Bölüm 9 - Barutun Son Sözü Görseli
Bölüm 9 - Barutun Son Sözü

İlk Yem: Boş Kalkan

6. Sahne 21 dk okuma 15 okunma
Sahipsiz yem ve gölgeli geçit
Sahipsiz yem ve gölgeli geçit
Atıştan sonra kalan sessizlik
Atıştan sonra kalan sessizlik

Öğleden sonranın güneşi, Tralleis liman depolarının üstüne bir ceza gibi inmişti.

Taş duvarlar ısınıp kendi kokularını salıyor, zeytin küplerinin gölgeleri kısa ve keskin çizgiler halinde yere düşüyordu. Denizden gelen rüzgâr bile sıcak taşların arasına girince ferahlığını kaybediyor, limanın dar aralıklarında bekleyen insanlara yalnız tuzlu ve ağır bir soluk bırakıyordu. Sabah Morkos’un ilan ettiği yeni liman yasaları hâlâ herkesin üzerinde duruyordu. Kimse yüksek sesle konuşmuyor, kimse bir küpü izinsiz yerinden oynatmıyor, kimse şifa evine giden ot demetlerine açıkça el uzatmıyordu.

Morkos o sabah kimseyi vurmamıştı.

Ama Serdar’ın uzaktan gördüğü şey doğruydu: Herkesin göğsüne görünmez bir hedef çizmişti.

Şimdi o hedefi tersine çevirmek gerekiyordu.

Serdar, liman depolarının arkasındaki gölgeli geçitte diz çökmüş, kütükten yapılmış sahte bedene son kez bakıyordu. Dar aralığın sonunda, pelerinin altına geçirilmiş kalın bir zeytin kütüğü vardı. Kütüğün önüne ağır bir kalkan yaslanmış, omuz hizasına eski bir kumaş parçası bağlanmıştı. Uzaktan bakıldığında, özellikle güneşin dik vurduğu ve gözleri kamaştırdığı o saatte, bu şekil bir insanı andırıyordu. Daha da önemlisi, Serdar’ı andırıyordu.

Bu benzerlik kusursuz değildi.

Sahipsiz yem ve gölgeli geçit

Sahipsiz yem ve gölgeli geçit

Zaten kusursuz olması gerekmiyordu.

Fakat kusurlu olması, baştan savma kurulabileceği anlamına gelmiyordu. Serdar, depoların arkasındaki boşluğu iki kez gözden geçirmişti. Hedefin çevresinde kimse bırakılmamış, geçit boşaltılmış, yük taşıyanlara başka bir yol gösterilmişti. Tarhun’un bulunduğu duvar yarığı da hedefin arkasında değildi; kalın taşın ardındaydı. Bunların hiçbiri ateşli silaha karşı koruma garantisi vermiyordu. Yalnızca aldatma girişiminin bedelini masum birine yüklememek için aldıkları tedbirlerdi.

Kalkan ile zeytin kütüğü mermiyi durdurmak için orada değildi. Serdar bunu Tarhun’a birkaç kez söylemişti. Demir, tahta ve kumaş insanı güvende kılmaz; uzaktan görünen şekli ve bakışın tamamlamaya heves ettiği hikâyeyi değiştirirdi. Bu ayrımı kendi aralarında bilmek yetmezdi. Birinin sahte gövdenin arkasında saklanıp sağlam bir sipere kavuştuğunu düşünmesi, planın karşısında yeni bir kayıp yaratabilirdi. Bu yüzden düzenek sahipsiz kalacak, hiç kimse onun yanında korunma umuduyla beklemeyecekti.

Morkos’un görmesi gereken şey gerçek değil, kendi kibriydi. Eğer Serdar’ın depolara sızdığını sanmak istiyorsa, gözleri eksik parçaları tamamlayacaktı. Eğer onu halkın önünde yere sermeyi arzuluyorsa, pelerinin kıvrımını omuz, kalkanın gölgesini göğüs, kütüğün dikliğini meydan okuyan bir beden sanacaktı.

Serdar’ın planı buydu.

Mermiyi durdurmak değil.

Morkos’un niyetini yanlış hedefe çekmek.

Tarhun, sahte hedefin biraz gerisinde, taş duvarın yarığına saklanmış kalın ipleri kontrol ediyordu. İpler, uzaktan küçük bir hareket verildiğinde pelerinin kımıldamasını sağlayacaktı. Çok değil; yalnızca bir insanın nefes aldığı, omzunu çevirdiği ya da saklandığı yerden çıkmaya hazırlandığı kadar. Fazlası gösteri olurdu. Gösteri Morkos’un diliydi. Serdar’ın ihtiyacı olan şey, inandırıcı bir anlık hataydı.

Tarhun ipi iki parmağı arasında yokladı.

‘Bu seni kandırmazdı,’ dedi.

