Penceredeki Zeytin Dalı
Gece, Tralleis’in üzerine bir kez daha inerken, ana kapının üstündeki yeni işaret karanlıkta ilk defa gerçek yüzünü göstermeye başladı.
Gündüz güneşi altında sert, yabancı ve soğuk duran harfler; gece çöktükçe daha derine inmiş gibi görünüyordu. Kapıdan geçen son kervan işarete bakmadan geçememişti. Muhafızlar, insanların başını ne kadar kaldırdığını saymış, kayıtçılar kimlerin duraksadığını not etmiş, Rasimon gölgelerin içinden gözlerin ne kadar süre yukarıda kaldığını ölçmüştü. Morkos, bütün gün boyunca kapının çevresinde dönen o sessiz ürpertiyi izlemişti.
ROLPA.
Kelime artık yalnız onun mühür odasında sakladığı bir sır değildi.
Taşa kazınmıştı.
Şehrin ağzına yerleşmişti.
Anlamını kimse bilmiyordu.
Ve Morkos tam da bundan memnundu.
Çünkü anlamı olmayan bir işaret, doğru ellerde en verimli korkuydu. İnsanlar bilmedikleri şeyi önce kendi içlerinde büyütür, sonra büyüttükleri şeye boyun eğmenin yolunu arardı. Bir tanrı mıydı? Yeni bir vergi mi? Eski bir soyun mührü mü? Uzak bir krallığın adı mı? Morkos’un kapıya astığı şey, bunlardan hiçbiri değildi henüz. Ama hepsi olabilecek kadar boştu. Bu boşluğun sahibi olmak, bazen dolu bir hazineye sahip olmaktan daha değerliydi.
Morkos, gün boyunca bunu düşündü.
Serdar ona bir kelime bırakmıştı.
Morkos o kelimeye taş vermişti.
Serdar fısıldamıştı.
Morkos kazıtmıştı.
Serdar karanlıkta bir zehir bırakmıştı.
Morkos o zehri halkın gözü önünde mühürlü bir şişeye koyduğunu sanıyordu.
Bu düşünce ona sahte ama gerekli bir huzur verdi.
Sahte olduğunu bilmiyordu belki.
Ya da biliyor, ama gücün çoğu zaman sahte huzurlardan örüldüğünü kabul ediyordu. Bir yönetici her şeyi gerçekten kontrol edemezdi. Önemli olan, kontrol ediyormuş gibi görünmekti. Görüntü yeterince uzun sürerse, insanlar onu gerçek sanardı. İnsanlar gerçek sanarsa, gerçek de çoğu zaman kendini o görüntüye uydururdu.
Morkos’un bütün düzeni böyle çalışıyordu.
Ama o gün, düzenin yüzeyinde ince çatlaklar vardı.
Zeytinliklerden gelen haber hâlâ canını yakıyordu.
Aris’in köyündeki zeytin dalı hâlâ toprağa saplıydı. Morkos onu kırdırmamıştı; çünkü kırılırsa büyüyeceğini biliyordu. Ama kırılmayan şeyin izlenmesi de başka bir sabır isterdi. Kayıtçılar kimin o dala baktığını, kimin önünden geçerken başını eğdiğini, kimin çocuğuna gösterdiğini yazıyordu. Şifa evinden çıkan keseler artık daha dikkatli denetlenecekti. Sahte ateş kesesi hamlesi ilk dalgada yakalanmıştı ama bu da beklenebilirdi. İlk zehir her zaman öldürmek için değil, savunmanın şeklini görmek için verilirdi.
Morkos savunmanın şeklini görmeye başlamıştı.
Leya ölçüyle karşılık veriyordu.
Tarhun alanla.
Aris kökle.
Serdar ise kelimeyle, boşlukla, iz taşımayla.
Bu dört ayrı hattın aynı gövdeye bağlanması, Morkos’u rahatsız ediyordu. Fakat o rahatsızlığı kendi içinde tek bir hedefe çevirmişti: Serdar.
Yabancı canlı ele geçirilecekti.
Kuşağındaki metal alınacaktı.
Rolpa’nın kaynağı öğrenilecekti.
Ve halk, kendi ağının aslında ne kadar kırılgan olduğunu görecekti.
Bu kararla akşamı karşıladı Morkos.
Köşküne dönüşü sessiz oldu. Gün boyu ana kapıda, liman yolunda ve kayıt odalarında görünen adam, gece kendi evinin taş merdivenlerini çıkarken artık halka göstereceği yüzü taşımıyordu. Pelerini omuzlarından biraz daha ağır sarkıyor, yüzündeki çizgiler meşale ışığında daha derin görünüyordu. Ama bu yorgunluk değildi yalnız. Hırsın da kendine özgü bir ağırlığı vardı. İnsan bütün gün bir kelimeyi taşın üstünde büyütürse, gece o kelimeyi omuzlarında taşımaya devam ederdi.
