Bölüm 6 - Barutun Bedeli Görseli
Bölüm 6 - Barutun Bedeli

Korkunun Meydana Çıkışı

4. Sahne 16 dk okuma 15 okunma
Dört kişi platformun iki yanına yerleşti. Ardından iki kayıtçı geldi.
Dört kişi platformun iki yanına yerleşti. Ardından iki kayıtçı geldi.
Morkos platformun yanında duran balmumu kabına yaklaştı.
Morkos platformun yanında duran balmumu kabına yaklaştı.

Sabah, Tralleis’in üzerine aydınlık getirmedi.

Yalnız gece boyunca karanlıkta büyüyen şeyleri görünür hâle getirdi.

Şehir meydanı, güneş henüz taşların üstüne tam oturmadan dolmaya başlamıştı. Önce su testileriyle gelen kadınlar durdu. Sonra limana inmeden önce ekmek almak isteyen hamallar. Ardından küçük tüccarlar, meraklı çocuklar, fırın önünde beklerken kulağına fısıltı değmiş yaşlılar, zeytinliklerden inen birkaç üretici, şifa evinin önünden geçerken içeri bakmaya cesaret edemeyen hastalar. Kimse meydana açıkça çağrıldığını söylemiyordu. Ama herkes aynı şeyi duymuştu:

Morkos konuşacak.

Rolpa’nın anlamı açıklanacak.

Geceki kapı, gündüzün gözüne çıkacak.

Meydan, Tralleis’in taş kalbiydi. Çevresinde tüccar revakları, küçük adak nişleri, resmi duyuruların asıldığı mermer sütunlar, kantar görevlilerinin geçtiği dar yol ve limana inen geniş basamaklar vardı. Normalde burada pazarlık, kavga, duyuru, vergi itirazı, cenaze geçişi ve düğün kalabalığı aynı taş üzerinde birbirine karışırdı. O sabah ise meydanın sesi farklıydı.

Az konuşulan, çok bakılan bir sabahtı.

İnsanlar birbirine yaklaşmıyor, ama tamamen uzak da durmuyordu. Kalabalık, kendi korkusundan emin olmayan bir hayvan gibi bölünüp birleşiyordu. Kimi ana kapıdaki Rolpa işaretinin uğursuzluğundan söz ediyor, kimi gece yer altında bir ayin yapıldığını fısıldıyor, kimi Morkos’un bunu açıklayacağını söylüyordu. Bir kadın, çocuğunun elini sürekli aşağı çekiyordu; çocuk her seferinde başını kaldırıp meydanın yüksek platformuna bakıyordu. İki hamal, pazar tezgâhlarının arkasında tartışıyordu. Biri Serdar’ın kara toz getirdiğini, diğeri bunun Morkos’un yeni vergisi için uydurulmuş bir hikâye olduğunu söylüyordu.

Kimse yüksek sesle konuşmuyordu.

Çünkü korku, meydana çıkmadan önce insanlara sesini kısmasını öğretirdi.

Serdar, meydanın kuzey kenarındaki kırık heykel kaidesinin arkasından kalabalığı izliyordu.

Tek başına değildi. Tarhun bir duvar gölgesinde, iki dükkân açıklığının arasına yerleşmişti. Onu görmeyen biri sıradan iri bir demirci sanabilirdi. Ama Serdar onun sağ ayağının nasıl geride durduğunu, omzunu kalabalığa değil çıkış hattına göre nasıl ayarladığını, kılıca değil açık alana baktığını fark ediyordu. Tarhun artık her yerde hat arıyordu. Meydan bile onun gözünde geçit, baskı noktası, daralma ve tahliye çizgilerine ayrılmıştı.

Leya yoktu.

Bu yokluk, sahte ayindeki yokluğundan daha ağırdı.

Şifa evinde kalmak zorundaydı. Gece yeraltında dağıtılan Rolpa mühürlerinden ikisi, sabah olmadan hastaların yakınlarının elinde şifa evine getirilmişti. Biri korkudan, biri meraktan, biri de Leya’nın gerçekten buna karşı ne diyeceğini görmek için. Ayrıca sahte şifa keselerinin üçüncü türü ortaya çıkmıştı: bu kez yanlış ölçü daha ustaca saklanmıştı. Leya meydanda olsaydı Morkos onu doğrudan hedef alacaktı. Meydanda olmaması onu korumuyordu ama şifa evinin çökmesini engelliyordu.