‘Beni kandırması gerekmiyor.’

‘Peki ya Morkos hiç bakmazsa?’

‘O zaman bu düzenek burada kalır, biz de çekiliriz.’

Tarhun kaşlarını çattı. ‘Bu kadar hazırlıktan sonra?’

‘Hazırlık, onu mutlaka kullanmak zorunda olduğumuz anlamına gelmiyor.’ Serdar, kalkanın yanındaki boşluğu gösterdi. ‘Birisi buraya girerse, pelerin kıpırdarsa, Morkos’un adamları dikkatini başka yere çevirirse vazgeçeriz. Bir mermiyi boşa harcatmak uğruna birini tehlikede bırakmayacağız.’

Tarhun ipi bırakıp Serdar’a baktı. Bu planın içindeki her şey gibi o cümlenin de sonuna kadar arkasında durup duramayacağını tartıyordu. Sonra başını salladı. ‘Ben işaret gelmeden çekmeyeceğim.’

‘İşaret gelmezse de çekmeyeceksin.’

Tarhun’ın ağzının kenarında belli belirsiz bir hareket oldu. ‘Anladım.’

Serdar duvara yaslanmış, limanın açık kısmını gözlüyordu. Başını çevirmeden cevap verdi:

‘Beni kandırması gerekmiyor.’

Tarhun kısa bir süre sahte bedene baktı.

‘Onu mu kandıracak?’

‘Hayır,’ dedi Serdar. ‘Onun kendini kandırmasına izin verecek.’

Tarhun bu cevabı sevdiğini belli etmedi ama anladı. Morkos’un en büyük zayıflığı bilgisizliği değildi yalnız. Bilgisizliğini hüküm sanmasıydı. O siyah ateşi eline aldığından beri, her bakışı kendi etrafında dönüyordu. Gördüğü her şeyi, kendi üstünlüğüne bağlayacak bir anlam arıyordu. Böyle bir adamın kandırılması için yalan söylemeye gerek yoktu. Ona görmek istediği şeyi göstermek yeterdi.

Serdar avucunu açtı.

İçinde küçük, düz bir taş vardı.

Bu, sabah demirci ocağındaki masada duran on üç işaret taşından biriydi. Mermi değildi, hesaptan eksilen bir şey de; yalnızca sayının elinde bıraktığı ağırlığı hatırlatıyordu. Serdar bazen bir hesabı zihninde tutmanın yetmediğini, parmaklarının da ona itiraz etmesi gerektiğini düşünürdü.

Morkos’un elinde on üç mermi kalmıştı.

Bu yem işe yararsa on iki kalacaktı.

Serdar bu sayıyı bir zafer payı gibi kullanmak istemiyordu. Her mermi hâlâ birinin bedenine yönelebilecek bir tehlikeydi. Morkos’un cephanesi azaldıkça daha temkinli davranabilirdi; ama daha dar bir fırsat gördüğünde daha acımasız da olabilirdi. Serdar, bir sonraki tehdidin nereden geleceğini bildiğini sanmıyordu. Bildiği tek şey, kalabalığın önünde ikinci bir kurşun sesi duyulursa herkesin ilkine verdiği anlamı yeniden düşüneceğiydi.

Ama Serdar’ın asıl saydığı şey mermi değildi. Her merminin halkın gözünde neye dönüştüğünü sayıyordu. İlk mermi bir mermer sütunu parçalamış ve insanlara geleceğin sesini tanrı sesi gibi dinletmişti. İkinci mermi, eğer doğru oynanırsa, aynı sese ilk kez yanılma lekesi sürecekti.

‘Halk görecek mi?’ diye sordu Tarhun.

Serdar, limanın açık kısmına baktı. Depoların önünde şimdiden birikmeye başlayan birkaç tüccar, iki muhafız, omuzlarında küfeler taşıyan gençler ve yasaklardan sonra ne yapacağını bilemeyen zeytin işçileri vardı. Kimse açıkça beklemiyordu; ama herkes bekliyordu. Morkos’un bir sonraki sözünü, bir sonraki bakışını, bir sonraki siyah sessizliğini.

Kimi öğleden sonraki yükünü almaya gelmişti, kimi sabah duyduğu emrin işini nasıl etkileyeceğini anlamaya çalışıyordu. Ot demetlerini taşıyanların birkaçı şifa evine gitmekten vazgeçmiş, bohçalarını kapı gölgelerine bırakmıştı. Zeytin küplerinin başındaki işçilerse boş durdukları için suçlanacaklarından çekinir gibi bir o yana bir bu yana bakıyordu. Limanın alışılmış düzeni sürüyor görünüyordu; ama herkes kendi işini yaparken bir muhafızın gözünü yokluyordu.

