Kışı Geçirmek Görseli
Kışı Geçirmek

Cevap

2. Sahne 21 dk okuma 8 okunma
Sabri’nin Emine’nin yeni adres mektubuna kendi cevabını yazması
Sabri’nin Emine’nin yeni adres mektubuna kendi cevabını yazması
Bu bölümdeki sahneler
1 2 3 4

Sabri’nin mektubu, kışlık çorapların arasından çıktı.

Öğleden sonra koğuşun yanındaki küçük odada soğuk iyice oturmuştu. Pencerenin pervazına sızan rüzgâr, masanın köşesinde duran boş bir kâğıt parçasını arada bir kıpırdatıyordu. Sabri sol bileğini dizinin üstüne bırakmış, parmaklarını tek tek açıp kapatarak sargının sıkılığını yokluyordu. Sabah yeniden sardıklarından beri bez daha düzgün duruyordu; yine de soğuk artınca eklemin içi hafifçe sızlıyordu.

Koridordan hızlı ayak sesleri geldi, ardından kapı omzuyla itilerek açıldı. Hamdi kucağında düğümlü bir bez bohçayla içeri girdi. Omuzlarında dışarının ince ayazı, ayakkabılarının kenarında erimeye yüz tutmuş kar vardı. Hamdi, istasyondan birlikte döndüğü adamın getirdiği bohçayı masanın üstüne bıraktı, düğümü çözüp açtı. İçinden yün kokusuyla birlikte soğuk bir hava yayıldı. Hamdi çorapları çift çift ayırıp masaya koyuyordu; kimi kalın koyu gri, kimi topuğu başka renkten iplikle örülmüş eski çiftlerdi. Dördüncü çifti kaldırırken arasına sıkıştırılmış bir zarf kaydı. Hamdi zarfı yere düşmeden havada yakaladı. Ön yüzüne baktı.

— Senin, dedi.

Sabri sağ elini uzattı. Hamdi zarfı hemen vermedi. Pencereden vuran soluk ışığa doğru çevirip alt köşedeki yazıyı okumaya çalışıyordu.

— Kimin getirdiği de yazılmış, dedi. Şu adamı biraz evvel kapıda gördüm. Yükü indirip hemen döndü.

— Duruyor mu hâlâ? diye sordu Sabri.

— Dışarıda arabanın başında konuşuyordu. Gidip bakayım, henüz çıkmadıysa bir şey sorarız.

Hamdi zarfı masanın üstünden Sabri’ye doğru uzatıp dışarı çıktı. Kapı tam kapanmadı, aralıktan koridorun soğuğu içeri vurdu. Sabri kapıya bakmadı; gözü yalnız elinde tuttuğu zarftaydı.

Sabri, adının bir başkasının eliyle yazılmış olduğunu ilk bakışta anladı. Emine kendi yazdığında S harfini aşağıdan başlatırdı; kalemi kâğıda bastırır, kıvrımı alttan yukarı çekerek harfi kurardı. Burada harfin başı, adın geri kalanından daha iriydi. Harfler birbirine yaslanmış, düzgün bir sırayla dizilmişti. Bir an içine tuhaf bir duraksama çöktü; zarfı çevirip arkasına baktı. Zarfın arkasında gönderildiği yerin adı vardı. Onun altında kurşunkalemle, zarflarda bulunmasına alışmadığı bir tarif eklenmişti. Fırının yanındaki eve sorulsun.

Sabri bu beş kelimeyi iki kez okudu. Kurşunkalem ucu küt olduğundan harfler biraz kalın çıkmıştı ama her biri açıkça seçiliyordu. Bir aydan fazladır aklında boş duran bir satır ilk kez bir yer adıyla birleşmişti. Fırının yanındaki ev. Kendi sokağındaki fırın değildi; zarfın arkasında başka bir yerin adı yazılıydı. Sabri o yerin adını iki kere daha içinden geçirdi. Arkadaki satırda evin fırının hangi yanında kaldığına dair bir söz yoktu; yalnız Fırının yanındaki eve sorulsun denmişti. Kimin kapısı çalınacak, kime sorulacak, bütün bunlar zarfın içinde olmalıydı.

