Bölüm 5 - Labirentte Satranç ve Zeytin Kanı Görseli
Bölüm 5 - Labirentte Satranç ve Zeytin Kanı

Ana Kapıya İlk İşaret

14. Sahne 18 dk okuma 19 okunma
Üç kişiydiler. İçlerinden en yaşlısı, kemerin yüksekliğine kurulan iskelenin üstünde diz çökmüş, kömürle çizilmiş taslağ
Üç kişiydiler. İçlerinden en yaşlısı, kemerin yüksekliğine kurulan iskelenin üstünde diz çökmüş, kömürle çizilmiş taslağ
Efendisinin yüzündeki ifadeyi daha önce başka şeylerde görmüştü: yeni bir depo devralırken, borç defterine büyük bir ail
Efendisinin yüzündeki ifadeyi daha önce başka şeylerde görmüştü: yeni bir depo devralırken, borç defterine büyük bir ail

Zeytinliklerde öğle güneşi altında eller yağa, toprağa ve kana değerken, Tralleis’in ana kapısında taş başka bir yemin almaya hazırlanıyordu.

Bu yemin halkın yemini değildi.

Toprağın, şifanın ya da çocukların rızkının yemini de değildi.

Bu, Morkos’un yeminiydi.

Ve Morkos’un yeminleri her zaman birilerine ait olan şeyi, başka bir adla kendisine bağlamak için edilirdi.

Şehrin doğu kapısı, Tralleis’e girenlerin ilk gördüğü büyük taş yüzdü. Yüksek kemeri, yıpranmış ama hâlâ güçlü blokları, iki yanında yükselen kuleleri ve kapının üstündeki eski kabartmalarıyla yalnız bir geçiş yeri değildi. Kervanlar buradan geçerdi. Zeytin taşıyan katırlar buradan inerdi. Yabancı tüccarlar ilk vergilerini burada öderdi. Askerler şehirden çıkarken son kez buradan geriye bakar, hacılar ya da borçlular şehre döndüklerinde ilk gölgeyi burada bulurdu. Ana kapı, şehrin ağzıydı.

Kim oraya işaret koyarsa, yalnız taşa değil, şehrin diline dokunmuş olurdu.

Morkos bunu biliyordu.

O yüzden işaret için depoyu, kantarı, liman kapısını ya da kendi köşkünün girişini seçmemişti. Onlar zaten onun gücünün uzantılarıydı. Halk oralarda Morkos’un mührünü görmeye alışmıştı. Ama ana kapı başka bir şeydi. Orası kimsenin tamamen sahiplenemediği, ama herkesin içinden geçmek zorunda kaldığı yerdi.

Morkos’un istediği de buydu.

Herkesin geçmesi.

Herkesin görmesi.

Herkesin anlamaması.

Sabahın ilk saatlerinde taş ustaları kapıya getirilmişti. Resmî duyuru yapılmamıştı. Vergi toplayıcıları halka açıklama yapmamıştı. Rahip çağrılmamış, tanrı adı anılmamıştı. Ama Morkos’un adamları kapının çevresini daraltmış, iki yandan ip gererek küçük bir çalışma alanı kurmuş, gelip geçenleri yavaşlatmıştı. Bu bile yeterliydi. Halk, bir yerde açıklama yoksa daha çok bakardı.

Taş ustaları huzursuzdu.

Üç kişiydiler. İçlerinden en yaşlısı, kemerin yüksekliğine kurulan iskelenin üstünde diz çökmüş, kömürle çizilmiş taslağın kenarlarını tekrar kontrol ediyordu. Elleri taşta ustaydı; ama bu işte yalnız ustalık yetmiyordu. Çünkü kendisine verilen işaret, alışık olduğu hiçbir aile damgasına, lonca sembolüne ya da tanrı kabartmasına benzemiyordu. Köşeli bir halka vardı. Halkanın içinde sert tınılı bir kelime. Altında zeytin çekirdeğini andıran küçük bir biçim, ondan çıkan kısa ve gergin bir çizgi. Ne tamamen mühürdü ne ticaret işareti ne de dinî sembol.

Üç kişiydiler. İçlerinden en yaşlısı, kemerin yüksekliğine kurulan iskelenin üstünde diz çökmüş, kömürle çizilmiş taslağ

Ama hepsine benzeyecek kadar hesaplanmıştı.

