Bölüm 11 - İhanetin Simetrisi ve Sıfırıncı Gün Kaydı Görseli
Bölüm 11 - İhanetin Simetrisi ve Sıfırıncı Gün Kaydı

2005’te Yanlış Emir

7. Sahne 20 dk okuma 18 okunma
Yağmur altında teyit
Yağmur altında teyit
Işığın bittiği yerde
Işığın bittiği yerde

Yağmur nizamiyenin çatısına düşmüyor, sanki yerin altındaki çukurdan yukarı savruluyordu. Projektörlerin beyaz ışığı ıslak betonun üzerinde kırılıyor; her su birikintisi başka bir gökyüzü taşıyordu. Tel örgülerin arasına takılan damlalar rüzgârla titriyor, nöbet kulübesinin camında ince çizgiler hâlinde aşağı iniyordu. Görüş mesafesi kısalmıştı. Yine de çukurun ağzındaki halat hattını kimse gözden kaybetmiyordu.

Selçuk, telsizi kulağına bastırırken bir yandan askerlerin ellerini saydı. Halatın ana yükünü üç kişi tutuyor, bir dördüncü asker gövdesiyle makarayı sabitliyordu. Genç Serdar öndeydi; iki elini ipin üzerine kapatmış, çamurun içinde ayaklarını omuz genişliğinde açmıştı. Herkesin konumu belliydi. Selçuk, yağmurun ve çukurdan yükselen uğultunun sesleri birbirine katmasına rağmen, ekipteki her nefesin yerini zihninde tutmaya çalışıyordu.

Bu gece için hazırlanan plan, kısa ve anlaşılırdı: halat gerginliği değişirse önce ekip lideri bildirecek, yükün yönü gözle teyit edilecek, ardından komut verilecekti. Kimse tek başına karar almayacak; ama acil bir tehlikeyi görürse önce “dur” diye bağırıp diğerlerini uyaracaktı. Böyle bir düzen, görünmeyen bir düşmana karşı kesin koruma sağlamazdı. Yine de kimin neyi gördüğünü, kimin neyi söylediğini birbirinden ayırmaya yarardı.

Çukurdan gelen ses rüzgâr uğultusuna benzemiyordu. Bazen uzun bir nefes gibi yükseliyor, bazen taşların arasında kayboluyordu. Halatı tutanlardan biri elindeki gerginliği kontrol etti. “Şimdilik sabit,” dedi. Selçuk başını salladı; gözünü ipin üstünden ayırmadı. Bu ifade, yalnızca o anki hissini anlatıyordu. Aşağıdaki yükün ne olduğunu veya ne tarafa çektiğini göstermiyordu.

Nizamiyenin telsizi önce sıradan bir hışırtıyla doldu. Selçuk bunu olağan dışı saymadı. Yağmur antenin bağlantısını etkileyebilirdi; ıslak bir temas ya da yakınlardaki elektrik hattı da parazite yol açabilirdi. Alıcıdaki ses düzeyi bir yükselip bir indi. Selçuk kanalı değiştirmedi. Önce kendi çağrı işaretini verdi, sonra karşı istasyondan teyit bekledi.

“Nizamiye burada. Sağ hat, durum bildir.”

Yanıt kısa gecikmeyle geldi. Sağ hattaki asker kendi konumunu ve görüşünü teyit etti. Kod doğruydu, ses tanıdıktı. Selçuk bunu kayda değer buldu ama rahatlamadı. Bir teyit, yalnızca o istasyonla o anda bağlantı kurdukları anlamına gelirdi; çukurun içinde ne olduğunu açıklamazdı.

“Ana halat?” diye sordu.

Serdar, yağmurun içinden sesini yükseltti. “Bende. Gerilim değişmedi.”

Selçuk elini kaldırdı. “Aynen koru. Gözle görülür değişiklik olmadan çekme yok.”

Serdar başıyla karşılık verdi. Söylediğini duymuştu. Halatın liflerini avucunda sabitledi ve yeniden aşağı baktı. Selçuk onun yüzündeki gerginliği seçebiliyordu, ama ne düşündüğünü bilemezdi. Serdar’ın çukura bakışı, aşağıda birini gördüğü anlamına gelmiyordu; yalnızca bakıyordu.

Selçuk, Serdar’ın sesini son kez gün ışığında duyduğu anı hatırladı: kısa bir durum raporu, ardından başka bir askere yöneltilmiş sakin bir uyarı. O zaman da yorgundu; şimdi de öyleydi. Ama sesin sahibi aynı olsa bile, bir telsizden gelen her cümle aynı ağırlığı taşımazdı. Bir emrin kaynağı, yalnızca tanıdık tınıdan çıkarılamazdı. Selçuk bunu yıllar önce eğitimde öğrenmiş, sahada ise defalarca yeniden öğrenmişti. Krizde insan güvenilir bir sese tutunmak ister; tam da bu yüzden kimlik teyidi önem kazanırdı.