Serdar bu insanların önünde planı açıklayamazdı. O zaman dikkat yemden kendisine kayar; Morkos da gölgelerin arkasında birinin bulunduğunu fark edebilirdi. Daha önemlisi, birinin kalkanı görünce yanına koşmasını istemiyordu. Bu yem yalnızca Morkos’un gözünün bir an yanlış tamamladığı şekildi. Başka bir işlevi yoktu. Onu kimseye kahramanlık çağrısı gibi sunmayacaktı.

‘Görecekler,’ dedi Serdar. ‘Ama ne gördüklerini hemen anlamayacaklar.’

‘Anlamaları gerekmez mi?’

‘İlk anda hayır. İlk çatlak yeter.’

Tarhun’un gözleri daraldı.

‘Tanrı yanılırsa…’

Serdar cümleyi tamamladı:

‘Tanrı değildir.’

Bu söz, dar geçidin taşlarına çarptı ve ikisinin arasında kısa bir sessizlik bıraktı. Serdar bunun tehlikeli bir cümle olduğunu biliyordu. Morkos’un sahte tanrılığını kırmak için halkı bir anda cesarete boğamazdı. Cesaret, korkudan daha hızlı yayılırsa kontrolsüzleşirdi. İnsanlar silahın sınırlı olduğunu erken anlarsa, üzerine atılabilir ve ölebilirdi. Bu yüzden Serdar’ın istediği cesaret değil, kuşkuydu.

Korkuya karşı ilk panzehir bazen cesaret değil, kuşkuydu.

Kuşku, diz çöken insanın başını bir parmak kaldırırdı.

O kadarı şimdilik yeterdi.

Serdar halkın bağırmasını, Morkos’un üzerine yürümesini ya da bir anda silahın gerçek gücünü küçümsemesini istemiyordu. On üçten on ikiye düşmek, on iki ihtimalin ortadan kalkması demek değildi; yalnızca Morkos’un her istediğinde sınırsız davranamayacağına dair bir işaretti. Bu işareti açıklamak Serdar’ın işi değildi. İnsanların kendilerinin görmesine fırsat vermesi gerekiyordu. Görmekle anlamak arasındaki mesafeyi onların yerine geçip kapatamazdı.

Bir haberci çocuk koşarak geldi. Nefesi kesilmişti, ama bağırmadı. Serdar’ın öğrettiği gibi, gölgeye girip çömeldi.

‘Geliyor,’ dedi. ‘Morkos liman kapısından indi. Yanında altı muhafız var. Sessiz Avcı da arkada.’

Serdar çocuğun yüzüne baktı. Onun gelişiyle birlikte düzenek kurulmuş bir savaş alanına dönüşmemişti; çocuk yalnızca haber taşıyordu. Burada bulunması bile fazlaydı. Morkos’un adamlarından biri koşan birini görürse, yemden önce onu fark edebilirdi. Serdar, Tarhun’dan çocuğu güvenli yere götürmesini isteyecekti.

‘Yolu değiştir,’ dedi. ‘Ocak tarafına gitme. Önce kalabalığın içinden değil, duvar dibinden çık; seni biri izliyor mu diye dönüp bakma. Durağınca sana söylenen kişiye haberi aktar.’

Çocuk, söylenenleri aceleyle ezberlemeye çalıştı. Tarhun ona daha kısa bir tarif verdi ve yolun başını eliyle işaret etti. Oğlan gittiğinde Serdar, kendilerinden ayrılan her insanı ikinci kez saydı. Çocuğun hızlı davranmasını istemişti, ama hızın güvenlik anlamına gelmediğini de biliyordu. Bir haberciyi bile yem için kullanmayacaklardı.

Tarhun’un eli içgüdüsel olarak çekicine gitti.

Serdar hemen baktı.

Tarhun elini durdurdu.

Bu küçük durma, büyük bir zaferdi. Tarhun’un bedeni hâlâ saldırmak istiyordu. Ama Yılmaz’ın gölgesi artık ona açık alanı, mesafeyi ve beklemenin silah olduğunu hatırlatıyordu.

‘Yerini al,’ dedi Serdar.

Tarhun başını salladı. İpin yanına çömeldi. Haberci çocuğu omzundan tutup duvarın gerisine itti.

‘Açıkta kalma.’

Çocuk bu kelimeyi anlamadı ama tonunu anladı. Hemen taşın dibine sindi.

Serdar kendi yerine geçti. Depo duvarının nemli serinliği sırtına değdi. Önünde dar bir çatlak vardı; liman meydanının bir bölümünü görebiliyordu. Kendisi görünmüyordu. Bu konum onu rahatsız etti. Çünkü yıllarca komutanlık, çoğu zaman adamlarının önünde görünür olmak demekti. Şimdi ise bir gölgenin arkasından Morkos’un yanılmasını bekliyordu.

Korkaklık değildi bu.

Ama Morkos’un bunu korkaklık diye anlatacağını biliyordu.

