Bölüm 12 - Zamanın Yazarı ve İlk Tohumlar Görseli
Bölüm 12 - Zamanın Yazarı ve İlk Tohumlar

2005’ten Kalan Boşluk

1. Sahne 21 dk okuma 29 okunma
Şafakta düz yüzey ve arama hattı
Şafakta düz yüzey ve arama hattı
Resmî rapor ve kişisel günlük
Resmî rapor ve kişisel günlük

Aydın Jandarma Eğitim Taburu’nda şafak, o sabah ışık gibi değil, bir rapor kapağı gibi açıldı.

Gece boyunca nizamiyenin üzerine çöken fırtına, sabaha karşı nihayet susmuştu. Fakat susmak, dinmek anlamına gelmiyordu. Yağmur durmuş, yıldırımlar dağların arkasına çekilmiş, gökyüzünü yırtan o beyaz damarlar kararmıştı; ama taburun avlusunda kalan sessizlik, fırtınadan daha ağırdı. Her yer ıslaktı. Beton, çamur, kopmuş emniyet şeritleri, rüzgârla revir kapısına yapışmış dosya yaprakları, yırtılmış kum torbaları ve gece boyunca emir beklemekten sesi kısılmış askerler... Hepsi aynı gri sabahın içinde, tek bir sorunun cevabını arıyordu.

Dün gece ne olmuştu?

Sorunun tek bir cevabı yoktu. Nöbet çizelgesine göre fırtına sırasında görevde olanlar belliydi; ama kimin hangi dakikada hangi hatta durduğu, telsiz kayıtları çözülmeden kesinleştirilemezdi. Revirdeki sağlık görevlileri yaralılarla ilgilenirken, dışarıdaki askerler ıslanan şeritleri yeniliyor, jeneratörün çalışıp çalışmadığını kontrol ediyor, dağılmış teçhizatı bir araya topluyordu. Herkes aynı olayı yaşamış, fakat kimse bütününü görmemişti. Birinin duyduğu emir ötekinin hafızasında yoktu. Birinin gördüğü ışığı diğeri yağmurun yansıması sanmıştı.

Selçuk, sabahın ilk saatinde bir açıklama bulma zorunluluğunu üzerinde hissediyordu. Birlikteki insanlar, ondan yalnızca kayıpları aramasını değil, gece boyunca neye tanık olduklarını da adlandırmasını bekliyordu. Oysa bir komutanın her soruya cevap vermesi, cevabın doğru olduğu anlamına gelmezdi. Şimdilik yapabileceği şey, bölgeyi güvenli tutmak, tanıkları ayrı dinlemek ve kimsenin hatırlamadığı bir cümleyi emir diye tamamlamamaktı.

Selçuk, nizamiyenin kenarında durmuş, çizmesinin altına yapışan çamuru fark etmeden revirin önüne bakıyordu. Yağmurun getirdiği ağır toprak kokusuna, yanmış kabloya benzeyen keskin bir koku karışmıştı. Bu koku, ne cephanelikten ne de jeneratör odasından geliyordu. Daha eski, daha yabancı, sanki taşın içinde bin yıl beklemiş bir şeyin yanması gibi bir kokuydu.

Bir uzman çavuş onun yanından geçerken, “Komutanım, arama ekibi hazır,” dedi.

“Kimler katılıyor?” diye sordu Selçuk.

Uzman çavuş yanındaki listeyi açtı. İsimler, saatler ve ekip numaraları kurşun kalemle yazılmıştı; yağmur mürekkebi dağıtmış, bazı satırları okunmaz hale getirmişti.

“Önce çevre hattını tarayacağız. Revirin arkasından başlayıp jeneratör yoluna kadar.”

“Çukurun yüzeyine kimse yaklaşmayacak. Önce çevresinde gevşek zemin var mı, enerji hattı kopmuş mu, bunları uzaktan kontrol edin. Bir şey görürseniz dokunmayın. Bulduğunuz her parçayı yerinde işaretleyin, sonra bana haber verin.”

Uzman çavuş bu talimatı tekrarladı. Selçuk, yalnızca doğru duyduğundan emin olmak için değil, emirlerin ağızdan ağıza geçerken nasıl değiştiğini görmek için onu dinledi. “Anlaşıldı komutanım.”

“Bir de herkes ne gördüğünü ayrı anlatsın. Ekipçe tek bir hikâye çıkarmaya çalışmayın.”

“Emredersiniz.”

Selçuk cevap vermedi. Çünkü hangi yöne arama emri vereceğini bilmiyordu. Aranacak yer belliydi, evet. Ama aranacak şey belli değildi. Bir kaza mı? Bir çökme mi? Bir sabotaj mı? Bir düşme mi? Yoksa insan aklının rapora sığdırmakta zorlanacağı daha büyük bir şey mi?