O gece nizamiyenin kayıt defterinde bir önceki vardiyadan devredilmiş kanallar, frekans notları ve çağrı işaretleri bulunuyordu. Yağmur, kâğıdın kenarlarını nemlendirmişti; mürekkebin dağılmaması için defter plastik bir dosyanın altında duruyordu. Selçuk aklından kanal bilgisini geçirdi, telsizin üzerindeki ayarı göz ucuyla kontrol etti. Düğme yanlış konumda görünmüyordu. Bu, cihazın kusursuz çalıştığını kanıtlamazdı. Sadece ilk bakışta belirgin bir ayar hatası bulamadığı anlamına geliyordu.

Sağ hatta konuşan asker, o bölgeye yeni atanmıştı. Sesini tanıyor, fakat onun her kelimesini ayırt edecek kadar uzun zamandır yanında çalışmıyordu. Selçuk bu nedenle rutin teyidi iki aşamada aldı: çağrı işareti ve ardından görev yerine ilişkin kısa parola. İkisi de doğru geldi. Bu küçük prosedür, gecenin içindeki belirsizliği çözmedi; yine de gerçek takımın hangi hatta olduğunu anlamasına yardım etti.

Telsizin hışırtısı bir kez daha yükseldi. İçinde kelimeye benzeyen bir şey belirdi.

“...Serdar...”

Selçuk’un parmakları mandalın üzerinde durdu. Ses net değildi. Bir insan adı mıydı, yoksa iki ayrı hecenin yağmur ve parazit içinde birleşmesi mi? Nizamiyedeki başka istasyonlardan da Serdar’ın adı geçebilirdi. Çağrı işaretleri, görev dağılımı, raporlar… Tek bir kelimeyi kaynağına bağlamak mümkün değildi.

“Tekrar et,” dedi Selçuk. “İstasyonunu ve kodunu ver.”

Cevap gelmedi. Sadece cızırtı sürdü. Selçuk telsizi kulağından çekip bağlantı yerini kontrol etti; kapağa su sızmamıştı. Cihazı omzuna yakın tuttu, antenin açısını değiştirdi ve aynı çağrıyı tekrarladı. Bir asker yağmurluğun kapüşonunu düzeltti. Diğeri gözünü sağ hattan ayırmadan “Bu bizim kanaldan gelmedi,” dedi.

“Bilmiyoruz,” dedi Selçuk. “Duyduğumuz şeyin kaynağını bilmiyoruz.”

O, bu cümleyi askerlere verdiği bir karşılık gibi değil, kendine koyduğu bir sınır gibi söyledi. Birliğin telsiz ağında arıza olabilirdi. Başka bir hattın sinyali karışmış olabilirdi. Cihazın içindeki parça hasar görmüş olabilirdi. Çukurun çevresindeki bilinmeyen etki de bir ihtimaldi; ama “bilinmeyen etki” demek, açıklama buldukları anlamına gelmiyordu.

Başçavuşun rapor dili, olağanüstü bir gecede bile değişmemeliydi. “Bir ses duyduk” ayrı, “bir istasyondan emir geldi” ayrı şeydi. İlki kulaklarının yaşadığı olaydı; ikincisi kaynağa ve kimliğe dair bir hükümdü. Selçuk, birliğin geri kalanına da bu farkı hatırlatmak zorundaydı. Eğer parazit telsiz üzerinden bir talimat gibi algılanırsa, herkes duyduğu parçaya kendi korkusunu ekleyebilirdi. Bir asker “aşağı” duyar, diğeri “bırak” diye hatırlarsa, birkaç saniye içinde tek bir emir varmış gibi ortak bir anı kurabilirlerdi.

“Bir şey daha,” dedi. “Duyduğunuz cümleyi birbirinize tekrar etmeyin. Herkes önce kendi kâğıdına ne seçtiğini yazacak. Emin değilseniz emin olmadığınızı da yazın.”

Askerlerden biri siperlikten akan suyu sildi. “Komutanım, bunu rapora mı geçeceğiz?”

“Önce ne olduğunu anlamaya çalışacağız. Rapor sonra.”