Serdar’ın içinden geçen cümle sertti:

Anlatacak. Çünkü başka türlü yaşayamaz.

Bu düşünceyi kurarken kendisini Morkos’tan daha doğru bir hikâyenin sahibi ilan etmek istemedi. Yerdeki kalkan, Serdar’ın haklı olduğunu kanıtlamıyordu; yalnızca kimsenin arkasında durmadığı bir düzeneğe bir mermi gittiğini gösteriyordu. İki şey arasındaki fark önemliydi. Eğer insanlar kütüğü görüp artık güvende olduklarını düşünürse, ilk hatanın yerini başka bir hata alacaktı.

Tarhun’u göz ucuyla yokladı. Demircinin yüzü karanlıktı; korkusunu öfkenin arkasında tutuyordu. Serdar ona bir şey söylemek istedi, fakat henüz buna gerek yoktu. İp doğru anda kıpırdamış, sonra durmuştu. Şimdi herkesin önünde en zor iş, olanı büyütmeden ona yer açmaktı. Morkos silahını indirmeden ya da halkın tepkisini tartmadan buradan çıkamazlardı. Önce meydanın sesini dinleyeceklerdi.

Morkos limana girdiğinde, hava bir anda daha da ağırlaştı.

Halk onu görür görmez konuşmayı kesti.

Onu bu kez yüksek basamaklarda değil, depoların önündeki geçişte görmek başka bir etki yaratıyordu. Sabah söyledikleri, gün ortasında da peşini bırakmamıştı. Morkos yürürken kimsenin işine devam etmediğini, fakat kimsenin meydanı terk etmediğini gördü. Bazıları yükünü yere bırakmış, bazıları boş küfesini elinde tutuyordu. Herkes onun yüzünde bir sonraki yasağı arıyordu.

Serdar, Morkos’un kalabalığı kendine çevirmekte zorlanmadığını fark etti. Onu izleyenlerin hepsi aynı nedenle orada değildi; bir kısmı silahı, bir kısmı ceza ihtimalini, bir kısmı da işinin elinden alınmamasını düşünüyordu. Bu farklar planını hem mümkün hem tehlikeli kılıyordu. Morkos hedefe yönelirse, yakındaki insanlar panikle hareket edebilirdi. Tarhun’un ipi çekmesi için gereken tek işaret, Serdar’ın verdiği sessiz onaydı. Bu onay gelmeden kumaş kıpırdamayacak, dikkat Morkos’a doğru çağrılmayacaktı. Muhafızları iki yana açıldı. Sessiz Avcı, birkaç adım geride duruyor, meydanı Morkos’tan çok daha dikkatli okuyordu. Morkos’un pelerini güneş altında koyu bir leke gibi dalgalanıyordu. Göğsünde Serdar’ın künyesi parladı. Belindeki siyah metal doğrudan görünmüyordu ama oradaydı. Herkes bunu biliyordu. Görünmeyen şey bazen görünen şeyden daha fazla korkuturdu.

Morkos yürürken kimseye bakmadı önce. Bakmamak da bir gösteriydi. İnsanların ona baktığını bilmek, onun bakışına ihtiyaç duymadan hükmetmesine yetiyordu.

Sonra aniden durdu.

Başını depoların arasındaki dar aralığa çevirdi.

Serdar nefesini yavaşlattı.

Tarhun ipi çok az çekti.

Pelerin kıpırdadı.

Kalkanın arkasındaki kütük, güneşin ve gölgenin oyunuyla gerçekten bir omuz gibi göründü. Kumaşın kenarı sanki nefesle hareket etmişti. Limandaki bir kadın kısa bir çığlık attı. Bir muhafız kılıcına davrandı.

Morkos’un yüzünde beklenen ifade belirdi.

Tanıma değil.

Arzu.

Serdar’ın orada olmasını arzuladı. Bu, Serdar’ın kendisini açığa çıkaracak bir hareket yaptığı anlamına gelmiyordu. Morkos’un aradığı kişiyle önündeki şekil arasındaki boşluğu kendi isteği dolduruyordu. Serdar kalkanın arkasında kimsenin olmadığını biliyordu; Morkos bilmiyordu. Kalabalık ise henüz hangisine inanacağını seçememişti.

Serdar için bu aralıkta en zor şey, Morkos’un yanılacağını düşünmek değildi. Onun yanılmasına kendi isteğinin yol açtığını görmekti. Morkos ateş ederse, bir canı almaya hazır olduğunu kendi eliyle gösterecekti. Serdar bunu planın başarısı diye kutlayamazdı. Bir adamın başkasına yönelttiği ölümcül karar, boş bir tahta parçasına isabet etmiş olsa da gerçekliğini yitirmezdi. Yalnızca bu kez orada bir insan yoktu. Onu halkın önünde yakalamak, Rolpa’nın Yıldırımı’nın ikinci hükmünü doğrudan yabancının bedenine yazmak istedi. Kibri, gözlerinin önündeki eksikleri tamamladı.

