Bölüm 9 - Barutun Son Sözü Görseli
Bölüm 9 - Barutun Son Sözü

Serdar’ın Hatası: Sayı Yetmez

10. Sahne 21 dk okuma 14 okunma
On bir taş, eksik kalan hesap
On bir taş, eksik kalan hesap
Şehrin arkasını tut
Şehrin arkasını tut

Bölüm 9: Barutun Son Sözü

Demirci ocağında gece, ateşin etrafına çökmüş bir sır gibi duruyordu.

Dışarıda Tralleis’in sokakları ince bir soğukla daralırken, ocağın içinde hava ağırdı. Közlerin kızıllığı taş duvarlara vuruyor, her nefeste is, ter, yanık zeytin odunu ve demirin keskin kokusu birbirine karışıyordu. Ocak artık sadece demirin dövüldüğü bir yer değildi. Birkaç saat önce burada geleceğin ateşine karşı geçmişin sabrıyla kurulmuş bir plan yapılmıştı. Şimdi aynı masa, aynı taşlar ve aynı suskunluk, planın yeterli olup olmadığını sorguluyordu.

Serdar taş masanın başında duruyordu.

Masanın üzerinde on bir küçük taş vardı.

On bir taş, eksik kalan hesap

On bir taş, eksik kalan hesap

Her biri sıradan görünüyordu. Zeytinlik yolundan, tünel ağzından ya da liman depolarının kırık duvarlarından toplanmış küçük, mat, değersiz parçalar. Ama Serdar’ın gözünde artık hiçbiri taş değildi. Her biri bir ihtimaldi. Her biri Morkos’un elindeki siyah ateşin bir kez daha konuşabilme hakkıydı. Her biri bir hayat değil yalnız; bir karar, bir korku, bir meydan, bir anlatı, bir kırılma anıydı.

Serdar taşları bir kez daha saydı; sonra bakışını onlardan çekti. Bunlar mermilerin kendisi değildi, bunu biliyordu. Bir planı masada temsil etmek için seçilmiş sıradan taşlardı. Yine de sayıyı korumak istiyordu, çünkü sayı bilinen az şeyden biriydi. Üç atış olmuştu ve Morkos’un elinde on bir mermi kalmıştı. Bu bilgi bir sınır koyuyordu; ama sınırın Morkos’u hangi kararı almaya zorlayacağını söylemiyordu.

Bir hedefi boşaltmak, ateş hattını insansız bırakmak, halkı yüksek ve güvenli sayılan yerlere çekmek gibi kararlar işe yaramıştı. Fakat bunlar koruma garantisi değildi. Bir atışın yönü, taşın ya da tahta kalkanın arkasında duranın hayatını kurtaramazdı. Serdar bunu Tarhun’a anlatmıştı; şimdi kendi zihnine de yeniden anlatmalıydı. Gördüğü her işareti zafer diye adlandırırsa, bir sonraki insanı yanlış yere koyabilirdi.

Avuçlarındaki sargıların kenarı gömleğinin manşetine sürtündü. Leya’nın düğüm attığı keten, ateşin ışığında kirli beyaz görünüyordu. Serdar parmaklarını taşların üzerine bastırmamaya çalıştı. Halatın açtığı yanıklar kapanmamıştı; ocağın sıcaklığı deriyi çekiyor, her büküşte ince bir sızı bırakıyordu. Leya’ya dönüp söz verdiği gibi ellerini göstermesi gerekiyordu. Fakat şimdi onunla ilgili düşünce, tedavi için gideceği şifa evini bir anda başka bir yere çevirmişti: haber beklediği, kapısı belki de Morkos’un emriyle daraltılmış bir yere.

On bir.

Sayı azalmıştı.

İlkinde mermer sütun parçalanmış, halk dizlerinin üzerine çökmüştü. Sonra boş kalkan düşmüş, Morkos’un yıldırımı ilk kez yanılmıştı. Ardından zeytin küpü patlamış, altın renkli yağ taş zemine kan gibi yayılmıştı. Serdar’ın planı işlemişti. Morkos üç kez ateş etmiş, üç kez gücünden harcamış, üç kez tanrısallığının sınırını göstermişti.

Bütün bunlar doğruydu.

Ama Serdar’ın içindeki huzursuzluk, doğru olan hiçbir şeyle sakinleşmiyordu.

Tarhun karşısında duruyordu. Bir kolu masanın kenarına yaslıydı. Diğer eli çekicinin sapını tutuyordu ama çekici kaldırmıyordu. Gün boyu yaptığı iş, dövüşmekten daha zordu. Beklemişti. Halkı duvar hatlarına çekmişti. Açık alanları boşaltmıştı. Adamlarına nerede duracaklarını, ne zaman koşmayacaklarını, hangi sokakların ölüm boşluğuna dönüşebileceğini anlatmıştı. Her emirle birlikte içindeki Yılmaz biraz daha uyanmış, her bekleyişle Tarhun biraz daha değişmişti.

