Leya’nın Kaçırılması Değil, Davet Edilmesi
Şifa evinin taş duvarları gece serinliğini içeri alıyor, ama içeride biriken korkunun ateşini söndürmeye yetmiyordu.
Leya, kapının önüne bırakılmış iki küçük kandilin fitilini kısarak yaktı. Alevleri koridora taşmayacak kadar alçaktı; yaralıların gözlerini kamaştırmıyor, içeridekilerin birbirini görmesine yetecek kadar ışık veriyordu. Gece ilerledikçe dışarıdaki hava soğuyor, içerideki su kaplarının üstünde ince bir buğu birikiyordu. Şifa evinin her köşesi bir başka ihtiyaca göre düzenlenmişti. Birinde su ısınıyor, ötekinde bezler kaynıyor, taş masanın yanındaki kâsede kullanılmış sargılar ayrılıyordu.
Bu düzen kendiliğinden kurulmamıştı. Leya her yeni yaralı geldiğinde önce kapıdaki kalabalığı iki yana aldırmış, sonra hastayı içeri taşıyacak kişileri seçmişti. Yardımcıların görevleri birbirine karışırsa eller birbirine çarpıyor, su dökülüyor, temiz bez kirleniyordu. Korku da böyle yayılıyordu: herkes aynı anda aynı yere koşarsa, en çok ihtiyaç duyan kişi ortada kalırdı. Leya gün boyunca bunu engellemeye çalışmıştı. Gece olunca yorgunluğu ağırlaşmış, ama düzeni bırakmamıştı.
Ocağın öte yanındaki gencin kolu taşın altında kalmamıştı; gündüz, eski bir duvarın dibinde devrilen yükten sıyrılırken açılan uzun bir yarası vardı. Omzu sarılı çiftçi de liman kapısındaki eski demir kuşağın söküldüğü sabah yaralanmıştı. Bu yaraların hiçbiri Morkos’un son iki atışından gelmemişti. Kırılan kalkan ve yağ küpü kimseye değmemişti. Leya, korku içinde bunun unutulmasına izin veremezdi; yaraları doğru adla anmak, hastalara doğru müdahaleyi yapmak kadar önemliydi.
Ocaklardan yükselen ot buğusu, sirkeyle karıştırılmış suyun keskin kokusu ve yaralı bedenlerden yayılan ağır ter birbirine karışmıştı. Leya, gün boyu açılan yaraların arasında zamanın nasıl geçtiğini anlamamıştı. Morkos’un yıldırımı artık yalnız meydanda patlayan bir ses değildi; şifa evinin içine taşınmış, her sargının altına, her annenin gözlerine, her bekleyişin sessizliğine yerleşmişti.
Yaralı adamın nefesi biraz önce düzene girmişti. Kolu taş parçalarıyla yarılmış genç, ateşli bir uykunun içinde sayıklıyor; annesi başında, Leya’nın verdiği talimata uymaya çalışarak alnına nemli bez koyuyordu. Bir başka köşede omzundan yaralanmış çiftçi, dişlerinin arasına sıkıştırdığı bezle acısını bastırmaya çalışıyordu. Şifa evinin ortasında duran büyük taş masanın üzerinde kan değil, düzen vardı artık: temiz bezler bir yanda, kirlenenler ayrı bir kâsede, kaynamış su ocaktan uzakta, bitkiler gölgeye alınmış, kapı önündeki kalabalık Nikos’un eliyle iki gruba ayrılmıştı.

Şifa evinde düzeni devretmek
Nikos kapıdaki insanları ayırırken sesini yükseltmemişti. Birine eve dönmesini söylemiş, bir başkasından hasta yakını için su getirmesini istemiş, kalabalığın ortasında yardım etmeye çalışan yaşlı adama kapının önünü açık tutmasını rica etmişti. Leya onun her hareketini izlemiyordu; fakat yardımcılara verdiği işleri tamamlayışından, bir kez olsun yolu kapatmadığından anlıyordu. Nikos’un içinde taşıdığı suçluluk, bu gece onu öne atabilirdi. Leya, onun telaşını bir işe dönüştürmenin yolunu arıyordu.
Serdar yoktu.
Tarhun ocaktaydı.
Leya bunu biliyordu. Herkesin kendi hattını tuttuğu bir geceydi bu. Serdar Morkos’un nereye nişan aldığını anlamaya çalışıyor, Tarhun şehrin sırtını açık bırakmamaya uğraşıyor, Leya ise korkunun bedene nasıl indiğini tedavi ediyordu. Ama bütün bu görevlerin arasında, içinin en derin yerinde başka bir ses hâlâ kıpırdıyordu.
Stabil.
Balistik.
Üsteğmenim.