Avluya girdiğinde muhafızlar her zamanki gibi dizildi.
Kapıda iki adam.
İç avluda dört.
Merdiven başında iki.
Özel kanada giden koridorda bir çift daha.
Rasimon o sırada görünmüyordu. Bu yokluk tesadüf değildi. Morkos ona ana kapıdaki tepkileri izlemeyi sürdürmesini, gece yarısına kadar şehirdeki fısıltıları toplamasını emretmişti. Hangi evde Rolpa kelimesi tekrar edilmişti? Hangi kahvede susulmuştu? Hangi fırın kuyruğunda gülünmüştü? Hangi çocuk harfleri toprağa çizmişti? Morkos bunların hepsini bilmek istiyordu.
Bir kelimeyi yönetmek için önce onun nerede çoğaldığını bilmek gerekirdi.
Köşkün içi sakindi.
Fazla sakin.
Balmumu kokusu, temiz keten ve mermerin gece serinliği koridorları doldurmuştu. Hizmetkârlar ayak seslerini yutmayı öğrenmişti. Birisi uzakta kandil yağı yeniliyor, başka biri perde çekiyor, bir diğeri geniş salonun yer taşlarını siliyordu. Her şey yerindeydi. Morkos bunu severdi. Yerinde duran şeyler, insanın kendi gücüne inanmasını kolaylaştırırdı.
Fakat o gece köşkün düzeni ona tam yetmedi.
Ana kapıya kazınan Rolpa işaretinin görüntüsü hâlâ zihnindeydi. İnsanların yukarı bakarken yüzlerinde beliren o karışık korku ve merak, ona gün içinde küçük bir sarhoşluk vermişti. Şimdi ise o sarhoşluk çekiliyor, yerini daha aç bir isteğe bırakıyordu.
İlk işaret kazınmıştı.
Ama ilk işaret yeterli değildi.
Bir işaret yalnız taşta kalırsa donardı.
Onun dolaşması gerekiyordu.
Morkos, özel çalışma odasına geçmeden önce mühür odasına uğramayı düşündü. Boş mühür taşını yeniden eline almak, Rolpa taslağını tekrar görmek, köşeli halkayı biraz daha inceltmek istedi. Sonra vazgeçti. Gece çok ilerlemişti. Zihnin fazla açık olduğu saatlerde bazı çizgiler yanlış atılırdı. Mühür taşı sabrı severdi. Oysa Morkos’un içinde sabır değil, hareket vardı.
Özel odasına çekilmeye karar verdi.
Orası köşkün en korunaklı bölümüydü.
Dışarıdan bakıldığında, üst katta denize ve limana değil, daha çok iç yamaca bakan küçük bir kanat gibi görünürdü. Burası bilinçli seçilmişti. Morkos halka, tüccarlara ve misafirlerine limana bakan büyük balkonları gösterirdi; ama uyuduğu, düşündüğü ve bazen yazmadığı kararları aldığı oda başka yöne bakardı. Çünkü gerçekten sahip olunan şey, herkesin gördüğü manzara değil, kimsenin bilmediği kaçış hattıydı.
Özel odanın önünde iki muhafız vardı.
İkisi de Morkos’u görünce doğruldu.
“Kim girdi?” diye sordu Morkos.
Muhafızlardan yaşlı olanı hemen cevap verdi:
“Kimse, efendim.”
“Kim geçti?”
“İç hizmetkâr Marna, akşam kandilini değiştirdi. Ondan sonra kimse.”
“Marna çıktı mı?”
“Evet, efendim. Kontrol edildi.”
Morkos’un bakışı ikinci muhafıza kaydı.
“Sen?”
“Koridor boştu, efendim. Merdivenden kimse çıkmadı.”
“Pencere hattı?”
“Dışarıdan erişilmez.”
Bu cevap fazla hızlıydı.
Morkos bunu sevmedi.
“Erişilmez diye bir şey yoktur,” dedi.
Muhafızın yüzü soldu.
“Kontrol edildi, efendim.”
Morkos bir süre ona baktı.
Sonra kapıya döndü.
Sürgü dışarıdan değil, içeriden kilitlenen bir düzeneğe sahipti; ama Morkos odadan çıktığında özel bir bronz kanca kapının dış yuvasına oturtulur, yalnız onun taşıdığı ince anahtarla açılırdı. Anahtarı kuşağından çıkardı. Kilit, tanıdık bir sesle döndü. Kapı ağır ağır açıldı.