Yaşlı usta bir an aşağı baktı.

Morkos oradaydı.

Kapının gölgesinde değil.

Tam güneşin vurduğu yerde.

Bu da bilinçliydi. Çoğu zengin ve güçlü adam böyle işlerde gölgede durur, başkalarının terini seyrederdi. Morkos ise halkın onu işaretle aynı ışıkta görmesini istiyordu. Bir şey kazınıyordu ve o oradaydı. Bir ad doğuyordu ve o tanıktı. Daha doğrusu, doğuran eldi.

Rasimon biraz geride duruyordu.

Kapı duvarının yanındaki dar gölgede. Halk onu hemen seçemezdi, ama o herkesi seçiyordu. Kim işarete uzun bakıyor, kim başını eğiyor, kim tükürmek istiyor ama vazgeçiyor, kim çocuğunun gözünü kapatıyor, kim fısıldıyor, kim anlamadığı şeye saygı gösteriyormuş gibi yapıyor; hepsini kaydediyordu.

Morkos ona bunu özellikle emretmemişti.

Ama Rasimon işin asıl değerinin taşta değil, bakan yüzlerde olduğunu biliyordu.

İşaretin gücü, nasıl kazındığından çok, kimin nasıl baktığıyla ölçülecekti.

Bir demirci çırağı kapıdan geçerken durdu.

Muhafız onu iterek ilerletti.

Kadının biri su testisini yere bırakıp gözlerini kısarak yukarı baktı.

Yaşlı bir adam kendi kendine mırıldandı:

“Yeni vergi işareti mi bu?”

Yanındaki cevap verdi:

“Vergi olsa okuturdu.”

“Tanrı adağı mı?”

“Rahip yok.”

“Liman mührü mü?”

“Liman burada değil.”

Sonra ikisi de sustu.

Çünkü anlamadıkları şey hakkında fazla konuşmak, Morkos’un şehrinde akıllıca değildi.

Morkos onların sustuğunu gördü.

Ve bundan hoşlandı.

Anlamayan ama susan insan, henüz biçim verilmemiş mum gibiydi.

Taş ustasının çekici ilk kez vurdu.

Tok bir ses çıktı.

Kapı taşı, yüzyıllardır çok şey duymuştu. Kervan gürültüsü, asker narası, ağıt, vergi kavgası, tekerlek iniltisi, hayvan böğürtüsü, düğün alayı, cenaze sessizliği… Ama o gün çıkan ses farklıydı. Bir kelimenin taşa ilk girme sesiydi.

Çekiç ikinci kez vurdu.

Sonra üçüncü.

Her vuruşta ince taş tozu havaya kalkıyor, güneş ışığında solgun bir duman gibi parlıyordu. Usta önce halkanın dış çizgisini açtı. Sonra köşeleri belirginleştirdi. Bu halka, Serdar’ın ip işaretindeki gibi yumuşak değildi. Akmazdı. Çekmezdi. Kurtarmazdı. Daha çok kapatırdı. Sıkıştırırdı. İçeri aldığı şeyi kendi sınırının içinde tutmak isterdi.

Morkos bunu özellikle istemişti.

Halka, Serdar’ın ipi gibi görünmeyecek.

Ama ona cevap verecek.

Serdar ip çizmişti.

Morkos mühür çizecekti.

Serdar bakışı taşımıştı.

Morkos bakışı kapıya çivileyecekti.

Usta halkanın içindeki harflere geçtiğinde kalabalık biraz daha yoğunlaştı.

Harfler büyük değildi başlangıçta. Taşa kazındıkça büyüdüler. Her çizgi, kelimeyi biraz daha görünür yaptı. İlk harfin eğrisi ortaya çıktığında kimse anlamadı. İkincide insanlar bunun bir ad olduğunu sezdi. Üçüncüde fısıltılar başladı. Dördüncüde muhafızlar kalabalığı geriye itti. Beşinci harf tamamlandığında, kelime artık kapının taşında duruyordu.

ROLPA.

Kısa.

Sert.

Yabancı.

Güneş altında bile soğuk görünen bir kelime.

Halk ona baktı.

Kimse yüksek sesle okumadı önce.

