangi yarayı açtığına bağlıydı.
“Elindeki aletleri gördün mü?”
“Gördüm.”
Morkos künyeye baktı. Yabancının adı ile şifacının bildikleri arasında bir bağ vardı; henüz yalnız sezebiliyordu. Serdar’ın suskunluğu bu bağı saklıyordu. Onu bir anda çözmek için acele ederse iki insanı da elinden kaçırabilirdi.
“Şifa evinde kimlerin bulunduğunu öğren,” dedi. “Hasta isimlerini de. İçeri giren her adam bana isyan etmeye gelmiş sayılmayacak.”
Avcı’nın başı biraz kalktı. Morkos onun şaşırdığını görüp memnun oldu. Yaralıların hepsini düşman ilan etmek, Leya’nın kapısına daha fazla insan götürebilirdi. Onların neye ihtiyaç duyduğunu bilmek ise ileride işine yarayacaktı. Şimdilik isimlerini görmek istiyordu.
Dördüncü parçayı mührün yanına koydu. Aris’in adı ağzına geldiğinde, zeytin yolunda gece taşınan yükleri düşündü. O yüklerin hepsi kaçak değildi. İşin can sıkıcı yanı buydu. Birbirine yardım eden insanların elindeki sepetler, bazen kendi depolarından çıkan malı taşıyordu. Parası limanda dönüyor, yardım diye başka birinin kapısına gidiyordu.
“Aris’in hangi yoldan yürüdüğünü biliyoruz,” dedi. “Ama kimlerin onunla yürümeyi kabul ettiğini bilmiyoruz.”
Avcı cevabını bekledi.
Morkos kendi sorusuna bir emir vermedi. Liman kayıtlarını yeniden görmek istiyordu. Her ismin karşısına bir borç yazılmıştı; o borcun yanında hangi iyiliğin durduğunu defter göstermiyordu. Serdar’ın insanları kendisine bağlamak için başka bir hesap tuttuğunu ilk kez bu açıklıkla düşündü.
“Zeytin bekleyebilir,” dedi Avcı.
Morkos ona döndü. O sabah kendisine söylenenler arasında en kolay kabul edebileceği söz buydu. Yaralı bekleyemezdi, kapıda sıkışmış kalabalık bekleyemezdi; zeytin küpleri depolarda günlerce durabilirdi. Fakat küplerin durmasıyla onları taşıyan adamların durması aynı şey değildi. Bir yük gelmediğinde tüccar önce yolu sorar, sonra bekleyen gemiye dönerdi. Morkos o soruların çoğunun sonunda kendi adının geçtiğini biliyordu.
Masanın kenarından bir balmumu kırıntısı aldı. Anahtarın bağından kopmuştu. İki parmağının arasında ezdi, sonra bırakacağı bir yer bulamayınca taşı silerek uzaklaştırdı. Limanın kapıları o sabah açılmalıydı. Korkunun işe yaradığını göstermek için alışverişin de sürmesi gerekiyordu. Gemiler mal almadan uzaklaşırsa insanlar ne kadar korktuklarını anlatırken kaybettiklerini de anlatacaktı.
“Depolara haber gönder,” dedi. “Geceki gecikmenin hesabını önüme getirsinler. Yüklerin çıkışını durdurmasınlar.”
Avcı başını eğdi. Morkos dördüncü parçayı mühre biraz daha yaklaştırdı. Siyah metalin sesini, eline para getiren ayakların sesiyle birlikte duymak istiyordu. Birinin ötekini kesmesine izin vermeyecekti. Bunu düşünmek, sabah ilk kez önünde yapılabilir bir iş açmıştı. Avcı’ya bakmadan depoların adlarını saydı; adamın hiçbirini sormadan hatırladığını görünce omuzları biraz gevşedi.
Beşinci parçaya dokunduğunda tüneldeki çocuğun annesini hatırladı. Kadın ağlıyordu ama Leya geçerken kolunu ona uzatmıştı. Biraz önce korkudan kapanan ellerin bir başkasına bu kadar çabuk açılması öfkesini artırdı. İnsanın korkuyu unutması, borcunu unutmasından daha kolay olmamalıydı.
“Halk,” dedi.
Avcı masadaki beş ayrı yere baktı.
“Hangi adam?”
Morkos yüzünü ona döndü.
“Şimdilik hiçbir adam.”
Bu cevabı kendisi de düşünerek verdi. Mermileri insanların adıyla ayırınca nişan aldığı şeyin sınırı daralıyordu. Sütunda bir beden yoktu, yine de herkes korkmuştu. Beşinci parçayı masanın ortasına aldı. Bir adı olmadığında, şimdilik daha fazla yere bakabiliyordu.