Bu cevap, Selçuk’un meseleyi önemsemediği anlamına gelmiyordu. Tam tersine, olayı hemen resmî bir tanıma sokmak istemiyordu. Telsiz arızasıysa bakım kaydı gerekecekti; yetkisiz bir istasyonsa güvenlik bildirimi açılacaktı; başka bir şeyse zaten ne olduğunu bilmiyorlardı. Henüz ilk cümleyi seçmeden ikinci formu dolduramazdı.

Parazitin arkasından bu kez birkaç kopuk sözcük seçildi:

“...komutan... ip... aşağı...”

Sözlerin arası uzundu. Hece sonları yutuluyor, cümle başlangıçları yok oluyordu. Selçuk, kulaklığını biraz daha bastırdı. Telsizin içindeki ses Türkçeye benziyor, fakat vurgu tanıdık konuşma düzenine oturmuyordu. “Aşağı” kelimesini gerçekten duymuş muydu, yoksa çukurun başında beklediği için mi o heceyi böyle anlamıştı? Not almak için cebinden küçük saha defterini çıkarmadı. Önce diğerlerinin de aynı şeyi duyup duymadığını sormak istedi.

“Kim ne duyduysa, ayrı ayrı söylesin,” dedi. “Birbirinize bakıp cevap vermeyin.”

Halatın sağındaki asker, “Bir isim gibi geldi,” dedi. “Sonra komutan ya da komutanım olabilir.”

Makarayı tutan asker başını iki yana salladı. “Ben yalnızca ‘ip’ duydum. Gerisini seçemedim.”

Serdar gözünü çukurdan ayırmadı. “Aşağı kelimesi olabilir,” dedi. “Ama emin değilim.”

Selçuk hiçbirini düzeltmedi. Notuna üç ayrı tarif yazdı ve yanlarına “parazit içinden algı” diye ekledi. Böylece birinin duyduğu kelime ötekinin belleğine yerleşmeyecekti. Telsizden gelen parçalar emir sayılmazdı. Kod yoktu, istasyon yoktu, kimlik teyidi yoktu.

Halat bir an gevşedi. Sonra yeniden gerildi.

Herkes aynı anda hareket etmedi. Selçuk avucunu kaldırdı; bu kez sesini bekletmedi. “Dur! Yükü oynatmayın. Gerilim nerede değişti?”

Serdar’ın omuzları öne eğildi. “Bende gevşedi, sonra geri aldı.”

“Ne kadar?”

“Ölçemem. Bir anlık.”

“Aşağıdan mı geldi?”

Serdar, “Bilmiyorum,” dedi. “İp önce boşaldı mı, yoksa ben mi kaydım, emin değilim.”

Selçuk halatın yanına çömeldi. Islak liflerin üstünde yeni bir kopma göremedi; ama karanlıkta her lif seçilmiyordu. Makarayı sabitleyen askere tutuşunu değiştirmemesini söyledi. Kendi eliyle halata yük vermedi; öncelikle kimsenin pozisyonunun bozulmadığından emin oldu. Anlık gevşeme, birinin ipi kestiğini kanıtlamıyordu. Çamurda ayağın kayması, ağırlığın yer değiştirmesi veya görünmeyen yükün hareketi de mümkündü.

“İpte biri var,” dedi askerlerden biri; sesi, korkusunu gizlemeye çalışırken incelmişti.

Selçuk ona baktı. “Neyi gördün?”

“Bir şey görmedim. Gerginliği hissettim.”

“O zaman gördüğünü değil, hissettiğini söyle.”

Asker başını eğdi. Selçuk’un sertliği onu azarlamaktan değil, duyumun hükme dönüşmesini durdurmaktan geliyordu. “Halatta bir değişim hissettim,” diye düzeltti asker.

“Tamam. Bu kadarı.”

Telsiz yeniden cızırdadı. Bu kez ilk hecenin önünde bir nefes, ardından boğuk bir kelime vardı.

“...Serdar’ın emrini bekleme...”

İki asker birbirine baktı. Selçuk bakışlarını hemen yakaladı. Cümle kısmen anlaşılır, kaynağı bütünüyle belirsizdi. Üstelik görev düzeninin tam ortasına dokunuyordu: Serdar’ın komutunu beklememe talimatı veriyordu. Bu, gerçek bir üst komutandan gelse bile kimliği ve bağlamı doğrulanmadan uygulanamazdı. Yağmurun içindeki yabancı bir sesin söylemesi, onu daha da kuşkulu kılıyordu.

Selçuk telsizin mandalına bastı. “Konuşan istasyon, kimliğini bildir. Çağrı işareti ve kod ver. Bu hat üzerinden emir kabul edilmiyor.”