Sol bileğindeki bezi sabah yeniden sarmışlardı. Artık parmaklarını oynattığında ağrı daha yukarı çıkmıyordu, yalnız bileği ters çevirince sargı altından çekiyordu. Zarfı sol eliyle tutup öbür eliyle kapağı kaldırmaya çalıştı. Yapıştırıcısı kâğıdı sertçe tutmuştu; parmağı biraz zorlayınca kâğıt köşesinden yırtıldı. Yırtık adresin bulunduğu yana doğru gidince hemen durdu. Tek bir harfin kopmasından çekinerek zarfı çevirdi, sağlam kenarını tırnağıyla yavaş yavaş açtı. Kâğıdın içinde ne olduğunu görmeden önce parmaklarına iki ayrı kat kalınlığı değdi. İçinden dörde katlanmış bir yaprak, bir de daha küçük, çizgili bir kâğıt çıktı.

Çizgili kâğıt bir okul defterinden koparılmış gibiydi; sol kenarında ince yırtık dişleri vardı. Kâğıtta adres bir daha yazılmıştı. Evin kime ait olduğu, fırının hangi yanında kaldığı, mektubu götüren orada kimseyi bulamazsa fırıncıya kimin adını söyleyeceği tek tek belirtilmişti. Sabri önce onu okudu. Sonra satırın başına dönüp kelimeleri dudaklarını kıpırdatmadan tekrar okudu. Fırıncının sorulacağı ad, sokağın tarifine eklenmişti; demek ki mektubu götürecek biri kapıyı kapalı bulsa bile eli boş dönmeyecekti.

Büyük yaprağı açmak için küçük kâğıdı dizine koydu. Kumaş kaygan olduğu için kâğıt dizinden kayıp tahta döşemeye indi. Sabri hemen eğilip aldı; sol elini yere yaklaştırmadan sağ parmaklarının ucuyla kâğıdı kaldırdı. Bu defa masaya ya da dizine bırakmadı, ceketinin iç cebine soktu. Parmakları cebin içinde eski yarım mektubun sertleşmiş kenarına değdi. Küçük adres kâğıdını onun önüne yerleştirdi, cebin ağzından elini çekti.

Sonra büyük yaprağı iki eliyle açtı. Kat yerleri keskindi; kâğıt soğuk odada hışırdadı. Mektubun ilk satırında Sabri yazıyordu. S harfi aşağıdan başlamıştı.

Sabri o harfin alt ucundaki küçük kıvrıma birkaç saniye baktı. Harf biraz sola yatmıştı, mürekkep değil kurşunkalemle yazılmıştı. O kıvrımı görünce omuzlarında haftalardır taşıdığı sertlik bir an gevşedi.

Ben buradayım. Yanımda kaldığım hanımın oğlu istasyona uğrayacakmış. Zarfın üstünü ona yazdıracağım. İçini kendim yazıyorum. Masanın ayağına bastırınca öteki yanı kalkıyor. Yazım orada bozulursa ondandır.

Sabri satırın sonuna doğru harflerin hafifçe yukarı kaçtığını gördü. Bir an, Emine’nin yabancı bir odada, ayağı aksayan bir masanın başına oturup bir dirseğini tahtaya bastırarak kâğıdı tutmaya çalışmasını gözünün önüne getirdi. Kâğıt iki elinin arasında toplanmaya başlayınca Sabri mektubu masaya yatırdı. Hamdi’nin bıraktığı çoraplardan bir çift, yaprağın açılan kenarına denk geldi. Yünün ağırlığı kâğıdın kıvrılmasını durdurdu. Sabri kâğıdı düz tutmak için çorapları orada bıraktı, eğilip okumaya devam etti.

Eve uğrarsan arka taraftaki su kabını arama. Onu ben aldım. Götürürken sapı çıktı. Fırının orada birine taktırdılar. Burada su çekiyoruz. Evin sağ yanı uzun zamandır boşmuş, bizi oraya aldılar. Pencere akşamları içeriden buz tutuyor. Sabah erken kalkıp silince azıcık görebiliyorum. Karşıda dut ağacı var. Dallarının altına odun yığmışlar. Adresini ayrı kâğıda yazdım. Bir yerden bir şey söyletirsen de o kâğıdı ver.

Sabri gözünü kâğıttan ayırıp masanın karşısındaki çıplak duvara baktı. Arka taraftaki su kabını, mutfağın dışına açılan o dar taşın üstünde durduğu hâliyle hatırladı. Demiri kararmış, sapının bir perçini yazdan beri gevşekti; Sabri “Bir gün çakıp sıkılayayım,” demiş, sonra iş çıkınca ertelemişti. Emine o gevşek sapla kabı evden çıkarıp istasyona kadar nasıl götürdüğünü yazmamıştı; yalnız götürürken sapının çıktığını, fırının orada birine taktırdıklarını söylüyordu.