Demeia meydandaydı.

Kalabalığın içinde, diğer kadınlardan ayrılmayacak kadar sade duruyordu. Belinde küçük bir kese vardı. Kaynak düğümlü gerçek şifa kesesi. Onun görevi konuşmak değil, duymaktı. Kim şifa evinden şüphe ediyor, kim Leya’yı savunuyor, kim sahte mühür taşıyor, kim korkudan uzaklaşıyor? Bunları toplayacaktı.

Aris de daha gerideydi.

Yüzünü kapatmamıştı ama öne çıkmamıştı. Zeytinlikte verilen yemin henüz tazeydi. Morkos’un adamları onu arıyordu. Meydanda açıkça görünmesi, hem cesaret hem ahmaklık olurdu. Serdar ona doğrudan meydanın içine girmemesini söylemişti. Aris kabul etmişti, ama zorlanarak. Çünkü bir halk kendi adına konuşulurken, orada susmak da yaraya benzerdi.

Serdar kalabalığı izlerken geceki sahte ayinin yüzlerini aradı.

Sol revak altında, ayinde balmumu mührü hevesle alan genç vardı. Sabah da gelmişti. Gözleri parlıyordu. Korkmuş değildi. Bir sırrın parçası olduğuna inanmak isteyenlerin o tehlikeli heyecanıyla etrafa bakıyordu.

Kuyu başının yanında, balmumunu almamakta direnen kadın duruyordu. Bu kez yanında başka biri yoktu. Ellerini göğsünde birleştirmişti. Korkuyordu ama kaçmamıştı.

Sahte ayindeki pelerinlilerden biri, şimdi sade tüccar kıyafetiyle meydanın güney ucundaydı. Başka biri, muhafızlara yakın duruyor ama halktan biri gibi davranıyordu. Rasimon görünmüyordu.

Bu, onun yokluğu anlamına gelmezdi.

Serdar, meydanın bütün yüksek bakış noktalarını gözden geçirdi.

Köşk tarafındaki sütun başı.

Kantar binasının üst penceresi.

Doğu revaklarının gölge hattı.

Eski heykel kaidesinin kırık aralığı.

Rasimon nerede olursa olsun, konuşmayı değil, konuşmaya verilen tepkiyi izleyecekti.

Tıpkı Serdar gibi.

Meydanın sesi bir anda kesildi.

Önce muhafızlar göründü.

Dört kişi platformun iki yanına yerleşti. Ardından iki kayıtçı geldi. Biri elinde balmumu tablet, diğeri küçük mühür sandığı taşıyordu. Sonra ağır pelerinli bir görevli, platformun ortasına yuvarlak metal bir kap bıraktı. Kapta kırmızı balmumu vardı. Morkos’un eski ticari duyurularında kullanılan bir şeydi bu; ama o sabah balmumunun yanına küçük koyu renkli bir yağ kabı ve Rolpa işaretli taş mühür konmuştu.

Dört kişi platformun iki yanına yerleşti. Ardından iki kayıtçı geldi.

Morkos en son çıktı.

Meydana çıkan merdivenleri acele etmeden tırmandı. Üzerinde yeni kazınmış Rolpa işaretini taşıyan ağır bir pelerin vardı. Pelerin siyaha yakın koyu kahverengiydi; güneş vurdukça kumaşın içinde metal iplikler parlıyor, sırtındaki köşeli halka ve içindeki kelime sanki hareket ediyormuş gibi görünüyordu.

ROLPA.

Ana kapıdan sonra şimdi bir insanın sırtında.

Mühür taştan kumaşa geçmişti.

Serdar’ın içi daraldı.

Morkos hızlı öğreniyordu.

Bir işareti yalnız taşa kazımak yetmezdi. Taş sabitti. İnsan hareket ederdi. Pelerin, Rolpa’yı meydana taşımıştı. Morkos o kelimeyi artık bir yer değil, bir makam gibi giyiyordu.

Tarhun uzaktan bunu görünce çenesini sıktı.

“Yılan deri değiştirmiş,” diye fısıldadı.