Karşılık yerine uzun bir cızırtı geldi. Ses, sanki kelimeleri arıyor gibi kesilip birleşti. Selçuk o boşluğu bilinçli bir düşünme saymak istemedi. Parazit düşünmezdi; ancak birileri parazitin içinden konuşuyor olabilirdi. Kimin konuştuğunu, nerede olduğunu, ne istediğini bilmiyordu.

Yanındaki telsizci ikinci cihazı açıp aynı kanalı dinlemeyi önerdi. Selçuk, onu kısa süreliğine yedek alıcıya yönlendirdi; fakat kimse ana halat görevini bırakmadı. İkinci cihazda da aynı anda aynı sesin duyulması, bir parazit kaynağını veya aktarımı kesinleştirmeye yetmeyecekti, ama alıcıya özgü bir arızayı ayırt etmeye yarayabilirdi. Telsizci birkaç saniye dinledi ve başını salladı. “Benimkinde de hışırtı var. Kelimeler net değil.” İki cihazın aynı şeyi işitmesi, sesin kimliğini yine de doğrulamıyordu.

Selçuk, kaynağı bilinmeyen sesle konuşmayı sürdürmek yerine kendi istasyonlarını sırayla çağırdı. Her ekipten çağrı işaretini, yerini ve görev durumunu aldı. Birkaç cevap hemen geldi; bir tanesi yağmur yüzünden tekrarlatıldı. Hepsi kendi bilinen koduyla döndü. Bu yoklama, nizamiyedeki insanların yerinde ve görev başında olduğunu gösteriyordu. Hiçbir yanıt, yabancı sesin nereden geldiğini söylemiyordu.

“Şu an için duyduğumuz tek şey bir parça,” dedi Selçuk. “Bir emir gibi tamamlamayın. Kimlik yoksa komut yok.”

Sözleri telsize değil, etrafındaki askerlere yönelmişti. Serdar başını çevirmeden “Anlaşıldı” dedi. O da bir süredir parazit seslerini ayıklamaya çalışıyordu; fakat sesler onun görevini devralmıyordu. Halatın başında bekleyen kişi yine kendisiydi.

“Bütün personel, mevcut görev yerini korusun,” dedi Selçuk. “Yalnızca burada yüz yüze teyit edilen komut geçerli. Halat bırakılmayacak. Tekrar ediyorum: halat bırakılmayacak.”

Yağmur altında teyit

Yağmur altında teyit

Bu yeni bir harekât planı değildi. Selçuk, zaten yürürlükte olan düzeni açıkça yinelemişti. Herkesin aynı cümleyi duyduğundan emin olmak için sağ hattın teyidini aldı. Kod doğru geldi. Makaradaki asker “Anlaşıldı” dedi. Serdar’dan da başıyla cevap aldı.

Selçuk’un kulağında bir önceki heceler dönüyordu: isim, komutan, ip, aşağı. Şimdi de “emrini bekleme” ifadesi vardı. Kelimeler anlamlı bir cümleye benzemeye başladıkça, insan onları birinin niyetiymiş gibi okumaya yatkınlaşırdı. Oysa aralarda ne söylendiğini bilmiyorlardı. Sesin önceki konuşmaları dinleyip dinlemediğini de bilmiyorlardı. Belki isim başka bir kanaldan sızmıştı. Belki birisi bilerek taklit ediyordu. Belki cihazın arızası, rastgele parçaları insan sözüne benzetiyordu.

Selçuk, emri tekrar ederken sesini yükseltmişti. Şimdi bunu fark edip tonunu düşürdü. Panik, emirden önce yayılırsa askerler yalnızca kelimeleri değil, komutanın nefesini de taklit ederdi. Yüzlerde aynı soruyu görüyordu: Ya sesin söyledikleri bir uyarıysa? Ya gerçekten biri aşağıda tehlikedeyse? Bu soruları susturamazdı. Yapabileceği, tehlikeyi teyit etmek için kendi düzenlerini kullanmaktı. Halatın başında kimseyi yalnız bırakmayacak, yükü bir anda değiştirmeyecek ve ışığı başka yöne çevirmeden önce görev devrini sağlayacaktı.

Sağ hattaki asker, “İsterseniz aşağıya bir kişi daha indirelim,” dedi.

“Hayır,” dedi Selçuk. “Bu ses yüzünden plana yeni hareket eklemiyoruz. Önce hat ve ekip güvenliğini koruyacağız.”

“Ama aşağıdaki biri—”

“Aşağıda biri olduğunu bilmiyoruz.” Selçuk bunu öfkeyle değil, kısa ve kesin bir tonda söyledi. “Bunu öğrenmek için ayrıca karar veririz. Şu an kimseyi karanlığa indirmeyeceğiz.”