İçeriden loş bir serinlik geldi.
Morkos içeri girdi.
Kapıyı arkasından kapattı.
İlk anda hiçbir şey fark etmedi.
Oda her zamanki gibiydi.
Alçak bir yatak.
Duvara yakın küçük yazı masası.
Raflarda mühür kutuları değil, kişisel tabletler.
Bir köşede su kabı.
İki kandil.
Pencerede kalın keten perde.
Taş zeminde ince Anadolu kilimi.
Yatağın yanında gümüş saplı asa.
Her şey yerindeydi.
Morkos bunu ilk bakışta doğruladı. Sonra ikinci bakışı yaptı.
Asıl bakış her zaman ikincisiydi.
Birinci bakış, insanın görmek istediğini görürdü.
İkinci bakış, yerinden oynayan sessizliği yakalardı.
Kandil ışığı normalden biraz farklı düşüyordu.
Perdenin alt çizgisi yerinde değildi.
Çok az.
Bir parmak kadar.
Morkos’un bedeni hemen durdu.
Sol eli asaya gitmedi. Çünkü asa yatağın yanındaydı. Sağ eli kuşağındaki küçük bıçağa da gitmedi. Önce dinledi.
Odanın içinde nefes yoktu.
Kilitli dolaptan ses gelmiyordu.
Perde arkasında insan ağırlığı yoktu.
Taş zemin, yakın zamanda yürünmüş gibi soğukluğu bozmamıştı. Ama pencere tarafından hafif bir koku geliyordu.
Zeytin yaprağı.
Taze.
Kırılmış değil, kesilmiş değil; daldan yeni alınmış gibi diri.
Morkos’un yüzü yavaşça sertleşti.
Perdeye doğru ilerledi.
Her adımını ölçtü.
Pencereye üç adım kala durdu.
Elini uzatmadı.
Önce perde altındaki gölgeye baktı. Taş zemine. Pencere eşiğinin dibine. Dışarıdan içeri uzanabilecek bir ip, bir kanca, bir merdiven izi var mı? Yoktu. Perdenin altına bir parça taş tozu düşmüş mü? Hayır. Kilimde ayak izi var mı? Belki. Ama kilim ağır dokuluydu, iz tutmazdı. Hava çok hafif esiyordu. Demek pencere tam kapalı değildi.
Bu imkânsızdı.
Morkos pencereleri kendi kapıları gibi severdi: dışarıyı gösterecek ama içeri yol vermeyecek. Bu pencerenin dışı dar bir taş çıkıntıya bakardı. Çıkıntının altında dik duvar ve boşluk vardı. Bir insanın oradan gelmesi kolay değildi. Hele köşkün iç avlusu, muhafız hatları ve duvar nöbetçileri varken.
Ama erişilmez diye bir şey yoktur.
Az önce kendi söylediği cümle, şimdi kendi odasında ona geri döndü.
Morkos perdeyi yavaşça çekti.
Pencere eşiğinde iki şey duruyordu.
Bir taze zeytin dalı.
Ve yanında, küçük bir çizgi hâlinde bırakılmış siyah barut tozu.

Başka hiçbir şey yoktu.
Ne not.
Ne çizilmiş ip işareti.
Ne tehdit cümlesi.
Ne kan.
Ne kırılmış kilit.
Ne parçalanmış mühür.
Yalnız bir dal.
Ve bir tutam karanlık toz.
Morkos’un ilk hissettiği şey öfke olmadı.
Soğuk oldu.
Sanki pencere açılmamış, odanın içine gece değil, çok ince bir bıçak girmişti. Nefesini bir an durdurdu. Gözleri önce dala gitti. Zeytin dalı küçük değildi; ama büyük de sayılmazdı. Üzerinde altı, belki yedi sağlam yaprak vardı. Sapının kesildiği yer hâlâ nemliydi. Dal kurutulmamış, saklanmamış, özenle yerleştirilmişti. Bir mezar dalı gibi değil. Bir meydan okuma gibi de değil.
Daha çok bir hatırlatma gibi.
Zeytin.
Toprak.
Aris’in köyü.
Kanlı yapraklar.
Köke gömülen yemin.
Halkın sadakati.
Morkos’un satın alamadığı şey.
Sonra bakışı barut tozuna kaydı.
Toz azdı.
Çok az.
Bir kapı uçurmaya yetmezdi.
Bir fitil doldurmazdı.
Bir muhafızı korkutmak için bile fazla küçüktü.
Ama onu pencere eşiğinde, zeytin dalının yanında görmek; kuzey deposundaki boş çömleklerden, fitil kokusundan ve Serdar’ın mesajından daha rahatsız ediciydi.