Çünkü bilinmeyen bir kelimeyi ilk okuyan kişi, onunla arasındaki mesafeyi bozmuş olurdu. İnsanlar önce gözleriyle yokladı. Sonra dudaklarında sessizce çevirdi.

Rolpa.

Rol-pa.

Bazıları bunu bir tanrı adı sandı. Bazıları uzak bir krallığın mührü. Bazıları Morkos’un yeni ticaret hanesi. Bazılarıysa hiçbir şey anlamadı ama tüylerinin diken diken olduğunu hissetti. Çünkü Morkos’un şehrinde anlamadığın bir şey, çoğu zaman senden bir şey alacak demekti.

Morkos kapının önünde durup işareti seyretti.

Yüzünde zafer sarhoşluğu yoktu.

Daha sakin, daha tehlikeli bir memnuniyet vardı.

Serdar bu kelimeyi kulağına bir zehir gibi bırakmıştı. Morkos ise zehri şişeye koymuş, üzerine mühür basmış ve şehir kapısının üstüne yerleştirmişti. En azından kendisine bunu söylüyordu. Bir ismin anlamı yoksa, anlamını ilk kullanan verirdi. O hâlde bu kelimenin korkusunu da, ağırlığını da, hikâyesini de ilk kullanan kendisi olacaktı.

Rolpa artık yalnız Serdar’ın fısıltısı değildi.

Morkos’un taşıydı.

Öyle sanıyordu.

Rasimon gölgede onu izledi.

Efendisinin yüzündeki ifadeyi daha önce başka şeylerde görmüştü: yeni bir depo devralırken, borç defterine büyük bir ailenin adını ilk kez yazarken, rakip bir tüccarın gemisinin limana yanaşmasını engelleyen mührü bastığında. Ama burada başka bir şey vardı. Morkos bu işarete sahip olmak istiyor, ama işarete bakarken sahip olduğu şeyden çok sahip olamadığı şeyi görüyordu.

Efendisinin yüzündeki ifadeyi daha önce başka şeylerde görmüştü: yeni bir depo devralırken, borç defterine büyük bir ail

Bu iyi değildi.

Çünkü sahip olamadığı şeyi daha çok isterdi.

Rasimon kapıdan geçenleri izlemeye devam etti.

Bir çocuk annesine sordu:

“Bu ne?”

Kadın çocuğun elini sıktı.

“Bakma.”

Çocuk yine baktı.

Rasimon bunu not etti.

Çocuklar yasaklanan şeye bakardı.

Bir zeytin üreticisi, eşeğinin yularını çekerek durmak istedi. Yanındaki genç onu kolundan tuttu.

“Yürü.”

“Bu işaret bizim yamaçlara mı gelecek?”

“Sus.”

Rasimon bunu da not etti.

Zeytinlikler kelimeyi fark etmişti.

Bir hamal, kelimeyi ağzında sessizce tekrarladı. Sonra yere baktı ve hızlı yürüdü. Bir kadın göğsündeki küçük şifa kesesine dokundu. Başka biri, işaretin altındaki zeytin çekirdeğine benzeyen şekli görünce kaşlarını çattı. Belki anlamadı. Belki zeytinle bağlantıyı sezdi. Bu tür sezgiler tehlikeliydi.

Rasimon, Morkos’a yaklaşmak için iki adım attı.

Morkos onun geldiğini görmeden konuştu:

“Bakıyorlar.”

Rasimon durdu.

“Evet.”

“Korkuyorlar mı?”

“Anlamıyorlar.”

Morkos’un dudaklarında ince bir gülümseme belirdi.

“Bu çoğu zaman daha iyidir.”

Rasimon cevap vermedi.

Morkos başını hafifçe çevirdi.

“Katılmıyor musun?”

“Anlamayan insan önce korkar,” dedi Rasimon. “Sonra anlam arar. Anlamı siz vermezseniz, başkası verir.”

Morkos’un bakışı sertleşmedi.

Tam tersine, bu uyarıyı beğenmiş gibi göründü.

“Bu yüzden buradayım.”

“Anlamı bugün mü vereceksiniz?”

“Hayır.”

Morkos yeniden kapıya baktı.

“Bugün yalnız boşluğu veriyorum. İnsanlar boşluğu taşır. Evlerine götürür. Sofrada konuşmaz, yatarken düşünür, çocuk sorunca susturur. Boşluk büyür. Sonra anlamı verdiğimde, onu çoktan bekliyor olurlar.”