Elindeki ıslak klasörü göğsüne bastırdı. Klasörün içinde iki tamamlanmış personel dosyası ve henüz doğrulanmamış bir görev çizelgesi vardı. İki isim için kayıp prosedürü başlatılması gerekiyordu; çizelgedeki diğer satırlar ise tanık beyanları ve telsiz kayıtları incelenmeden bir kişiye bağlanamazdı.

Üsteğmen Serdar Yalın.

Tabip Üsteğmen Aylin Ersoy.

İki hayat, iki eksik imza, iki dosyada açık kalmış son satır.

Klasörün içindeki ıslak çizelge, gece nöbetinde görev alan herkesin adını taşıyordu; fakat isimlerden birinin yanlış yerde görünmesi, o kişinin çukurda olduğu anlamına gelmiyordu. Selçuk hiçbirini kayıp listesine eklemeyecekti. Önce son doğrulanmış konumları, sonra birbirinden ayrı anlatımları karşılaştırması gerekiyordu.

Kâğıt üzerinde her şey hâlâ düzenliydi. Sicil numaraları, birlik bilgileri, görev notları, son imzalar, nöbet çizelgeleri... Kâğıt, insanın kaybolmasını çok sakin karşılayan bir şeydi. Bir adın yanına “kayıp” yazarsın, tarih düşersin, saat belirtirsin, olay açıklamasını sınırlı tutarsın ve dosyayı kapatırsın. Oysa Selçuk’un içinde hiçbir şey kapanmıyordu. Kâğıdın düzeni ile gecenin hakikati arasında, elli metre değil, sanki binlerce yıl vardı.

Revirin önüne geldiğinde durdu. Kapı aralıktı. İçerideki beyaz floresanlardan biri hâlâ titriyordu; her yanıp sönüşünde, gece boyunca sedyelerin geçtiği koridor bir anlığına ortaya çıkıyor, sonra yeniden karanlığa çekiliyordu. Bir sedyenin üzerinde unutulmuş kanlı bir battaniye vardı. Duvara yaslanmış boş oksijen tüpü, yağmurdan içeri sızan suyun içinde yansıyordu. Aylin’in son kez geçtiği kapı buydu. Selçuk bunu biliyordu. Bilmek istemiyordu ama biliyordu.

O kapıdan biraz ileride, çukurun açıldığı alan vardı.

Selçuk oraya doğru yürüdü.

Her adımda, gecenin sesleri yeniden kulaklarına doluyordu. Telsiz paraziti. Serdar’ın kopuk emirleri. Aylin’in uzaktan gelen sesi. Halatın ıslak liflerinin gıcırdaması. Çukurdan yükselen, rüzgâra benzemeyen o uğultu. Ve en kötüsü, kendi sesi:

“İpi bırakmayın!”

O sözü gerçekten kendi ağzından mı çıkarmıştı? Yoksa telsizdeki parazitin içinden tanıdık bir ses duymuş, sonra o sesi kendi belleğiyle mi tamamlamıştı? Fırtına sırasında bağırdığını hatırlıyordu; fakat hangi anda, kime ve hangi ip için söylediğini birbirinden ayıramıyordu. Yanındaki askerler de aynı şeyi duymamıştı. Biri yalnızca “tutun” kelimesini seçtiğini söylemiş, bir diğeri hiçbir cümle hatırlamadığını belirtmişti. Selçuk, bu ifadeleri birbirine uydurmayacaktı.

O sesi gerçekten bağırmış mıydı? Yoksa kendi zihni, o korkunç boşluk kapanmasın diye geçmişe sürekli aynı emri mi gönderiyordu? Selçuk artık bundan emin değildi.

Çukurun bulunduğu yere vardığında, yanında yürüyen iki asker birden durdu. Biri ağzını açtı, bir şey söyleyecek gibi oldu ama kelime bulamadı. Diğeri elindeki projektörü yere çevirdi. Işık, dün gece elli metre aşağı uzanan imkânsız boşluğun yerinde duran düz betona düştü.

Çukur yoktu.

Şafakta düz yüzey ve arama hattı

Şafakta düz yüzey ve arama hattı

Ya da en azından, gece gördükleri derin açıklık artık görünmüyordu. Selçuk bu ayrımı kendi kendine kurdu. Düz yüzeyin altında ne bulunduğunu bilmiyordu. Kapanmış bir tünel mi, çökmüş bir boşluk mu, yoksa yalnızca gözün derinlik algısını bozan bir tabaka mı vardı? Dışarıdan bakarak cevap veremezdi. O an gördüğü, projektör ışığını geri yansıtan, beton ya da taşa benzeyen bir yüzeydi.

