Bölüm 11 - İhanetin Simetrisi ve Sıfırıncı Gün Kaydı Görseli
Bölüm 11 - İhanetin Simetrisi ve Sıfırıncı Gün Kaydı

İstemeden Bırakılan Anahtar

12. Sahne 21 dk okuma 17 okunma
Nişteki parçayı bulan Morkos
Nişteki parçayı bulan Morkos
İki kelimenin yanlış yorumu
İki kelimenin yanlış yorumu

Morkos’un kulağında hâlâ son atışın yankısı vardı. Ses, tünelin kıvrımlarında çoğalıp küçülmüş, sonra taşın içine çekilmişti; ama başının arkasında, sanki ateş henüz patlamamış gibi, ince bir basınç bırakmıştı. Dizinin altındaki taş soğuktu. Omzuna yapışan toz, terle çamura dönmüştü. Silah artık onun elinde değildi. Serdar’ın elindeydi; bunu gördüğünden beri bakışlarını o taraftan uzak tutmaya çalışıyordu. Bakışını kaçırmak kaybettiğini kabul etmek değildi. Yalnızca kaybın başkalarının gözünde şekil almasına izin vermemekti.

Kapı eşiğinin yanında yarı yan dönmüş yatıyordu. Birkaç nefes önceki itiş kakışın nasıl başladığını ve bedeninin tam olarak hangi hareketle yere indiğini zihninde tekrar tekrar kurdu. Her seferinde kendi lehine küçük değişiklikler yaptı. Taş ayağının altından kaymıştı; gövdesini kapıya çarpan titreşim savurmuştu; öteki adamların yaklaşması görüşünü kapatmıştı. Hiçbir açıklama tam değildi. Her birinde kendi iradesine ayrılmış bir yer vardı. Bu kadarı şimdilik yeterdi. Yerde kalmış olmak, hareket edememek demek değildi.

Odanın içinden kısa ve ölçülü sözler geliyordu. Serdar’ın sesi, bir emrin ağırlığını taşıyor ama eskisi gibi herkesin üzerine kapanmıyordu. Aylin arada bir konuşuyor, sonra susuyordu; cümlelerini aceleyle tamamlamıyor, taşın tepkisini bekler gibi aralık bırakıyordu. Tarhun’un cevabı daha az duyuluyordu. Sözcükleri kısa, yeri belliydi. Üçü de aynı anda konuşmayı bırakmıştı. Morkos bu sessizliğin içinde bir kararsızlık değil, kendi kurmadığı bir düzen seziyordu. Onu asıl huzursuz eden buydu.

Meşale ışığı kapının kenarında dalgalandı. Gölgeler bir an uzayıp Morkos’un eline kadar geldi, sonra geri çekildi. Adamlarının ayak sesleri tünelin derininde birbirine karışıyordu; Sessiz Avcı’nın orada olup olmadığını göremiyordu. Görse de gözlerini ona çevirmeyecekti. Avcı’nın sessizliği, her zaman bir şey bildiği anlamına gelmezdi. Bazen yalnızca başkalarının kendi korkularını konuşmasını beklerdi. Morkos’un da şimdi yapması gereken buydu: konuşmamak, bakmak ve neyin gözden kaçtığını bulmak.

Önce kapının dibindeki tozu izledi. Bir çizgi, rüzgârın ya da ayakların etkisiyle bozulmuştu. Bir başka iz, duvara yakın karanlıkta bitiyor, oradan tekrar başlamıyordu. Taş zemindeki her lekeyi anlamlı saymak kolaydı; Morkos bunu bilirdi. Yine de gözünü küçük ayrıntılardan ayırmadı. Silahın elinden alınması, düşmanlarının dikkatsizleştiği anlamına gelebilirdi. Serdar onu izlemediğinde kendi kendine bir üstünlük kurmuş olmuyordu; fakat odada herkesin gözü başka yerdeydi. Bu, yalnızca kısa bir aralık da olsa, kullanılabilir bir şeydi.

Avuçlarını yere bastırdı. Sol omzundaki sızı kaburgalarına doğru yayıldı; yüzünü buruşturmadan nefes verdi. Bir süre kımıldamadan kaldı. Sonra sağ elini, düşüş sırasında altına aldığı kolunu kurtarmak istermiş gibi ağır ağır öne uzattı. Parmakları önce taşın pürüzlerine, sonra birikmiş toza dokundu. Elini fazla hızlı çekerse Serdar’ın dikkati ona dönebilirdi. Bu yüzden kendini aceleye vermedi. Yerdeki bir adamın yaptığı her hareket, acıyı azaltmaya yönelik sıradan bir çaba gibi görünmeliydi.