Yeniden satırlara döndü. Evin sağ yanı uzun zamandır boşmuş. Akşamları içeriden buz tutan bir pencere, sabah karanlığında elinde bir bezle ya da avucuyla o buzu silen Emine, karşıda dallarının altına odun yığılmış bir dut ağacı. Sabri o ağacı hiç görmemişti; yine de dallarının altındaki kırık odunları, karın üstünde koyu renk bir yığın gibi gözünün önüne getirebildi. Emine’nin nereden su çektiğini, akşam odaya nasıl girip çıktığını bilmiyordu ama artık bütün bunların geçtiği yer boşlukta asılı değildi. Bir fırının yanındaydı.

Alt satırda başka bir kalemle başlanmış gibi koyu bir iz vardı. Sabri kâğıdı biraz eğip pencere ışığına doğru baktı. Kalem aynıydı. Emine o satırın ilk kelimesinde fazla bastırmıştı; kurşunun ucu kâğıdın lifini ezmiş, arka yüze bile hafif bir kabartı çıkarmıştı.

Senin eve gidip gidemediğini bilmiyorum. Gittiysen orada ne gördüğünü yaz. Bana burada iki ayrı şey söylediler. İkisini de söyleyen adam, evi başkasından duymuş.

Sabri parmağını kâğıdın kenarına dayayıp durdu. Başkasından duymuş. Depremden sonra kiminle konuşsa aynı şey çıkıyordu karşısına: birinin uzaktan gördüğü duvarı öteki yıkılmış sayıyor, bir başkasının sokağın başında duyduğu söz iki gün sonra kesin haber diye dolaşıyordu. Emine de orada, kim bilir hangi istasyon kalabalığında ya da komşu kapısında, iki ayrı adamdan evine dair iki ayrı söz işitmiş, ikisinin arasında kalıp kurşunkalemi kâğıda bastırmıştı.

Bundan sonra ne zaman haber verirlerse kapıya bakacağı yazılıydı. Sabri’nin iyi olup olmadığını sormuş, o soğuk odada üşümediklerini, gündüzleri pencerenin yanına oturup dışarıdaki avluyu seyrettiğini kısaca eklemişti. En altta Emine’nin adı vardı. İmzanın altında, sağ kenara doğru küçülen, sanki sayfa bitmeden son anda akla gelip sıkıştırılmış bir cümle daha vardı.

Paltonu almadım. Elim doluydu. Şimdi onu düşünüp duruyorum.

Sabri kâğıdın o köşesine uzun süre baktı. Yakasının üst düğmesi daha kışın başında gevşemiş o kalın koyu renk paltoyu, bir de paltonun asıldığı çiviyi düşündü.

Eve gittiğinde çivi duvardaydı. Arka kapının hemen iç tarafındaki kirişe yakın yerde, eski paslı demir çivi yerinden oynamamıştı. Palto hâlâ o çivide asılı duruyordu ama üst kattan düşen geniş bir döşeme tahtası duvara eğri dayanmış, paltonun eteğini sımsıkı kıstırmıştı. Sabri o akşam avluda durup bir süre tahtanın eğimine bakmıştı. Sonra eğilmeden, tahtayı bir kez ayağıyla itti. Kaba ayakkabısının burnu donmuş çamura bulanmış tahtadan hafifçe kaydı, tahta yerinden kıpırdamadı. Daha kuvvetli itmeye hazırlanmıştı; gövdesini öne verip ağırlığını topuğuna toplamıştı. Sonra evin içinden geldiğini sandığı bir ses duydu ve ayağını çekti.

Ne sesi olduğunu o an seçememişti. Kırık bir tavan tahtasının soğukta çıtırdaması mıydı, yoksa rüzgârla oynayan gevşek bir kiremit miydi, bilmiyordu. Yine de bir insanın kımıldamasına benzeyen kısa bir sesti. Beklediği yerde bir süre hiç kıpırdamadan durmuştu. Nefesini tutmuş, kulaklarını avludaki karanlığa vermişti. Rüzgâr kesilince ses de kesilmişti. İçeriden başka hiçbir kıpırtı gelmemişti. Sabri bir adım daha atmamış, paltoyu çekip çıkarmak için bir daha uğraşmamıştı. Kumaşı çekerse tahtanın altında yırtılacağını, tahtayı zorlarsa üstündeki yığının yerinden kayacağını düşünerek arkasına dönüp çıkmıştı.

Şimdi mektubun köşesinde Elim doluydu yazısını görünce, Emine’nin bir elinde sapı gevşek su kabı, öbür elinde ağır bir bohçayla o kapıdan nasıl çıktığını düşündü. Paltoyu orada bıraktığı için kendini suçlamasına hiç gerek yoktu.