Selçuk, önce gözlerinin yanıldığını sandı. Birkaç adım daha attı. Dizlerinin sertleştiğini hissetti. Gece boyunca projektörlerin aydınlatmaya yetmediği o karanlık ağız, şimdi sanki yıllardır orada hiç açılmamış gibi kapanmıştı. Yüzey pürüzsüz değildi ama çökmüş de görünmüyordu. Beton mu, sıkışmış toprak mı, yoksa ıslak taş mı olduğunu ilk bakışta ayırt etmek mümkün değildi. Üzerinde yalnızca çok hafif dairesel bir halka izi vardı; sanki devasa bir kapak yukarıdan değil, içeriden yerine oturmuştu. Bu yalnızca bir benzetmeydi. Selçuk’un gördüğü şey bir kapak değildi; kapağın altında ne olduğunu gösteren bir işaret de yoktu. Halkayı çevreleyen yerde çamura karışmış yanık izleri ve üç dört kopuk halat lifi duruyordu.

Selçuk dizlerinin üzerine çöktü.

“Yaklaşmayın,” dedi arkasındaki askerlere. “Kimse yüzeye basmasın.”

Askerler oldukları yerde kaldı. Bir tanesi çevre şeridini yenilemek için işaret direği getirmek istedi. Selçuk önce yüzeyin kenarlarını belirlemelerini, sonra direkleri sağlam görünen toprağa yerleştirmelerini söyledi. Gece kullanılan halatın kopmuş lifleri dışında zeminde ne olduğunu bilmiyorlardı. Daire biçimli izin içine girmek, delil olabilecek bir şeyi ezmek veya gevşek bir noktayı tetiklemek demekti.

Eliyle yüzeyin kenarına, basmadan uzanabildiği yere dokundu. Soğuktu. Sabah soğuğu değil bu. Yeni dökülmüş beton soğuğu da değil. Daha garip, daha içe işleyen bir serinlikti. Parmaklarını halka izinin üzerinde gezdirdiğinde, tırnaklarının altına ince gri bir toz doldu. Toz, ne tamamen çimento ne tamamen kül kokuyordu. Yanmış kablo kokusu daha da belirginleşti. Ama o kokunun altında, Selçuk’un tarif edemediği başka bir şey vardı: ıslak taşın, eski mezarların ve çok uzak bir zeytinliğin kokusu.

“Komutanım,” dedi askerlerden biri, sesi titreyerek, “burası... burası böyle değildi.”

Selçuk başını kaldırmadı.

“Biliyorum.”

“Nasıl kapanmış olabilir?”

“Bilmiyorum.”

Bu kelime ağzından çıkınca, etrafındaki askerlerin yüzlerinde hayal kırıklığı belirdi. Selçuk bunu anladı. Bir komutandan beklenen, bilmediğini saklamak değil, neyin bilinebilir olduğunu belirlemekti. “Şimdilik yüzeye müdahale etmiyoruz. Ölçü alacağız, fotoğraf çekeceğiz, çevredeki kabloları ve halatı ayrı inceleyeceğiz. Sonra teknik ekip gelirse onların raporunu ekleyeceğiz.”

“Delme ya da kazma yok mu?”

“Şu an yok. Önce güvenli olup olmadığını öğrenmeden altına girmeye çalışmayacağız.”

Selçuk bu kez cevap vermedi. Çünkü doğru cevap rapora yazılabilir bir şey değildi. Yanlış cevap ise emir-komuta zincirini kurtarır, ama kayıpların hatırasına ihanet ederdi.

“Komutanım, alanı tamamen boşaltalım mı?” diye sordu uzman çavuş.

“Revirin acil girişi açık kalacak. Çevre hattında yalnızca görevliler bulunsun. Kimse tek başına içeri girmeyecek.”

“Arama ne zamana kadar?”

Selçuk yüzeye baktı. “Güvenli olduğu anlaşılana kadar. Şimdilik çevresini kayda alacağız, altını kazmayacağız.”

Uzman çavuş, emri telsizle aktarmak için birkaç adım uzaklaştı. Selçuk bu kez telsizin hoparlörünü açtırmadı. Mesajı önce yazılı olarak verdi; telsizle tekrarlanması gerekirse, gönderici ve alıcı adlarının rapora işlenmesini istedi. Bu tedbir, gece duyduğu sesleri açıklamıyordu. Yalnızca yeni bir yanlış anlamanın aynı biçimde büyümesini önlüyordu.