Rasimon bu cümleyi dikkatle aldı.

Morkos yalnız bir işaret kazıtmıyordu. Halkın zihninde bekleme alanı açıyordu. Bu onun eski gücüydü: doğrudan açıklamamak, insanları kendi korkularıyla boşluğu doldurmaya bırakmak, sonra o korkuya uygun anlamı satmak.

Ama bu kez boşluk Serdar’dan gelmişti.

Rasimon bunu unutmadı.

“Yabancı bunu bekliyor olabilir,” dedi.

Morkos’un gözleri çok kısa bir an kısıldı.

“Beklesin.”

“Onun kelimesini büyütüyorsunuz.”

“Hayır,” dedi Morkos. “Onun fısıltısını benim taşıma çeviriyorum.”

“Taş bazen fısıltıyı daha uzağa taşır.”

Morkos bu kez ona tam döndü.

“Rasimon.”

Sesinde uyarı vardı.

Avcı başını eğdi.

“Emredersiniz.”

Ama ikisi de biliyordu: Rasimon susmuştu, ikna olmamıştı.

İşaret tamamlandığında taş ustaları geri çekildi. Yaşlı usta alnındaki teri sildi. Morkos iskelenin kaldırılmasını emretti. Halatlar çözüldü. Taş merdivenler aşağı indirildi. Kapının üstü artık açıkça görünüyordu.

Köşeli halka.

İçinde kelime.

ROLPA.

Altında zeytin çekirdeğine benzeyen küçük biçim.

Ve o biçimden çıkan kısa, kantar kolu gibi gerilmiş çizgi.

Halkın bir kısmı buna bakıp geçmeye başladı. Bazıları daha yavaş yürüdü. Bazıları gözünü kaçırdı. Bazıları gizlice tekrar baktı. Bir iki kişi, kelimeyi kendi diliyle anlamlandırmaya çalıştı. Bir yaşlı kadın, “Ruh çağıran işaret gibi,” dedi. Yanındaki hemen kolunu çekti. Bir tüccar, “Yeni ortaklık mührü olabilir,” diye düşündü. Bir asker, bunun emirle ilgili bir işaret olup olmadığını anlamaya çalıştı. Bir çocuk, toprağa çubukla harflerin şeklini çizmeye başladı; annesi hemen ayağıyla sildi.

İşte bu, Morkos’un istediği şeydi.

İşaret ağızlara girmeden önce ellerde ve gözlerde çoğalacaktı.

Ama aynı anda, Morkos’un istemediği şey de başlamıştı.

Kelime artık onun odasında değildi.

Halkın bakışına açılmıştı.

Ve halk, anlamadığını yalnız Morkos’un istediği gibi taşımayabilirdi.

Haberi ilk duyanlardan biri Leya oldu.

Şifa evinde sahte ateş kesesini açmış, içindeki yanlış ölçüyü ayırmış, Demeia’nın gönderdiği haberle zeytinlik yeminindeki kaynak düğümü kararını doğrulamıştı. Daha öğle sıcağı duvarlara çökerken yaşlı Maira’nın torunu yeniden kapıya geldi. Bu kez nefes nefese değildi; ama gözleri büyümüştü.

“Kapıya işaret kazıyorlar,” dedi.

Leya başını kaldırdı.

“Hangi kapıya?”

“Ana kapıya.”

“Ne işareti?”

Çocuk kelimeyi söylemeye çalıştı. Zorlandı.

“Rol… pa gibi.”

Leya’nın eli havada kaldı.

Serdar’ın mahzende söylediği kelime.

Rolpa.

Morkos’un zihnine bıraktığı, gelecekteki açlığının adı dediği kelime.

Leya’nın yüzü bir an için tamamen ifadesizleşti. Sonra sertleşti.

Bu kadar hızlı.

Morkos kelimeyi yalnız saklamamıştı. Taşa kazıyordu. Şehrin kapısına. Herkesin göreceği yere. Serdar’ın yemini, Morkos’un eliyle sembole dönüşüyordu.

Ya da Serdar zaten bunu istemişti.

Bu düşünce Leya’nın içini soğuttu.

Serdar’ın hamleleri bazen yarayı temizlerdi.

Bazen de yaranın etrafında yeni bir kesik açardı.