Bu kelimeler ona ait değildi. Yine de onu içeriden biliyorlardı. Bir süre önce ağzından dökülen o yabancı sözcük, şifa evindeki yardımcıların aklında büyülü bir şifa sözü gibi kalmıştı. Nikos sormamıştı. Diğerleri de sormaya cesaret edememişti. Ama Leya sormuştur kendine. Gün boyunca, her dikiş attığında, her kanamayı durdurduğunda, her yarayı açıp temizlediğinde, o kelimenin gölgesi parmaklarının arasından geçmişti.
Ben neyi hatırlıyorum?
Bu soru, cevabından daha tehlikeliydi.
Çünkü cevabın bir yerinde Serdar vardı. Bir yerinde Aydın vardı. Bir yerinde yağmur, beyaz ışıklar ve adını bilmediği ama bedeniyle tanıdığı bir savaş düzeni vardı.
Leya son sargı bezini gümüş kâsenin içine bıraktı. Kâsenin içindeki su pembeleşti. Elini yıkadı. Parmaklarının titremediğini fark etti. Bu da onu korkuttu. Korkmaması gereken yerde korkuyor, korkması gereken yerde sakinleşiyordu. İçindeki eski kapılar artık gıcırtıyla açılıyor, kapıların arkasından gelen şey onu hem güçlendiriyor hem de kendisine yabancılaştırıyordu.
Tam o anda kapının dışında ayak sesleri duyuldu.
Şifa evine gelen ayak sesleri genellikle birbirine benzemezdi. Yaralıların sürüklenen adımları vardı. Yakınını taşıyan insanların aceleyle birbirine çarpan ayakları vardı. Korkuyla gelenlerin düzensiz, yere basmayı unutan adımları vardı. Çocukların koşusu başka, yaşlıların ihtiyatlı yürüyüşü başka olurdu.
Bu adımlar onlara benzemiyordu.
Leya’nın kulağı, daha bu şehirde yaşamaya başlamadan önce de adımları birbirinden ayırmayı biliyor gibiydi. Kapıdan giren kişinin ağırlığını, nefesini, acele edip etmediğini fark eder; ses gelmeden önce yaklaşanın niyetine dair bir şey sezerdi. Bu becerinin nereden geldiğini hatırlayamıyordu. Bir zamanlar uzun, parlak bir koridorda sedyelerin tekeri taş zeminde ses çıkarmış; başka bir gecede botlar ıslak beton üzerinde hızla ilerlemiş olabilir miydi? Görüntüler tamamlanmıyor, ama bedeni onları tanıyordu.
Şimdi o ölçülü adımlar yaklaşırken Leya’nın eli temiz bezin üzerinde durdu. Parmaklarını gevşetti. Kapıdaki yardımcıya, “Önce bekle,” demek üzereydi ama Nikos ondan önce başını çevirmişti. Odanın içine yayılan sessizlik de yaklaşanların bir parçası gibiydi. Korkuyu belli etmemek, tehlikeyi görmezden gelmek değildi. Leya gözünü kapıdan ayırmadan odadaki hastaların nerede olduğunu, hangisinin yardım çağrısına cevap veremeyeceğini, hangi kapının arka su yoluna açıldığını aklında tuttu.
Ağırdı.
Ölçülüydü.
Kapıya gelmeden önce bile içeriye bir emir kokusu taşıyordu.
Nikos hemen kapıya döndü. Leya elini kaldırarak onu durdurdu. İçerideki yardımcılar kıpırdadı. Ateşli çocuğun annesi oğlunu kendine doğru çekti. Omzu sarılı çiftçi doğrulmaya çalıştı ama Leya’nın tek bakışıyla tekrar yerine yattı.
Kapı üç kez vuruldu.
Ne aceleci, ne nazik.
Bir mührün masaya basılması gibi.
Nikos fısıldadı:
“Morkos’un adamları.”
Leya bunu zaten biliyordu.
Kapı açıldığında içeri üç adam girdi. Üzerlerinde köşk muhafızlarının koyu pelerinleri vardı ama ellerinde kılıç yoktu. Bu, odadaki herkesin önce rahatlamasına, sonra daha derin bir korkuya kapılmasına neden oldu. Kılıçsız gelmişlerdi; çünkü getirdikleri şey kılıçtan ağırdı.
En öndeki adam elinde mühürlü bir parşömen taşıyordu. Parşömeni açmadı. Ona bakma gereği duymadı. Ezberlediği cümleleri, bir celladın ipi tartması kadar soğuk bir sesle söyledi.
“Morkos’un emridir.”
Şifa evindeki bütün nefesler daraldı.
Adam devam etti:
“Şifacı Leya, gecenin üçüncü nöbeti dolmadan liman meydanına gelecektir. Gelmezse, bu ev mühürlenecek. Dışarıdaki hiçbir yaralı içeri alınmayacak. İçeridekiler dışarı çıkarılmayacak. Şifa otları, su küpleri, temiz bezler ve merhem taşıyan hiçbir el bu kapıdan geçmeyecek.”
Nikos öne atıldı.
“Burası şifa evi!”