Çünkü bu kez barut bir depo sahnesinde değildi.
Morkos’un odasındaydı.
Uyuduğu yerde.
Rüya gördüğü yerde.
İnsan bazen kapısını korur, ama rüyasını korumayı unuturdu.
Morkos bunu ilk kez o anda anladı.
Serdar kapıya saldırmamıştı.
Mühür kırmamıştı.
Muhafız öldürmemişti.
Taşa yazı kazımamıştı.
Köşkün duvarına tehdit bırakmamıştı.
Daha kötüsünü yapmıştı.
Morkos’un en korunaklı alanına, hiçbir gürültü çıkarmadan, anlamını inkâr edemeyeceği iki nesne koymuştu.
Zeytin ve barut.
Halkın kökü ve yabancının bilgisi.
Toprağın sabrı ve patlamanın ihtimali.
Şifa yağının kaynağı ve yıkımın kara tozu.
İkisi yan yana duruyordu.
Ve ikisinin arasında hiçbir yazı yoktu.
Yazı olmaması, mesajı daha güçlü yapıyordu.
Çünkü Morkos’un zihni boşluğu doldurmak zorunda kalıyordu.
Bunu o iyi bilirdi.
Boşluk onun silahıydı.
Şimdi silah kendisine dönmüştü.
Morkos elini dala uzatacak gibi oldu.
Durdu.
Sonra barut tozuna baktı.
Parmaklarını yaklaştırmadı.
Barutun bu kadar az miktarı patlamazdı. Bunu biliyordu. En azından öyle sanıyordu. Ama Serdar’ın bilgisi bu çağın bilgisi değildi. Kuzey deposundaki koku, boş çömlekler, fitil düzeni, ana kapıdaki kelime, şifa ağındaki karşı hamle… Serdar’ın hangi küçük şeyin neyi tetikleyebileceğini bildiğinden emin olamıyordu.
Bu yüzden Morkos baruta dokunmadı.
İşte yenilgi tam oradaydı.
Bir tutam toz, Tralleis’in en güçlü tüccarının parmağını durdurmuştu.
Morkos bunu fark ettiğinde öfke gecikmeli olarak geldi.
Yüzü karardı.
Ama bağırmadı.
Bağırırsa kapıdaki muhafızlar içeri girecek, oda görülecek, pencere eşiğindeki dal ve toz tanık kazanacaktı. Bu nesnelerin gücü sessizlikteydi. Onları başkalarına göstermek, Serdar’ın mesajını çoğaltmak olurdu.
Morkos ilk kez kendi odasında sessiz kalmak zorunda kaldı.
Bu zorunluluk onu daha çok öfkelendirdi.
Kapıya bakmadı.
Pencereye baktı.
Dışarıda gece vardı.
Zeytinliklerin karanlığı bu açıdan görünmüyordu ama varlığı hissediliyordu. Uzakta, şehrin alt sokaklarında birkaç kandil parlıyordu. Ana kapı bu odadan görünmezdi. Rolpa işareti görünmezdi. Morkos’un gündüz taşa kazıttığı kelime, bu odadan hiçbir şey söyleyemiyordu.
Ama pencere eşiğindeki zeytin dalı ve barut, tek kelime etmeden konuşuyordu.
Morkos’un kendi işareti kamusal taşta duruyordu.
Serdar’ın cevabı özel eşiğe bırakılmıştı.
Bu karşılık keskin ve aşağılayıcıydı.
Sen şehrin kapısına kelime kazırsın.
Ben senin uykunun eşiğine dal bırakırım.
Sen halkın bakışını taşla yönetirsin.
Ben senin parmağını bir tutam tozla durdururum.
Sen anlam boşluğunu kullanırsın.
Ben boşluğu senin odana getiririm.
Morkos’un nefesi ağırlaştı.
Serdar burada mıydı?
Kendi eliyle mi bırakmıştı?
Yoksa Tarhun’un açtığı eski hatlardan biri mi köşkün içine kadar uzanıyordu?
Leya’nın şifa ağı mı, zeytinlik kadınlarının taşımayı bildiği yollar mı, Nikos’un titreyen ipi mi, başka biri mi?
Bir muhafız satın alınmış olabilir miydi?
Marna mı?
Pencere dışından ip mi?
Çatıdan mı?
Alt odadan mı?
Düşünceler çoğaldı.
Morkos çoğalan düşüncelerden nefret ederdi. Çünkü çok seçenek, kontrolün parçalanması demekti. O seçenekleri hemen ayırmaya başladı.
Bir: İçeriden biri yardım etmiş olabilir.
İki: Dışarıdan ulaşılmış olabilir.
Üç: Eski yapı içinde bilinmeyen bir servis hattı vardır.