Yine de Tarhun’un yüzünde küçük bir umut vardı.

Sayı azalıyordu.

Bir demirci için sayı anlaşılır bir şeydi. On üç parça demirin varsa ve üçünü harcamışsan, geriye on parça kalırdı. On bir taş varsa, düşmanın gücü on bir kez daha konuşabilirdi. Bu ürkütücüydü; ama aynı zamanda sınırlıydı. Sınırlı olan şeyle savaşılabilirdi.

Serdar bu cümleyi Tarhun’un yüzünde de okudu. Adam, sayılabilen bir düşmanın karşısına ne koyacağını bilirdi: demir, nöbet, mesafe, dikkat. Belirsizlik ise daha zordu. Morkos’un elindeki on bir merminin her biri gerçekti; ama hangi anda, hangi gerekçeyle, kime karşı kullanılacağını kimse bilemezdi. Bu bilgisizlik, silahın etkisini çoğaltıyordu.

Serdar masaya eğilmedi. Taşlar küçük ve sıradandı; onları bir plana dönüştüren, etraflarına çizdikleri düşünceydi. Kendine bundan sonra ne kadar sayarsa saysın, sayının bir insanın kararını belirleyemeyeceğini hatırlatmak istedi. Her taş bir olasılığı temsil edebilirdi, fakat hiçbiri geleceği garanti etmiyordu. On birin anlamı yalnızca “on bir kez ateş edebilir” değildi. “On bir kez ateş etmeyebilir ve yine de insanları bekletebilir” anlamına da geliyordu.

Tarhun taşlara baktı.

“Sayı azalıyor Komutanım,” dedi. Sesi, yanan közlerin üstünde tok ve ağır durdu. “On bir adım kaldı. Morkos her mermiyle biraz daha güç kaybediyor.”

Serdar başını çok az salladı.

Evet demekti bu. Ama yeter demek değildi.

Gözlerini taşlardan ayırmadı. Bir taşın kenarındaki beyaz çizgiye baktı. Zeytin küpünün kırıldığı yerden getirilmişti. Üzerinde hâlâ yağ lekesi vardı. Serdar, o yağın taş zeminde nasıl yayıldığını hatırladı. Halkın önce çığlık attığını, sonra sustuğunu, sonra bu kez korkudan başka bir şeyle baktığını gördü: öfke. Aris’in sesi hâlâ kulağındaydı. O yağ çocuklarımızın kışlığıydı, Morkos.

Morkos bunu da görmüştü.

İşte huzursuzluk oradan başladı.

Morkos aptal değildi.

Serdar bunu hiç unutmamalıydı. Morkos silahı anlamıyordu, evet. Onu doğuran çağın bilimini bilmiyordu. Elindeki nesneyi çoğaltamayacağını, ona gerçekten hükmedemediğini, yalnız tüketebildiğini hissediyordu. Ama Morkos’un zekâsı başka yerdeydi. O, nesnelerin ne işe yaradığından çok insanların o nesnelere ne anlam verdiğini okurdu. Bir mühürle borç yaratır, bir kapıyla kıtlık üretir, bir isimle suç icat ederdi. Şimdi de aynı şeyi namluyla yapmayı öğreniyordu.

Serdar onun bunu nasıl yaptığını düşünmeye başladı. Morkos bir adamı borç defterinde tek satıra indirger, sonra o satırı kapıdaki nöbetçiye gösterirdi. Limana giden yolu kapattığında, insanların yiyecek için birbirine bakmasını beklerdi. Mühür vurduğunda yalnız bir kapıyı değil, o kapıya güvenenlerin alışkanlıklarını da kontrol ederdi. Onun gücü her zaman doğrudan şiddetten gelmiyordu. Çoğu kez insanlar cezanın ne olacağını bilmeden önce kendi hareketlerini sınırlamaya başlardı.

Siyah silah bu düzenin içinde yeni bir şeydi. Morkos onu anlamamış olabilirdi; ama bir patlamadan sonra kimin yüzüne baktığını, kimin çocuklarını geriye çektiğini, kimin öfkesini yuttuğunu görüyordu. Kalkanın boş olduğunu fark ettiğinde yalnız kandırıldığını öğrenmemişti. Serdar’ın onu bir seçime zorladığını da anlamıştı. Küp kırıldığında, halkın emeğinin de hedef olabileceğini görmüştü. Şimdi Morkos karşı hamlesinde Serdar’ı ateş hattına koymak zorunda değildi. Serdar’ın kendi adımıyla bir yere koşacağını düşünmesi yeterli olabilirdi.