Serdar, halatın üstünden, “Ben yerimdeyim,” dedi. Sözün içinde meydan okuma yoktu. Selçuk onun bu noktada kendini kanıtlamaya çalışmadığını umdu; ama bunu bilemezdi. “Yerinde kal,” dedi. “Bunu sana güvenmediğim için değil, ekibin düzenini bozmayalım diye söylüyorum.”

Serdar kısaca, “Anlaşıldı,” diye cevap verdi. Açıklamayı kabul edip etmediği yüzünden anlaşılmıyordu. Selçuk, bu anda onun duygusunu çözmeye değil, görevi açık tutmaya odaklandı.

Serdar başını çevirdi. “Beni mi söylediler?” diye sordu.

Selçuk, “Bir isim duydum. Sana ait olduğunu doğrulayamam,” dedi.

“Emrimi bekleme dediler.”

“Öyle bir parça duydum. Ama emir değildi.”

Serdar’ın elleri halatın üstünde sıkılaştı. Selçuk, genç adamın sesin içine kendi korkusunu yerleştirdiğini sezdi; yine de onun ne hissettiğini kesinleştiremezdi. “Benden bir şey istemiyor,” dedi Serdar. “İpi aşağı çekmemi mi istiyor?”

“Kim olduğunu bilmiyoruz,” dedi Selçuk. “Senden ne istendiğini de bilmiyoruz. Görmediğin şeyi emir sayma.”

Serdar çukura baktı. Yağmur kaşlarından akıyordu. Bir cevap bekleyen yüzü yoktu orada; yalnızca ışığın erişemediği siyah bir derinlik vardı. Selçuk onun elini halattan çekmeyeceğini anlayınca yanından ayrılmadı. Serdar’ın kararını elinden almak değil, ona başka bir sesin komut vermesine izin vermemekti amacı.

“Aşağıda biri var mı?” diye sordu Serdar.

Selçuk telsizi kısa süreliğine indirdi. “Bunu bilmiyoruz.”

“İp başka türlü çekiliyor.”

“Bunu da biliyoruz diyemem. Gerginlik değişti; nedeni belli değil.”

Sözler soğuk gelebilirdi, ama Selçuk’un daha iyisini uydurması mümkün değildi. Serdar başını çevirmeden “Anlaşıldı,” dedi. Halatı tutuşu aynı kaldı.

Telsiz bir kez daha ses verdi. Kelimelerin başı ve sonu yırtılmıştı. “...bırak...” hecesi seçilir gibi oldu. Ardından “...aşağı...” ya da ona benzeyen bir ses duyuldu. Bu kez sağ hattaki asker, “Bırak dedi,” diye atıldı.

“Sen tam olarak ne duydun?” diye sordu Selçuk.

Asker duraksadı. “Bırak gibi. Öncesini bilmiyorum.”

“O hâlde sadece ‘bırak’ gibi bir hece. Kimlik yok, bağlam yok, emir yok.”

Bir başka asker, “Ya gerçekten bir uyarıysa?” dedi.

Selçuk cevap vermeden önce halata ve askerin ellerine baktı. Onların da uyarı ihtimalini düşündüğünü biliyordu. Bir ses, yanlış olsa bile tehlikeye işaret edebilirdi. Fakat bu durumda doğru tepki, ipin başını boşaltmak değil, mevcut konumları koruyup gözlemi artırmaktı. Emir zinciri, körü körüne itaat etmek için değil, belirsizlik anında ortak hareketi sürdürmek için vardı.

“Gerçek bir tehlike varsa, onu gözümüzle ve kendi hattımızla teyit ederiz,” dedi. “Şimdilik tutuşu koruyun. Kimse yükü tek başına değiştirmesin.”

O an halat yeniden gerildi. Bu kez değişim daha yumuşaktı; belki aşağıdaki ağırlığın hareketiydi, belki takımın birlikte nefes alıp vermesi, belki de bir askerin ayağını yeniden yerleştirmesi. Serdar gerilimi fark edip kolunu sabitledi. Makarayı tutan asker de pozisyonunu düzeltti. Kimse ipi bırakmadı.

Projektörlerden biri rüzgârla titredi. Işık bir an çukurun kıyısındaki ıslak taşlardan kayıp, sağdaki karanlık şeride vurdu. Selçuk, görüş alanının sınırında dik bir şekil seçtiğini sandı. Gölge, insan boyunda olabilir; bir tel direği, taş çıkıntısı veya yağmurun bozduğu ışık da olabilirdi. Bir an göz kırptı. Şekil kayboldu.