Dört: Serdar köşkün güvenlik ritmini Rasimon’un bile kaçırdığı şekilde okumuştur.
Beş: Nesneler Morkos içeri girmeden hemen önce bırakılmıştır.
Altı: Nesneler daha önce bırakılmış, ama dikkatle gizlenmiş, pencere perdesinin hareketiyle görünür hâle gelmiştir.
Her ihtimal daha kötüydü.
Çünkü hepsi aynı şeyi söylüyordu:
Köşk kapalı değildi.
Mühür yeterli değildi.
Anahtar yeterli değildi.
Muhafız yeterli değildi.
Morkos’un en mahrem alanı bile tamamen onun değildi.
Bu düşünce, Serdar’ın bütün tehditlerinden daha ağır geldi.
Morkos yavaşça geri çekildi.
Odanın ortasına geldi.
Asasını aldı.
Ama pencereye dönüp vurmadı.
Dalın üstüne basmadı.
Barutu dağıtmadı.
Çünkü dokunmak, bu mesajla fiziksel temas kurmak olurdu.
Temas etmek, onu kabullenmek gibi geliyordu.
Bir süre öylece durdu.
Sonra kapıya yöneldi.
Kapıyı açmadan önce yüzünü düzeltti. Öfkesini değil; yüzünü. Muhafızlar içeride ne olduğunu anlamamalıydı. Korku, üst makamlardan aşağıya sızarsa hızla yayılırdı. Morkos bunu kendi düzeninden bilirdi. Bir evin efendisi sarsıldığında, hizmetkâr önce bakışını kaçırır, sonra fısıldar, sonra haber mutfağa iner, oradan ahıra, oradan sokağa çıkar.
Buna izin veremezdi.
Kapıyı açtı.
İki muhafız hemen doğruldu.
Morkos’un sesi sakin çıktı:
“Rasimon’u çağırın.”
Yaşlı muhafız başını eğdi.
“Emredersiniz.”
“Gürültü yok.”
Muhafızın yüzü gerildi.
“Evet, efendim.”
“Ve kimse bu koridordan geçmeyecek.”
İkinci muhafız hemen kapının önüne biraz daha yerleşti.
Morkos kapıyı kapattı.
Odaya geri döndü.
Şimdi bekleyecekti.
Beklemek, bu kez ona zor geldi.
Çünkü pencere eşiğinde duran şeyler beklemeyi de kirletmişti. İnsan bir tehdit notunu okur, öfkelenir, yırtar. Bir hançer bulur, sahibini arar. Bir ölü kuş görür, uğursuzluk sayar. Ama zeytin dalı ve barut böyle değildi. Bu iki nesne, hiçbir hareket yapmadan onun zihninde hareket ediyordu.
Zeytin dalı ona halkı hatırlatıyordu.
Barut, Serdar’ı.
İkisi yan yana durunca, Morkos’un kurduğu ayrımlar bozuluyordu.
Halk ayrıydı, Serdar ayrı.
Zeytin ayrıydı, savaş ayrı.
Şifa ayrıydı, yıkım ayrı.
Geçmiş ayrıydı, gelecek ayrı.
Ama Serdar bu ayrımları pencere eşiğinde birleştirmişti.
Zeytin ve barut.
Zeytin kanı.
Zeytin şifası.
Zeytin ticareti.
Barut bilgisi.
Barut tehdidi.
Barut ihtimali.
Morkos’un liman düzeni, zeytini ölçebilirdi. Ama barutla yan yana duran zeytin, artık yalnız ölçülecek ürün değildi. Aynı şekilde barut da yalnız patlayıcı toz değildi; halkın köküyle birleştiğinde başka bir şey oluyordu. Düşman artık yalnız Serdar’ın elindeki bilgi değildi. O bilginin, halkın kendi sadakatiyle birleşme ihtimaliydi.
Morkos bu ihtimali sevmedi.
Çünkü bu ihtimal bir ordu değildi.
Daha akışkan bir şeydi.
Ağ.
Rasimon’un sözü zihninde döndü:
Merkez kurmuyor.
Evet.
Serdar merkez kurmuyordu.
Ama eşiğe dal bırakabiliyordu.
Kapıya değil.
Eşiğe.
Bu ayrıntı Morkos’un zihninde büyüdü.
Kapılar onun alanıydı.
Mühürler, kilitler, geçiş izinleri, bekletmeler, açmalar, kapamalar… Morkos kapıyla düşünürdü. Kapıyı kapatır, açar, mühürler, bekletir, borçlandırırdı.
Serdar pencereyi seçmişti.
Kapının kurallarına girmeyen bir geçiş.
Mühürsüz bir bakış.