Muhafız ona bakmadı bile.
“Mühürlenen kapının adı değişmez.”
Muhafız bunu söylerken sesini yükseltmedi. Leya, cümlenin niçin özellikle böyle kurulduğunu anladı. Adam, evin şifa yeri olduğunu inkâr etmiyordu; yalnız Morkos’un mührünün o adı bile değiştirebileceğini söylüyordu. Bir parşömen, bir damga, bir kapı nöbetiyle hastaları içeride tutabilirlerdi. İçerideki yaralılar dışarı çıkarılmazsa onlar kadar aileleri de evin önünde bekletilecekti. Dışarıdaki yeni hastalar içeri alınmazsa, kapıda kalan herkes bunun sorumlusunun kim olduğunu düşünmeye başlayacaktı.
Bu emir bir kılıç gibi tek bir bedene yönelmiyordu. Herkesin birbirine bakmasına yol açıyordu: içerideki dışarıdakine, dışarıdaki hastaya, yardımcılar Leya’ya, Leya da kendi kararına. Morkos, seçimini insanlara bıraktığını söyleyebilir, sonra seçimin sonuçlarını onların üzerine yıkabilirdi. Leya muhafızların yüzlerinde merhamet aramadı. İçlerinden biri gözlerini kaçırdı; öteki taş duvardaki eski bir çatlağa baktı. Belki rahatsızdılar, belki yalnız görevi bitirmek istiyorlardı. Bunu anlamak, emrin gücünü değiştirmeyecekti.
Bu cümle Leya’nın içine işledi. Morkos’un kötülüğü, bağıran bir kötülük değildi yalnız. Düzen kuruyordu. Yarayı yarayla değil, kapıyla vuruyordu. Bir insanı sürükleyerek almayacak, onun gitmemesi hâlinde başkalarının nefesini kesecekti. Leya’yı saçından tutup götürmek yerine, vicdanının içinden bir ip geçirmişti.
Morkos kaba kuvveti bırakmıştı.
Rehin almayı öğrenmişti.
Leya bunu anladığı anda, Serdar’ın ona yetişemeyeceğini de anladı. Çünkü bu bir kaçırma değildi. Bir davetti. Kanla yazılmış, mühürle kapatılmış, reddedildiğinde başkalarını öldürecek bir davet.
Muhafız parşömeni biraz daha kaldırdı.
“Morkos der ki: Tralleis’in nefesi, şifacının tek adımına bağlıdır.”
Bu cümle şifa evinin içine bir bıçak gibi girdi.
Ateşli çocuğun annesi ağlamaya başladı. Omzu sarılı çiftçi doğrulmaya çalıştı. Yardımcılardan biri elindeki bezleri düşürdü. Nikos’un yüzü öfkeyle kızardı.
Leya ise çok sessizleşti.
Sessizliği bir teslimiyet değildi. Bir hekimin önce neyin acil olduğunu ayırt etmek için kullandığı aralık gibiydi. Çocuğun ateşi sürüyordu ama nefesi düzenliydi. Omzundan yaralanan çiftçi, başını kaldırabilecek durumdaydı. Gencin kolundaki sargı yeniden kanarsa Alkippe müdahale edebilirdi. Kapının yanındaki yaşlı kadın yürüyebiliyordu; en küçük hareketinde dengesini kaybeden yaralı ise içeride kalmalıydı. Leya, kendi yokluğunda odanın dağılmaması için görevleri yeniden paylaştırmak zorundaydı.
Gitmek, onların güvende olacağı anlamına gelmiyordu. Kalmak da kapının mühürlenmesini önlemeyecekti. Morkos’un emri, onun iradesini elinden almaya çalışıyordu; fakat Leya hâlâ seçimin biçimine karar verebilirdi. Kimin ne zaman sargı değiştireceğini, kapıyı kimin gözetleyeceğini, Nikos’un hangi yolu kullanacağını kendisi söyleyebilirdi. Bu küçük kararlar, kapıdaki mührü kırmayacaktı. Yine de şifa evini bir anda Morkos’un sahnesine dönüştürmelerini engellemenin başlangıcıydı.
Leya, gitmeden önce bütün hastalara tek tek bakacaktı. Her birine uzun uzun konuşamazdı; ama kimin suya, kimin uyanık bir göze, kimin yalnızca sakin bir sese ihtiyacı olduğunu biliyordu. Onların yanında kalmak istiyordu. Giderse dönmeme ihtimalini de biliyordu. Bu ihtimali kendine yüksek sesle söylemedi. Korkusunu yok saymak yerine, onu yapılacak işlerin sırasına koydu.
İçinde bir an için iki ses çarpıştı.
Biri Leya’nın sesiydi: Gitme. Bu tuzak. Serdar’a haber gönder. Kapıları kapat. Diren.