Bu yüzden sayı hakkındaki tartışma, Tarhun’un sandığı kadar basit değildi. On bir, Morkos’un hâlâ ateş edebileceği anlamına geliyordu; aynı zamanda onun bundan sonra ateş etmemeyi seçebileceği anlamına da. Silahı kullanmadan kuracağı baskı, fişekleri hiç azaltmayacaktı. Serdar’ın hesabı, nesnenin sınırlarını sayıyordu. Morkos ise insanların o sınırı düşünürken neyi terk edeceğini hesaplıyordu.

Serdar’ın sırtından soğuk bir ter indi.

Ocağın dışındaki her ayak sesi, Serdar’ın dikkatini kapıya çekiyordu. Bir haberci gelebilirdi; Nikos, şifa evinden gönderilmiş kısa bir not taşıyabilirdi; ya da yalnızca geç saatte eve dönen bir işçi kapının önünden geçebilirdi. Serdar bunların hiçbirini birbirine karıştırmamaya çalıştı. Bekleyişin içinde akıl, boşlukları en kötü ihtimalle doldurmayı severdi. Bu alışkanlık askerlerin işine yarar, bazen de onları henüz gerçekleşmemiş bir felaketin içine hapsederdi.

“Nikos dönmedi,” dedi Tarhun, sanki Serdar’ın düşündüğünü duymuş gibi.

“Hayır.”

“Şifa evinden haber yok.”

“Yok.”

Tarhun çekicin sapını avucunda çevirdi. “Bunu beklemek zor.”

“Biliyorum.”

Serdar bu cevabı verirken bekleyişi bir emir gibi benimseyemedi. Şifa evinin kapısından geçmek, Leya’nın yüzünü görmek, elindeki sargıyı onun önüne uzatmak istiyordu. Aynı zamanda ocağın kapısından çıkmadan önce Tarhun’la düzeni kurması gerekiyordu. Acele etse bir hattı boş bırakabilir, biraz daha beklese Leya’ya ulaşmak için gereken zamanı kaybedebilirdi. O an karar vermesi gereken şey, korkusunun ne kadar büyük olduğu değildi; hangi bilgiyi almadan hareket edemeyeceğiydi.

Henüz Morkos’un adamları şifa evine gitti mi bilmiyordu. Morkos’un çağrısı Leya’ya ulaştı mı, onu nasıl ulaştırdılar, Leya bunu bir tehdit mi yoksa pazarlık mı saydı, bunların hiçbirine cevap veremiyordu. Serdar bütün bu belirsizlik içinde yine de bir gerçeği ayırt etti: Morkos’un bir sonraki hamlesi silahı göstermek zorunda değildi. Bir kâtip, bir mühür, bir geçiş izni veya tek bir kapı nöbetçisi aynı baskıyı kurabilirdi. Haber gelene kadar yapabileceği şey, olasılıkları gerçekmiş gibi anlatmak değil; her ihtimale karşı insanların hareket alanını açık tutmaktı.

Ocak sıcaktı. Ateş yakındı. Ama içi buz gibi olmuştu.

Tarhun bunu fark etti.

“Ne oldu?” diye sordu.

Serdar cevap vermedi.

Zihninde Morkos’un yüzü belirdi. Boş kalkanın yere düşüşünden sonraki o ince öfke. Zeytin küpünün parçalanmasından sonra halkın yüzlerini okurken gözlerinde beliren o kısa, zehirli dikkat. Morkos sadece kandırıldığını fark etmemişti. Kandırılmanın ona ne öğrettiğini de anlamıştı.

Serdar üç mermiyi harcatmıştı.

Ama Morkos üç mermiyle üç ders almıştı.

Birinci ders: Ses, bedenden önce diz çöktürür.

İkinci ders: Yıldırım yanılabilir; bu yüzden artık gölgeye harcanmamalıdır.

Üçüncü ders: Halk, emeği vurulunca yalnız korkmaz; öfkelenir. Öfkeyi kontrol etmek için daha kişisel, daha canlı, daha vazgeçilmez bir hedef gerekir.

Serdar’ın eli masadaki taşların üzerine kapandı.

“Hata yaptık Tarhun,” dedi.

Tarhun’un yüzündeki umut bir anda sertleşti.

“Hata mı?”

“Sayıya fazla güvendik.”

Tarhun taşlara baktı.

“Ama sayı gerçek.”

“Gerçek,” dedi Serdar. “Ama savaşın tamamı değil.”

Ocağın içinde kısa bir sessizlik oldu. Közlerden biri çıtırdadı. Dışarıdan uzak bir köpek sesi geldi. Sonra yine yalnız ateşin soluk alıp verişi kaldı.