Altıncıyı ayırmak için uzandığında bileği yeniden sızladı. Parmaklarını açıp kapatmak istedi. Avcı’nın gözü oradaydı. Hareketi yarıda bıraktı ve parçayı sol eliyle aldı.
“Bu?” diye sordu Avcı.
Morkos bir süre cevap vermedi. Parçanın yassı ucunu başparmağına bastırdı. Şu küçücük şeyin içinde ne olduğunu bilmiyordu. Ateş görünmemesine rağmen ateş çıkıyor, yay görünmemesine rağmen mermer yarılıyordu. Serdar bu nesneye baktığında şaşırmamıştı. Bir dünya onu üretmiş, taşımış, adlandırmıştı. Morkos’a yalnız bir tanesi ulaşmıştı.
“Benim korkum,” dedi sonunda.
Avcı gözlerini kaldırdı.
“Bunu da mı vuracaksınız?”
Morkos cevap vermek için ağzını açtı, sonra kapattı. Korkuyu bir bedende arasa adamlarını o bedene gönderebilirdi. Burada korktuğu şey silahın kendisiyle birlikte duruyordu. Siyah metali bıraktığı her an, başkasının ona sahip olabileceğini düşünüyordu. Elinde tuttuğunda ise yanlış bir hareketin onu kendisine çevirebileceğini hissediyordu.
“Bu ateş azsa,” dedi, “her yanışı bir hüküm olmalı.”
Avcı’nın bakışı değişmedi. Morkos kendi cümlesinin arkasında ne kadar süre durabileceğini bilmiyordu. Tünelde Serdar’ı kızdırmak için söz söylemiş, sonra onu duyan herkese dönüp sütunu vurmuştu. O günkü öfkesini yeniden yaşayacak olursa masadaki düzgün sıra bunu engelleyemezdi.
Geri kalan parçaların her birine bir isim koymadı. Sıranın boşalan yerleri arasında onları biraz açtı. Önceden ayırmadığı bir ihtimale yer bırakmak istiyordu. Sonuncuyu ise hiçbir nesnenin yanına taşımadı. Masanın ucunda yalnız kaldı.
“Son söz,” dedi.
“Kimin?”
Morkos Avcı’ya baktı.
“O güne kadar bekleyecek.”
Morkos masanın altındaki çekmeceyi açtı. Bir kese, boş balmumu levhaları ve birkaç eski bağ duruyordu. Keseyi çıkarıp ağzını genişletti. Pirinç parçalarını burada taşıyabilirdi. İçinde oldukları sürece kimse onları sayamazdı. Avcı, kesenin yere değen ucunu kaldırmak için eğilince Morkos kumaşı kendine çekti. Henüz içine bir şey koymamıştı; yine de adamın elinin yaklaştığı yeri bırakmak istemedi.
Avcı doğruldu. Morkos keseyi masaya koydu, ağzını kapattı. Böyle taşıması işe yaramayacaktı. Bir görüşmede oturduğunda keseyi nereye bırakacak, yemek yerken kimden tutmasını isteyecekti? Kılıcını bir hizmetçiye verebiliyordu. Anahtarını yanında duran adama uzatmışlığı vardı. Bu küçük parçalar için aynı hareketi düşündüğünde, elini boş görmekten rahatsız oldu.
Kesenin ağzındaki bağı çözüp yeniden düğümledi. Düğümün içinde bir yanlış ararken masada sonuncu parçanın hâlâ yalnız durduğunu gördü. Onu buraya kendi eliyle ayırmıştı. Birkaç nefes boyunca gözünü başka yere çevirmesi, yerini hatırlamamasına yetmişti. Bu kadar küçük şeylerin kaybolması kolaydı. O anda, taşıdığı her parçayı uykusunda bile saymak zorunda kalacağını düşündü. Sağ bileğini ovuşturmak istedi; elini kesenin altında tutup kumaşı sıktı.
“Gece kapıda iki kişi beklesin,” dedi.
Avcı başını çevirdi.
“Hep beklerler.”
“İçeri kimse girmesin.”
“Çağırırsanız?”
Morkos keseyi çekmeceye attı. Basit bir emri bu kadar açıklamak zorunda kalmaktan hoşlanmadı. Fakat Avcı kapısına vurup cevap alamadığı bir gece içeri girecek adamdı. Kendisini korumak için girmesine izin vermişti. Sabah uyandığında o adamın elinde siyah metali görmeyeceğinden, şu an masanın üzerinde durduğundan emin olduğu kadar emin olamıyordu.
“Sesimi duyacaklar,” dedi. “Ondan sonra girecekler.”