‘Demek saklandığın yer burası,’ dedi Morkos.

Serdar, duvarın arkasında hiç kıpırdamadı.

Morkos’un sesi yükseldi:

‘Bakın! Yabancı, limanın yasasına karşı gölgelerden giriyor. Serdar Yalın kendi adına sahip çıkmaya cesaret edemiyor ama depolarımı kirletmeye geliyor.’

Halkın bazıları depoların aralığına baktı. Bazıları yere baktı. Kimse ne göreceğini bilmiyordu. Korku, insanın gözlerini hem büyütür hem kör ederdi.

Morkos siyah metali çıkardı.

O an limandaki herkesin bedeni aynı anda küçüldü.

Morkos’un eliyle silah arasındaki hareketi görenler aynı anda geri çekilmedi; bazılarının ayağı taş zemine yapışmış gibi kaldı, bazılarının eli yanındaki çocuğa gitti. Bir muhafız diğerlerine bakıp bekledi. Limanın içindeki hiçbir günlük ses—halat, su, uzaktan bir kuş—bu anı hafifletmedi. Fakat kimse yere düşmedi; kalabalık bir anda dağılmadı. Morkos’un elindeki şey, insanları ayrı yönlere koşturmaktan çok, kendi yerlerinde tutuyordu.

Serdar, işte bu yüzden pelerini kıpırdatma işaretini henüz vermediği her anı hatırladı. İnsanlar korkuyla hareket edebilir, yanlış bir adım atıp birbirine çarpabilirdi. Bir kalkan parçası yakınlarından geçseydi, birinin hayatı mermi isabet etmese bile değişebilirdi. Tarhun’un ipi bırakmış olması, hedefi daha kolay seçilir kılıyordu belki; ama o kararın ardında birinin o aralıktan çekilmesini beklemek vardı. Serdar için düzenek, kalabalığın güvenliğini satın almıyordu. Yalnızca önlerindeki birkaç saniyeyi başkasının bedeniyle ödememeye çalışıyordu.

Bir kılıç çekilseydi insanlar geri kaçardı. Bir mızrak havalansa yana çekilirlerdi. Ama bu nesne çıkarıldığında hareket etmek bile tehlikeliymiş gibi geldi. İnsanlar oldukları yerde dondu. Birkaç kişi dizlerinin üzerine çöktü. Bir işçi taşıdığı boş küfeyi düşürdü; küfe taş zeminde yuvarlanırken çıkan ses bile fazla canlıydı.

Serdar namlunun yönünü gördü.

Kalbi hızlanmadı. Daha kötü; yavaşladı.

Morkos hâlâ silahı bir usta gibi tutmuyordu. Ama onu doğrultmayı öğrenmişti. Ve bu, yeterince tehlikeliydi. Özellikle hedef insan değilse, özellikle amacı öldürmekten çok göstermekse.

Tarhun’un parmakları ipte kasıldı.

Serdar fısıldadı:

‘Sabit.’

Tarhun’un eli çekici de ipi de aynı anda kavrayacak kadar gerilmişti. Serdar, onun içinde kabaran öfkeyi görebiliyordu. Morkos’un konuşması, kendisine meydan okuma gibi görünüyordu; oysa şimdi yapacağı en önemli şey, hiçbir şeye karşılık vermemekti. Serdar ona bir emir daha vermedi. Tarhun’un seçtiği duruşu kendi kararı olarak bırakmak istedi. Tarhun ipi bıraktı ve gözünü açıklıktan ayırmadı. Bu küçük bekleyiş, kurulmuş yem kadar önemliydi.

Tarhun duydu. İpi bıraktı. Pelerin artık kıpırdamıyordu. Gölge, dar aralıkta dimdik durdu.

Morkos’un dudaklarında zaferin erken gülümsemesi vardı.

‘Rolpa’nın Yıldırımı,’ dedi, ‘yalanı gölgesinden tanır.’

Sessiz Avcı’nın yüzünde çok küçük bir değişim oldu. Belki şüphe. Belki rahatsızlık. Belki de bu cümlenin fazla erken söylendiğini anlama.

Sonra ses geldi.

Kısa.

Keskin.

Niyetli.

Limanın bütün eski seslerini bir anda yutan tekil bir kırılma.

Deniz sustu. Martılar sustu. İnsanların içindeki düşünce bile bir an sustu.

Kalkanın ortasında küçük ve karanlık bir darbe açıldı. Ardından kütük sarsıldı, pelerin geriye doğru savruldu ve bütün düzenek taş zemine devrildi. Kalkanın kenarından kopan parçalar depoların duvarına çarptı. Toz yükseldi. Bir kadın ağladı. Bir muhafız zaferle bağıracak gibi oldu ama Morkos elini kaldırınca sustu.