Serdar yavaşça konuştu:

“Mermileri boşa harcatmaya çalıştık. Çünkü her mermi azalsın istedik. Doğru. Ama Morkos artık boşa harcamaz.”

Serdar cümleyi kurunca, ilk planın hangi koşullarda anlamlı olduğunu da hatırladı. Amaç Morkos’u silah kullanmaya zorlamak uğruna bir insanı açıkta bırakmak değildi. Boş kalkan, çevresi boşaltılmış bir alanda kurulmuştu; yağ küpünün yakınında kimse tutulmamıştı. Bu, halkın emeğine mal olmuş gerçek bir kayıptı, fakat yaralanan olmamıştı. Planın ilk iki sonucu ona bir üstünlük hissi vermişti; o his şimdi tehlikeli görünüyordu.

Bir sonraki yem daha inandırıcı olsun diye birini gölgeye yerleştirmek, birini gecikmiş haberci yapmak ya da Leya’yı görünür kılmak aklından bile geçmemeliydi. Hiç kimsenin bedeni, Morkos’un mermisini eksiltmek için kullanılmayacaktı. Tarhun da bunu kabul etmişti. İnsanları korumanın sözü, bir anlık üstünlük için çiğnenirse geriye kazanılmış hiçbir şey kalmazdı.

Serdar’ın istediği, Morkos’un ne yapacağını tahmin ederek herkesi hareketsiz bırakmak da değildi. Bilinmeyen bir tehdit karşısında bir şehri durdurmak, Morkos’un istediği korku düzenine teslim olmak olurdu. Fakat Leya’nın işi yüzünden, hastalar ve yardım ağının hareketleri görünür bir hedefe dönüşebilirdi. Bir şifa malzemesinin yolda tutulması, bir yaralının geçişinin geciktirilmesi, kapıya gelen bir emrin sözde nazik biçimi; hepsi insanları birbirine karşı çevirebilecek araçlardı.

Serdar’ın önündeki karar buydu: Leya’yı korumak adına onun yerine karar vermemek, ama Morkos’un kurabileceği baskı yollarını da boş bırakmamak. Hâlâ onun nerede olduğunu bilmiyordu. Henüz hiçbir haber gelmemişti. Bu sessizlik, tek başına bir kanıt değildi. Ama artık sessizliği de haber gibi okuyacak kadar korkuyordu.

Tarhun’un kaşları çatıldı.

Serdar devam etti:

“Artık hedefi biz seçmeyelim diye uğraşmayacak. Hedefi bize seçtirecek.”

Tarhun’un yüzündeki ifade değişti. Büyük bedeni olduğu yerde dondu. Sanki içindeki Yılmaz, Serdar’ın cümlesini Tarhun’dan önce anlamıştı.

“Canlı hedef,” dedi Tarhun.

Serdar başını salladı.

“Canlıdan da fazlası.”

Tarhun’un dudakları ağır ağır açıldı.

“Leya.”

İsim ocağın içinde söylendiği anda, ateşin rengi değişmiş gibi geldi Serdar’a.

Leya.

Şifa evinin ışığı. Halkın korkusuna su ve bez taşıyan kadın. Morkos’un “tanrı gazabı” dediği yaraya elini sokup “insan işi” diyen ses. Serdar’ın gözlerinde hâlâ Aylin’in yağmurunu uyandıran ama artık yalnız Aylin olmayan, kendi öfkesi, kendi şefkati, kendi aklıyla bu çağa tutunan Leya.

Morkos onu görmüştü.

Serdar bunu geç fark etmişti.

Bu düşünce içini yaktı.

Morkos silahı anlamamıştı. Ama Serdar’ı anlamıştı.

Bu daha tehlikeliydi.

Serdar masadaki taşları bir an için görmez oldu. On bir küçük ihtimal yerini tek bir düşünceye bıraktı: Morkos, Leya’yı kendi kurduğu korku hikâyesinin merkezine koyabilirdi. Onu bu düşünceye bağlayan şey henüz bir haber ya da gerçekleşmiş tehdit değildi; Morkos’un insanları nasıl kullandığını bilmesiydi. Bu yüzden zihninde beliren her sahneyi olmuş gibi kabul etmemesi gerekiyordu. Ama ihtimali yok sayması da onu korumayacaktı.

Serdar’ın çenesi kasıldı.

Tarhun bunu gördü.

“Komutanım,” dedi. “Hemen gidelim.”

Serdar hâlâ taşlara bakıyordu.

“Geç kalmış olabiliriz.”

Tarhun’un eli çekice gitti.

“O zaman daha hızlı gideriz.”

Serdar başını kaldırdı.