Serdar başını çok az çevirdi.

“Evet.”

“Deriyi ateşe atmalı.”

“Henüz değil.”

Tarhun bu cevabı bekliyordu, yine de hoşlanmadı.

Morkos platformun en yüksek noktasına geldiğinde konuşmadı.

Önce bekledi.

Bu bekleyiş bile konuşmanın parçasıydı. Tüccar Morkos pazarda böyle beklemezdi. Borç tahsil ederken de beklemezdi. O zaman kelimeleri tartar, fiyatı belirler, karşısındaki insanı köşeye sıkıştırırdı. Bu sabahki bekleyiş başkaydı. Kendini sıradan bir tüccar gibi değil, bir sırrın taşıyıcısı gibi göstermek istiyordu.

Kadim bir kehanetin bekleyişini taklit ediyordu.

Serdar bunu gördü.

Ve bundan tiksindi.

Çünkü Morkos inanmıyordu.

Ama inanmış gibi durmanın halk üzerinde ne işe yaradığını çok iyi biliyordu.

Morkos sonunda konuştu:

“Tralleis halkı.”

Sesi yüksek değildi ama meydanı aldı. Güçlü adamların her zaman bağırması gerekmezdi. Kalabalık zaten onun sesine yer açmaya alışmıştı.

“Dün gece çoğunuz gökyüzüne değil, yerin altına baktınız. Kimileri korkuyla. Kimileri merakla. Kimileri de yabancıların ve sahte şifacıların aramızda açtığı yarayı anlamak için.”

Kalabalıkta kıpırtı oldu.

Leya’nın adı henüz söylenmemişti ama hedef belliydi.

Serdar, Demeia’nın yüzünü aradı. Kadın hiç tepki vermedi. İyi. Tepki, Morkos’un kayıtçılarına malzeme olurdu.

Morkos pelerininin iki yanını hafifçe açtı. Rolpa işareti daha görünür oldu.

“Şehrimizin kapısına kazınan işaret, yeni bir vergi değildir. Bir yabancı hanenin mührü değildir. Bir tüccar oyunu değildir.”

Bu son cümleyi söylerken yüzünde en küçük bir alay bile yoktu.

Morkos, kendi yalanının en iyi oyuncusuydu.

“Bu işaret,” dedi, “unutulmuş bir korumanın adıdır.”

Kalabalığın içinde nefesler tutuldu.

Koruma.

Kelime iyi seçilmişti.

Korkmuş insan, önce koruma isterdi. Morkos bunu biliyordu. Eğer Rolpa’yı yalnız tehdit olarak sunsa, halk kaçardı. Onu koruma olarak sunarsa, halk önce yaklaşır, sonra diz çökerdi.

“Bu şehir,” diye devam etti Morkos, “yıllarca yağını, emeğini, ölülerinin hakkını ve çocuklarının kışını düzen içinde korudu. Kapılar vardı. Mühürler vardı. Defterler vardı. Her şeyin yeri vardı. Ama sonra yabancı geldi.”

Serdar’ın çevresindeki hava soğudu sanki.

Bazı başlar meydanda onu arar gibi döndü.

Serdar bulunduğu yerden kıpırdamadı.

Morkos’un sesi sertleşmedi. Tam tersine, sanki üzülüyormuş gibi yumuşadı.

“Bu yabancı yanında kara toz getirdi. Tanrıların toprağın altına gömdüğü gazabı avucuna aldı. Bu gazabı zeytinliklerinize, çocuklarınızın kışına, yaralılarınızın yatağına yaklaştırdı. Size güç dedi. Size özgürlük dedi. Size savunma dedi.”

Kalabalıkta bazı insanlar birbirine baktı.

Barut artık yalnız silah değildi.

Tanrı gazabı.

Bu tanım, tam da anlamayan halkın korkusuna uygun biçimde seçilmişti. Barutun sesi, dumanı, yanığı, kokusu… Hepsi bu anlatıya kolayca bağlanabilirdi.

Tarhun’un sesi çok alçak çıktı:

“Yalanı gerçeğin üstüne sürüyor.”

Serdar cevap verdi:

“En tehlikelisi bu.”

Morkos platformda bir adım attı.