Koridordan yeniden ayak sesleri geldi. Hamdi döndüğünde elinde boş bohça vardı. Kapıyı dirseğiyle kapattı; bu kez mandal yerine oturdu.

— Adam gitti, dedi. Kapının önünde beklemiş biraz, sonra yük arabasına binip ayrılmış. Ama yarın sabah yine gidecek olana sordum. Yarın sabah da yük varmış.

Sabri başını kaldırdı. Hamdi bir süre masaya doğru bakıp ne söyleyeceğini bekledi. Odaya ilk girdiğindeki telaşlı hâli kalmamıştı, boş bohçayı iki elinin arasında katlıyordu.

— Kendi yazmış, dedi Sabri.

Hamdi başını yavaşça salladı. Yüzünde fazla bir söz aramayan, yalnız haberi alan bir dinginlik vardı.

— İyi, dedi. İyi olmuş. Zarfın üstü yabancı yazı olunca kapıda bir an duraksadım.

— Kaldığı evdeki hanımın oğlu yazmış, dedi Sabri. İçini kendisi yazmış. Adresi de ayrı kâğıda koymuş.

— Yarın sabah gidecek olan erken çıkar, dedi Hamdi. Cevap yazacaksan bu akşamdan hazırla. Cemal’e bırakırsın, o sabah elden teslim eder.

Hamdi konuşurken masaya yaklaşıp çorapları almaya uzandı. Birinin altında mektubun köşesini görünce elini geri çekti. Çorapların yünü kâğıdın üstünde hâlâ ağırlık yapıyordu.

— Onlar sende kalsın, dedi. Çifti bozma ama. Karışırsa kimin ayağına hangisi uyar belli olmaz.

Sabri, Hamdi’nin biri telsiz, öbürü tabanından telle tutturulmuş ayakkabılarına baktı. İnce demir tel, ayakkabının yan dikişinden geçip tabanın altından dönüyordu; çamur telin kıvrımlarına dolmuştu.

— Sen aldın mı? diye sordu Sabri.

Hamdi bohçanın ağzını açtı. İçinden bir çift daha çıkardı. İkisini de almış olduğunu göstermek için çorapları bileklerinden kaldırdı. Çoraplar eskiydi, yünleri keçeleşmişti. Hamdi elini birinin içine sokunca topuğundan parmağı göründü.

— Bunu içeriden dikince kalınlığı azalır, dedi. Topukta vurmaz.

Sabri, Hamdi’nin dikiş işinden anlamadığını biliyordu. Geçen kış bir deliği ağzından tuttuğu yerde dikmiş, ipi fazla çekince yün topak gibi büzülmüş, çorabı ayağına geçirememişti. Akşam vakti ipliği çakıyla kesmek zorunda kalmıştı. Sabri elindeki kâğıdı katlamadan masada bıraktı.

— Çok çekme ipi, dedi. Sonra ayağın girmez. İğneyi kenardan seyrek geçir.

— Bu sefer geniş tutarım, dedi Hamdi. Acelem yok, akşam lambanın yanında yaparım.

Hamdi çorapları bohçaya koyup çıktı. Kapı kapanınca oda yeniden sessizleşti; yalnız koridorun öteki ucundan bir kapının gıcırtısı duyuldu, sonra o da kesildi.

Sabri masanın başında oturmaya devam etti. Bir müddet, Emine’nin fırının yanındaki evde su kabını nerede bıraktığını düşündü. Sabah suyunu çekip kapının dışında bıraksa akşama buz tutardı; soğukta demir kulp ele yapışır, suyun yüzü kalın bir kabuk bağlardı. Eşiğin içine almış olmalıydı. Bir evde ilk gece, insan daha karanlık basmadan bir şeylerin yerini öğrenirdi. Suya gece elini uzattığında nereye değeceğini, kapının mandalının hangi tarafa döndüğünü, pencerenin nereden soğuk aldığını bilmek isterdi. Emine’nin, kendisine ait olmayan bir kapının arkasına kabı koyduğunu düşünmek Sabri’nin aklına ilk defa o zaman geldi.

Bir süre sonra elleri soğuyunca ceketinin önünü araladı. İç cebinden önce eski mektubu çıkardı. Haftalardır cebinde taşındığından kâğıt yumuşamış, katları birbirinin üstüne tam gelmez olmuştu. Alt köşelerinden biri cebin dikişine sürtüne sürtüne içeride ezilmişti. Sabri kâğıdı masaya bırakıp açtı, satırların arasında göz gezdirmeden en son yazdığı yeri buldu.