Serdar duvarın arkasında gözlerini kapatmadı.

Taş avucundaydı.

Sayıyı içinden değil, neredeyse bedeninin her yerinden duydu.

On üçten on ikiye.

Bir mermi daha gitti.

Fakat o anda Serdar sevinmedi. Çünkü her harcanan mermi, aynı zamanda bir ölüm ihtimalinin gerçekten var olduğunu yeniden kanıtlıyordu. Morkos’un elindeki sayı azalıyor diye tehlike bitmiyordu. Tam tersine, her azalış Morkos’u daha dikkatli, daha cimri, daha zalim yapabilirdi.

Ama bu mermi boş bir bedene gitmişti.

Bu kadarı önemliydi.

Toz yavaş yavaş dağıldı.

Morkos bir adım attı.

Yerde bir ceset yoktu.

Atıştan sonra kalan sessizlik

Atıştan sonra kalan sessizlik

Kan yoktu.

İnleyen bir adam yoktu.

Sadece parçalanmış bir zeytin kütüğü, delik bir kalkan, yırtılmış bir pelerin ve Morkos’un kendi aceleciliğinin taş zemine düşmüş hali vardı.

Düzenek duvarın dibinde kalmış, çevresindeki açık alan boş bırakılmıştı. Kimse kütüğün arkasından çıkmadı; kimse yaralı birini aramak için koşmadı. Kalabalık, önce merminin sesinin ardından gelecek çığlığı bekledi, sonra o çığlık gelmeyince birbirinin yüzüne baktı. Korku ortadan kalkmamıştı. Sadece sesin sonucunu tamamlayan hikâye eksik kalmıştı.

Bir adamın elindeki yükü yere indirmesi, kiminin gözünü delik kalkana çevirmesi, bir kadının çocuğunu kendine yaklaştırması… Morkos bunların hepsini gördü. Serdar, uzaktan yalnızca bazı yüzlerin yeniden kaldırıldığını seçebiliyordu. Bu, halkın silahın gücünü çözdüğü anlamına gelmezdi. Ama ilk atıştan sonra herkesin bir sonraki sonucu aynı kesinlikle beklemeyeceği anlamına gelebilirdi. Serdar’ın aradığı küçük değişiklik buydu.

Liman meydanındaki sessizlik değişti.

Az önceki sessizlik korkunun sessizliğiydi.

Şimdiki sessizlik anlamaya çalışan insanların sessizliğiydi.

Bu fark küçüktü.

Ama Serdar o farkı gördü.

Morkos’un yüzündeki zafer gülümsemesi dondu. Donma o kadar kısa sürdü ki çoğu kişi fark etmedi. Ama Serdar fark etti. Sessiz Avcı fark etti. Tarhun, iplerin yanında fark etti. Belki halktan birkaç kişi de fark etti ve ne fark ettiğini anlayamadı.

Morkos kandırılmıştı.

Daha kötüsü, yıldırım kandırılmıştı.

Morkos eğilip yerdeki pelerine baktı. Bir an boyunca öfkesini yüzüne çıkarmadı. Sonra yavaşça doğruldu. Gözleri meydanı taradı. Halkın içinde kuşkunun küçük başını kaldırdığını sezdi. Bir tiran için en tehlikeli şey, halkın cesareti değil, tiranın kusurunu görmesiydi.

Morkos hemen konuştu.

‘Gördünüz mü?’ diye bağırdı. ‘Yabancı korkak! Kendi yerine gölge gönderiyor. Ölümün karşısına çıkmaya cesareti yok. O, sizi kurtaracak adam değil; kendi adını bile bir pelerinin arkasına saklayan bir hırsız.’

Cümleler hızlıydı.

Fazla hızlı.

Sözlerinin arasında nefes alacak bir boşluk bırakmıyordu Morkos. Boşluk bıraktığında insanların gözleri yerdeki kalkanın şekline dönebilirdi. Şimdi onlara ne görmeleri gerektiğini anlatıyordu: bir adamı değil, korkak bir yabancının hilesini; bir hatayı değil, başkasının ahlaki kusurunu. Bu anlatı bir kısmına ulaşacaktı, çünkü Serdar’ı tanımıyorlardı ve Morkos’u her gün görüyorlardı.

Ama bütün bakışları yönetemiyordu. Bir liman işçisi, elindeki ipi çekmek yerine yere bırakmıştı. İki genç, Morkos’a bakmak için başlarını kaldırıp hemen indirmişlerdi; aralarında bir şey konuşmadılar. Bir kadın çocuğunu kendine yaklaştırırken yüzünü Morkos’tan saklamadı. Serdar, bunların hiçbirini açık bir karşı koyuş saymadı. İnsanlar yalnızca az önce gördüklerinin doğru olup olmadığını tartıyordu. Morkos’un aceleyle doldurmaya çalıştığı sessizlikte bu tereddüt, küçücük de olsa kalmıştı.