“Ve yalnız kara toz değil. Ölümü kandırmaya çalışan eller de aramızda dolaşıyor. Şifayı ölçüsünden koparan, bitkiyi duadan ayıran, yarayı eski düzeninden çıkarıp kendi kapısına bağlayan eller.”

Şimdi hedef açıktı.

Leya.

Kalabalıkta birkaç kişi şifa evinin tarafına baktı. Bir kadın, kolundaki sargıyı istemsizce tuttu. Bir erkek çocuğunun ateşini düşüren keseyi kuşağından çıkarmaya çalıştı, sonra vazgeçti. Demeia’nın yüzü taş gibi kaldı. Ama Serdar, onun parmaklarının eteğine nasıl bastığını gördü.

Morkos bunu istiyordu.

Şifayı doğrudan yasaklamadan önce, insanların şifaya bakan gözünü kirletmek.

“Şifa,” dedi Morkos, “mühürsüz dolaşırsa zehir olur. Ot, yanlış elde büyücülüğe döner. Yağ, yanlış sözle kirlenir. Dün gece ve bugün, bazı evlerde sahte keseler dolaştı. Kim hazırladı? Kim ölçtü? Kim size bunun güvenli olduğunu söyledi?”

Bu cümle ustacaydı.

Sahte keseleri Morkos’un adamları dolaştırmıştı. Ama şimdi Morkos, sahte keselerin varlığını Leya’nın ağını suçlamak için kullanıyordu. Önce zehri kendisi salmış, sonra “bakın, ortalıkta zehir var” diye bağırıyordu.

Serdar’ın çenesi kasıldı.

Bu hamle beklediğinden de kirliydi.

Morkos devam etti:

“Bu yüzden bugün, şehrin güvenliği adına ilan ediyorum: Şifa evi resmî mühür altına alınacaktır.”

Meydan uğuldadı.

Bu kez korku açıktan çıktı.

Bir kadın “Hayır,” diye fısıldadı. Başka biri onu susturdu. Yaralı bir işçi, elini göğsüne götürdü. Şifa evinde çocuğu iyileşen adamın yüzü bembeyaz oldu. Leya’nın adını bilenler, bilmeyenlere baktı. Bilmediği hâlde şifaya ihtiyacı olanlar, nereye gideceklerini hesaplamaya başladı.

Morkos elini kaldırdı.

Uğultu biraz azaldı.

“Bu mühür, hastaları ölüme bırakmak için değil,” dedi. “Şifayı doğru ölçüye döndürmek için vurulacaktır. Rolpa’nın koruması altında, yalnız kayıtlı otlar, yalnız temiz yağ, yalnız doğru eller kullanılacaktır.”

Kayıtlı.

Temiz.

Doğru.

Morkos’un kelimeleri, eskiden ticaretin kelimeleriydi. Şimdi kutsal düzen gibi sunuluyordu.

Serdar, Morkos’un yılan gibi yeni derisini tam o anda gördü.

Deri değişmişti.

Zehir aynıydı.

Morkos artık “benim depomdan alacaksınız” demiyordu.

“Arınmış olanı alacaksınız” diyordu.

Bu daha tehlikeliydi.

Çünkü insan, ticari zorbalığa kızabilirdi. Ama kutsal güvenlik adına kendisine vurulan zincire bazen şükrederdi.

Morkos’un sesi yükseldi:

“Yabancı Serdar, bu şehre kara tozun gururunu getirdi. Leya, ölümü kandıran sapkın şifasını halkın içine saldı. Demirci Tarhun, ocağında düzeni değil, başkaldırının ateşini körükledi. Zeytinliklerde bazıları, köklerini eski yeminlerden koparıp yabancı sözlere bağladı.”

Aris’in olduğu yönde bir kıpırdanma oldu.

Serdar bunu gördü.

Aris öne atılabilirdi.

Tarhun da gördü.

Kendi yerinden çok küçük bir taş hareketiyle zeytinlik hattına işaret gönderdi. Aris’in yanındaki adam hemen onu tuttu. Aris gerildi ama meydanın içine çıkmadı.

İyi.

Çünkü Morkos tam bunu bekliyordu.

Bir itiraz.

Bir bağırış.

Bir taş.

Bir hamle.

Sonra muhafızlar inecek, kayıtçılar yazacak, meydandaki korku şekil bulacaktı.