Sana buradan anlatılacak fazla bir şey yok.

O cümleyi yazdığında anlatmak istediği şey başkaydı. Ocak soğuğu yeni yeni otururken bir akşam masanın başına geçmiş, koğuşta ranzasını pencere altından sobaya yakın yere değiştiren adamdan, akşamları sönmeden önce fitili kısalıp tütmeye başlayan lambadan bir şey söyleyecek, sonra da kalemi bırakıp kalkacak, sürahiden bir tas su içecekti. O akşam lambanın isi duvarda ince bir gölge bırakmıştı; Sabri yazacak söz bulamadığından değil, yazdığı kâğıdı nereye göndereceğini bilmediğinden durmuştu. Mektubun altında bir sonraki cümle için hâlâ yeterince yer vardı.

Bir süre o boş yere baktı. İsterse yeni satırları hemen oradan başlatabilir, kâğıdı doldurup bitirebilirdi. Ama o yaprağın üstündeki yazının zamanı başkaydı; o gün elinde ne bir adres vardı ne de Emine’nin kendi elinden çıkmış tek bir harf. Eski kâğıdı kenara çekti, masanın çekmecesini sağ eliyle tutup çekti. Ahşap soğuktan hafifçe şişmişti, ilk çekişte yerinden oynamadı. Biraz daha kuvvet verince gıcırdayarak açıldı. Çekmecenin içinde birkaç boş tutanak yaprağı, ucu körelmiş bir kurşunkalem ve üst üste konmuş temiz mektup kâğıtları vardı. Sabri en üstteki yaprağı aldı.

Mürekkep şişesi masanın sol üst köşesinde duruyordu; kapağı gevşek bırakılmıştı. Sabri şişeyi sağ yanına çekti, kalem sapını eline alıp ucunu göz hizasında yokladı. Uçta kurumuş siyah bir iz vardı, masanın kenarındaki küçük bez parçasına silip hokkaya batırdı. Tarihi sayfanın üst köşesine yazdı. Şubat ayının gününü koyarken rakamların arası hafifçe açıldı. Kalemi kâğıttan kaldırınca, başına koyacağı sözü düşünmeye fırsat bulamadan Emine yazmış olduğunu gördü.

İyiyim, diye başladı. Bileği masanın kenarına sürtününce satırı yarıda kesti. Emine o kelimeyi okuyup bileğiyle ilgili hiçbir şey öğrenemeyecekti. Kalemini şişenin ağzında bekletip alt satıra geçti.

Sabri’nin Emine’nin yeni adres mektubuna kendi cevabını yazması

Sol kolunun ağırlığını masadan azıcık çekti. Sargı bezinin altındaki kemik, masanın sert kenarına değince ince bir sızı göndermişti. Emine’ye her şey yolundaymış gibi tek kelimelik bir satır göndermek, birinin evi başkasından duyup aktarmasından pek farklı gelmedi. Kalemin ucunu şişenin ağzından çıkarıp yeniden kâğıda yaklaştırdı.

Sol bileğimi incittim. Sargısı duruyor. Tasımı kendim kaldırıyorum. Mektubu da kendim yazıyorum. Kâğıdı bazen tutamıyorum. Altına bir çift çorap koydum.

Buraya kadar yazınca sol elini kâğıdın üzerinden aldı. Yaprak oynamadı. Hamdi’nin bıraktığı çorapların ağırlığı kâğıdın üst köşesini masaya bastırıyordu. Çoraplardan birinin yünlü ucu mürekkebe yaklaşmıştı; koyu iplik ıslak satıra değse bütün kelimeyi dağıtacaktı. Sabri sağlam eliyle çorabın kuru kısmından tutup biraz uzağa çekti, yaprağın yalnız boş köşesine dayanmasını sağladı.

Pencereden gelen ışık soluklaşmaya başlamıştı. Karşıdaki duvarın üst tarafı gölgeye girmiş, rüzgâr pencere kanadını hafifçe tıklatmıştı. Sabri kalemi yeniden hokkaya daldırıp fazla damlayı şişenin kenarına sıyırdı.

Eve gittim, yazdı.