“Serdar nerede?” diye sordu.

“Zeytinlik tarafındaydı. Tarhun’la.”

Leya ayağa kalktı.

Sahte keseyi masaya bıraktı. İçindeki yanlış bitki karışımı hâlâ önünde duruyordu. Bir yanda zehirlenmiş bilgi, öte yanda şehir kapısına kazınan zehirli kelime. Morkos iki cephede aynı şeyi yapıyordu: Anlamı bozuyor, sonra kendi mührünü basıyordu.

“Kimse o kelimeyi burada yüksek sesle tekrarlamasın,” dedi Leya.

Maira başını salladı.

“Uğursuz mu?”

Leya kısa bir an sustu.

“Uğursuz olması için anlaması gerekmez. İnsan anlamadığı şeyden de yaralanır.”

Bu cevap Maira’yı tatmin etmedi ama yetti.

Leya küçük bir bez aldı, sahte keseyi içine sardı. Sonra gerçek kaynak düğümlü keselerden birini yanına koydu. İkisini birlikte götürecekti. Serdar’a gösterecekti: Morkos yalnız onların bilgisine karşı değil, Serdar’ın kelimesine karşı da cevap vermişti.

Ve bu cevap, halkın gözünün önündeydi.

Zeytinliklerde yemin dağılmak üzereyken haber oraya da ulaştı.

Demeia’nın gönderdiği çocuk, sahte kese bilgisini getirdikten kısa süre sonra başka bir genç koşarak geldi. Bu kez çocuk değil, liman tarafından gelen soluk soluğa bir hamal çırağıydı. Yamaçtan yukarı çıkarken iki kez tökezlemiş, alnı ter içinde kalmıştı.

“Kapıya işaret kazıyorlar,” dedi.

Aris başını çevirdi.

“Ne işareti?”

Genç, kelimeyi ağzında yuvarladı.

“Rolpa.”

Serdar’ın yüzü değişmedi.

Ama Tarhun onun yüzünün değişmemesinden bir şey olduğunu anladı.

Aris kaşlarını çattı.

“Bu ne demek?”

Kimse cevap vermedi.

Demeia, Serdar’a baktı.

“Sen biliyorsun.”

Serdar hemen konuşmadı.

Zeytinlikteki bütün bakışlar yine ona döndü.

Biraz önce kendisini onların denetimine bağlamıştı. Şimdi ise sakladığı bir kelime, şehir kapısına kazınıyordu.

Bu iyi değildi.

Güven, en çok böyle anlarda çatlar: İnsanlar bir şeyin önceden bilindiğini ama kendilerine söylenmediğini anladığında.

Tarhun bir adım yaklaştı.

“Serdar.”

Sesinde uyarı vardı.

Serdar nefes aldı.

Bu kez kaçamazdı.

Ama tamamını da söyleyemezdi.

Ölçü.

Yine ölçü.

“Bu kelimeyi Morkos’a ben söyledim,” dedi.

Kalabalık kıpırdandı.

Aris’in yüzü sertleşti.

“Neden?”

“Dikkatini bükmek için.”

Menas yüksek sesle homurdandı:

“Şimdi bütün şehrin dikkatini büktü.”

Serdar başını çevirdi.

“Evet.”

Bu açık kabul, öfkeyi hemen söndürmedi ama büyümesini durdurdu.

Demeia sordu:

“Bu kelime ne?”

Serdar’ın cevabı çok dikkatli çıktı:

“Morkos’un sahip olmak isteyeceği bir gelecek işareti.”

“Bu cevap değil,” dedi Demeia.

“Şimdilik verebileceğim cevap bu.”

Kalabalıkta huzursuzluk arttı.

Tarhun, Serdar’a bakmayı sürdürdü. Leya’nın bu cevabı duysa ne diyeceğini tahmin edebiliyordu. Muhtemelen öfkelenecekti. Haklı olarak.

Aris kabı yere bıraktı.

“Sen bize az önce dedin ki, kararın içinde biz de olacağız.”

Serdar başını salladı.

“Evet.”

“Bu kararın içinde yoktuk.”

Cümle, zeytin ağacının gölgesine ağır düştü.

Serdar bu darbeyi aldı.

Aris haklıydı.