Tarhun’un gözlerinde eski Tarhun’un ateşi vardı. Kırılacak kapıya omuz verecek, tutulacak boğaza çekiç indirecek, önündeki bütün adamları tek tek dağıtacak demirci. Ama o gözlerin altında başka bir şey daha vardı: Yılmaz’ın emri bekleyen, alanı okuyan, pusu ihtimalini hesaplayan sert dikkati.

Serdar, Tarhun’un ikisine birden konuştu.

“Hayır.”

Tarhun’un yüzü gerildi.

“Hayır mı?”

“Sen burada kalacaksın.”

Bu cümle Tarhun’un göğsüne çekiç gibi indi.

“Leya hedefteyse ben burada kalamam.”

“Kalacaksın.”

Tarhun bir adım attı.

“Serdar—”

“Komutanın olarak söylüyorum.”

Ocağın içindeki hava bir anda değişti.

Serdar’ın sesi yükselmemişti. Ama cümlede tartışmaya yer bırakmayan o eski askerî sertlik vardı. Tarhun’un bedeni buna Tarhun olarak öfkelenmek istedi. Yılmaz olarak ise durdu.

Serdar onun göğsüne elini koydu.

Bu hareket bir dostun engeli değildi yalnız. Bir hattın yerini gösteren komut gibiydi.

“Morkos bunu istiyor olabilir,” dedi Serdar. “Beni şifa evine çekecek. Seni de peşime takacak. Sonra şehir açık kalacak. Zeytinlik hattı, liman yolu, şifa evine giden arka geçitler... Hepsi başsız kalacak.”

Sözleri Tarhun’a sert gelebilirdi; Serdar yine de onları yumuşatmadı. Bir komutanın görevi, arkadaşlarının acısını yok saymak değildi. Ama acının bir anda herkesi aynı dar kapıya yığmasına izin vermek de korumak sayılmazdı. Morkos’un karşısında kalabalık bir kurtarma yürüyüşü olursa, şifa evini ve liman yolunu boşaltacaklardı. Serdar, Leya’yı düşünürken şehrin geri kalanını gözden çıkarırsa Morkos’un kurduğu hesabı kendi eliyle tamamlamış olacaktı.

Tarhun’a bakarken, onun öfkesinin altında duran disiplini seçmeye çalıştı. Demirci, bir kapıyı kırmanın ne kadar kolay olduğunu bilirdi. Yılmaz ise hangi kapının kırılmasının bütün hattı çökerteceğini hatırlıyor gibiydi. Serdar ikisini birbirinden ayırmıyor, Tarhun’a geçmişinden ibaretmiş gibi davranmak istemiyordu. Yılmaz adını kullanması, onun kimliğini silmek için değil, bu emirle arasında zaten kurulmuş olan bağı çağırmak içindi.

“Seni burada bırakmak, Leya’yı umursamamak değil,” dedi Serdar. “Arka geçit boş kalırsa ona ulaşmanın yolu da kapanır. Şifa evinin arkasında insanlar, zeytinlik hattında aileler var. Onların da güvenliği senin elinde. Ben tek başıma bütün bunları tutamam.”

Tarhun’un nefesi ağırlaştı.

“Ama Leya...”

“Biliyorum.”

Serdar’ın sesi bu kez kırıldı. Çok az. Ama Tarhun duydu.

Serdar hemen toparlandı.

“Bunu bildiği için onu seçecek. Leya’yı hedef alacak çünkü beni acele ettirmek istiyor. Seni de yerinden oynatmak istiyor. Halkı hattından koparmak istiyor. Biz Leya için koşarken şehir nefessiz kalırsa, Morkos tek mermi harcamadan kazanır.”

Tarhun gözlerini kapatmadı. Ama yüzündeki acı derinleşti.

Bu, onun için en zor emirdi.

Çünkü Leya yalnız bir şifacı değildi. Tarhun’un gözünde, karanlığın ortasında insanların elini bırakmayan kadındı. Bir yaralının kanı durana kadar zamanla pazarlık eden kişiydi. Serdar’ın içindeki geçmişin kapısını aralayan sesti. Halkın “tanrı gazabı” diye diz çöktüğü yerde ayağa kalkıp “insan işi” diyen akıldı.

Onu korumamak, Tarhun’un bütün varlığına ihanet gibi geliyordu.

Ama Serdar’ın söylediği de doğruydu.

Hat tutulmazsa, bir kişi kurtarılsa bile şehir düşerdi.

Tarhun’un içinden bir ses yükseldi:

Sağ hat.

Bu kez yalnız bir anı gibi değil, bir görev tanımı gibi geldi.

Aydın’ın yağmurlu karanlığında Yılmaz’ın sağ hattı tutmasıyla Tralleis’in taş sokaklarında Tarhun’un şehrin arkasını tutması aynı çizgiye bağlandı. Bir adam her zaman komutanının yanında durmazdı. Bazen komutanının dönebileceği yolu açık tutardı.