Bu iki kelimenin altına geçecek cümleyi daha mektup gelmeden düşünmüştü. Seni aramak için gittim, diyebilirdi. O akşam yolu dönerken her evin önünde duracak vakti yoktu; sokakların yarısı yıkılmış, geçitler kar ve enkazla daralmıştı. Yine de kendi kapısına ulaşınca önce Emine’nin adını söylemişti. İlk seferinde, içeriden cevap gelirse kimin duyacağını düşünecek kadar kısık sesle söylemişti. Sesi soğuk havada hemen dağılmış, sanki kendi kulağından öteye gitmemişti. İkinci seferinde sesini yükseltmişti. Ardından avluya adım atmış, farkına varmadan ellerini ceplerine sokmuştu. Kapıyı eskiden Emine açardı. Sabri, akşamları işten ya da dışarıdan dönüp eşikte durduğunda, elleri boşta beklemesin diye birini cebine sokardı. Evin o halde olduğunu gördükten sonra da kapıyı açacak birini bekler gibi durmuştu.

Masada kalemin ucunu kâğıdın üzerinde bir süre boşta tuttu. Emine’nin mektubunda iki ayrı adamın söylediklerinden söz ettiğini yeniden hatırladı. Gördüğü neyse yalnız onu yazacaktı; ne eksik ne fazla. Kalemin ucunu kâğıda indirdi.

İki kapı kanadı avludaydı. Arka tarafa dolandım. Su kabını yerinde göremeyince senin almış olabileceğini düşündüm. Sonra komşudan biri almıştır dedim. Sana seslendim. Cevap gelmedi. Paltoyu gördüm. Tahta eteğine basmıştı. Elimle çekersem sökülür diye bıraktım.

Burada durdu. Kalemi tutan parmakları soğuktan sertleşmişti; sağ elini kâğıttan kaldırıp parmak uçlarını avucunun içinde kısa bir an ısıttı. Yazdığı satırları baştan aşağı okudu. Tahtayı ayağıyla ittiğini, bir ses duyunca bıraktığını da yazabilirdi. O an avluda durup rüzgârın kesilmesini nasıl beklediğini anlatabilirdi. Ama sesin geldiği yerde kimseyi görmemişti. Emine, o cümleyi okuyunca kendisi gibi, bir müddet evin önünde durup sesin nereden geldiğini düşünürdü; gece pencerenin kenarında otururken aklı o sese takılıp kalırdı.

Sabri, mektubun başındaki Eve gittim sözünün yanına arkaya kadar eklemek için kalemi yukarı götürdü. Ucu kâğıda neredeyse değecekti ki durdu, kalemini kâğıda koymadan vazgeçti. Zaten hangi tarafa dolandığını yazmıştı; satır arasına sonradan sıkıştırılmış bir düzeltme, sanki bir şey saklanıyormuş gibi görünürdü. Bunun yerine en alta bir cümle daha ekledi.

İçeri girmedim. Odayı buradan sana tarif edemem.

Paltodan sonra evde başka neyin kaldığı aklına geliyordu. Mutfakla oda arasındaki dar duvarda, tavana yakın rafa koydukları teneke kutuyu görüp görmediğini hatırlamaya çalıştı. O kutuda kışın kullanılacak fitil vardı; yanında eski bir makasla birkaç kalın çivi dururdu. Emine kutuyu açarken kapağını yukarı çekmez, sıkışmasın diye yana doğru zorlar, sonra Sabri bulabilsin diye içindekini dağıtmadan geri koyardı. Sabri kutuyu düşününce bir an sanki hâlâ rafın üzerinde, duvarın köşesinde durduğunu gördü.

Başını kaldırdı. Masanın önünde, badanasının yer yer döküldüğü duvara çakılmış boş bir çivi vardı. Çivinin altında eski bir takvim ya da kâğıt asılı kaldığından hafifçe daha açık renkli, dörtgen bir iz belli oluyordu. Sabri gözünü o çividen ayırıp yeniden kâğıda eğildi, kaldığı yerden devam etti.

Paltoyu düşünme. Su kabını götürmen iyi olmuş. Yeni taktıkları sapı önce az suyla bir dene. Bizimki de ilk zaman doluyken elimden çıkmıştı. Sana söylememiştim. Dipteki ezik ondandır.

Son cümleyi okuyunca ağzı hafifçe açıldı. Kendi yazdığı kelimeler, sanki biri odada yüksek sesle söylemiş gibi kulağında yankılandı. Emine kabın dibindeki eziğin nereden geldiğini sorduğunda, Sabri onun dışarıda taşa vurduğunu söylemişti. Doğruydu. İki kış önce, kuyu başında su çekerken sapı soğuktan kaymış, kabı kendi elinden düşürüp eşikteki taşa vurmuştu. Su ayaklarına dökülünce kabı hemen doldurup içeri getirmiş, Emine eziği fark ettiğinde yalnız taşa çarptı deyip geçmişti. Emine şimdi fırının yanındaki o odada, mektubu bitirince kabı ters çevirip bakabilirdi. Su doluysa boşaltana kadar da bekleyebilirdi. Sabri kâğıdın üstündeki elini çekti. Mürekkep, son kelimenin altında biraz yayılmıştı; kururken harfin ucunda küçük bir leke bıraktı.