Parmaklarının altında kuru tozdan başka bir şey yoktu. Biraz daha ilerledi. Taşın yüzeyi, kapının gölgesinde hafifçe çukurlaşıyordu. O çukurun ötesinde, duvarla zemin arasındaki koyu yarık bir niş gibi açılıyordu. Meşale doğrudan oraya ulaşmıyordu. Morkos, boşluğun içinde önce yalnızca karanlık gördü. Sonra karanlığın kenarında, çevresindeki tozdan daha temiz duran küçük bir çizgi seçti. Çizginin nerede başlayıp nerede bittiğini anlayamadı. Onu ışık mı ortaya çıkarmıştı, yoksa gözleri mi karanlığa alışmıştı? Başını çevirmeden baktı.

Nişteki parçayı bulan Morkos

Nişteki parçayı bulan Morkos

Nesne oraya kendi isteğiyle gelmemişti. Bir zaman önce taşın eğimi boyunca kaymış, en sonunda duvarın dibinde durmuş olmalıydı. Ne zaman olduğunu bilmiyordu. Kimsenin bakmadığı sırada mı düşmüştü, yoksa çok daha önce orada mı kalmıştı? Bu soruların cevabı görünmüyordu. Morkos, kaynağı bilinmeyen şeyleri hemen bir öyküye bağlamaktan kendini alamazdı; ama ilk anda yalnızca gördüğünü aldı: tozlu bir zeminde, bu çağın taşına ait görünmeyen, küçük ve düzgün bir parça.

Serdar’ın ceketi yırtıktı. Morkos bunu daha önce fark etmişti; kumaşın kenarı, odadaki karmaşa sırasında bir çıkıntıya takılmış olabilirdi. Fakat parçanın Serdar’dan düştüğünü görmemişti. Kimse görmüş değildi. Aralarında bir bağ kurmaya yetecek delil yoktu. Yine de nesnenin modern görünüşü, zihnindeki ilk kelimeyi çağırdı. Rolpa. Morkos bu kelimeyi taşın üzerinde bulacağını önceden bilmiyordu. Onu görünce, bilmediği şeylerin birdenbire kendisini doğruladığına inanmaya yatkın olduğunu fark etmedi.

Parmak uçlarını nişin içine soktu. Taşın soğuğu tırnaklarına kadar çıktı. Elini biraz daha uzatınca pürüzsüz yüzey tenine değdi. Dokunuş, ne metalin sert çıngırtısına ne de cilalı taşın donuk ağırlığına benziyordu. Yüzeyin hangi maddeden yapıldığını anlayamadı. Nesne hafifti; çok hafif değil, ama taşın kenarında durmasını sağlayacak kadar küçük ve dengeliydi. Üzerindeki toz, parmaklarının değdiği noktada ince bir iz halinde dağıldı.

Morkos elini hemen çekmedi. Odanın seslerini dinledi. Aylin bir sayı söyledi, ardından cümlesini yarıda bıraktı. Tarhun’dan kısa bir karşılık geldi. Serdar, ikisini de duyduğunu belli eden bir sessizlikle bekledi. Hiçbiri kapı eşiğine bakmıyordu. Tünel tarafından birinin yaklaşması da duyulmuyordu. Morkos, eli nişin karanlığında kalırken yüzündeki ifadeyi değiştirmedi. Acı çekiyormuş gibi soluk alıp vermeyi sürdürdü.

Parçayı parmaklarıyla kavradı. Kenarları keskin değildi. Bir yüzünde, ışık değdiğinde beliren küçük işaretler vardı. Onu açıkta çıkarırsa meşalenin altında fark edilebilirdi. Avucuna alıp parmaklarını kapattı. Hareket, dışarıdan bakıldığında yalnızca taş zemine tutunmak gibi görünüyordu. Morkos nesneyi gövdesinin altına çekti, sonra elini geri topladı. Avucundaki yabancı ağırlık, bir mühür taşı ya da sikke gibi tanıdık değildi; ama saklanabilecek kadar küçüktü.

O sırada kapının gerisindeki taşta hafif bir titreşim oldu. Ses değildi; tabanın altından gelen, ayağın kemiğinde hissedilen kısa bir dürtüydü. Morkos’un eli istemsizce sıkıldı. Nesnenin köşesi avucuna bastı. Odanın içindeki herkes bir an durdu. Aylin başını şemadan kaldırmış olmalıydı; Morkos onun yüzünü göremiyordu. Serdar’ın sesi, “Bekleyin,” dedi. Ardından hiçbir şey olmadı. Kapı kapanmadı. Taş yerine oturmadı. Titreşimin kaynağı da açıklanmadı. Birkaç nefes sonra odadaki küçük hareketler yeniden başladı.

Morkos bu boşluğu, yakalandığı bir anın içinden çıkmak için kullandı. Omzunu duvara yaslayıp oturur gibi yükseldi. Belindeki ağrıya rağmen başını eğik tuttu. Yüzüne yorgunluk yerleştirmek zordu; öfkesi bu işi kolaylaştırıyordu. “Beni burada bırakıp kendi taşlarınızla konuşacaksınız,” dedi. Sesinde gerçek bir sitem vardı, ama sitemin kendisi de bir örtüydü. Serdar ona dönmedi. Aylin yalnızca kapıya doğru baktı; onun bakışı, Morkos’un elinden çok odanın geri kalanını denetliyordu.