Işığın bittiği yerde

Işığın bittiği yerde

“Sağda bir şey gördüm,” dedi.

“Nerede?” diye sordu Serdar.

Selçuk, eliyle yönü gösterdi ama yerini kesin tarif edemedi. “Projektörün ışığının koptuğu çizgide. Bir gölge gibi.”

“İnsan mıydı?”

“Bilmiyorum.”

Sağ hat askeri ışığı o yöne çevirmek istedi. Selçuk, doğrudan halatı bırakmamasını ve önce yanındaki askere konumunu devretmesini söyledi. İki kişi aynı anda yerinden ayrılırsa halat ekibinin dengesi bozulabilirdi. Asker görevini devretti; sonra projektör koluna uzanıp ışığı yavaşça çevirdi.

Işık yağmur perdesini yararak taşlara ve çamura yayıldı. Gölgenin görüldüğü yerde yalnızca ıslak zemin, alçak otlar ve bir taş çıkıntısı vardı. Belki gölge gerçekten oradaydı ve çekilmişti. Belki de Selçuk’un gözü, titreyen ışığın sınırında bir şekil tamamlamıştı. Kimse yeni bir iz bulmadı. Kimse o noktada birinin bulunduğunu söyleyemedi.

Projektörü tutan asker, “Bir hareket görmedim,” diye bildirdi. Selçuk, “Gölge yoktu” diye düzeltmedi. Askerin gördüğü kendi görüş alanıydı; Selçuk’un gördüğü de kendi algısı. İkisi aynı yere bakmış, aynı şeyi görmemiş olabilirdi. Göz, karanlıkta eksik çizgileri tamamlar; yağmur da hareket eden her şeyi bir anlığına canlı gösterebilirdi. Selçuk’un bunu düşünmesi, gördüğünü inkâr etmesini gerektirmiyordu. Yalnızca, görmüş olabileceği şekli kesin bir kişiye çevirmemesi gerekiyordu.

“Orada kim var?” diye seslenmek istedi, fakat hemen yapmadı. Önce sağ hatta yeni bir kişi görevlendirildi; projektörün çevrildiği sırada açık kalan bölge kontrol edildi. Sonra Selçuk, kendi konumundan sesini yükseltti. Karşılık gelmedi. Sessizlik, birinin saklandığını ispatlamadı. Birinin hiç orada olmadığını da ispatlamadı.

Halatın ekibi titremeye başlamıştı. Islak giysiler soğuğu içeri almış, parmaklar uyuşmuştu. Selçuk, uzun süre aynı tutuşta kalmanın da tehlike yaratacağını biliyordu. İki askeri sırayla değiştirmek gerekiyordu; ancak değişiklik yükü bir anda boşaltmamalıydı. Her hareket sözlü teyitle yapılacaktı: önce yedek el temas kuracak, sonra asıl tutan kişi ağırlığını aktaracak, en son yeni asker görev aldığını bildirecekti. Böylece kimse ani gevşemeyi parazitin emriyle karıştırmayacaktı.

İlk değişim tamamlandığında ipte kısa bir titreşim oldu. Selçuk, “Dur,” dedi. Herkes dondu. Birkaç saniye beklediler. Titreşim yinelenmedi. Yeni asker, halatın yerinde olduğunu bildirdi; Serdar da kendi ellerini yeniden sabitledi. Bu olaydan bir kesinti ya da dış müdahale sonucu çıkarmadılar. Yağmurun, yükün ve insan hareketinin birbirine karıştığı bir ortamda tek bir titreşim tek başına bir şey söylemiyordu.

Selçuk telsizi yeniden kulağına götürdü. “Bilinmeyen istasyon, kimlik ver. Bu hatta yetkisiz komut gönderme.”

Parazitin içinden tek bir hece çıktı, ardından ağır bir nefes gibi duran boğuk ses. Selçuk bunun gerçek bir nefes olduğuna emin olamadı; alıcının cızırtısı da aynı etkiyi yapabilirdi. Sonra “rol...” gibi duyulan bir parça belirdi. Onu takip eden sesler ayrışmadı. Selçuk zihninde bir kelime tamamlamadı. “Rolpa” ya da başka bir ad olduğunu söyleyemezdi; yalnızca birkaç hece duymuştu.

Genç bir asker, “Bir kod adı mıydı?” diye sordu.

“Kod olmadığını biliyoruz,” dedi Selçuk. “Ne olduğunu bilmiyoruz.”