Diğeri daha eski ama aynı zamanda daha yeni bir sesti. Beyaz ışıklar altında emir veren, kanama sırasında paniklemeyen, yaralı sayısı arttığında önce solunum yolunu, sonra kanamayı, sonra sırayı düşünen bir ses.
Hastaları koru.
Leya gözlerini kapatmadı. Önce odadaki yaralılara baktı. Çocuğa. Çiftçiye. Kolundaki yara henüz tam kapanmamış gence. Kapı dibinde korkudan titreyen kadına. Sonra Nikos’a baktı.
“Benimle pazarlık etmiyor,” dedi alçak sesle. “Onları rehin alıyor.”
Nikos’un sesi öfkeyle titredi.
“Gidemezsin.”
“Gidersem ben rehin olurum,” dedi Leya. “Gitmezsem şifa evi.”
“Serdar gelir.”
Leya’nın yüzünde kısa ve acı bir ifade belirdi.
“Serdar gelene kadar kan beklemez.”
Nikos cevap veremedi.
Leya masaya döndü. Bir anda bütün sesi değişti. Biraz önce tehdit edilen kadın değil, krizin merkezinde yerini alan bir hekim gibi konuştu. Hızlı değildi. Panik yoktu. Her kelime yerini biliyordu.
“Alkippe, ateşli çocuğun alnındaki bezi her yarım saatte değiştir. Su ılık olacak, soğuk değil. Titremesi artarsa üzerini açmayacaksın, sadece boynuna nemli bez koyacaksın.”
Genç yardımcı başını salladı ama gözleri doldu.
“Ağlama,” dedi Leya. “Elin titrerse çocuk korkar.”
Sonra diğerine döndü.
“Damon, omuz yarasının sargısını kan dışarı taşmadan yenile. Bezi sökme. Islat, yumuşat, sonra aç. Kanama artarsa Nikos’u çağır.”
Damon titrek bir sesle sordu:
“Sen dönmezsen?”
Leya ona sert bakmadı. Ama cevabı sertti.
“Ben dönene kadar diyeceksin. Dönmezsem değil.”
Leya, bu sözün yardımcıların omzuna ağır gelebileceğini fark etti. Onlara boş bir güvence vermek istemiyordu; fakat korkunun onları daha kapıdan çıkmadan kayba hazırlamasına da izin vermeyecekti. “Ben dönene kadar” demek, beklenen işi belirliyordu. Yaralılar için sıra değişmeyecek, kaynamış su hazırlanacak, temiz bezler ayrılacaktı. Herkes onun dönmesini umabilirdi; aynı zamanda geri dönemezse ne yapacağını bilmeliydi.
“Alkippe,” dedi, “benden haber gelmezse Nikos’un getirdiği sözü bekle. Başka bir emir duyarsan kapıyı tek başına açma. Önce içeridekileri say, sonra yardım çağır.”
Alkippe başını salladı.
“Kapıda üç kişi kalmayacak,” diye ekledi Leya. “Bir nöbetçi yeter. Diğerleri yaralıların yanında olsun. Kimse birini zorla dışarı çıkarmaya kalkarsa karşısına tek başına dikilmeyin. Seslenin, yardım isteyin.”
Söylediklerinin her biri, küçük bir eşiği koruyordu. İnsanların paniğe kapılıp muhafızlarla itişmesini istemiyordu. Morkos’un elindeki bahaneyi büyütmek, kapıdaki baskıyı daha ağır hâle getirebilirdi. Ama sessizce dağılıp gitmek de olmazdı. Şifa evinin düzeni, Leya olmadan da devam edebilmeliydi.
Bu cümle, odadaki korkuya küçük bir kazık çaktı.
Leya kil kutuya yöneldi. İçinde Morkos’un yıldırımından kalan küçük metal parça saklıydı. Kutuyu Nikos’a verdi.
“Bunu kimseye verme.”
Nikos kutuya baktı.
“Bu ne?”
“Yalanın parçası.”
Nikos anlamadı ama kutuyu göğsüne bastırdı.
Leya devam etti:
“Serdar’a haber ver.”
Nikos’un yüzü bir anda değişti. Biraz önce kapıyı kapatmak isteyen öfkeli adam, şimdi doğru yolu bulması gereken bir haberciye dönüştü. Leya bunu özellikle istemişti. Eğer ondan yalnızca “Beni kurtar” derse, Serdar kalabalıkla meydana koşabilirdi. Eğer hiçbir şey söylemezse, Serdar ne olduğunu anlamadan yanlış bir yere varabilirdi.
“Ocağın kapısından yeni çıktı,” dedi Nikos. “Onu nasıl bulacağım?”
“Arka su yoluna bakan dar geçitten çık. Demirci ocağına giden ana sokağa girme. Aris’in yetişkin nöbetçilerinden biri zeytin yolunun başında olacak. Ona adını söyle, başka ayrıntı verme. Serdar’a ulaşınca mesajı olduğu gibi aktar.”
“Ya Serdar o sırada şifa evine gelirse?”