“Şu an kimseyi taşların arasına bırakmıyoruz,” diye karşılık verdi Aylin. “Yerinde kal.”

Morkos güldü. “Bunu emir diye mi söyleyeyim, iyilik diye mi?”

“Nasıl istersen öyle duy.”

Bu cevap, Morkos’un beklediği türden değildi. Tehdit yoktu, pazarlık yoktu. Aylin’in sözleri onu küçültmeye çalışmıyor, ona güven de vermiyordu. Bir sınır çizmişti ve sonra yeniden kendi işine dönmüştü. Morkos için bu, küçük düşürücü bir kayıtsızlıktı. Bir düşmanın öfkesi, insanın hâlâ oyunda olduğunu gösterirdi. Dikkatinin başkasına kaymasıysa, sahnenin değiştiğini haber verirdi.

Serdar silahı aşağıda tutuyordu. Morkos namluyu doğrudan görmüyordu, ama metalin yeri ve Serdar’ın duruşu hakkında yeterince fikri vardı. Silahın onda kalması Morkos’un elinin boş olduğunu değiştirmiyordu. Bir zamanlar o kısa namluyu kaldırmanın herkesin sesini nasıl kestiğini hatırladı. Şimdi aynı nesne Serdar’ın elinde sessizdi. Morkos, ateşin sahip değiştirmesini zihninde bir anlığına tersine çevirdi; kendisini yeniden ayakta, diğerlerini onun önünde gördü. Bu düşünce bir teselli değil, bir hesaplamaydı. Kaybettiği gücün biçimini anlamadan onu geri alamazdı.

Avucundaki parçayı dizinin yanında tuttu. Elleri tozlu ve kirliydi; aralarında küçük bir karaltı kaybolabilirdi. Parmaklarını azıcık aralayarak yüzeyini görmeye çalıştı. Meşalenin ışığı tam ulaşmadı. Birkaç harfin üst çizgisi belirdi, sonra gölge kapandı. Gözlerini kısarak bekledi. Bu kadarcık ışıkta bile yazının düzeni, tanıdığı mühürlerden farklıydı. Harfler kazınmış değil, yüzeye işlenmiş gibi duruyordu. Kenarlar aşınmamıştı. Nesne ne kadar zamandır bu taşların arasında olursa olsun, eski görünmüyordu.

Morkos’un içinden, bunun Serdar’ın cebinden düştüğü düşüncesi geçti. Düşünceyi hemen bilgiye çevirmedi. Serdar’ın yırtık cebini görmüştü, fakat düşüşü görmemişti. Parçanın orada bulunmasının başka açıklamaları olabilirdi. Birileri onu daha önce buraya bırakmış olabilirdi. Odanın kendisi, Morkos’un henüz anlamadığı bir şeyleri saklıyor olabilirdi. Her ihtimal, aynı nesneyi kendi hikâyesine çekiyordu. Morkos, hikâyelerin gerçeği kanıtlamadığını bilirdi; ama doğru hikâye, başkalarını harekete geçirmeye yeterdi.

Parçanın üzerindeki ilk kelime ışıkta açığa çıktı.

ROLPA.

Morkos’un nefesi bir an kesildi. Bu kelimeyi daha önce duymuştu; en azından zihninin ona söylediği buydu. Serdar’ın ağzından, bir telsizin hışırtısından ya da odanın taşlarında yankılanan belirsiz bir heceden mi gelmişti, ayıramadı. “Rolpa” adı onun için çoktan bir kişiden, bir güçten ve açıklanamayan olaylardan daha büyük bir şeye dönüşmüştü. Bir kelimenin birçok yerde belirmesi, o kelimenin hepsini yönettiğini kanıtlamazdı. Morkos bu ayrımı yapabilecek kadar dikkatliydi; fakat dikkatini kendi arzusunun hizmetine verdiğinde, her tekrar işaret haline geliyordu.

İkinci satırdaki harfleri seçmek daha uzun sürdü. Yazı küçüktü, yüzeydeki toz bir kısmını örtüyordu. Morkos elini biraz daha ışığa yaklaştırdı. Avucunu gövdesine siper etti; dışarıdan bakıldığında sadece üşüyen parmaklarını saklıyor gibiydi. Harfler bir bir belirginleşti: BİLİŞİM.

Kelimeyi sessizce okudu. Sonra hecelerini zihninde tekrarladı. Bilişim. Bildiği sözcüklere benziyor, ama onlardan çıkmıyordu. Bilgiyle bir ilgisi olabilirdi. Bir iş, bir uğraş ya da bir ad olabilirdi. Morkos bunların hiçbirini bilmiyordu. Harfleri tanımak kelimenin anlamını vermiyordu. Nesnenin üzerindeki bu iki satırın neden yan yana durduğunu da açıklamıyordu. Yalnızca gördüğü işaretleri okuyabiliyordu.