Morkos’a Rolpa’yı söylemek, onların onayını alamayacağı bir anda yapılmıştı. Belki gerekliydi. Belki stratejik olarak doğruydu. Ama şimdi bunun sonuçları onların şehir kapısına, zihinlerine ve korkularına kazınıyordu.

“Yoktunuz,” dedi Serdar.

Demeia’nın gözleri daraldı.

“Peki bundan sonra?”

Serdar kalabalığa baktı.

“Bundan sonra bu kelime Morkos’un elinde bir korku işareti olmaya çalışacak. Biz ona anlam vermeyeceğiz. Onu yüksek sesle büyütmeyeceğiz. Onu kutsal, lanetli ya da vergi işareti diye yaymayacağız. Çocuklar sorarsa, ‘Morkos’un anlamını kendisinin de bilmediği bir taş’ diyeceksiniz.”

Menas istemeden güldü.

“Bu iyi.”

Demeia düşünceli kaldı.

Serdar devam etti:

“Anlam boşluğunu o kullanmak istiyor. Biz boşluğu büyütmeyeceğiz. Onun yerine kendi işaretimizi güçlendireceğiz.”

Aris, kökün dibindeki toprağa baktı.

“Yağ.”

“Evet,” dedi Serdar. “Yağ. Düğüm. Pay. Kök. Bunlar sizin işaretleriniz. Morkos’un kapıya kazıdığı kelimeyi değil, toprağa verdiğiniz yemini taşıyın.”

Bu cevap mükemmel değildi.

Serdar bunu biliyordu.

Ama şu an için çatlağı büyütmeyecek kadar sağlamdı.

Tarhun yaklaştı ve alçak sesle konuştu:

“Bunu Leya’ya da böyle mi anlatacaksın?”

Serdar ona baktı.

“Hayır.”

“Nasıl?”

“Daha zor olacak.”

Tarhun kısa bir homurtuyla başını salladı.

“İyi. Çünkü kolay anlatırsan inanmaz.”

Serdar cevap vermedi.

Haklıydı.

Ana kapının üstündeki işaret gün boyunca şehirde dolaştı.

Ama işaret yerinden kıpırdamadı.

Dolaşan, onun anlamıydı.

Bazıları Morkos’un uzak doğudan gelen yeni bir tüccar hanesiyle anlaştığını söyledi. Bazıları bunun zeytinliklere karşı yapılacak yeni düzenin mührü olduğunu fısıldadı. Birkaç kişi bunun yer altındaki eski tanrılarla ilgili olduğunu iddia etti. Rahiplerden biri, kendisine sorulduğunda bilmediğini söyledi; bilmemesi halkı daha çok ürküttü. Liman işçileri kelimeyi kendi aralarında şaka gibi söylemeye çalıştı, ama muhafız görünce sustu. Çocuklar taşlara harfleri çizmeye başladı; anneleri sildi. Yaşlı kadınlar kelimeyi yüksek sesle tekrar etmedi ama yüzlerinden hoşlanmadıkları belliydi.

Morkos bütün gün bu akışı izlettirdi.

Akşamüstüne doğru Rasimon ona ilk notları getirdi.

“Kelime çalışıyor,” dedi Morkos, kapıya uzaktan bakarken.

Rasimon cevap verdi:

“Evet. Ama hangi yöne çalıştığı henüz belli değil.”

Morkos gülümsedi.

“Yönü ben vereceğim.”

Rasimon sustu.

Kapının üstündeki Rolpa işareti, güneş batarken daha koyu görünmeye başladı. Harflerin içine düşen gölge, kelimeyi derinleştirdi. Sanki taşın yüzeyine değil, içine kazınmış gibi duruyordu.

Morkos buna baktı.

Kendi korkusunu gizlediğini düşündü.

Kendi otoritesini büyüttüğünü düşündü.

Serdar’ın fısıltısını kendi mührüne çevirdiğini düşündü.

Ama farkında değildi: Bir zehri saklamak için onu şehir kapısına sürmüştü.

Artık herkes birazını kokluyordu.

Ve her zehir, onu kullanan eli de yavaş yavaş tanırdı.

Gün batımında Serdar, şehrin ana kapısını uzaktan gördü.

Yanında Tarhun vardı. Biraz geride Leya duruyordu. Onlara zeytinliklerden dönerken yetişmişti. Elinde sahte şifa kesesi ve gerçek kaynak düğümlü kese vardı. Yüzü bütün yol boyunca kapalıydı. Henüz konuşmamıştı.