Leya bir an düşündü. Bu mümkün olabilirdi; Serdar’ın da aynı yere yöneldiğini bilmiyordu. Leya’nın bilmediği şeyleri biliyormuş gibi davranması, hem kendisini hem onu yanlış yönlendirebilirdi.
“Ona rastlarsan durdurma,” dedi. “Sadece haberi ver. Ben meydandayım. Arkamdan kimseyi toplamasın. Önce Tarhun’un tuttuğu hattı korusun.”
Nikos’un çenesi gerildi. “Seni tek başına mı bırakayım?”
“Hastaları burada tek başına bırakmıyorsun,” dedi Leya. “Onları koruyorsun. Benim için de bu, yapabileceğin en doğru şey.”
“Şimdi koşarım.”
“Hayır.”
Nikos şaşırdı.
“Ne demek hayır?”
Leya kapıya yakın duran muhafızlara baktı. Adamlar sessizdi ama dinliyorlardı. Morkos’un daveti kadar sessizlikleri de tuzaktı.
“Onlar senin hemen çıkmanı istiyor olabilir. Peşine adam takarlar. Serdar’a giden yolu bulurlar. Önce arka duvardaki eski su kanalından çık. Sonra Aris’in yetişkin nöbetçilerinden birini bul. Haberi üç ağızla değil, tek ağızla gönder. Cümleyi değiştirirsen Serdar yanlış anlar.”
Nikos dikkat kesildi.
“Ne söyleyeceğim?”
Leya bir an durdu.
Bu cümle önemliydi. Fazla söylerse panik büyürdü. Az söylerse Serdar geç kalırdı.
“Morkos beni çağırdı,” dedi. “Kaçırmadı. Şifa evini rehin aldı. Liman meydanına gidiyorum. Canlı.”
Nikos başını salladı.
“Canlı.”
“Ve çok geç kalmadan.”
Bu kez Nikos’un sesi kısıldı.
“Leya…”
Leya ona baktı.
Nikos’un yüzündeki suç, yıllardır taşıdığı bütün karanlıkların yeniden yüzeye çıkması gibiydi. Bir zamanlar yanlış kapıların önünde durmuş, yanlış adamların gölgesine sığınmış, yanlış suskunluklarla kendini kurtarmaya çalışmıştı. Şimdi karşısında biri, başkalarının nefesi için kendi adımlarıyla tehlikeye yürüyordu.
“Beni durdurmaya çalışma,” dedi Leya. “Bu, senin kefaretin değil.”
Nikos’un gözleri doldu.
“O zaman ne yapayım?”
“Bu kez doğru haberi doğru adama ulaştır.”
Nikos başını eğdi ama gözlerini kaçırmadı. Leya onun içindeki kefaret duygusunu susturmaya çalışmadı; yalnızca onu geçmişteki yanlışları tekrar etmeye değil, şimdi doğru işi yapmaya yöneltti. Bazen bir insanın özrü, söylenecek cümlede değil, taşıdığı haberin bozulmamasında olurdu.
“Kelimesi kelimesine,” dedi Nikos.
“Kelimesi kelimesine.”
“Morkos seni çağırdı. Kaçırmadı. Şifa evini rehin aldı. Liman meydanına gidiyorsun. Canlı.”
“Evet.”
“Ve geç kalmadan.”
Leya kısa bir an sustu. “Geç kalmadan” sözü emir gibi çıkmıştı ama Nikos’un yolunu ne kadar sürede alacağını bilmiyordu. Sokakların hangisinde nöbet olduğunu da bilmiyordu. Bu belirsizliği ortadan kaldıramazdı; yalnızca mesajı açık tutabilirdi.
“Yolu kapalı bulursan geri dönüp başka kapıya vurma,” dedi. “Aris’in gözcüsüne ulaş. Haberi bir başkasına devredip ortada bırakma.”
Nikos başını salladı. Bu kez konuşmadı. Gözlerindeki suçluluk duruyordu ama omuzları ilk gelişindeki kadar dağınık değildi.
Nikos başını eğdi.
“Ulaştıracağım.”
Leya pelerinini aldı. Omuzlarına geçirdi. Kapıya yürürken ateşli çocuğun annesi yerinden fırlayıp eteğine sarıldı.
“Gitme. Seni öldürürler.”
Leya eğilip kadının ellerini tuttu.
“Ben gitmezsem kapıyı mühürlerler.”
“Biz bekleriz.”
Leya kadının gözlerine baktı.
“Yara beklemez.”
Kadın ağlamayı bırakamadı ama ellerini çekti.
Leya kapıya yöneldiğinde, muhafızların en öndeki adamı bir adım geri çekildi. Bu geri çekilme saygı değildi. Bir yol açmaktı. Kendi adımlarıyla yürümesi için açılmış bir cellat yolu.
Leya eşiği geçmeden önce şifa evine son kez baktı.