O bilgisizlik ona rahatsızlık verdi. Bilmediği bir şeyin karşısında beklemek, başkasının karar vermesine izin vermek gibi gelirdi. Bu yüzden zihni kelimeye hemen bir yer açtı. Rolpa, zaten kendi düşüncelerinde geleceğin kudretli adıydı. “Bilişim” ise o kudretin aracı, düzeni, belki de insanları birbirine bağlayan görünmez işi olmalıydı. Bunların hiçbirini doğrulayacak kanıt yoktu. Morkos’un içinden kurduğu bir yorumdu. Fakat yorum, onun için nesnenin kendisinden daha kullanışlı hale gelmeye başlamıştı.

İki kelimenin yanlış yorumu

İki kelimenin yanlış yorumu

Başını kaldırdığında Serdar kapının yakınındaki taş çizgileri izliyordu. Aylin onun yanındaydı, ama aralarında tartışma yoktu. Tarhun, kendi seçtiği yerde duruyor, bir sonraki işaret gelmeden harekete geçmiyordu. Morkos onların dikkatini anlamlandırmaya çalıştı. Üçü de bir düzenin parçaları gibiydi; fakat bu düzenin onları hangi amaçla bir araya getirdiğini bilmiyordu. “Bilişim” kelimesini gördükten sonra, onların ilişkisini de o kavramın içine yerleştirdi. Bu, açıklama değildi; açıklama ihtiyacının ürettiği bir şekildi.

Belki de kelime, gelecekteki bir topluluğun işaretinden ibaretti. Belki bir atölyenin, bir ailenin, bir mal sahibinin adıydı. Belki bu nesne, odadaki herhangi bir eşyadan daha sıradan bir kökene sahipti; yalnızca bu zamana ait görünmediği için ona olağanüstü geliyordu. Morkos bu ihtimalleri aklından geçirdi, ancak hiçbirinde kendisine sunulmuş bir fırsat görmedi. Daha büyük yorum, daha büyük bir vaat taşıyordu: Eğer Rolpa geleceğin adını taşıyorsa, onu anlamak geleceği başkalarından önce sahiplenmek demek olabilirdi.

Bunu düşündüğü anda, Serdar’ın kendisine daha önce söylediği sözlerin bazılarını da yeni bir çerçeveye soktu. Serdar gerçekten bir şey saklamış mıydı? Yoksa Morkos, onun suskunluğunu kendi şüphesine göre mi okumuştu? İki olasılığın arasında karar vermek için elinde hiçbir yeni bilgi yoktu. Parça, Serdar’ın cebinden düşmüş olabilirdi; ama bunu kanıtlamıyordu. Yine de Morkos, bulduğu şeyi bir tesadüf değil, karşısına çıkarılmış bir işaret saymaya yaklaştı. İnsan bazen delili bulduğu için inanmaz; inanmak istediği şeyi taşıyacak bir yüzey bulduğu için delil görür.

İçinde bulunduğu ana baktı. Silahı yoktu. Yanındaki adamların ne yapacağı belli değildi. Kapı eşiğinde oturuyor, üç kişinin kararını bekliyordu. Elinde tuttuğu küçük parça ona güç vermiyordu; onu korumuyor, kapıyı açmıyor, kimseyi susturmuyordu. Buna rağmen Morkos’un zihninde, silahın bıraktığı boşluktan daha geniş bir yer kapladı. Silah tek bir bedeni tehdit ediyordu. Üzerindeki kelimelerse, onun yorumunda, insanların neyi duyduğuna ve neye inandığına uzanabilecek bir düzenin işaretiydi. Bu çıkarım yanlıştı; ancak yanlışlığın tehlikesi, Morkos’un onu nasıl kullanacağına bağlıydı.

Avcunun içindeki nesneyi çevirdi. Arka yüzünde okunabilir bir yazı yoktu. Pürüzsüz yüzey, meşale ışığını kısa bir an yansıttı. Ne açılacak bir kapak ne de takılacağı belli bir yuva gördü. Nesneyi kurcalamanın onu bozup bozmayacağını bilmiyordu. Onu anlamak için ne yapması gerektiği konusunda da hiçbir fikri yoktu. Sadece harfleri ve şekli vardı. Bu kadarı, Morkos’un onu cebine koymasına engel değildi.