Uyuyan insanın savunmasız nefesine yakın bir açıklık.
Bu, bilinçliydi.
Morkos bundan emindi.
Bir süre sonra koridorda neredeyse duyulmayacak bir adım belirdi.
Rasimon geldi.
Morkos, kapıyı kendi eliyle açtı. Rasimon içeri girdiğinde önce efendisinin yüzüne baktı. Sonra odaya. Sonra pencereye. Gözleri pencere eşiğindeki iki nesneye ulaştığında yüzünde büyük bir değişiklik olmadı. Ama bakışı sertleşti.
Bu, Rasimon için şaşkınlığın karşılığıydı.
Morkos kapıyı kapattı.
“Kimse bilmeyecek,” dedi.
Rasimon cevap vermeden pencereye yaklaştı.
Ama Morkos onu durdurdu.
“Dokunma.”
Rasimon durdu.
Barut tozuna baktı.
Sonra zeytin dalına.
Sonra pencere çerçevesine.
“Ne zaman fark ettiniz?”
“İçeri girince.”
“Kapı?”
“Sağlam.”
“Muhafızlar?”
“Kimseyi görmemiş.”
“Pencere?”
“Kapalı sanılıyordu.”
Rasimon eğildi. Dokunmadan baktı. Pencere eşiğinin dış kenarında çok ince bir çizik vardı. Taşta yeni açılmıştı ama çok derin değildi. Bir kanca izi olabilir, ama fazla düzgün değildi. Çıkıntının altındaki taşta küçük bir toz birikimi vardı. Daldan düşen yaprak tozu değil. Duvar tozu. Biri dışarıdan mı tırmanmıştı? Belki. Ama bu pencerenin altına ulaşmak için önce dış duvara, sonra çıkıntıya, sonra dar kenara tutunmak gerekirdi. Tehlikeliydi. İmkânsız değil.
Rasimon baruta tekrar baktı.
“Az.”
Morkos’un sesi soğuk çıktı:
“Bunu ben de görüyorum.”
“Patlatmak için değil.”
“Bunu da.”
“Dokunmadınız.”
Morkos’un bakışı ona çakıldı.
Rasimon başını eğmedi.
Sadece cümleyi tamamladı:
“Dokunmamanız doğru. Ne karıştığını bilmiyoruz.”
Bu açıklama Morkos’a küçük bir çıkış verdi.
Baruta korktuğu için değil, akıllı olduğu için dokunmamıştı.
Morkos bu yorumu kabul etti.
Rasimon devam etti:
“Dal taze. Bugün kesilmiş. Belki akşamüstü. Belki daha geç.”
“Zeytinliklerden.”
“Muhtemelen.”
“Muhtemelen deme.”
Rasimon dala biraz daha dikkatle baktı.
“Yamaç ağaçlarından. Şehir içindeki süs ağaçlarından değil. Yaprak rengi daha gümüş. Daldaki toz kırmızımsı. Aris’in köyü tarafındaki toprakla aynı olabilir.”
Morkos’un yüzü karardı.
“Aris.”
“Ya da o hattı bilen biri.”
“Serdar.”
Rasimon hemen onaylamadı.
Bu Morkos’u daha çok kızdırdı.
“Konuş.”
“Mesaj Serdar’ın diliyle kurulmuş. Ama dalı onun getirdiğini bilmiyoruz.”
“Kim?”
“Bu önemli.”
Morkos’un sesi kısıldı.
“Bunu ben de biliyorum.”
Rasimon pencere çevresini yeniden izledi.
“Eğer kendi getirdiyse, köşkün dış hattını beklediğimizden iyi okuyor. Eğer başkasına getirdiyse, ağınızın içine kadar uzanan bir taşıyıcıları var. Eğer içeriden biri yerleştirdiyse, muhafız düzeniniz delindi. Üç ihtimal de kötü.”
Morkos’un yüzü taş gibi oldu.
“Dördüncü?”
Rasimon ona baktı.
“Dördüncü, bunu bizim tam böyle düşünmemizi istiyor olması.”
Oda sessizleşti.
Bu, Serdar’ın tarzıydı.
Nesne bırakmak değil sadece; ihtimal bırakmak. İhtimal, nesneden daha hızlı çoğalırdı. Morkos bir muhafızı mı sorgulayacaktı? Hizmetkârları mı? Pencere hattını mı? Eski duvar planlarını mı? Zeytinlikleri mi? Hepsine aynı anda bakarsa dağılırdı. Bakmazsa açık bırakırdı.
Bir tutam barut, bir dal zeytin, bütün güvenlik düzenini soru hâline getirmişti.
Morkos bunu anladı.
Bu yüzden öfkesini yuttu.