Bu taş oda onun sığınağı değildi yalnız. Halkın Morkos’un yıldırımına verdiği cevaptı. Kaynayan su, temiz bez, titremeyen el, sıraya konmuş yaralılar, paniklemeyen yardımcılar… Bunların hepsi Morkos’un korku düzenine karşı kurulmuş küçük ama inatçı bir cumhuriyetti.
Morkos bu odayı mühürlemekle tehdit etmişti.
Leya o mührün kendi üzerine basılmasına izin verecekti; yeter ki kapı açık kalsın.
Dışarı çıktılar.
Leya, eşikten geçerken muhafızların nerede durduğunu gördü. Biri önünde, ikisi birkaç adım geride; hiçbiri koluna dokunmuyordu. Kapının iki yanında şifa evinin yardımcıları ve hastaların yakınları vardı. Leya çıkarken onlara bakışla sakin kalmalarını söyledi. Kimseyi sessizce kenara itmelerine izin vermedi; yürüyüş yolu açık kalmalıydı, ama kapı da boş bırakılmamalıydı.
Nikos arka taraftan çıkacaktı. Onun yönünü muhafızlara belli etmemek için Leya’nın başını çevirmemesi gerekiyordu. Yine de tam yürümeye başlamadan, odadan gelen sesleri bir kez daha dinledi: Alkippe’nin suyu kontrol etmesi, Damon’un sedyede yer değiştirmesi, ateşli çocuğun annesinin kısık ninnisi. Şifa evi kapısı kapanmamıştı. Şimdilik.
Leya, ardında bıraktığı her sesi zihnine kaydetmek istemedi. Bu bir veda değildi, kendine tekrar etti. Geri dönmek için atacağı adımların ilkiydi. Ama dönüş sözü vermek de dürüst olmayacaktı. Kendisine düşen, o ihtimali açık tutmaktı.
Tralleis sokakları geceyle daralmıştı. Taş duvarlar, meşalelerin titrek ışığında daha yüksek, pencereler daha karanlık görünüyordu. Morkos’un adamları Leya’nın etrafında yürüyordu ama ona dokunmuyorlardı. Bu dokunmama hâli, tehdidi azaltmıyor; tersine büyütüyordu. Bir mahkûm gibi sürüklenmiyordu. Bir davetli gibi götürülüyordu. Fakat bu davetin reddi, arkasında kalan bütün yaralıların ölümüydü.
Leya yürürken ayak seslerini saydı.
Sayı, taşların ya da mermilerin sayısı değildi bu kez. Önündeki adamın adımıyla arkasındaki iki kişinin temposu arasında küçük farklar vardı. Birinin sağ ayağı zemine daha sert vuruyor, ötekinin pelerini her dönüşte duvara sürtüyordu. Leya bu ayrıntıları kaydediyordu; korktuğu için değil yalnız, yolu geri dönmek zorunda kalırsa nereden geçtiğini unutmamak için.
Yol boyunca birkaç evin penceresi aralandı. Kimse dışarı çıkmadı. Bir yaşlı adam karanlıkta kapı pervazına tutunmuştu; Leya onun yüzünü seçemedi ama başını hafifçe eğdi. Adam da karşılık verdi. Bir başka köşede, kova taşıyan kadın muhafızları görünce kenara çekildi. Leya ona yol vermesini işaret etti, ardından adımını yavaşlattı. Korku içindeki birinin yoluna hızla yürümek, kendisini tehdit gibi gösterebilirdi.
Bu küçük hareketler, Leya’nın elinde kalan alanı belirliyordu. Muhafızlar güzergâhı seçmişti; ama yürüyüşünün hızını, nefesini ve çevresindekilere nasıl baktığını hâlâ kendi seçebilirdi. Kaçırılmıyordu. Fakat bu, özgürce yürüdüğü anlamına da gelmiyordu. İki şey aynı anda doğru olabilirdi.
Bir, iki, üç.
Kendi nefesini dinledi.
Düzenli.
Nabzını hissetti.
Hızlı ama yönetilebilir.
Bu düşünce onu duraksattı.
Nabız.
Yönetilebilir.
Bu kelimeler de nereden geliyordu?
Dar sokağın sonunda bir rüzgâr esti. Rüzgâr denizden değil, sanki başka bir zamandan gelmişti. Leya’nın burnuna bir an için Tralleis’in rutubeti değil, yağmurlu beton kokusu doldu.
Beyaz ışık.
Koşan ayaklar.
Metal sedye sesi.
Bir erkek sesi:
“Üsteğmen Ersoy!”
Leya bir anda durdu.
Muhafızlardan biri sertçe baktı.
“Yürü.”
Leya arkasına döndü.
Sokak boştu.
Kimse ona seslenmemişti.
Ama ses içindeydi. Öyle uzaktan gelmişti ki, yankı değil hatıra gibiydi. Üsteğmen. Ersoy. Bu iki kelime birbirine değdiğinde, içindeki karanlık kapılardan biri daha zorlandı. Leya elini istemsizce göğsüne, kolyesinin olduğu yere götürdü.