O sırada kapı yanından bir ses geldi; taşın üzerinde hafif bir sürtünme. Morkos elini hemen kapattı. Tarhun bir adım kaymış, ağırlığını diğer ayağına vermişti. Gözleri Morkos’a değil, zemindeki çizgiye dönüktü. Morkos bir an için fark edildiğini sandı. Yüzünü acıyla gerdi, omzunu tuttu. Tarhun’un bakışı kısa bir an kapı eşiğine kaydı, sonra yeniden taşın üzerinde durdu. Morkos, onun ne gördüğünü bilmiyordu. Belki hiçbir şey. Belki yalnızca kendisinin saklamaya çalıştığı hareketi değil, hareketin yarattığı küçük toz kıpırtısını.

Tarhun bir şey söylemedi. Serdar da dönmedi. Bu sessizlik Morkos’a rahatlık vermedi; yalnızca saklanma işini sürdürebilmesi için birkaç saniye daha sağladı. Parçayı tuniğinin iç kıvrımına taşıdı. Kumaşın dikişleri gevşekti; nesneyi doğrudan içeri bırakırsa düşebilirdi. Avucuyla bastırıp dikişin arkasına yerleştirdi. Sonra elini yavaşça çekti. Nesnenin ağırlığı bedenine yakın, neredeyse hissedilmeyecek bir noktada kaldı.

Hırsızlık hareketi tamamlandığında, odadaki hiç kimse yeni bir şeyin eksildiğini bilmiyordu. Morkos’un cebindeki parça onların gözünde yoktu; onlar için yalnızca zeminin tozu, kapının gölgesi ve henüz verilmemiş karar vardı. Morkos, elindeki silahı kaybettiğinde herkesin bunu gördüğünü düşünmüştü. Şimdi ise kimsenin görmediği bir şeyi kendine ayırmıştı. Bu küçük sır, kaybını silmiyordu. Ama yenilgisinin tek anlatısı olmasını engelliyordu.

Bir süre yerde kaldı. Odadaki sözlerden ancak parçalar duyuluyordu: “hazır”, “bekle”, “işaret”. Bunlar ona dönük değildi. Yine de kelimeleri topladı. Bir düzen kuran insanlar önce aynı sözcüklere farklı anlamlar vermekten kaçınmaya çalışırdı; Morkos bunu kendi yöntemleriyle anlamıştı. Bir kez, bir adamın “bekle” sözüyle elini geri çekmesi, başka bir adamın “devam” emriyle harekete geçmesinden daha etkili olabilirdi. Bu, bilişim hakkında bildiği bir şey değildi. Yalnızca insanları yönetirken öğrendiği eski bir dersti. Morkos, bu dersten hareketle modern kelimeye anlam yüklediğini fark etmiyordu.

Serdar’ın sesi bir kez daha duyuldu. “Kararı ben vereceğim.” Ardından Aylin’in alçak bir karşılığı geldi. Tarhun’un ne dediğini seçemedi. Morkos, kendi adının anılmadığını fark etti. Bu, onu dışarıda bırakılmış hissettirmedi; aksine, konuşmanın merkezinde olmadan da sonucu etkileyebileceğini düşündürdü. Artık odada olup biteni yalnızca kimin silah tuttuğuna göre tartmıyordu. Kim hangi bilgiyi saklıyor, kim neye inanıyor, kimin kararı bekleniyor? Bunlar yeni sorular değildi; fakat elindeki nesne, onları başka bir yöne çevirmişti.

Morkos parçaya yeniden dokundu. Tuniğin içinden yazıların kabarıklığını seçemedi; yüzey neredeyse düzdü. Harfler tenine temas etmiyor, yalnızca zihninde dönüyordu. ROLPA. BİLİŞİM. İlk kelimeyi tanıdığını sanıyordu. İkinciyi anlamıyordu. Bu asimetri onu ürkütmek yerine iştahlandırdı. Tanıdığı kelimeye bir kapı, bilmediğine de kapının ardındaki oda muamelesi yaptı. Odanın içinde ne olduğunu bilmese de oraya önce varanın kendisi olmasını istiyordu.

Bu istek, bir sonraki adımın planı değildi. Morkos nesneyi nasıl kullanacağını bilmiyor, onu kime göstereceğini düşünmüyor, üzerindeki yazıların neye yaradığını çözemiyordu. Bir makineyi çalıştırma bilgisi, bir ağın işleyişi ya da başka bir çağla iletişim kurma becerisi yoktu. Nesnenin kendisinden böyle bir şey çıkacağına dair de kanıt yoktu. Morkos’un cebinde yalnızca küçük, yazılı bir parçaydı. Fakat zihninde büyüyen şey, onun maddi boyutunu çoktan aşmıştı. Sahip olduğu şeyin anlamını değil, anlamlandırma hakkını çaldığını düşünüyordu.

Meşale yeniden titredi. Alevin hareketi, odanın içindeki yüzleri bir an aydınlatıp sonra kararttı. Serdar’ın elindeki silahın metalinde ince bir parıltı belirdi. Morkos gözünü kaçırmadı. Kendisini, silahı kaybettiği noktaya geri dönmüş gibi hissetti; ama bu kez utancını gizlemek için başka bir şeye bakıyordu. Serdar’ın kararı henüz verilmemişti. Aylin’in eli işaret ettiği çizginin yakınında duruyordu. Tarhun, kendi isteğiyle oradaydı. Kapı kapanmamış, mühürleme uygulanmamıştı. Bu anın sonu belli değildi.