Serdar bunu duydu ve Morkos’un yarasını anladı. Öfkesini anlatıyla kapatıyordu. Her yenilgiyi, daha yere düşmeden başka bir isme çevirmeye çalışıyordu. Bu kez de öyle yapmıştı. Yanılgıyı korkaklık, kandırılmayı üstünlük, boşa giden mermiyi ahlaki hüküm gibi sunuyordu.

Halkın bir kısmı başını eğdi.

Bir kısmı Morkos’a baktı.

Bir kısmı yerdeki kütüğe.

İşte çatlak oradaydı.

Artık iki bakış vardı.

Morkos’a bakan korku.

Kütüğe bakan kuşku.

Serdar, kuşkunun yeterli olduğunu düşündü.

Morkos siyah metali yavaşça indirdi. Onu hemen saklamadı. Herkesin görmesini istedi. Sanki az önce yanılan nesne değil de, yanılmaya tenezzül eden bir tanrıymış gibi tuttu. Ama insanlar yerdeki pelerini de görmüştü.

Sessiz Avcı, basamakların gölgesinden Morkos’a yaklaştı. Çok alçak sesle konuştu. Serdar duyamadı; ama dudaklarının hareketinden uyarı olduğunu anladı. Morkos ona bakmadan cevap verdi. Avcı geri çekildi. Yüzünde açık bir itiraz yoktu, ama omuzlarında ağır bir kuşku vardı.

Tarhun fısıldadı:

‘Yaşadı.’

Serdar onu duydu. Bu kelimenin kime ait olduğunu biliyordu. Sahte hedefe değil. Gerçek bir cana. O merminin alabileceği herhangi birine.

“Kimse bu aralığa girmedi,” diye fısıldadı Tarhun. Sesi, kendini ikna etmek için değil, kendi gözleriyle gördüğünü adlandırmak içindi.

Serdar başını bir kez salladı. “Evet. Yine de bu sesi duyan herkes şimdi başka türlü uyuyacak.”

Tarhun, elindeki ipin boşta kalan ucuna baktı. “Yaşamak, korkunun geçmesi demek değil.”

“Değil.”

İkisi de bunun üzerine başka söz bulamadı. Buradaki küçük başarı, korkunun üstesinden gelmek değildi; korkunun herkesi aynı anda ve aynı biçimde yönetmesine kısa bir sınır koymaktı. Bu sınırın kimseye güvenlik sözü vermediğini en iyi Serdar biliyordu.

‘Evet,’ dedi Serdar. ‘Bir karar çalındı.’

Tarhun, az önceki sesi duymuştu ama gözünü yerdeki kütükten ayırmadı. “Bunu bir daha yapmamızı bekleyecekler,” dedi.

“Evet.”

“Morkos aynı şeye kanmayabilir.”

“Kanmayabilir.”

Tarhun’un çenesi gerildi. “O zaman elimizdeki şey ne?”

Serdar, kütüğün çevresindeki açık yere baktı. “Bir kez yanılabildiğini gördüler. Bundan fazlasını bu anın içine sığdıramayız.”

Tarhun başını salladı. Sonuçtan memnun değildi; zaten memnun olunacak bir sonuç yoktu. Ama Serdar’ın sözünde onu durduran bir şey buldu: ilk başarıyı yeni bir güvenceye çevirmemek. Morkos’un elinde hâlâ on iki mermi vardı; kalabalığın ortasında bir silah sesi daha yankılanmıştı. Şimdi buradan sağ salim çekilmek, planın sürmesini istemekten daha acildi.

Tarhun ipleri bıraktı.

‘On iki.’

Bu sayı Tarhun’un ağzından çıktığında Serdar ona baktı. Tarhun artık yalnız uygulamıyordu. Sayıyordu. Modern ateşin sınırlı olduğunu kendi savaş diline katıyordu. Bu da ikinci küçük zaferdi.

‘On iki,’ dedi Serdar.

Bu sayı limanda yalnız kendileri için anlam taşımıyordu. Kalabalıktaki hiç kimse kalan mermileri göremiyor, kaç tane olduğunu güvenle bilmiyordu. Serdar da onların hesabını tutmalarını beklemiyordu. Bir tek şey öğrenmelerini umuyordu: silahın sesi ne kadar korkunç olursa olsun, Morkos’un vereceği her karar aynı değildir. Bazen seçtiği hedef, onun istediği kadar gerçek olmayabilirdi.

Ama Serdar’ın yüzü yumuşamadı.

Çünkü Morkos da öğrenecekti.

Bu kandırmaca bir kez işe yarardı. Belki iki kez. Ama her hile, düşmana yeni bir ders de verirdi. Morkos bundan sonra daha öfkeli olacaktı. Belki daha dikkatli. Belki canlı hedeflere daha erken yönelecekti.