Bir asker fotoğraf makinesini hazırladı. Selçuk ondan yüzeyin tam karşısından, çevre çizgisinden ve revir kapısını da gösterecek daha geniş bir açıdan ayrı görüntüler çekmesini istedi. Tek bir kare, ölçeği ve yönü belirsiz bırakabilirdi. Fotoğraflar çekilmeden önce tarih-saat ayarı kontrol edildi; cihazın saati birkaç dakika geri kalmıştı. Bu da not edildi. Selçuk, görüntünün kendisini zamanın dışında sanmıyordu. Bir makinenin gösterdiği saat de ancak ayarı doğrulanırsa işe yarardı.

İki asker, halka izinin çevresine basmadan ip gerdi. İpin her düğümüne küçük bir bez bağladılar; böylece rüzgârda gevşese fark edilecekti. Selçuk, düğümlerin hangi yönde atıldığını da çizelgeye yazdırdı. Halat lifleri ayrı bir kâğıda alındı; kimse onları çıplak elle çekmedi. Bunların olağanüstü bir şeyin kanıtı olduğunu söylemedi. Yağmurla taşınmış sıradan lifler de olabilirlerdi. Ama yağmurdan sonra kaybolmaları mümkündü, bu nedenle yerleri ve durumları kaydedilecekti.

Bir süre kimse konuşmadı. Selçuk, yüzeyin kenarından geriye çekilip çevre hattını gözleriyle taradı. Yağmur suyu, uzaktaki oluklardan küçük akıntılar halinde aşağı iniyordu. Bu akıntıların hiçbiri dairesel izin içine girmiyordu; ama yüzeyin altındaki eğimi bilmedikleri için bundan bir sonuç çıkaramazdı. Rüzgâr, şeridin bir ucunu kaldırıp indirdi. Bir asker onu sabitlemek için adım atınca Selçuk seslendi:

“Orada kal. Direği sağlam zemine yerleştir.”

Asker durdu, yönünü değiştirdi. Bu küçük duraksama, Selçuk’un istediği şeydi. Herkesin aceleyle yüzeye yaklaşması, bir açıklama getirmeyecekti. Arama, soruyu büyütmeden yürütülmeliydi.

Uzakta, nizamiyenin hoparlöründen boğuk bir anons duyuldu. Elektrik sistemi tam toparlanmamıştı; ses çatlayarak dağıldı. Avluda bir kamyonun motoru zorlandı. Revir tarafında biri, devrilen metal bir sehpayı kaldırırken gürültü yaptı. Bütün bu sıradan sesler, Selçuk’un diz çöktüğü o düz betonun karşısında utanır gibiydi.

Selçuk, elindeki klasörü açtı. Sayfalar ıslaktı. Mürekkep bazı yerlerde dağılmıştı. İlk dosya Serdar’ındı. Fotoğraftaki genç yüz, çamur ve sabah soğuğunun ortasında hâlâ inatçı bir sakinlikle bakıyordu. Dosyanın alt kısmında son görev notu vardı. Selçuk’un parmağı orada durdu.

Son görüldüğü yer: Nizamiye çukuru bölgesi.

Durum: Kayıp.

İkinci dosya Aylin’indi. Fotoğrafın kenarı ıslanmış, sol üst köşesi kıvrılmıştı. Tabip Üsteğmen Aylin Ersoy. Selçuk, onun revirde gece boyunca nasıl koşturduğunu, yaralıları nasıl susturduğunu, Serdar’a bakarken bir şey söyleyip söylememek arasında nasıl kaldığını hatırladı. O kadar hayat kurtaran birinin kaydına “kayıp” yazmak, Selçuk’a bir insanı ikinci kez yok etmek gibi geldi.

Selçuk iki dosyayı yan yana koydu. Betonun üzerine değil; çünkü o yüzey artık ona bir zemin gibi değil, kapalı bir mezar gibi görünüyordu. Dosyaları dizinin üzerinde tuttu. Çizelgedeki diğer personelin yeri henüz doğrulanmamıştı; ama bu, üçüncü bir kayıp dosyası açmak için yeterli değildi. Önce onların kendi ifadeleri alınacak, son görüldükleri yerler karşılaştırılacaktı.

“Olay açıklanamamıştır,” diye mırıldandı.

Bu cümle, resmî raporun en güvenli cümlesiydi. Kimseyi suçlamazdı. Hiçbir şeyi kabul etmezdi. Hiçbir kapıyı açmazdı. Devletin sevdiği cümlelerden biriydi; eksik, soğuk ve dayanıklı. Bir olay açıklanamamışsa, dosya beklemeye alınabilirdi. Bekleyen dosyalar zamanla eskiyebilir, eskiyen dosyalar arşive kalkabilir, arşive kalkan dosyalar da sonunda unutulabilirdi.