“Ne yapacağız?” diye sormadı.
Morkos böyle soru sormazdı.
Onun yerine konuştu:
“Pencere hattı sessizce incelenecek. Bu iki muhafız yerinde kalacak ama gece sonunda değiştirilecek. Değiştirildiklerini bilmeyecekler.”
Rasimon başını salladı.
“Marna?”
“Sorgulanacak.”
“Gürültüsüz.”
“Evet.”
“Hizmetkârlar arasında haber yayılırsa…”
“Yayılmayacak.”
Rasimon pencere eşiğine baktı.
“Peki bunlar?”
Morkos cevap vermedi.
Dal ve barut hâlâ oradaydı.
Onları yok etmek istiyordu.
Ama hemen yok etmek, panik gibi geliyordu. Saklamak, mesajı kabul etmek gibiydi. Rasimon’a aldırmak, sırrı paylaşmaktı. Kendi eliyle almak, temas etmek demekti. Her seçenek, Serdar’ın bıraktığı boşluğun içinde bir adımdı.
Morkos, karar vermenin bile bir tuzak olduğunu hissetti.
Bu his onu neredeyse çıldırttı.
Sonunda en soğuk olanı seçti.
“Dal ayrı bir kaba alınacak. Barut ayrı. Sen alacaksın.”
Rasimon başını eğdi.
“Dokunmadan.”
“Evet.”
Rasimon pelerininin içinden küçük deri keseler ve ince kemik bir spatula çıkardı. Böyle şeyleri yanında taşıması Morkos’u şaşırtmadı. Rasimon, izlerin dilini her zaman toplamaya hazır gezerdi. Önce zeytin dalını iki küçük kemik çubukla kaldırdı. Dalın taze sapından çok az nem kesenin içine bulaştı. Sonra barut tozunu ayrı bir kaba aldı. Bunu yaparken nefesini bile kontrol etti. Tozun bir kısmını olduğu gibi bıraktı.
Morkos hemen fark etti.
“Hepsini al.”
“Bir kısmı burada kalmalı.”
“Neden?”
“İzi tamamen kaldırırsak, sonraki bakışta hiçbir şey öğrenemeyiz. Burada nasıl durduğunu bilmeliyiz.”
Morkos buna itiraz etmek istedi.
Ama mantıklıydı.
Başını salladı.
Rasimon tozun çok ince bir kısmını pencere eşiğinin en iç çizgisinde bıraktı. Sonra pencerede, perdede, zeminde iz aradı. Bir şey buldu mu, hemen söylemedi.
Morkos bunu fark etti.
“Ne gördün?”
“Perdeye dokunan el temizdi.”
“Nasıl?”
“Yağ, toprak, kan izi yok. Ama dış çerçevede toz var. Dalı koyan kişi odaya tam girmemiş olabilir.”
“Pencereden uzanmış.”
“Belki.”
“Belki demekten vazgeç.”
Rasimon bu kez doğrudan baktı.
“Kesin konuşmak için yeterli iz yok. Serdar’ın istediği de bu.”
Morkos sustu.
Bu cümleden nefret etti.
Çünkü doğruydu.
Serdar kesin bir saldırı bırakmamıştı. Kesin saldırı cezalandırılırdı. Kesin iz takip edilirdi. Kesin tehdit karşılık doğururdu. O ise belirsiz ama inkâr edilemez bir temas bırakmıştı.
Bu, Rolpa işaretine verilen kusursuz karşılıktı.
Morkos halkın zihninde anlam boşluğu açmıştı.
Serdar Morkos’un odasında güven boşluğu açmıştı.
İkisi de birbirinin dilini kullanıyordu artık.
Bu farkındalık, Morkos’un içini daha da kararttı.
“Serdar’ı bul,” dedi.
Rasimon başını eğdi.
“Canlı.”
“Canlı.”
“Kuşağındaki metal?”
Morkos’un gözleri sertleşti.
“Önce o.”
Rasimon dalı ve barut kesesini aldı.
Kapıya yönelirken Morkos onu durdurdu.
“Rasimon.”
Avcı döndü.
Morkos pencereye bakıyordu.
“Bu haber dışarı çıkarsa…”
“Çıkmayacak.”
“Çıkarsa,” dedi Morkos, sesi daha da alçalarak, “köşk içindeki herkesin dili kesilmeden önce, senin gözlerin bana kimi kaçırdığını söyleyecek.”
Rasimon’un yüzü değişmedi.
“Anladım.”
Kapı açıldı.
Rasimon çıktı.
Morkos odada yalnız kaldı.