Serdar dişlerinin arasından konuştu:

“Kimse karşılık vermeyecek.”

Tarhun başını salladı.

“Zor.”

“Evet.”

Morkos platformun yanında duran balmumu kabına yaklaştı. Rolpa mühür taşını aldı. Sıcak balmumuna bastı. Sonra kırmızı mumu küçük bir parşömen üzerine düşürdü. Mühür ağır ağır indi. Kalabalık bunu gördü.

Morkos platformun yanında duran balmumu kabına yaklaştı.

Morkos mühürü kaldırdı.

Rolpa işareti parşömende belirdi.

“Bu mühür,” dedi, “bugünden itibaren şehirde kirlenmiş şifa ve kara toz tehlikesine karşı koruma işareti olacaktır. Rolpa’nın gölgesi altında olmayan hiçbir şifa kesesi, hiçbir barut tozu, hiçbir gizli yemin güvenli değildir.”

Gölge.

Morkos özellikle ışık değil, gölge demişti.

Çünkü korkmuş insan gölgeye de sığınabilirdi.

Kayıtçı parşömeni aldı ve platformun önündeki sütuna astı. Mühürlü duyuru. Şifa evinin mühürleneceği resmi ilan. Yanına ikinci bir küçük tablet yerleştirildi: kara toz taşıyanların bildirilmesi emri.

Meydan artık yalnız dinlemiyordu.

Bölünüyordu.

Serdar bunu fiziksel olarak gördü.

Bir grup platforma biraz daha yaklaştı. Bunlar Morkos’un güvenliğine sığınmak isteyenlerdi. Bazıları gerçekten korkmuştu. Bazıları çıkar hesabı yapıyordu. Bazıları dün geceki sahte ayinden güç almış gibi görünüyordu.

Bir grup geriye çekildi. Şifa evine bağlı olanlar. Zeytinliklerden haber alanlar. Morkos’un sesindeki yalanı duyan ama yüksek sesle söyleyemeyenler.

Bir grup ise ortada kaldı. En kalabalık olanlar onlardı. Ne Morkos’a inanmışlardı ne de ona karşı durabilecek kadar güven bulmuşlardı. Onların yüzlerinde aynı soru vardı:

Çocuğum hastalanırsa nereye gideceğim?

Kışlık yağım mühürsüz sayılırsa ne olacak?

Barut gerçekten tanrı gazabıysa?

Leya’nın otu ya yanlışsa?

Yabancı giderse bizi kim koruyacak?

Morkos bu ortadakileri istiyordu.

Serdar da.

Savaş artık bu insanların zihninde olacaktı.

Morkos son cümlelerini daha alçak ama daha keskin söyledi:

“Ben size korku satmıyorum. Ben sizi korkudan koruyorum.”

Bu yalan meydanın üstünden geçti.

Ve bazı insanların yüzünde, yalanın çalıştığı görüldü.

Çünkü korkmuş insan, kendisine korkuyu satanla korkudan koruduğunu söyleyenin aynı kişi olduğunu hemen ayırt edemezdi.

Morkos pelerinini topladı.

“Şifa evi gün batımına kadar kayıt altına alınacak. Kim hasta saklarsa, ölümün borcunu kendi evine alır. Kim kara toz saklarsa, tanrı gazabını komşusunun çocuğuna çağırır. Kim yabancı adına yemin ederse, Rolpa’nın gölgesinden çıkar.”

Son cümleyle birlikte muhafızlar bir adım öne çıktı.

Konuşma bitmişti.

Ama meydan bitmemişti.

Morkos merdivenlerden inerken halk ikiye ayrıldı. Bazıları başını eğdi. Bazıları gözünü kaçırdı. Bazıları onun pelerinindeki Rolpa işaretine bakmadan edemedi. Morkos yürürken etrafına bakmadı. Bakmasına gerek yoktu. Rasimon bakıyordu.

Serdar sonunda onu gördü.

Kantar binasının üst penceresinde değil.

Doğu revaklarının gölgesinde değil.

Meydanın alt kenarındaki balıkçı tezgâhının arkasında, sıradan bir adam gibi duran yaşlı bir ağ tamircisinin yanında. Rasimon oradaydı. Yüzünü tamamen göstermiyordu. Ama Serdar onu tanıdı.