Ama Selçuk, unutmanın da bir tür ihanet olduğunu o sabah anladı.

Ayağa kalktı. Üniformasının dizleri çamur içindeydi. Elindeki klasörü kapatırken bir an, çukurun altından çok uzaktan gelen bir ses duyar gibi oldu. Telsiz paraziti değildi bu. Belki rüzgârdı. Belki yüzeyin altındaki suyun yer değiştirmesi. Belki de uykusuzluğun beynine oynadığı küçük bir oyun.

Ses ona bir kelime gibi gelmedi. Yalnızca bir titreşim, sonra kesilen bir uğultuydu. Selçuk, bunun bir çağrı olduğunu düşünmek istediğini fark etti. Bu istek, onu duyduğuna kanıt değildi.

Selçuk geri döndü.

Yürürken revirin önündeki sedyelerin sayısını gözden geçirdi. Gecenin başında içeri alınan yaralıların çoğu başka odalara taşınmıştı. Sağlık personeli, tedavi ettiği kişilerin adlarını ayrı bir çizelgeye yazıyor, hangi saatte nerede olduklarını not ediyordu. Selçuk bu çizelgelerin kayıp personel raporlarıyla karışmamasını istedi. Birinin yaralı olarak görülmüş olması, onu çukur yakınında görmüş oldukları anlamına gelmiyordu; birinin gecenin bir kısmında ortadan kaybolması da onu hemen kayıp listesine koymak için yeterli değildi. Her bilgi kendi kaynağıyla durmalıydı.

Revir kapısında görevli bir sağlıkçı, Aylin’in son görüldüğü saati hatırladığını söyledi. Selçuk ona tek başına anlatmasını, sonra diğer sağlıkçıların ifadeleriyle karşılaştırılacağını belirtti. “Yanlış hatırlıyor olabilirim,” dedi sağlıkçı.

“Bunu da yazacağız,” diye karşılık verdi Selçuk. “Emin olmadığın kısmı düzeltmeye çalışma.”

Sağlıkçı başını salladı. Selçuk onun yüzündeki yorgunluğu gördü. O da bütün gece ayakta kalmış, yağmur altında yaralı taşımıştı. Bir ifade almak, onu sorguya çekmek değildi; ama yorgun bir insanın onay almak için kendinden emin konuşmasını önlemek gerekiyordu. Selçuk, sorularını kısa tutacak ve cevapların arasına kendi tahminini koymayacaktı.

Nizamiyedeki masasına vardığında odası, fırtınadan arta kalan küçük bir enkaz alanı gibiydi. Pencerenin önünde ıslanmış bir perde, masanın üzerinde dağılmış notlar, yarıya kadar içilmiş soğuk çay ve çamurlu ayak izleri vardı. Telsiz cihazı hâlâ masanın köşesinde duruyor, ara sıra boş bir hışırtı çıkarıyordu. Selçuk cihazın düğmesine baktı ama açmadı. O gece yeterince ses duymuştu.

Önce resmî raporu yazdı.

Kâğıdın başına olayın tarihini, taburun adını ve raporu düzenleyen kişinin görevini yazdı. Sonra üç ayrı sütun açtı: “doğrudan gözlem”, “tanık beyanı”, “henüz doğrulanmayan bilgi”. Bu düzen kusursuz değildi ama duyduklarını gördükleriyle aynı sıraya dizmekten daha güvenliydi. Çukurun açık olduğu gece boyunca birkaç kişi tarafından görülmüştü. Sabah düz yüzeyin ortaya çıkması da birden fazla kişi tarafından gözlenmişti. Bunun nasıl meydana geldiğine dair hiç kimsenin doğrudan bilgisi yoktu.

Saatleri belirtti. Fırtına koşullarını yazdı. Elektrik kesintilerini, iletişim bozulmalarını, çukur bölgesindeki anomaliyi mümkün olduğunca askeri ve teknik kelimelerle tarif etmeye çalıştı. “Anomali” kelimesini üç kez yazdı, iki kez sildi. Sonra yerine “zemin deformasyonu” yazdı. Bu da doğru değildi. Ama raporlar hakikati değil, taşınabilir gerçeği severdi.

Bir sonraki satırda, “çukur kapandı” yazıp kalemini kaldırdı. Kapanmayı kimse görmemişti. Gece açıklık vardı; sabah aynı yerde düz bir yüzey görünüyordu. Bu iki gözlem arasındaki süreci anlatan bir tanık yoktu. Kelimeyi çizip “sabah saatlerinde önceki açıklığın yerinde düz, sert yüzey gözlendi” diye yazdı. Altına da yüzeyin yapısının ve altında ne bulunduğunun belirlenmediğini ekledi.