Serdar’ın içinden soğuk bir cümle geçti:

Bugün bir mermi kazandık. Yarın Morkos bize kimi kaybettirmek isteyecek?

Liman meydanında Morkos konuşmayı sürdürüyordu.

‘Serdar Yalın sizin için gelmez!’ diye bağırdı. ‘Kendi gölgesini gönderir. Kendi yalanını kalkan arkasına saklar. Ama Rolpa’nın Yıldırımı onu her yerde bulacak!’

Bu sözler bazı insanları yine korkuttu.

Ama artık herkes aynı biçimde korkmuyordu.

Bir yaşlı zeytin işçisi, yerdeki kütüğe uzun uzun baktı. Yanındaki genç adamın kolunu tuttu ve çok alçak sesle bir şey söyledi. Serdar kelimeleri duymadı. Ama genç adamın bakışının Morkos’tan kütüğe, kütükten siyah metale, oradan tekrar Morkos’a kaydığını gördü.

Genç adam, kolunu tutan elin üstüne kendi elini koydu. İkisi de meydana ait değildi artık; onlar, az önce aynı patlamayı farklı kuşaklardan biriymiş gibi yaşamışlardı. Yaşlı adamın gözlerini kütükten ayırmaması, gördüğünün anlamını çözdüğünü değil, anlamı bir başkasının ağzından duymadan saklamak istediğini düşündürüyordu Serdar’a. Genç olanın bakışıysa korkuyla merak arasında gidip geliyordu.

Serdar onlara yaklaşmadı. Bir yabancının, hele adı yasak edilmiş bir yabancının, bu bakışı yorumlamaya kalkması Morkos’un anlattığı hikâyeye yeni bir cümle ekleyebilirdi. İkisi kendi gördükleriyle baş başa kalmalıydı. Morkos’un hedef aldığı şeyi başkası adına açıklarsa, kuşkuyu da kendi mülkü saymaya başlardı. Serdar’ın yapabileceği tek şey, o küçük sessizliğin başka birine aktarılmasına izin vermekti.

Bu yeterdi.

Kuşku yürümeye başlamıştı.

Serdar duvarın arkasından geri çekildi. Tarhun’a işaret etti. Haberci çocuk önce çıktı, sonra Tarhun. İpler sessizce toplandı. Pelerinin kalan parçaları yerde bırakılacaktı. Onlar delil değil, soru olacaktı. Morkos onları kaldırtmak isteyebilirdi; ama halk bir kez görmüştü.

Dar geçidin sonunda Serdar son kez dönüp limana baktı.

Morkos hâlâ konuşuyordu.

Silah hâlâ elindeydi.

Halk hâlâ korkuyordu.

Hiçbir şey bir anda değişmemişti.

Ama ilk kez, Morkos’un yarattığı mekanik tanrının etrafında insan eliyle açılmış küçük bir boşluk vardı. O boşlukta bir soru duruyordu:

Eğer yıldırım yanılıyorsa, onu tutan adam da yanılabilir mi?

Serdar avucundaki taşı yere bıraktı.

Onun yerine küçük bir toz parçası aldı. Mermer değil; parçalanan kütüğün yanında havaya karışmış zeytin tozu. Bu savaş artık yalnız taşla değil, zeytinle de sayılacaktı.

Tarhun alçak sesle sordu:

‘Sıradaki?’

Serdar cevap vermeden önce uzun bir nefes aldı.

‘Morkos’un öfkesini takip edeceğiz.’

‘Öfke hata yapar.’

‘Evet,’ dedi Serdar. ‘Ama yaralar da açar.’

Tarhun bir süre sessiz kaldı. Limandan gelen sözler gitgide birbirine karışıyor, hangi cümlenin kime ait olduğunu seçmek zorlaşıyordu. Serdar, Morkos’un öfkesini takip edeceklerini söylemişti; bunu ertesi plan diye ilan etmiyordu. Öfkenin yönü değişebilir, Morkos bekleyebilir, hiç beklemedikleri birine dönebilirdi. Bir sonraki adımı bilmeden, yalnızca geri çekilme yolunu açık tutmaları ve burada yaşayanların kendilerinden ne istediğini öğrenmeleri gerekiyordu.

Tarhun başını salladı.

İkisi gölgeli geçide karışırken, liman meydanında Morkos’un sesi hâlâ yankılanıyordu. O ses kendini güçlü göstermeye çalıştıkça, yerdeki delik kalkan daha fazla konuşuyordu. Halkın göğsündeki görünmez hedef tamamen silinmemişti; ama hedefin çizgisinde ilk kez bir titreme oluşmuştu.

Liman halkı o gün Morkos’un yıldırımından değil, yıldırımın da kandırılabileceğini görmüş olmaktan korktu.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.