Konuşmaması, öfkesinin az olduğu anlamına gelmiyordu.

Kapının üstünde kelime duruyordu.

ROLPA.

Serdar ona bakınca, kelimenin içinden binlerce yıl sonranın cam yüzeyli binaları, pazarlama cümleleri, zeytin ağaçlarının gölgesini satılık hikâyeye çeviren dosyalar, Murat Erkmen’in soğuk gülümsemesi geçti. Sonra bugüne döndü. Morkos’un kapısı. Taş. Halka. Zeytin çekirdeği. Kantar çizgisi.

Gelecek, geçmişin üzerine ilk izini kazımıştı.

Yoksa geçmiş, geleceği kendi eliyle doğurmaya mı başlamıştı?

Leya nihayet konuştu.

“Bu senin kelimen.”

Serdar gözünü kapıdan ayırmadı.

“Benim ağzımdan çıktı.”

“Bu cevap değil.”

“Biliyorum.”

“Bunu Morkos’a söyledin.”

“Evet.”

“Şimdi şehir kapısında.”

“Evet.”

Leya ona döndü.

“Bir kelimeyi yem yaptın. Şimdi bütün şehir yemi görüyor.”

Serdar’ın cevabı ağır çıktı:

“Evet.”

Tarhun araya girmedi.

Bu konuşmanın içinden geçilmesi gerekiyordu.

Leya elindeki sahte şifa kesesini kaldırdı.

“Bu da onun cevabı. Benim bilgimi bozuyor. Senin kelimeni büyütüyor. İkisini aynı anda yapıyor. Farkında mısın?”

“Evet.”

“Farkında olmak yetmiyor Serdar.”

“Biliyorum.”

“Bazen sen her şeyi bilince bedelini de ödemiş sayıyorsun.”

Bu cümle, kapının taşından daha sert vurdu.

Serdar ona baktı.

Leya’nın gözlerinde yalnız öfke yoktu. Korku da vardı. Çünkü Rolpa kelimesini anlamıyordu ama Serdar’ın onu söylerken taşıdığı ağırlığı görüyordu. Künye gibi. Kolyenin kapıda ısınması gibi. Tarhun’un ağzından çıkan komutanım gibi. Bütün bu şeyler artık kişisel sır olmaktan çıkıp halkın hayatına değmeye başlamıştı.

Leya bunu affetmeye hazır değildi.

Ama anlamak zorundaydı.

“Bana ne olduğunu söylemeyeceksen,” dedi, “en azından neye dönüşebileceğini söyle.”

Serdar kapıdaki işarete baktı.

“Bir marka.”

Kelime Leya’nın dünyasına ait değildi.

Kaşları çatıldı.

“Ne?”

Serdar doğru karşılığı aradı.

“Bir mühür gibi. Ama yalnız kapıya değil. İnsanların zihnine, mala, hikâyeye, hatıraya vurulan bir mühür.”

Leya yavaşça kapıya baktı.

“Morkos bunu yapıyor.”

“Evet.”

“Sen ona adını verdin.”

Serdar cevap vermedi.

Bu suskunluk evetti.

Leya gözlerini kapatmadı.

“Bunu düzeltebilir misin?”

Serdar’ın cevabı hemen gelmedi.

Çünkü bu soru kolay bir taktik sorusu değildi. Tarihin içine atılmış bir kelimeyi geri almak mümkün müydü? Morkos’un onu sahiplenme arzusunu tamamen tersine çevirmek mümkün müydü? Yoksa artık yapılacak tek şey, kelimenin bıraktığı izleri takip edip zararı sınırlamak mıydı?

“Geri alamam,” dedi sonunda.

Leya’nın yüzü sertleşti.

Serdar devam etti:

“Ama nereye gittiğini takip edebilirim. Morkos onu kullandıkça iz bırakacak. Bu iz bizi onun gizli odalarına, yeni mühürlerine, sakladığı korkuya götürebilir.”

“Ve bu arada halk korkacak.”

“Evet.”

“Şifa bilgisi zehirlenecek.”

“Onu sen durduracaksın.”

Leya’nın sesi buz gibi çıktı:

“Ben senin açtığın yaraları kapatmak için mi buradayım?”