Raporun devamında elektrik kesintileriyle telsiz arızalarını ayrı maddelere koydu. Fırtına sırasında iletişim kesilmişti; fakat her kopuk sesin elektrik kesintisinden kaynaklandığını kanıtlayacak ölçüm yoktu. “Telsizde anlaşılmayan ses parçaları duyulduğu bildirildi” yazdı. Sonra bu bilginin tek bir tanıktan geldiğini, cümlelerin farklı kişilerce farklı hatırlandığını belirtti. Hiçbir ifadeyi tırnak içine alıp ortak bir emir gibi sunmadı.

Klasöre eklemek için yüzeyin çizimini yaptı. Dairenin çapını ölçmek üzere ekipten güvenli bir mesafeden referans noktası almasını istedi. Ölçüm, projektör direklerinin yeriyle ilişkilendirilecekti. Direklerden birinin fırtınada eğilmiş olduğunu fark edince onu sabit referans saymaktan vazgeçti. Yerine revir kapısının taş eşiğini seçti. Bu küçük düzeltme, Selçuk’un raporu yazarken ne kadar az şey bildiğini hatırlatıyordu.

Bir insanın kaybolması bir dosyaya sığabilirdi; ama ne zaman kaybolduğunu bilmemek, dosyanın bütün çizgilerini yerinden oynatıyordu.

Selçuk raporun kısa özetini üst komutanlığa telefonla bildirdi. Hattın öteki ucundaki görevli önce yüzeyin durumunu, sonra kayıp personelin sayısını sordu. Selçuk, iki personelin son görüldükleri yerin doğrulanmadığını, diğer personel hakkında henüz kayıp kaydı açılmadığını söyledi. “Çukur kapandı mı?” sorusuna aynı dikkatle cevap verdi: “Gece açık olan yerde sabah düz bir yüzey var. Ne olduğunu bilmiyoruz.”

Görevli, olayın fırtınadan kaynaklanan bir çökme olabileceğini söyledi. Selçuk bu ihtimali rapora yazacağını, ama sonuç diye imzalamayacağını belirtti. “Teknik ekip gelince inceler,” dedi. Bu cevap üst makama yeterli görünmedi; bir süre sessizlik oldu. Ardından görevli, kayıp personel dosyalarının hazırlanmasını ve aile bildirimleri için teyitli bilgilerin ayrılmasını istedi. Selçuk “anlaşıldı” dedi. Görülmeyen bir sonu ailelere anlatmayacaktı. Yalnızca arama çalışmalarının sürdüğünü bildirecek, yeni bilgi geldikçe paylaşılmasını sağlayacaktı.

Telefonu kapattığında avucunda terlemiş bir iz kalmıştı. Bu konuşma, ona bir çözüm vermedi; yalnızca görevini daralttı. İki kişi bulunana veya aramanın yönü değiştirilene kadar dosyalar açık kalacaktı. Yüzeyin ne olduğu bilinmediği sürece, “kapandı” sözcüğü raporda değil, ancak tanıkların benzetmesinde yer alabilirdi.

İki ismin karşısına aynı kelimeyi yazarken eli durdu.

Kayıp.

Kayıp.

Kalem ikinci kelimenin sonunda kâğıdı hafifçe yırttı.

Selçuk derin bir nefes aldı. Resmî raporu kapattı. Klasörü mühürlemek üzere kenara koydu. Sonra masasının altındaki dar çekmeceyi açtı. Bu çekmeceyi kimse bilmezdi. İçinde eski bir fotoğraf, birkaç kişisel not, annesinden gelen sararmış bir mektup ve siyah kaplı küçük bir günlük vardı.

Günlüğü çıkardı.

Resmî raporun diliyle kendi dili arasında bir uçurum olduğunu biliyordu. Biri hesabı kapatmak içindi. Diğeri, kapanmayan şeyi taşımak için. Günlüğün yeni sayfasını açtı. Kalemini bir süre havada tuttu. Ne yazacağını bilmiyordu. Çünkü gördüğü şeyi anlatırsa deli sanılabilirdi. Anlatmazsa, gördükleri ikinci kez kaybolacaktı.

Resmî rapor ve kişisel günlük

Resmî rapor ve kişisel günlük

Sonunda yazdı:

“Fırtına dindi. Çukuru artık göremiyorum. Ama içimdeki boşluk kapanmadı.”

Durdu.

Dışarıda bir asker, “Selçuk komutanım?” diye seslendi. Selçuk cevap vermedi. Kalemi yeniden kâğıda indirdi.