Hayat ağacı oradaydı.
Soğuk.
Tanıdık.
Eksik.
Kendi adı ağzının içinde değişecek gibi oldu.
Aylin.
Hayır.
Henüz değil.
Leya nefes aldı ve yürümeye devam etti.
Muhafız, onun duraksamasını korku sandı.
“Morkos seni bekliyor.”
Leya’nın sesi sakin çıktı:
“Ben de onu.”
Adam kaşlarını çattı ama cevap vermedi.
Liman meydanına yaklaştıkça sesler çoğaldı. Halk toplanmıştı. Kimisi Morkos’un yeni yasalarından sonra evlerine kapanmış, kimisi ne olacağını görmek için karanlık köşelere sinmişti. Şimdi herkes aynı yere çağrılmış gibiydi. Bir meydan, bir sahneye dönüştürülmüştü. Rolpa mührü, yüksek taş basamağın üzerinde duruyor; yanında birkaç meşale, Morkos’un gölgesini olduğundan büyük gösteriyordu.
Leya o gölgeyi görünce korktuğunu kabul etti.
Korkuyordu.
Elbette korkuyordu.
Korkmayan insan ya yalan söylerdi ya da tehlikeyi anlamazdı. Leya tehlikeyi anlıyordu. Morkos’un elindeki siyah nesnenin ne yapabileceğini tam bilmiyordu ama bedeninin derinliklerinde onun sesini, yarasını ve ölümden önceki sessizliğini tanıyordu.
Fakat korku, yönünü kendi seçerse görev olurdu.
Leya başını dik tuttu.
Meydana adım attığında, insanların fısıltıları kesildi. Bazıları ona acıyarak baktı. Bazıları umutla. Bazıları Morkos’un onu nasıl dize getireceğini görmekten korkuyordu. Leya bu bakışların hiçbirine uzun süre takılmadı. Çünkü takılırsa kendine değil, onların korkusuna yürümeye başlayacaktı.
Morkos basamakların üzerinde bekliyordu.

Meydana kendi adımlarıyla geliş
Göğsünde Serdar’ın künyesi vardı.
Pelerininin altında siyah yıldırım.
Yüzünde zafer değil, dikkat vardı. Leya’yı sadece getirtmemişti; onu sahneye yerleştiriyordu. Bir şifacıyı değil, halkın nefesini basamağın önüne koyuyordu.
Morkos’un sesi meydanda yayıldı:
“Şifacı geldi.”
Kimse alkışlamadı.
Kimse bağırmadı.
Sessizlik, Morkos’un istediği kadar itaatkâr değildi. İçinde öfke de vardı. Bu Leya’nın dikkatinden kaçmadı. Zeytin küpü kırıldığından beri halkın korkusu tek renk değildi artık. İçine açlık, kayıp ve hakaret karışmıştı. Morkos bunu tam anlamıyla görmüyor olabilirdi. Ama Leya gördü.
Morkos basamaktan indi.
“Kendi ayaklarınla geldin.”
Leya’nın cevabı netti:
“Kapımı rehin aldın.”
Morkos gülümsedi.
“Hayır. Sana seçim verdim.”
“Rehineyle yapılan seçim, seçim değildir.”
Leya, Morkos’un bu cümleden hoşlandığını düşündü. Yüzündeki küçük değişim, cevabını bir zayıflık değil yeni bir sınama olarak gördüğünü anlatıyordu. Kırılmamış birinin halk önünde kırılmasını istiyor olabilirdi; bunu ona vermeyecekti.
“Serdar sana bunu öğretti?”
“Hayır,” dedi Leya. “Yaralılar öğretti.”
Morkos’un gözleri inceldi.
“Hâlâ şifa diliyle konuşuyorsun.”
Leya ona baktı.
“Sen de hâlâ yarayı hüküm sanıyorsun.”
Bu cevap meydanda küçük bir kıpırtı yarattı.
Morkos hemen o kıpırtının üzerine bastı.
“Yara hüküm değilse, neden geldin?”
Leya sustu.
Çünkü cevap basitti.
Ve basit cevaplar bazen en güçlü olanlardı.
“Çünkü insanlar içeride nefes alıyor.”
Morkos’un yüzündeki gülümseme biraz değişti.
“İşte bu yüzden seni çağırdım.”
Leya o anda Morkos’un asıl öğrendiği şeyi gördü. Mermilerinin azaldığını biliyordu. Ama korkunun mermisiz de çoğalabileceğini öğrenmişti. Şimdi onun bedenini değil, karar verme hakkını hedef alıyordu. Halkın önünde şifacının da onun sahnesine gelebileceğini göstermek istiyordu.
Bu yüzden Leya’nın duruşu önemliydi.
Yürüyüşü önemliydi.
Titrememesi önemliydi.