Serdar bunu gördü.

“Yılmaz,” dedi.

Tarhun’un gözleri bir anda ona kilitlendi.

Bu ad, ocağın içindeki ateşten daha eski ve daha yeni bir yara gibi açıldı.

Serdar cümleyi ağır ağır kurdu:

“Bu kez benim arkamı değil, şehrin arkasını tut.”

Şehrin arkasını tut

Şehrin arkasını tut

Tarhun’un yüzünde önce öfke, sonra acı, sonra kabulleniş geçti.

Adı Yılmaz değildi. Ama o adın taşıdığı emri tanıyordu. Bu cümle, bir dostun ricası değil, iki çağ arasında uzanan bir görev devriydi.

“Emredersiniz,” dedi Tarhun.

Sözü ağzından çıkar çıkmaz kendi sesinden irkildi.

Bu cevap Tarhun’un muydu, Yılmaz’ın mıydı, bilmiyordu.

Belki de artık fark etmiyordu.

Serdar’ın gözlerinde kısa bir yumuşama belirdi.

“Halkı açıkta bırakma.”

“Bırakmam.”

“Zeytinlik hattını boşaltma.”

“Boşaltmam.”

“Şifa evine giden arka geçidi gözle. Morkos oradan baskı kurabilir.”

Tarhun başını salladı.

“İki adam gönderirim. Hayır... üç. Biri haberci olacak. Biri geçidi tutacak. Biri geri dönecek.”

Serdar’ın yüzünde kısa bir onay belirdi.

“İşte bu.”

Tarhun sordu:

“Sen tek mi gideceksin?”

Serdar cevap vermedi önce.

Ocağın kapısına baktı. Dışarısı karanlıktı. Sokaklar sessiz görünüyordu; ama artık Serdar sessizliğe güvenmiyordu. Morkos’un öğrendiği şey tam da buydu. Sessizlik, ateşlenmemiş bir namlu kadar hükmedebilirdi.

“Tek gitmeyeceğim,” dedi sonunda. “Ama kalabalıkla da gitmeyeceğim.”

“Nikos?”

“Nikos haber taşır. Aris zeytinlikleri hareket ettirir. Ama kimse Leya’nın etrafında panik yaratmayacak.”

Tarhun’un yüzünde sert bir çizgi belirdi.

“Morkos ona dokunursa...”

Serdar’ın gözleri karardı.

“Dokunacak.”

Tarhun sustu.

Serdar bunu söyleyince gerçek daha ağır oldu. Çünkü artık ihtimal değildi. Morkos’un karakterinden çıkarılmış sonuçtu.

“Ama öldürmek için değil,” dedi Serdar. “Henüz değil. Leya’yı öldürürse onu sembol yapar. Morkos sembolden korkar. O, yaşayan insanları kırmayı sever.”

Tarhun’un sesi kısıldı.

“Onu halkın önüne çıkaracak.”

“Evet.”

“Ve namluyu ona dayayacak.”

Serdar gözlerini kapatmadı.

“Evet.”

Bu kelime Serdar’ın boğazından zor geçti.

Leya’nın görüntüsü zihninde belirdi. Şifa evindeki taş masanın başında, kanlı elleriyle, gözlerinde uykusuzluğun mor halkalarıyla, “Bu insan işi” derken. Sonra başka bir görüntü onun üzerine bindi. Aylin. Yağmur altında. Revir kapısında. Gitme.

Serdar nefesini tuttu.

Bu tuzak yalnız bugüne kurulmamıştı. Morkos bilmeden Serdar’ın iki zamanını aynı anda hedef alıyordu. Leya’ya doğrultulacak namlu, Aylin’e edilmiş vedayı da yeniden açacaktı. Bu yüzden Serdar’ın soğukkanlı kalması daha zordu. Ve bu yüzden kalmak zorundaydı.

“Morkos beni anlamış,” dedi Serdar alçak sesle.

Bu, Morkos’un onu bütünüyle tanıdığı anlamına gelmiyordu. Morkos, Serdar’ın Aylin’ini bilmiyordu; 2005’in yağmurunu, revir kapısında verilen sözü, yarım kalmış hayatın hangi sesle geri döndüğünü bilmiyordu. Serdar’ın bu iki zaman arasında taşıdığı bağı da çözememişti. Ama insanı yöneten şeyi sezmişti: Serdar’ın değer verdiği kişiler uğruna kendini düşünmeden öne atabileceğini.