Morkos, nesneyi cebine sakladığını onlara söyleyebilirdi. Bu ihtimal düşüncesinin kıyısından geçti; hemen kayboldu. Böyle bir açıklık, ona hiçbir kazanç sağlamazdı. Nesneyi teslim etmek, onu tanımayan insanların eline bırakmak demekti. Onların anlamını bilip bilmediği de belli değildi. Belki görseler önemsiz bulacak, belki atacak, belki saklayacaklardı. En kötüsü, belki onu Morkos’tan önce inceleyebileceklerdi. Bu ihtimallerin her biri, parçayı gizli tutma kararını besledi. Kararın ahlaki tarafını hiç düşünmedi; onun için önemli olan, sahipliğin başladığı andı.

Yerdeki duruşunu değiştirdi. Bu kez ayağını altına alıp doğrulmayı denedi. Kaburgalarının yanında bir sancı yükseldi. Dişlerini sıktı ama ses çıkarmadı. Aylin, “Hızlanma,” dedi. Bu kez doğrudan ona bakıyordu. Morkos yüzünde alaycı bir ifade kurdu.

“Beni ayağa kaldırmak niyetinde değilsiniz anlaşılan.”

“Düşmene de seyirci olmak istemiyoruz.”

“Ne kadar ölçülü bir merhamet.”

Aylin cevap vermedi. Serdar’ın bakışı ona döndü; silah hâlâ aşağıdaydı. Morkos, o bakışta nefret aradı. Bulduğu şey daha rahatsız ediciydi: ölçülü bir dikkat. Serdar onu ne bağışlamıştı ne de unutmuştu. Morkos, karşısındaki adamı öfkelendirmenin işe yarayacağını düşündü; fakat elindeki parçanın varlığı, bu eski oyunu bir anda sığlaştırmıştı. Yine de yüzündeki alayı bırakmadı. Bazen eski maskeler, yeni niyetleri saklamak için kullanışlıydı.

Bir süre sonra kapının gerisindeki titreşim tekrarlanmadı. Tünelin derininden de yeni bir ses gelmedi. Kayıt cihazına benzeyen nesnenin bulunduğu taş çıkıntı, kapının öte yanında görünmüyordu. Morkos ona bakmadı. Yine de orada bir eşya bulunduğunu biliyordu; daha önceki günlerde söylenenlerden, aralıklı cızırtılardan ve herkesin ona karşı kurduğu temkinden anlamıştı. Nesnenin ne olduğunu bilmiyor, odanın dışına ne taşıdığını görmüyordu. Kendi cebindeki parçayla o cihaz arasında bağ kurması için yeterli veri yoktu. Ama zihni ikisini aynı düzenin iki ucuna yerleştirmeye başladı.

Bu bağlantı da kanıt değildi. Belki ikisi de birbirinden bağımsızdı. Belki biri kayıt tutuyor, öteki yalnızca bir şirkete ait işareti taşıyordu. Morkos böyle olasılıkları tanımlayacak kelimelere sahip değildi. Elindeki bilgi, gözünün önündeki harflerden ve başkalarının konuşurken kullandığı birkaç parçalı sözcükten ibaretti. Fakat insanın elindeki bilgi azaldıkça, zihninin kurduğu düzen bazen daha sağlam görünürdü. Boşlukları doldurdukça şüphe bir inanca dönüşür; inanç, geri kalan her şeyi kendi çevresine dizer.

Morkos’un içindeki yorum da öyle büyüdü. “Bilişim” onun için ne olduğunu bilmediği bir ad olmaktan çıktı; gelecekten gelen düzenin etiketi haline geldi. Rolpa’nın kim olduğunu ya da ne olduğunu hâlâ bilmiyordu. Onun geleceğe ait olduğunu düşünmesi de doğrulanmış bir bilgi değildi. Fakat bu düşünce, Morkos’un kendi ihtirasına hizmet ediyordu. İnsanların adlarını, korkularını ve itaatlerini elinde tutan bir düzen hayal etti. Bunu kelimenin anlamından değil, kendi hükmetme arzusundan çıkardı. Eğer bu hayal bir gün gerçeğe dönüşürse, onun başlangıcı nesnede değil, Morkos’un zihnindeki yanlış okumada olacaktı.