Rasimon’un bakışı Morkos’ta değil, kalabalıktaydı.

Ve bir an için Serdar’ın bulunduğu yöne değdi.

Kısa.

Kesin.

Görmüş müydü?

Evet.

Bu kez Serdar emindi.

Rasimon onu görmüştü.

Ama işaret vermedi.

Çünkü o da aynı şeyi yapıyordu: hamleyi değil, hamleye verilen tepkiyi izlemek.

Morkos platformdan indikten sonra meydandaki uğultu patladı.

Kimse bağırmıyordu. Ama herkes konuşmaya başladı. Korku artık yeraltı fısıltısı değildi. Meydanın üstünde dolaşan açık bir havaydı. İnsanların elinden zeytin alınmamıştı. Evlerine girilmemişti. Şifa evi henüz mühürlenmemişti. Ama daha kötüsü olmuştu: İnsanlar kendi bildikleri şifadan, kendi taşıdıkları yağdan, kendi yeminlerinin hangi tarafta durduğundan şüphe etmeye başlamıştı.

Demeia kalabalığın içinde bir kadını durdurdu.

Kadın, şifa kesesini çözüp yere atmak üzereydi.

Demeia onun bileğini tuttu.

“Bunu kim verdi?”

“Bilmiyorum,” dedi kadın. “Leya’nın adıyla geldi dediler. Ama Morkos dedi ki…”

“Morkos ne derse desin, önce düğüme bakılır.”

Kadın ağlamaklı oldu.

“Ya çocuk ölürse?”

Demeia’nın yüzü sertleşti ama sesi yumuşadı.

“Çocuk korkudan da kötüleşir. Gel. Şifa evine birlikte gideceğiz. Bağırmadan.”

Bu küçük sahne, meydandaki büyük konuşmadan daha gerçekti.

Serdar bunu gördü ve karar verdi.

Morkos’un meydan konuşmasına meydan konuşmasıyla cevap verilmeyecekti.

Şimdilik.

Çünkü Morkos yüksek yerden konuşuyordu. Serdar’ın tarafı aşağıdan, yan yana, tek tek konuşmak zorundaydı. Şifa kesesini yere atmak üzere olan kadını durdurmak, platforma çıkıp Morkos’a küfretmekten daha değerliydi.

Tarhun yanına geldi.

“Ne yapıyoruz?”

“Şifa evini boşaltmıyoruz,” dedi Serdar. “Ama tek kapıya bağlı bırakmıyoruz. Leya’yı hemen uyaracağız. Merhemler ve bitkiler üç hatta bölünecek. Morkos mühür için geldiğinde içeri girecek, ama bütün şifayı bulamayacak.”

Tarhun başını salladı.

“Zeytinlik?”

“Aris açıkta görünmeyecek. Demeia kaynak düğümünü yayacak ama sınırlı. Menas ve yaşlılar, Morkos’un bu konuşmasının neye yaradığını kendi dilleriyle anlatacak.”

“Nasıl?”

Serdar meydanın ortasında hâlâ konuşan insanlara baktı.

“Şunu söyleyecekler: Korkuyu satan adam, koruma diye geri satıyor.”

Tarhun bu cümleyi sevdi.

“Bu yayılır.”

“Ölçülü yayılsın.”

Tarhun homurdandı.

“Her şey ölçülü.”

“Artık evet.”

Tam o sırada Aris, gölgelerin içinden yanlarına yaklaştı. Yüzü öfkeyle kızarmıştı.

“Şifa evini mühürleyecek,” dedi.

“Evet.”

“Sen bu kadar sakin nasıl duruyorsun?”

Serdar ona baktı.

“Sakin değilim.”

Aris’in sesi yükselmeye başladı:

“Adam bütün meydanın önünde bize lanetli dedi. Yağımızı kirli dedi. Leya’ya büyücü dedi. Seni…”

Tarhun hemen bir adım yaklaştı.

“Sesini indir.”

Aris sustu ama gözleri ateş gibiydi.

Serdar alçak sesle konuştu:

“Morkos senin öfkeni istiyor. Ona öfkeni verirsen, o da seni meydanın ortasında isyanın yüzü yapar. Sonra şifa eviyle zeytinlikleri aynı suçun içine koyar.”