Altına adını yazdı. Kalemi masaya bıraktı, mürekkep şişesinin kapağını hafifçe üstüne koydu. Mektubun kuruması için yaprağı masanın kenarına doğru çekti. Sonra ceketinin dış cebinden, günlerdir yanında taşıdığı kendi küçük zarfını çıkardı. Zarfın kapağını önceki günlerde tersine katlayıp sertleştirmişti. Ön yüzünde, bıçak ucuyla ya da tırnakla kazınmış eski bir adresin bıraktığı tüylenme duruyordu. Sabri başparmağını o pürüzlü yerde gezdirdi. Mürekkebi buraya sürerse harfler kâğıdın lifine dağılacaktı.

Koridordan düzenli ayak sesleri geldi. Cemal kapıda göründüğünde Sabri küçük zarfını masaya koymuş, kazıdığı yerin üstünü yeniden yokluyordu. Cemal kapıyı aralayıp içeri baktı, elinde her zamanki ince defterlerinden biri vardı.

— Adres çıktı mı? dedi Cemal.

Sabri başını kaldırıp ona baktı. Sağ eliyle ceketinin iç cebine uzandı, küçük çizgili kâğıdı çıkarıp Cemal’e uzattı. Cemal içeri girip masaya yaklaştı. Kâğıdı ışığa doğru tuttu; fırının yanındaki evin tarifini, evin kime ait olduğunu ve fırıncıya sorulacak adı baştan sona okudu. Okurken dudakları kıpırdamadı, yalnız kaşları satır sonunda hafifçe düzeldi. Kâğıdı Sabri’ye geri verdi.

— Hamdi söyledi, dedi Cemal. İstasyondan gelen çorapların içinden çıkmış.

— Kaldığı hanımın oğlu getirmiş, dedi Sabri. Zarfın üstünü de o yazmış.

Cemal masanın üstündeki küçük, kazınmış zarfa baktı. Parmağıyla kâğıdın tüylenen yerine dokunmadı bile.

— Yeni zarf var, dedi. Buraya yazarsan alttaki adres de çıkar.

Sabri elindekine baktı. Günlerdir cebinde taşıdığı, kapağının kat yerini boşuna sertleştirdiği o zarf, şimdi masanın üstünde iyice dar ve kullanılmış görünüyordu. Zarfı kenara, çorapların yanına koydu.

— Sağ olasın, dedi.

Cemal kapıdan çıkıp kendi odasına gitti. Koridorda ayak sesleri uzaklaştı, ardından bir çekmecenin sürtünerek açılıp kapandığı duyuldu. Kısa bir süre sonra elinde temiz, kalın kâğıttan beyaz bir zarfla geri döndü. Zarfın köşeleri düzgündü, kapağında hiç kat izi yoktu. Sabri’nin önüne bıraktı. İkisi de bir süre küçük çizgili kâğıda eğildiler.

— Önce yerin adını yukarı al, dedi Cemal. Fırının yanındaki tarif alta sığsın. Fırıncının sorulacağı adı da en alta açıkça koy.

Sabri kalemi yeniden eline aldı, ucunu hokkaya batırdı. Sol bileğini masanın kenarına dayamadan, elinin ağırlığını hafifçe indirip zarfı köşesinden tuttu. Adresi satır satır geçirdi. Her harfi acele etmeden, mürekkep taşmasın diye bastırmadan yazdı. Fırıncının tanıdığı kişinin adını sığdırmak için zarfı yan döndürmesi gerekti. Yazarken Cemal sesini çıkarmadan bekledi, her satırın bitişinde kâğıda göz gezdirdi. Sabri kalemi bırakıp zarfı düz çevirdi, Emine’nin adını üstte bir daha okudu. Harfler açık seçikti, hiçbir yerde dağılma yoktu.

— Okunuyor, dedi Cemal. Birinin elinde kalmaz. İstasyondan geçerken kime verseler yerini çıkarır.