Birini bütünüyle tanımak gerekmezdi. Bazen bir tek refleksi görmek yeterdi. Morkos bunu liman yolunda, şifa evinde ya da tünelde görmüş olabilirdi. Serdar şimdi o sahneleri geriye doğru yeniden düşünürken hangisinin ona ipucu verdiğini ayırt edemedi. Belki Leya’nın Serdar’a seslenişini görmüştü. Belki Serdar’ın ona bakışını. Belki de yalnızca Serdar’ın gözlerinin kalabalık içinde kimi aradığını fark etmişti.

Bu farkındalık Serdar’ın gururunu incitmedi; çünkü mesele gurur değildi. Tehlikeli olan, kendini tanıyan düşmanını hafife almasıydı. Serdar da Morkos’un her hamlesini kusursuz hesapladığını varsaymamalıydı. Adam yanlış yapabilirdi, öfkelenebilirdi, kendi korkusuna yenilebilirdi. Fakat yanlış yaptığında bile başkalarını bedel ödemeye zorlayabilecek konumdaydı. Serdar’ın planı, Morkos’un hatalarını beklemek yerine, hatanın yükünü Leya’ya ve şehre bırakmayacak kadar sağlam olmalıydı.

Tarhun ona baktı.

“Ne demek?”

“Silahı anlamadı. Ama beni anladı.”

Bu cümle ocağın içinde uzun süre asılı kaldı.

Serdar devam etti:

“Ben mermileri saydım. O kalbimi saydı.”

Tarhun’un eli çekicin sapına gitti ama kaldırmadı.

“O zaman kalbi saklayacağız.”

Serdar başını iki yana salladı.

“Hayır. Leya saklanmaz. Bunu biliyor. Hastalarını bırakmaz. Şifa evini bırakmaz. Birinin nefesi rehin alınırsa, kendi adımlarıyla gider.”

Serdar, Leya’nın kararını onun yerine bildiğini iddia edemezdi. Yine de şifa evindeki günlerini gördükçe, bir hasta çağırırken onun elini bırakmayacağını, kapıdaki her yeni ihtiyacı önce soracağını öğrenmişti. Bu, onu kolayca yönlendirilebilir yapmıyordu; tam tersine, Morkos’un baskısını hangi noktadan kurabileceğini tehlikeli ölçüde görünür kılıyordu.

Serdar’ın ona “gitme” deme hakkı var mıydı? Böyle bir emir, onu koruyor gibi görünürken hastaları yalnız bırakmasını isteyebilirdi. “Gel” diye çağırılırsa, oraya gitmesini engellemek de aynı şekilde onun yerine karar vermek olurdu. Leya kendi seçimlerini yapacaktı. Serdar’ın görevi o seçimin bedelini onun omzuna bırakmamak, yanında olacak yolları açık tutmaktı.

Bu düşünce, onu daha az korkutmadı. Yalnız korkusunun yönünü değiştirdi. Serdar artık Morkos’un ne zaman ateş edeceğini değil, Leya’nın önüne hangi seçenekleri koymaya çalışacağını düşünüyordu. Kapıyı kilitlemek, hastaları bekletmek, bitkileri durdurmak, çağrıyı sanki serbest bir davetmiş gibi sunmak… Bir zorlamanın dış yüzü ne kadar sakin olursa olsun, içerideki baskı değişmiyordu. Serdar şifa evine vardığında ilk yapacağı şey Leya’ya emir vermek değil, ondan ne olduğunu dinlemek olacaktı.

Tarhun’un yüzü kasıldı.

“O zaman onu durdurmalıyız.”

“Geç olabilir.”

“Denemeden bilemeyiz.”

Serdar pelerinini aldı. Islak kumaş artık kurumuştu ama üzerinde hâlâ geçmişin kokusu varmış gibi geliyordu. Kemerini düzeltti. Elindeki bıçağa baktı. Sonra onu yerine bıraktı. Bu gece bıçakla kazanılacak bir gece değildi. Birkaç adım, birkaç kelime, bir saniyelik dikkat ve doğru yerde kurulan bir gölge daha değerliydi. Morkos’un sahnesine yetişmek için koşmayacak, yolda gördüğü her gölgeyi düşman saymayacaktı. Önce şifa evine ulaşacak, Leya’nın sesini kendi kulağıyla duyacak, sonra onunla birlikte bir sonraki adımı seçecekti.

Tarhun bunu fark etti.

“Silah almıyor musun?”

Serdar ona baktı.

“Morkos’un elindeki şeye karşı taşıyacağım en ağır şey silah değil.”

“Ne?”

“Onun ne istediğini bilmek.”

Tarhun kısa bir an düşündü.

“Ve ne istediğini biliyor musun?”

Serdar kapıya yöneldi.

“Leya’nın korkusunu. Benim acelemi. Halkın çaresizliğini.”

“Peki biz ne vereceğiz?”

Serdar kapının eşiğinde durdu.

Arkasına döndü.

“Hiçbirini tam vermeyeceğiz.”