Bu cevap tatmin edici değildi. Bir olayın ortasında insanlar anlam arardı; ad koymak, karanlıkta bir tutamak gibi görünürdü. Ama yanlış bir ad, yanlış bir emir kadar tehlikeli olabilirdi. Selçuk saha defterine heceyi soru işaretiyle yazdı. Yanına “kaynak belirsiz; tekrar edilebilir değil” notunu ekledi. Bu kelimeyi kime ait olursa olsun bir isim diye kaydetmedi.

Telsizden gelen parça kesildi. Yağmur yeniden duyulur oldu. Nizamiyede kimse hareket etmedi; önce Selçuk sağ hattı yokladı, ardından her askerin yerini kontrol etti. Halatın yükü aynı görünüyordu. Serdar’ın parmakları soğuktan uyuşmuştu, fakat tutuşu bozulmamıştı. Bir asker ellerini değiştirirken, diğerinin desteği altında yaptı. Bu küçük hareket bile önceden haber verilerek ve teyitle gerçekleşti.

“Bir an için bırakmamız gerektiğini düşündüm,” dedi sağ hattaki asker.

Selçuk ona döndü. “Neden?”

“Ses öyle dedi. Tam olarak ne dediğini bilmiyorum ama...”

“Düşünmen suç değil. Uygulamadan önce kimlik ve teyit araman gerekiyor.”

Asker başını salladı. Selçuk onu utandırmadı. Korku, bir emir değildi; yalnızca bedene gelen bir uyarıydı. Birliğin yapması gereken, o uyarıyı birbirinden saklamak değil, ortak kararın içine doğru biçimde yerleştirmekti.

“Herkes duyduğunu ayrı ayrı yazsın,” dedi Selçuk. “Şimdi, birbirinizle konuşmadan. Kimin neyi seçtiğini sonradan karşılaştıracağız. Duyamadığınız yerleri boş bırakın.”

Kâğıtlar yağmurdan korunsun diye kulübenin saçak altına alındı. Selçuk, kendi notuna duyduğu parçaları sırayla değil, yaklaşık zamanlarıyla yazdı: önce isim benzeri hece; sonra “komutan”, “ip”, “aşağı” olabilir; daha sonra “Serdar’ın emrini bekleme” gibi bir cümle; ardından “bırak” benzeri tek hece; son olarak tanımsız ses. Her satırın yanına “emin değil” işareti koydu. Sesin söylediğini düşündüğü şeyi, kendi duyduğu kesin bir komuta çevirmedi.

Notun üstüne yer, vardiya ve cihaz bilgisi ekledi. Frekansı, telsizin hangi konumda tutulduğunu ve yedek alıcının aynı zaman aralığında ne duyduğunu yazdı. Kesin saat konusunda emin olmadığı için iki dakikalık bir aralık belirtti. Bu tür ayrıntılar, daha sonra biri raporu okuduğunda olayın şartlarını yeniden kurmasına yardım edebilirdi. Fakat bunlar da sesin kimliğini çözmeyecek, yalnızca duyumun nasıl oluştuğunu tarif edecekti.

Sağ hat askerinin kâğıdında “Serdar” adı hiç yoktu. O, “komutan” kelimesini seçmişti; fakat bunun bir hitap mı yoksa parazitteki rastgele bir hece mi olduğundan emin değildi. Makaradaki asker “aşağı” duyduğunu yazmış, “bırak” kelimesini boş bırakmıştı. Selçuk, kendi notunu onların kâğıtlarına bakmadan önce tamamladığından emin değildi; bu nedenle onunki de bağımsız teyit sayılamazdı. Kâğıtlar, üçünün aynı sesi aynı biçimde duyduğunu değil, belirsiz bir sesin farklı kişilerde farklı iz bıraktığını gösteriyordu.

Askerlerin notları birbirini tutmadı. Biri “aşağı”yı hiç duymamıştı. Biri “bırak” hecesini ilk parçada duyduğunu yazdı. Diğeri Serdar’ın adını seçememiş, yalnızca “komutan” kelimesini hatırlamıştı. Bu farklar, birinin yalan söylediğini göstermiyordu. Aynı bozuk sinyal, farklı kulaklarda farklı parçalara dönüşmüştü. Selçuk bu kâğıtları tek bir cümle hâline getirmedi.

Telsiz son kez cızırdadı. Bu defa kelimeler ayırt edilemedi. Yağmur sesi bastırdı, alıcı kısa süreliğine sustu. Selçuk, hatta tekrar tekrar cevap istemedi. Bilinmeyen istasyona yanıt vermek, karşı tarafın gerçekten bir istasyon olduğunu kabul etmek olurdu. Kanalı kayda aldı, fakat ekibi mevcut yerlerinde tuttu.