Bu yanlış okuma, Morkos’un yenilgiyi bir basamağa çevirmesine izin verdi. Silahı elinden alınmıştı; bu, saklanamayacak bir gerçekti. Fakat silahın verdiği kudretin sınırlı olduğunu da görmüştü: mermi sayısı, mesafe, namlunun kime döndüğü. Küçük parça ise, onun gözünde sınırı olmayan bir düşünceye dönüşüyordu. Bir düşüncenin kaç kişiye ulaşabileceğini bilemezdi; ama onu başkalarının önüne koyup kendi anlamını dayatabilirdi. Yönetmenin ilk kuralı, bazen hakikati bilmek değil, başkalarının hangi hikâyeye inanacağını seçmekti.

Avcı’nın ayak sesleri tünelde belirdi, sonra sustu. Morkos onu görmedi. Sesin hangi noktada durduğunu anlamaya çalıştı, fakat taş yankıyı bozdu. Bir şey sormak üzere ağzını açtı, vazgeçti. Avcı’ya nesneden söz ederse, onu paylaşması gerekebilirdi. Avcı’nın sessizliği güven değildi. Morkos’un kendi adamları arasında bile sahiplik açıkça sınanırdı. Gizlediği şeyin değerini kendisi belirleyene kadar kimseye göstermemeliydi.

“Ayağa kalkabilirsin,” dedi Serdar bir süre sonra. “Ama yaklaşma.”

Morkos, bu sözü bir izin gibi kabul etmedi. Kendi gücünü korumak için yavaşça doğruldu. Önce dizinin üzerine geldi, sonra duvara tutundu. Omzundaki acı yüzünü gerdi. Cebindeki parça yerinden oynamadı. Onu düşürmemek için gövdesini belli belirsiz yana çevirdi; hareket, ağrısını koruma çabası gibi göründü. Serdar’ın dikkati silahı ve odanın içini gözetliyordu. Aylin, zemindeki çizgiyi izlemeyi sürdürdü. Tarhun, geçiş alanını kapatmadan kenarda kaldı. Hiçbiri Morkos’un tuniğine bakmadı.

Ayağa kalktığında kendisini daha uzun hissetmedi. Sadece yerle göz hizası arasındaki mesafe değişmişti. Silahı almaya kalkmayacağını biliyorlardı; o da bunu şu an yapmayacağını biliyordu. Bu karşılıklı bilgi, güven değildi. Birbirlerinin sınırlarını hesaplayan iki tarafın geçici duruşuydu. Morkos, cebindeki nesnenin varlığını düşünerek elini boş tuttu. Bu kez hiçbir şeyi açıkça taşımıyor, hiçbir zafer işareti göstermiyordu.

“Ne bulduğunu düşünüyorsun?” diye sordu Serdar.

Soru Morkos’u hazırlıksız yakaladı. Serdar’ın ona baktığını biliyordu, ama küçük parçayı fark etmiş olamazdı. Belki yalnızca ne planladığını anlamaya çalışıyordu. Morkos yüzünü kapalı tuttu. “Sizin sakladığınız şeylerden birini,” dedi.

Serdar’ın gözleri bir an onun yüzünde kaldı. “Ben senden bir şey saklamıyorum.”

Bu doğru muydu? Morkos’un bunu sınayacak yolu yoktu. Cümlenin kendisi, nesnenin kaynağını açıklamıyordu. Morkos, Serdar’ın yüzündeki en küçük değişikliği aradı; bulduğu her çizgiyi istediği anlamda okuyabilirdi. “O hâlde korkacak bir şey yok,” dedi.

Serdar yanıt vermedi. Aylin de araya girmedi. Konuşma, Morkos’un beklediği gibi bir itirafa ya da öfkeye varmadı. Yine o kayıtsızlık. Morkos içinden, Serdar’ın susuşunu saklama olarak yorumladı; aynı anda bunun yalnızca konuşmayı sürdürmeme tercihi olabileceğini de biliyordu. Bir ihtimalin farkında olmak, ona inanmayı engellemiyordu.

Parçanın ağırlığı tuniğin iç tarafında hissediliyordu. Morkos elini cebine götürmedi. Sırrını korumak için ona dokunması gerekmiyordu. Üzerindeki harfleri ezberlemişti: ROLPA ve BİLİŞİM. İlkinin kendi hayatında daha önce yer etmiş olduğunu sanıyordu; ikincisi, henüz ele geçirmediği bir anlamı saklıyordu. Bir gün bu iki sözcüğü başkalarına gösterebilirdi. Ama önce onların ne işe yarayacağını kendisi belirlemeliydi. Kelimeyi başkasından önce sahiplenmek, onun dünyasında kelimenin kendisini sahiplenmek demekti.

Odanın içinden yeniden “hazır” sözü duyuldu. Aylin’in eli kalktı, fakat işaretini tamamlamadı. Serdar karar vermek için bekliyordu. Tarhun’un omuzları gergindi; yine de orada durmayı seçmişti. Morkos bu üç kişiyi seyrederken, aralarındaki bağın korkudan ibaret olmadığını gördü. Kararları, birbirlerinin durma hakkını da içeriyordu. Bu ona zayıflık gibi görünmeliydi. Ama o düzen, Morkos’un alışık olmadığı biçimde, bir kişinin sözüyle bütünüyle çökmüyordu. Onların arasındaki bu anlaşmayı yenmek için yalnızca daha güçlü bir ses yetmeyebilirdi.