Korksa bile korkusuna ait olmaması önemliydi.
Leya meydanın ortasında durdu.
Morkos’un adamları iki yanına geçti.
Kimse ona dokunmadı.
Bu, görüntüyü daha da zalim kıldı.
Çünkü Leya gerçekten kaçırılmamıştı.
Ama özgür de değildi.
Limanın karanlık ucunda bir gözcü hızla dar sokağa saptı. Belki Nikos’un gönderdiği haber çoktan yola çıkmıştı. Belki Nikos’un gönderdiği haber çoktan yola çıkmıştı. Leya bunu bilmiyordu. Bilmemesi gerekiyordu. Bu anı, Serdar’ın gelip gelmeyeceği ihtimaline yaslayamazdı.
Kendi başına ayakta durmalıydı.
Morkos pelerininin altına dokundu.
Siyah metal görünmedi henüz.
Ama meydandaki herkes onun orada olduğunu biliyordu.
Ve bazı tehditler, görünmedikleri sürece daha ağırdı.
Leya, Morkos’un elinin o pelerine gidişini gördüğünde içindeki Aylin tekrar kıpırdadı.
Açıkta durma.
Nefesini tutma.
Bu iki cümle zihninde bir araya gelince göğsü sıkıştı. “Açıkta durma” bir savaş alanı uyarısıydı. “Nefesini tutma” ise bedenini hayatta tutmanın basit, eski bir kuralı. Leya hangisinin ona ait olduğunu bilmiyordu; belki ikisi de aynı kadından kalmıştı.
Meydana birkaç sokak kala adımlarını bilinçli olarak yavaşlattı. Muhafızlardan biri omzunun üzerinden baktı ama ona dokunmadı.
“Yoruldun mu?” diye sordu.
“Hayır.”
“O hâlde yürü.”
Leya ilerledi. İçinde yükselen görüntüleri bastırmaya çalışmadı; onları bu yürüyüşün önüne geçirmeden taşıdı. Beyaz bir ışığın altındaki o çağrının, elinde kanlı bir sargı varken duyduğu başka bir emrin devamı olup olmadığını henüz bilmiyordu. Adı, anısı, bulunduğu zaman birbirinden kopuk parçalar hâlinde kalabilirdi. Bu gece bunları birleştirmek zorunda değildi. Şu anda dikkatini vermesi gereken şey, önündeki meydan ve arkasında bıraktığı şifa eviydi.
Ses gelmeden önce sessizlik ağırlaşır.
Leya gözlerini kapatmadı.
Morkos’a baktı.
“Beni neden çağırdığını biliyorum,” dedi.
Morkos’un yüzünde keyifli bir merak belirdi.
“Öyle mi?”
“Serdar’ı çağırmak için.”
Morkos gülümsedi.
“Serdar zaten gelir.”
Leya’nın sesi daha alçak çıktı:
“Gelirse, beni değil şehrin nefesini bulacak.”
Leya, sözlerinin Morkos’u bir an susturduğunu gördü. Onun yüzündeki dikkat, bu cevabı bir meydan okuma olarak tarttığını düşündürüyordu. Morkos onu kendisinden ayrı, halkın önünde duran bir şifacı olarak göstermek istiyordu; Leya ise hastalarının sesini kendi sesiyle birleştirmişti. Bu duruş onu korumazdı, fakat Morkos’un kurmak istediği görüntüyü tek başına belirlemesine izin vermiyordu.
Morkos başını yana eğdi.
“Göreceğiz.”
Leya meydanın taşlarına baktı. Orada daha önce zeytinyağı akmış, mermilerin sesi yankılanmış, halk diz çökmüş, sonra yeniden doğrulmuştu. Şimdi aynı taşların üzerinde kendi gölgesi duruyordu.
Bu gölgeyi Morkos’un almasına izin vermeyecekti.
İçinden, anlamını tam bilmediği bir cümle geçti:
Hasta henüz kaybedilmedi.
Bu hasta kimdi?
Şehir mi?
Serdar mı?
Kendisi mi?
Yoksa Aylin mi?
Cevap gelmedi.
Ama Leya cevapsız da ayakta kalabileceğini öğrendi.
Morkos elini pelerininin altına götürdü.
Siyah metal, meşale ışığında henüz bütünüyle ortaya çıkmadan önce meydandaki yüzleri değiştirdi. Leya hareketin devamında ne olacağını bilmiyordu; yalnızca insanların nefesini tuttuğunu gördü.
Meydandaki sessizlik derinleşti.
Leya, namlunun soğuk gölgesine kendi adımlarıyla gelmişti. Ama bu yürüyüş teslimiyet değildi. Bu, şifa evinin kapısı kapanmasın diye kendi korkusunu kapının önüne koymaktı.
O gece Leya kaçırılmadı; şehrin yaralı nefesi rehin alınmasın diye kendi adımlarıyla namlunun gölgesine yürüdü.