“Resmî kayda iki kayıp yazdım: Serdar Yalın ve Aylin Ersoy. Çizelgedeki diğer adlar için arama sürüyor; kimseyi görmeden ve ifadeleri almadan başka bir personel hakkında hüküm vermeyeceğim. Fakat gördüğüm şeyin sıradan bir kaybolma olduğundan emin değilim. Bir düşüş de değildi. Bu sabah, gece açık duran yerin üzerinde başka bir yüzey var. Nedenini bilmiyorum.”

Bu satırı yazdıktan sonra sayfanın başına döndü. “Üç hayat” diye başlayan ilk notunu buldu. İki isim doğrulanmıştı; çizelgedeki öteki personelin durumu açıkta kalmıştı. “Üç hayat” sözünü çizmedi, ama yanına küçük bir işaret koydu. Bu ifade bir rapor değildi, kendi duygusuydu. Kayıp olanların sayısını doğrulamadan büyütmemesi gerekiyordu.

Selçuk, bir zamanlar resmî kaydın diliyle kişisel tanıklığın birbirinden ayrı tutulabileceğini sanmıştı. Şimdi bu ayrımın bile dikkat istediğini görüyordu. Günlük, resmî rapordan daha özgür olabilirdi; ama orada da yanlış bir cümle, yıllar sonra onu okuyacak biri için kesin bir bilgiye dönüşebilirdi. Kişisel acı, kanıtın yerine geçmiyordu. Bunu yazmak, acısını azaltmıyordu; yalnızca başka birinin o acıdan yanlış bir emir çıkarmasını zorlaştırabilirdi.

Kalemi bir an durdu. Revir bahçesinde Serdar ile Aylin’in yarım kalmış bakışını hatırladı. Halatın ıslak liflerini, birinin elini gevşetip gevşetmediğini seçemediği o birkaç saniyeyi, kendi telsizinden gelen cızırtıyı düşündü. “İpi bırak” gibi duyduğu sözün gerçekten telsizden gelip gelmediğini bilmiyordu. Kendi boğazından çıkan karşı emri de aynı kesinlikle hatırlamıyordu. Belki ikisini de söylemişti. Belki birini. Belki korku, ayrı anları tek bir sese bağlamıştı.

Günlüğüne yazdığı şey, başkasına ulaşmış bir mesaj değildi. Yalnızca kendi hatırladığının kaydıydı.

Selçuk yazmaya devam etti:

“Bazı yaralar dikiş tutmaz; bazı insanlar ise hiçliğe değil, kendi yazdıkları bir kadere yürürler.”

Selçuk cümleyi okudu. Güzel görünüyordu; bu yüzden tehlikeli de olabilirdi. Bir cümle, gerçeğin önüne geçecek kadar iyi duyulduğunda insan onu delil sanmaya başlardı. Satırı silmedi. Yanına bir not düştü: “Bu, gördüğüm değil; o sabah hissettiğim.”

Günlüğün ileride bulunmasını istemiş miydi? Bunu kendine sormaktan kaçındı. Çekmecenin arkasında saklayabilirdi. Yakıp yok edebilirdi. Güvenli bir zarfın içine koyup tarih atabilirdi. Henüz karar vermedi. Günlüğü yazmak, onu mutlaka birine göndermek anlamına gelmiyordu. Kalıcı bir yazı bile önce kendi sahibinin elinde kalabilirdi.

Kapının dışında iki asker nöbet değiştiriyordu. Biri, ötekine hangi saatte geldiğini sordu. Cevap kısa ve kesin değildi; saatini kontrol etmesi gerekiyordu. Selçuk bu küçük konuşmayı duydu ve gülümsedi. Dünyanın sıradan doğrulamaları da önemliydi. Her şeyin fırtına ve açıklanamayan yüzey etrafında dönmesine izin veremezdi. Taburun işleyişi sürmeli, yaralılar bakılmalı, arama ekibi dinlenmeli, ailelere verilecek bilgiler doğrulanmalıydı.

Bu cümleyi yazınca, odanın içindeki hava değişti. Sanki günlük artık yalnız bir günlük değil, gelecekte birinin bulmasını bekleyen küçük bir mühür olmuştu. Selçuk bundan korktu. Çünkü yazı, söylenen sözden daha dayanıklıydı. Bir rapor saklanabilirdi. Bir tanık susturulabilirdi. Ama doğru yere yazılmış bir cümle, yıllar sonra bile insanın karşısına emir gibi çıkabilirdi.