Bu düşünceyi de cebindeki kelimelere bağladı. Belki “Bilişim” böyle bir düzenin adıydı: seslerin, kararların ve bilgilerin birbirine aktarılması. Bunu bilmiyordu; yalnızca öyle olmasını istiyordu. Kendi kuracağı bir sistemde, insanlar birbirlerine güvenmek yerine kendisine ihtiyaç duymalıydı. Onların sözlerini toplamak, kimin ne bildiğini belirlemek, hangi haberin kime ulaşacağını seçmek... Morkos bunları bir ağın teknik işleyişi olarak değil, yönetimin eski sanatının yeni bir biçimi olarak tasarladı. Yanlış anlaması, hedefini küçültmedi; aksine daha karanlık yaptı.

İlk kez, modern silahı kaybetmenin onu küçülttüğünü düşünmedi. Silah, başkalarının gözünde onu tehlikeli kılmıştı; onu elinden alanlar, artık tehlikenin bittiğini sanabilirdi. Bu yanılgıya izin vermek işine gelirdi. Ateşin namlusu görünürdü. İnsanlar ondan kaçmayı, ona karşı durmayı, mermisini saymayı öğrenebilirdi. Bir fikir ise sahibinin elinde kalmayabilir; onu duyan başka biri de kendi biçiminde taşıyabilirdi. Morkos, cebindeki nesneye bir fikir yüklediğini ve o fikrin nesneden gelmediğini henüz anlamıyordu.

Taşlar yeniden sessizleşti. Kimse bir sonraki hareketi başlatmadı. Morkos’un karşısında hâlâ kapı, şema ve üç kişinin kararı vardı. Mühürleme yapılmamıştı. Kapı kapanmamıştı. Titreşim, yaklaşan bir patlama ya da açıklanmış bir mekanizma olarak adlandırılamazdı. O, yalnızca taşta hissedilmiş kısa bir sarsıntıydı. Morkos’un bildiğiyle bilmediği arasındaki çizgi buydu; o çizgiyi geçmek için elinde kanıt değil, arzu vardı.

Serdar silahı aşağıda tutarak Aylin’e döndü. Tarhun bekledi. Morkos, onların son işareti bekleyişini seyretti. Bu kez kendisini konuşmanın dışındaki bir adam gibi görmedi. Kendisini, henüz kimsenin fark etmediği başka bir oyunun başında saydı. Bu düşünce onu güçlü kılmadı; yalnızca bir sonraki yalanını hazırladı. Nesneyi bulduğunu söylemeyecekti. Harfleri paylaşmayacaktı. “Bilişim” kelimesinin ne anlama geldiğini öğrenmeden önce, onun ne anlama gelmesi gerektiğine karar vermeye çalışacaktı.

Morkos başını hafifçe eğdi. Dışarıdan bakıldığında yorgunluğa yenilmiş gibi görünüyordu. İçinde, kelimelerden yapılmış bir kapı açılmıyordu; kapı çoktan oradaymış gibi davranmaya başlıyordu. Cebindeki parça ne bir kehanet taşıyordu ne de ona gelecekten haber veriyordu. Yalnızca iki satır yazı taşıyordu. Fakat Morkos, bu yazıyı kendi hırsına göre okudu ve gördüğünü değil, görmek istediği şeyi sakladı.

Silahını kaybetmişti. Buna rağmen, tuniğinin içindeki küçük nesneye dokunmadan bile onun kendisine ait olduğuna karar verdi. Bu sahiplik, başkalarının bilmediği bir sırrın verdiği kısa bir üstünlükten ibaretti. Fakat Morkos onu geleceğinin başlangıcı saymaya hazırdı. Belki bir gün bu yanlış anlamanın üzerine şehirler, emirler ve korkular kuracaktı. Belki de nesne, onun sandığı şeylerin hiçbirini taşımıyordu. O an için bu ayrımın önemi yoktu. Morkos, “Rolpa Bilişim” sözlerini kendi zihninde bir unvan gibi birleştirdi; karşısındaki boşluğa bir isim verdi ve boşluğun kendisine ait olduğunu sandı.

Odanın öte yanında Aylin’in eli hâlâ karar çizgisinin yakınında duruyordu. Serdar henüz son sözü söylememişti. Tarhun hazır bekliyordu. Morkos’un cebindeki parça ise sessizdi; ne konuşuyor ne de onu yönlendiriyordu. Yalnızca taşın karanlık nişinden alınmış, artık saklandığı yerde duran bir nesneydi. Onu bir anahtara dönüştüren, parçanın biçimi değil, Morkos’un açılmamış kapılar karşısındaki açlığıydı.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.