Sabri gözlerini zarftan ayırıp masanın sol yanında duran eski mektuba çevirdi. Bir an ilk mektubu da yeni zarfın içine koymayı düşündü. Eski yaprağı eline alıp açınca, Sana buradan anlatılacak fazla bir şey yok cümlesinin altındaki o geniş boşluğu bir daha gördü. O zamanki yazıda evi görmüş gibi tek kelime yoktu; o kâğıt başka bir günün, başka bir bekleyişin kâğıdıydı. İkisini aynı zarfa koymak, eski karanlığı yeni haberin yanına katmak gibi olacaktı. Kâğıdı eski katlarından kapatıp ezilmiş köşesini düzeltti, ceketinin iç cebine koydu. Emine’nin mektubuyla küçük çizgili adres kâğıdını da özenle katlayıp aynı cebe, göğsünün hemen üstüne yerleştirdi.

Masanın üstünde kalan cevabı eline aldı. Mürekkep tamamen kurumuştu; parmağının kenarını alt köşeye değdirince hiçbir iz çıkmadı. Yaprağı ikiye katladı. Bileğiyle bastırmadan, katın üzerinde sağ elinin kenarını yürüttü. Kâğıt temiz, keskin bir sesle yattı.

— Sabah götürecek adama veririm, dedi Cemal.

— Hamdi sabah erken yük var dedi, diye konuştu Sabri. Yetişir mi?

— Yetişir. Sabah gün doğmadan avlu kapısında oluyorlar. Ben bu akşamdan ceketimin cebine alırım, sabah çıkarken eline veririm.

Sabri yaprağı temiz zarfa koydu. Kâğıt kenarlara takılmadan kolayca girdi. Zarfın ağzını kapatmaya hazırlanırken eli havada durdu. Kâğıdı zarftan bir kez daha çıkardı. Masaya açıp baktı. İmzanın altında bir satırlık boş yer vardı. Emine’ye adres kâğıdını sakladığını yazmamıştı; ya mektup eline geçince adresi yeniden yazmaya kalkarsa, ya kâğıdı kaybettiğini sanırsa diye düşündü. Kalemi son kez mürekkebe batırdı, masanın üstünde eğildi.

İmzanın altındaki dar yere, Fırının yanındaki evi öğrendim. Bir daha aynı adresi yazmak için kâğıdı saklıyorum, diye yazdı.

Kalemi bıraktı, hokkanın kapağını bu kez sıkıca çevirip kapattı. Mürekkep kuruyana kadar oturduğu yerden kalkıp ayakta bekledi. Pencerenin dışında akşam ayazı iyice inmiş, avlu duvarının gölgesi toprağın üstünde uzayıp gitmişti. Avludan bir kovanın taşa çarpma sesi geldi, sonra sustu. Kâğıdın üstündeki son satırın ıslak parıltısı yavaş yavaş söndü. Sabri yaprağı aynı kat yerlerinden yeniden katladı, zarfa soktu, kapağını kapatıp sağ elinin ayasıyla üstünden hafifçe bastırdı.

Zarfı Cemal’e verdiğinde hamalın adını sormak geldi içinden.

— Sabah yükle gidecek olan kim? Adını biliyor musun?

Cemal zarfı ceketinin iç cebine yerleştirmeden önce ön yüzüne bir kez daha baktı.

— Sabah kimin yükle ineceği henüz belli değil, dedi. İki kişi nöbetleşe gidiyor. Hangisi erken çıkarsa ona vereceğim, fırının yanındaki evi ayrıca söylerim.

Sabri başını salladı. Artık masada yapılacak bir iş kalmamıştı. Kapıya doğru iki adım attı, mandalı tutmak üzereyken masanın üstüne gözü ilişti. Hamdi’nin bıraktığı çoraplar hâlâ oradaydı. Geri dönüp çorapları masadan aldı. Hamdi’nin dediği gibi çifti bozmadı, birini ötekinin yanına denk getirip katladı. İkisini birden dış cebine sokunca, elinin ucuna sert bir kâğıt kenarı değmiş gibi küçük adres kâğıdının da aralarında olduğunu sandı.

Kapının eşiğinde durup ceketinin iç cebini yokladı. Kâğıt yerindeydi; yanında Emine’nin mektubu, en arkada da eski yarım yaprak duruyordu. Sol kolunu gövdesine yakın tutarak kapıyı açtı, koridora çıktı.

Aşağı inen merdiven loştu, basamaklar soğuktan çıtırdıyordu. Sabri sağlam eliyle tırabzana tutundu. Merdivenden inerken, o evin fırının hangi yanında kaldığını bir kere daha kendi kendine söyledi.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.