Aris dişlerini sıktı.

“Peki hiç mi bağırmayacağız?”

“Bağıracağız,” dedi Serdar. “Ama doğru yerde.”

“Doğru yer neresi?”

“Şu an bir kadının şifa kesesini yere atmasını engellemek. Bir adamın yağ küpünü korkudan Morkos’un deposuna geri götürmesini durdurmak. Bir çocuğun Rolpa işaretini kutsal sanmasını değil, Morkos’un onu neden gösterdiğini anlamasını sağlamak. Meydanı o aldı. Evleri, avluları, zeytinlikleri ve yaralı yataklarını biz tutacağız.”

Aris bir süre cevap veremedi.

Bu cevap, istediği savaş cevabı değildi.

Ama gerçekti.

Tarhun ekledi:

“Bugün taş atma günü değil. Hat tutma günü.”

Aris ona baktı.

Zeytinlik gecesindeki komutları hatırladı.

Hat bozma.

Kovalamak yok.

O zaman işe yaramıştı.

Belki şimdi de yarayacaktı.

Meydanın başka ucunda bir adam, Morkos’un duyurusunun asıldığı sütuna yaklaştı. Rolpa mührüne dokunmak ister gibi elini kaldırdı. Sonra vazgeçti. Eli havada kaldı. Bu hareket, meydandaki günün özeti gibiydi: insanın kendi elinden bile şüphe etmesi.

Serdar bunu gördü.

Morkos’un asıl başarısı buydu.

Halkın elinden zeytini almamıştı.

Daha kötüsünü yapmıştı.

Halkın eline baktığında, o elin doğru tarafta olup olmadığından şüphe ettirmişti.

Bir kadın kendi şifa kesesine bakıyor ve korkuyordu.

Bir köylü kendi yağ küpünü sakladığı için tanrı gazabını çağırıp çağırmadığını düşünüyordu.

Bir demirci, kendi ocağının lanetli sayılmasına öfkeleniyor ama bunu açıkça kıramıyordu.

Bir yabancı, kendi ağzından çıkan kelimenin halkın üzerine nasıl silah yapıldığını izliyordu.

Ve Morkos, platformdan inmiş olmasına rağmen meydanda hâlâ konuşuyordu.

Çünkü korku, bir kez meydana çıktı mı, onu taşıyan ağızlar çoğalırdı.

Serdar derin bir nefes aldı.

“Dağılıyoruz,” dedi.

Tarhun başını salladı.

“Ben şifa evine.”

“Hayır. Sen zeytinlik hattına. Şifa evine ben gideceğim.”

Tarhun itiraz edecek gibi oldu.

Serdar devam etti:

“Morkos Tarhun’u şifa evine girerken görmek ister. Bu görüntüyü vermeyelim. Sen Aris’le yamaçları tut. Demeia zaten Leya’ya haber götürecek.”

Aris sordu:

“Ben?”

“Sen görünmeyeceksin. Ama herkes seni arıyor gibi hissedecek. Zeytinlikteki dalı kırdırma. Yanına fazla insan toplama. Ve kimse Morkos’un duyurusuna taş atmayacak.”

Aris başını salladı.

Zorla.

Ama salladı.

Serdar son kez meydana baktı.

Rolpa mühürlü duyuru sütunda duruyordu. İnsanlar ona bakıyor, sonra birbirine bakıyor, sonra kendi ellerine bakıyordu. Meydan, görünmez bir hastalık kapmış gibi dağılmaya başladı. Herkes evine aynı soruyla gidecekti.

Ben hangi taraftayım?

Morkos’un istediği buydu.

Serdar’ın görevi, bu soruyu başka bir soruya çevirmekti:

Bizi korkutan şeyi kim sattı?

Bu kolay olmayacaktı.

Ama artık savaşın yeni yüzü buydu.

Barutun sesi kadar, kelimenin gölgesi de bedel istiyordu.

Serdar kalabalığın içine karıştı.

Morkos meydandan inmişti.

Ama korku meydanda kalmıştı.

Ve o sabah Tralleis’te herkes şunu hissetti:

Bir şehir, yalnız kılıçla değil, anlamı değiştirilmiş kelimelerle de kuşatılabilirdi.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.