Serdar gözlerini çukurdan ayırıp Selçuk’a baktı. Bir soru sormadı. Selçuk, “Buradayım,” dedi. Bu bir emir değildi; Serdar’ın duyduğu yabancı sese karşı konmuş başka bir ses de değildi. Yalnızca yanındaki kişinin yerini bildiren kısa bir cümleydi.

Serdar başıyla karşılık verdi ve halatı bırakmadı.

Selçuk karanlığa bir daha baktı. Gölgeyi gördüğünü düşünüyordu, ama gördüğü şeyin insan olduğuna dair kanıtı yoktu. Telsizden bir komut parçası duyduğunu düşünüyordu, ama kaynağını ve bütününü bilmiyordu. Halatta kısa bir değişim hissetmişlerdi, fakat sebebini bulamamışlardı. Bu üç ayrı bilinmezlik, tek bir hainin yüzü değildi.

“Orada kim var?” diye seslendi.

Yağmur ve çukurun derin uğultusu dışında cevap gelmedi.

Selçuk, saha defterine saati yazdı; yanına kesin dakikayı değil, “yaklaşık” ibaresini koydu. Sonra telsiz olay kaydında şu ifadeyi kullandı: “Kimliği belirlenemeyen, parazit içinden algılanan parçalı ses; doğrulanmamış komut benzeri heceler. Personel teyitsiz talimata uymadı. Halat hattındaki kısa gerilim değişiminin nedeni belirlenemedi. Sağ görüş alanında kısa süreli gölge algısı; insan olduğu doğrulanmadı.”

Rapor bu cümlelerle yağmuru ya da korkuyu anlatmıyordu. Yine de gördüklerini olduğundan kesin göstermiyordu. Selçuk, geriye kalan boşlukları bir hikâyeyle tamamlamadı. Sonra halat ekibine sırayla kısa dinlenme ve el kontrolü yaptırdı; pozisyon değişiklikleri birbirine haber verilerek yürütüldü. İp, bir kişinin gücüne bırakılmadı.

Gece ilerlerken ses tekrar etmedi. Nizamiyede yeni bir emir duyulmadı; kimse halatı çözmedi ya da çukuru terk etmedi. Bu, tehlikenin bittiğini kanıtlamıyordu. Sadece o an için yeni bir hareket olmadığını gösteriyordu. Selçuk nöbet çizelgesine devam etti ve telsiz kaydını ayrı tuttu.

Serdar yeniden aşağı baktığında çukurun içi hâlâ karanlıktı. “Orada biri var mı?” diye sormadı. Selçuk da cevap vermedi. Birinin bulunabileceği ihtimaliyle, gerçekten orada birini görmek arasındaki mesafeyi ikisi de biliyordu.

Selçuk, genç askerin adını rapora yazarken bir an durdu. Serdar’ın adının yabancı sinyalde duyulması, onu olayın nedeni veya hedefi yapmıyordu. Bir ismin parazitte geçmesi, o kişinin konuştuğunu, cevap verdiğini ya da emri uyguladığını göstermiyordu. Serdar’ın görevi halatı tutmaktı ve bunu yapıyordu. Selçuk, raporun hiçbir yerinde “Serdar’a yönelik mesaj” ifadesini kullanmadı. Bunun yerine “Serdar adı gibi algılanan hece” diye yazdı.

Gece nöbetinde bir komutanın dili, karanlığı ortadan kaldırmazdı. Ama dilini dikkatli kullanması, karanlığa yeni bir yüz eklemesini önleyebilirdi. Selçuk’un elinde bir emir değil, emir gibi duyulmuş birkaç parçalı ses vardı; bir saldırı değil, hareket ettiği sanılan bir gölge; kesildiği kanıtlanmış bir ip değil, kısa süreli gerilim değişimi. Bunların hepsi önemliydi. Hiçbiri tek başına cevaptı diyemezdi.

Kayıt defterinin son satırına Selçuk şu notu düştü: “Bir ses duyuldu. Bir emir doğrulanmadı. Halat tutuldu.” Üç kısa cümle, geceyi açıklamıyordu. Fakat o geceden emin oldukları şeyleri, emin olmadıkları şeylerden ayırıyordu.

Selçuk karanlıkta bir adam görmemiş olabilirdi. Belki projektörün kırdığı ışık, yağmurun içinden geçip insan biçimini almıştı. Ama telsizdeki belirsiz ses, tam da bir emir gibi anlaşılmaya başladığı anda, herkesi aynı soruyla baş başa bırakmıştı: Kim konuşuyordu ve neden onların sesine benzemeye çalışıyordu? Cevap gelmedi. Sadece yağmur sürdü; halat, çok sayıda elin arasında gergin kaldı.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.