Bu cümle Tarhun’un içinde bir taş gibi yerine oturdu.

Serdar devam etti:

“Sen halkın çaresizliğini vermeyeceksin. Hatları tutacaksın. Kimse açıkta kalmayacak. Kimse Morkos’un adamları yüzünden şifa evinin kapısına yığılmayacak. Aris’e haber gönder. Zeytinliklerdeki herkes sabit kalmasın. Ama görünmesin de. Nikos’a söyle, Leya’dan haber alırsa bana ulaştırsın. Çocukları kullanma. Bu gece çocuk yok.”

Tarhun başını salladı.

“Çocuk yok.”

“Şifa evine giden bitkiler limanda tutulursa, alternatif geçitleri aç. Morkos hastaları kullanacak.”

Tarhun’un yüzü karardı.

“Hastaları mı?”

“Evet. Leya’yı getirmek için şifa evinin nefesini sıkacak.”

Tarhun’un sesi kısık çıktı:

“Bu savaş değil.”

Serdar’ın cevabı acıydı:

“Morkos hiçbir zaman savaşmadı Tarhun. O hep nefes kesti.”

Ocağın içinde bu cümleden sonra kimse hemen konuşmadı.

Tarhun, Morkos’un liman anahtarlarını, mühürlerini, borç defterlerini, bitki geçişlerini, zeytin yağını, şimdi de şifa evinin nefesini düşündü. Evet. Morkos doğrudan göğse kılıç saplamadan da insan öldürebilen bir adamdı. Modern silah yalnız onun karakterine yeni bir ses vermişti.

“Peki sen?” diye sordu Tarhun.

Serdar kapının dışında biriken karanlığa baktı.

“Ben Leya’ya ulaşacağım.”

“Ulaşamazsan?”

Serdar’ın yüzünden bir gölge geçti.

“O zaman Morkos’un sahnesine yetişeceğim.”

“O sahnede yalnız olursan?”

Serdar ona döndü.

“Ben hiçbir zaman yalnız olmadım. Bazen bunu geç anladım.”

Tarhun bu cevabı aldı. İçinde bir yer sızladı. Çünkü Yılmaz olarak da, Tarhun olarak da bu cümlenin ne demek olduğunu biliyordu. Sağ hat yalnız tutulmazdı; ama bazen tek kişi onun görünen yüzü olurdu.

Serdar ocağın kapısından dışarı adım attı.

Gece, Tralleis’in üzerine ince bir sis indirmişti. Sokaklar boş görünüyordu, ama duvarların arkasında insanlar nefes tutuyordu. Morkos’un yeni yasaları, zeytin küpünün kırılması, Leya’nın şifa evindeki dikişleri ve Serdar’ın kurduğu gölgeler aynı şehrin damarlarında dolaşıyordu.

Serdar artık mermileri düşünmüyordu yalnız.

On bir taş hâlâ masadaydı. Ama Morkos’un asıl hedefi taşların sayısında değil, Serdar’ın korktuğu yerdeydi.

Leya.

Serdar yürümeye başladı.

Her adımında 2005’in yağmuru biraz daha uzaklaşıyor, Tralleis’in gecesi biraz daha gerçek oluyordu. Ama Aylin’in sesi hâlâ içindeydi. Gitme. Leya’nın sesi de onun yanına yerleşmişti. Yere yat. İki cümle, iki zaman, iki kadın değil; aynı yaradan yükselen iki ayrı emir gibi iç içe geçmişti.

Serdar bu kez gitmiyordu.

Dönüyordu.

Şifa evine, Leya’ya, Morkos’un kurmak üzere olduğu yeni sahneye.

Arkasında Tarhun ocağın içinde kaldı. Birkaç saniye boyunca kapıya baktı. Sonra yüzünü masadaki on bir taşa çevirdi. Serdar’ın yokluğunda sayı yine oradaydı. Ama artık Tarhun da biliyordu: sayı tek başına yetmezdi.

Tarhun taşlardan birine dokundu.

“On bir,” dedi.

Sonra elini masadan çekti ve adamlarını çağırdı.

“Zeytinlik hattı uyanık kalacak. Şifa evinin arka geçidi tutulacak. Liman yoluna iki gözcü. Çocuk yok. Panik yok. Kimse açıkta durmayacak.”

Adamlar bir an ona baktı.

Tarhun’un sesi daha sert çıktı:

“Bu gece Serdar’ın arkasını değil, şehrin arkasını tutuyoruz.”

Emir yayıldı.

Ocaktan sokağa, sokaktan zeytinliklere, zeytinliklerden şifa evine giden görünmez hatlara doğru.

Serdar ise ocağın kapısından çıktığında mermileri değil, Morkos’un artık hangi kalbe nişan aldığını sayıyordu.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.