Pencere eşiğinde baruttan küçük bir iz hâlâ duruyordu. Zeytin dalı gitmişti ama kokusu kalmıştı. Taze zeytin yaprağının hafif acı kokusu, odanın balmumu ve keten düzenini bozmuştu. Morkos o kokuyu dağıtmak istedi. Kandili yaklaştırmak istedi. Perdeyi sökmek istedi. Pencereyi taşla kapatmak istedi.
Hiçbirini yapmadı.
Çünkü hepsi panik olurdu.
Yatağa oturmadı.
Asasının başını tuttu.
Pencerenin karşısında ayakta kaldı.
Dışarıda gece, sanki hiçbir şey olmamış gibi duruyordu. Ama Morkos için gece artık aynı değildi. O ana kadar tehlike dışarıdaydı. Zeytinliklerde. Şifa evinde. Kuzey deposunda. Ana kapıda. Serdar’ın yürüdüğü sokaklarda. Halkın fısıldadığı yerlerde.
Şimdi tehlike içeri girmişti.
Daha doğrusu, içeri girmeden içeriye ulaşmıştı.
Bu daha kötüydü.
Çünkü kapıdan giren düşmanla dövüşülürdü.
Pencereden işaret bırakan düşman, insanın uykusunu hedef alırdı.
Morkos yavaşça pencereye yaklaştı.
Barutun kalan küçük izine baktı.
Hâlâ dokunmadı.
Onu orada bıraktı.
Belki Rasimon haklıydı; iz kalmalıydı.
Belki kendisi de görmek istiyordu.
Korkusunun neye benzediğini.
Bu düşünce gelir gelmez onu zihninden kovdu.
Korku değil.
Dikkat.
Korku değil.
Hesap.
Korku değil.
Öfke.
Ama kelimeler yetmedi.
Çünkü pencere eşiğindeki siyah toza dokunamayan parmaklarını hiçbir kelime tam olarak aklayamıyordu.
Morkos’un bakışı istemeden ana kapı yönüne kaydı; o yön bu pencereden görünmüyordu. Rolpa oradaydı. Taşta. Halkın gözünde. Kendi gücünün yeni işareti olarak. Ama şimdi, o işaret bile bu odadaki iki küçük nesnenin karşısında eksik görünüyordu.
Bir kelimeyi şehre kazımıştı.
Serdar ise tek bir cümle yazmadan Morkos’un rüyasına girmişti.
Morkos o an, düşmanın kapısına dayanmadığını anladı.
Daha kötüsünü yapmıştı.
Düşman, onun korunaklı duvarlarını aşmakla kalmamış; en mahrem alanına, uyku ile uyanıklık arasındaki ince çizgiye, kendi korkusunun sessiz biçimini bırakmıştı.
Zeytin dalı gitmişti.
Barutun izi kalmıştı.
Koku hâlâ odadaydı.
Morkos pencerenin önünde uzun süre durdu.

O gece yatağına yatmadı.
Kandiller söndükten sonra bile uyumadı.
Çünkü gözlerini kapatırsa, pencere eşiğinde yeniden o iki nesneyi göreceğini biliyordu.
Bir dal.
Bir tutam toz.
Halkın kökü.
Yabancının yıkıcı bilgisi.
Ve aralarında yazılmamış ama inkâr edilemez bir mesaj:
Sen kapıya mühür vurabilirsin.
Ama ben pencereden giren rüyayı seçerim.
Tralleis gece boyunca uyur gibi yaptı.
Şifa evinde Leya sahte keseleri ayıklamaya devam etti.
Zeytinliklerde Tarhun nöbetleri yeniden düzenledi.
Aris, köklerin dibine gömülen kanlı yaprakların üzerindeki toprağı eliyle bir kez daha bastırdı.
Serdar ise karanlıkta, ana kapı ile Morkos’un köşkü arasında görünmeyen bir hatta yürüdü; bıraktığı mesajın yerine ulaşıp ulaşmadığını bilmek için dönüp bakmadı.
Çünkü bazı işaretler görülmek için bırakılmazdı.
Uyutmamak için bırakılırdı.
Ve o gece, Tralleis’te en az uyuyan adam Morkos oldu.
Beşinci bölümün sonunda, Morkos’un ana kapıya kazıdığı Rolpa işareti hâlâ şehrin üstünde duruyordu.
Ama onun kendi odasında, penceredeki zeytin dalının kokusu ve barutun dokunulmamış siyah izi, çok daha derin bir mühür bırakmıştı.
Taşa değil.
Zihne.
Rüyaya.
Ve Morkos’un ilk kez tam olarak kabullenemediği o çıplak hakikate:
Labirentin bütün kapılarını kontrol ettiğini sanan adam, bir pencerenin açık kalabileceğini unutmuştu.