Serdar’ın cevabı alçak ama netti:

“Hayır. Benim açtığım yaraları da görmen için buradasın. Çünkü ben her zaman göremem.”

Leya sustu.

Bu cevap onu yumuşatmadı.

Ama durdurdu.

Tarhun kapıya baktı.

“Bu işareti kırmalı mıyız?”

Serdar başını iki yana salladı.

“Hayır.”

Tarhun kaşlarını çattı.

“Neden?”

“Kırarsak kutsallaşır. Yasaklanan şey büyür. Kırılan taş hikâyeye dönüşür. Şimdilik ona anlam vermeyeceğiz.”

Leya ekledi:

“Onun yerine kendi anlamımızı güçlendireceğiz.”

Serdar ona baktı.

Leya gözünü kapıdan ayırmadı.

“Yağ. Düğüm. Pay. Kök.”

Serdar başını salladı.

“Evet.”

Leya sahte keseyi Serdar’a uzatmadı. Kendi elinde tuttu.

“Ve ölçü,” dedi.

Bu kelime ikisinin arasında başka bir anlam taşıyordu.

Serdar bunu aldı.

“Ve ölçü.”

Ana kapının üstünde Rolpa kararmaya başlamıştı. Gün batarken harflerin içi gölgeyle doluyor, kelime gecenin içine geçmeye hazırlanıyordu. Aşağıdan insanlar hâlâ kapıdan geçiyordu. Kimisi bakıyor, kimisi bakmamaya çalışıyor, kimisi çocuklarını hızlandırıyordu.

Morkos, kendi korkusunu otoriteye çevirdiğini sanıyordu.

Serdar, zehirli tohumun tuttuğunu görüyordu.

Leya, o zehrin halkın nefesine karışmaması için ne yapması gerektiğini düşünüyordu.

Tarhun ise kapıya baktıkça içinde başka bir askeri sezginin uyandığını hissediyordu: düşmanın bayrağını yıkmak her zaman zafer değildi. Bazen onu dalgalandırıp rüzgârın yönünü okumak gerekirdi.

Bu düşünce ona ait miydi?

Bilmiyordu.

Ama doğruydu.

Serdar yavaşça geri çekildi.

“Bu gece kimse kapıya yaklaşmayacak,” dedi. “Kimse taş atmayacak. Kimse işareti kazımaya çalışmayacak. Çocukların çizdiği işaretler silinsin ama bağırmadan. İnsanlara şunu söyleyin: Morkos anlamını bilmediği şeyi taşa kazıdı. Biz anlamını bildiğimiz şeyi toprağa gömdük.”

Leya ona baktı.

Bu cümle iş görebilirdi.

Çünkü Morkos’un işaretini küçültüyor, zeytinlik yeminini büyütüyordu.

Tarhun başını salladı.

“Yayılır.”

Serdar düzeltti:

“Ölçülü yayılsın.”

Leya, elindeki gerçek şifa kesesinin kaynak düğümüne dokundu.

“Her şey ölçülü.”

Bu kez cümlede yalnız şifa değil, politika da vardı.

Gece inmeden önce üçü farklı yönlere ayrıldı.

Leya şifa evine dönecek, sahte keseleri ayıklayacak ve kaynak düğümü bilgisini sınırlı kişilere ulaştıracaktı.

Tarhun zeytinlik hattına haber götürecek, kimsenin kapıya öfkeyle gitmemesini sağlayacaktı.

Serdar ise ana kapıyı uzaktan izleyen Rasimon’un izini arayacaktı.

Çünkü böyle bir işaret kazındıysa, onu yalnız halk değil, avcı da izleyecekti.

Kapının üstünde Rolpa duruyordu.

İlk kez taşta.

İlk kez halka açık.

İlk kez Morkos’un mührüyle.

Ama aynı zamanda ilk kez Morkos’un korkusunu herkesin görebileceği kadar yükseğe asılmış hâlde.

Bu, zafer değildi.

Bu, yenilgi de değildi.

Bu, zehirli bir hamleydi.

Ve Tralleis’in ana kapısı, o akşamdan itibaren yalnız şehre girilen yer olmaktan çıktı.

Geçmişle geleceğin birbirine ilk kez açıkça mühür vurduğu taş yüz oldu.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.