Avcı’nın yüzüne baktı. Bu emrin adamı incitmesini beklemişti; Avcı yalnız başını eğdi. Morkos kapının dışındaki nöbetçileri değiştirmeyi de düşündü. Yeni gelenler sesini tanımayabilirdi. Eski olanlar, sessiz kaldığında ne yapmaları gerektiğini fazla iyi biliyordu. Hangisinin daha güvenli olduğunu seçemedi. Çekmeceyi kapatırken tahta sıkıştı. İkinci kez itti; ön yüz masayla aynı çizgiye geldi. Bu küçük düzeltmeye gereğinden uzun baktı.
Avcı sandalyenin arkasından elini çekti. Morkos onun kendi sözünü dinlediğinden değil, kapının önünde durmak istediğinden emin oldu. Adamın ne zaman yaklaşacağına karar vermesini istemiyordu. Tabancayı eline almak için uzandığında Avcı’nın ona yardım edebileceği düşüncesi geçti aklından; aynı anda yardım istemenin nasıl görüneceğini düşündü.
“Masadan uzaklaş.”
Avcı bir adım geri gitti.
Morkos saydığı bütün parçaları yeniden bir araya getirdi. Yavaş çalıştı; bileğinin sızısını göstermemek için her duraklamada lambaya, künyeye veya pencereye baktı. Bir süre sonra pirinç sıra masadan kalkmış, küçük parçalar yeniden siyah metalin içinde yerini bulmuştu. On üçü de yanındaydı. Sayı değişmemişti.
Künye yeniden boynuna geçti. Rolpa mührünü bir bezin üzerine aldı; liman anahtarını kemerine bağladı. Tabancayı ise masada bırakamadı. Özel bir yer hazırlatmayı düşündü. Bunu hazırlayacak adamın ölçüsünü alması gerekecek, elini nesneye uzatacak, ağırlığını öğrenecekti. Şimdilik sağ elinde tutmak, ona bir yer yaptırmaktan daha güvenli görünüyordu.
Pencerenin çizgisi masanın üzerine uzamıştı. Lambanın ışığı artık pirinçten daha soluktu. Morkos, az önce sıranın durduğu yeri inceledi. Taşta on üç izin bulunmasını istedi; dökülmüş mermer tozu içinde birkaç belirsiz çizgiden başka bir şey yoktu.
Koridordan su taşıyan hizmetçinin sesi geldi. Kayıtçı ona içeride gördüğü bir şeyi anlatıyor olmalıydı. Sözcükler seçilmiyordu. Morkos tabancayı biraz kaldırıp kapıya yöneldi. Avcı eşiği boşalttı. Kapı açılınca iki adam da sustu.
Hizmetçinin bezinde beyaz toz vardı. Morkos baktığında adam bezi elinde buruşturdu. Kayıtçı levhasını göğsüne bastırdı; Morkos yazının dışarıya henüz çıkarılmadığını gördü. Buna rağmen odada bıraktığı sıra, insanlardan önce koridora ulaşmıştı.
“Ne konuştunuz?”
Kayıtçı yutkundu.
“Elçilerinizi.”
Morkos bu kelimeyi kendisi söylememişti. Kayıtçının gözleri sağ elindeki metale kaydı. Sonra hizmetçi de aynı yere baktı. Az önce masada birinin yerine yenisini koyamayacağını düşündüğü parçalar, şimdi koridorda çoğalacak bir ad bulmuştu.
“Kaç tane olduğunu söyledin mi?” diye sordu.
Kayıtçı başını salladı.
“Hayır efendim.”
Morkos, adamın elindeki levhaya baktı. Orada yalnız iki görüntü vardı. Bir üçüncüsünü eklemesini istemedi. Hizmetçi korkunun sayısını öğrenmeden önce korkuya inanmıştı. Masadaki hesabı dışarıya taşımak için henüz bir neden yoktu.
“Rolpa’nın elçileri,” dedi.
Kayıtçı onun sözünü tekrarladı. Hizmetçi başını eğdi. Avcı hiçbir şey söylemedi.
Morkos koridorun sonunda duran iki muhafıza doğru yürüdü. Bileği hâlâ ağrıyordu. Bir kapıyı açtırmak için sol elini kaldırdı; sağındakini pelerininin gölgesinde tuttu. Açılan kapının ötesindeki adamlar ayağa kalktı. Hepsi elinde taşıdığı şeyin konuşmasını bekliyordu.
Morkos, on üç küçük parça yeniden ses verdiğinde ne kadarının kendi sözünü dinleyeceğini bilmiyordu. Ama o sabah hiçbiri ses vermediği hâlde köşkün içindeki herkes susmuştu. Koridorun sonuna kadar, bileğinin sızısını belli etmeden yürüdü.