Sayfanın altına daha küçük harflerle ekledi:

“Onları kayıp olarak kayda geçirdim. Bu, nerede olduklarını bildiğim anlamına gelmiyor. Gece boyunca bir ip vardı; kimin tuttuğunu ve ne zaman gevşediğini bilmiyorum. Eğer bir gün bu satırları biri okursa, bu sayfayı emir veya kanıt saymasın. Benim o sabah neye inanmak istediğimi de kaydetsin.”

Kalemi bıraktı.

Elleri titriyordu. Üniformasının kolunda kurumuş çamur vardı. Saatine baktı. Sabahın ilk içtimasına az kalmıştı. Dışarıda tabur yavaş yavaş gündelik disiplinine dönmeye çalışıyordu. İnsanlar, açıklayamadıkları şeylerden sonra en iyi bildikleri şeye sığınırdı: görev çizelgesi, nöbet değişimi, rapor teslimi, çay, emir, bekleyiş.

Selçuk günlüğü kapatıp çekmeceye koymadı. Bir süre avucunun altında tuttu. Sanki kapağın altındaki cümleler hâlâ sıcaktı. Sonra ayağa kalktı ve tekrar dışarı çıktı.

Raporu teslim etmeden önce başka bir görevliyle birlikte okudu. Saatlerin birbirini tutup tutmadığını, adların doğru yazılıp yazılmadığını, yüzeyle ilgili cümlelerin gördüklerinden fazlasını iddia edip etmediğini kontrol etti. Görevli, “Portal kapandı” yazılmasını önerdi.

Selçuk başını kaldırdı. “Bunu kim doğruladı?”

Görevli cevap vermedi.

“O zaman rapora girmeyecek.”

“Ama şu an orada bir açıklık yok.”

“Şu an gördüğümüz, düz bir yüzey. Altında ne olduğunu bilmiyoruz. Bir daha açılmayacağını da bilmiyoruz.”

Görevli itiraz etmedi. Selçuk, onun da kesin bir sonuca ihtiyaç duyduğunu anladı. Yine de bu cümleyi imzalamayacaktı. Resmî raporun başlığında “açıklanamayan zemin olayı” kaldı. Kayıp personeller için arama prosedürü sürdürülecek, saha teknik incelemeye kadar korunacaktı.

Çukurun olduğu yere bir kez daha yürüdü.

Bu kez yanında kimse yoktu. Sabah daha da açılmış, bulutların arasından solgun bir ışık taburun betonuna düşmüştü. Kapalı yüzey, o ışıkta daha sıradan görünüyordu. Sıradan olmak, bazen en büyük yalandı. Selçuk diz çökmedi. Sadece elini betonun üzerine koydu.

Soğuktu.

Parmaklarını yüzeyde birkaç saniye tuttu. Altında sıcaklık mı vardı? Selçuk emin olamadı. Rüzgârın soğuttuğu elinin uyuşması, taşın pütürleri veya az önceki görüntünün zihninde sürmesi ona başka bir his vermiş olabilirdi. Elini çekti, avucunu üniformasına sildi. Sonra tekrar dokundu. Bu kez yalnızca soğuk yüzeyi hissetti.

Ama o soğuğun altında, bir anlığına başka bir şey hissetti. Taş gibi. Mermer gibi. Zamanın çok derininden gelen sabırlı bir sıcaklık gibi. Bu duyum, Selçuk’un bedeninde gerçekti; fakat yüzeyin altında başka bir yer bulunduğuna kanıt değildi.

Selçuk gözlerini kapattı.

Serdar’ın sesini duymadı. Aylin’in adını duymadı. Başka bir personelin sağ hat emrini de duymadı. Yalnız rüzgâr vardı. Nizamiyenin demir direklerinden geçerken ince bir ıslık çıkaran sabah rüzgârı. Ama o ıslık, Selçuk’un kulağında bir telsiz paraziti gibi değil, çok uzak bir zeytinlikten gelen yaprak sesi gibi titreşti.

“Tamam,” diye fısıldadı.

Kime söylediğini bilmiyordu. Serdar’a mı, Aylin’e mi, yoksa varlığını kanıtlayamadığı o hatta mı?

“Ben burayı kayda geçireceğim.”

Sonra ayağa kalktı. Resmî rapor onu memur yapacaktı. Günlük ise tanık. Selçuk o sabah hangisinin daha ağır olduğunu öğrendi.

Tabura dönerken arkasına son kez baktı. Çukurun yerinde düz, betonumsu bir yüzey vardı. Serdar ile Aylin kayıptı. Diğer personelin durumu araştırılıyordu. Fırtına dinmişti. Güneş yükseliyordu.

Selçuk içindeki boşluğa bir ad koymadı. Bir ad, olanı açıklıyor gibi görünebilir; henüz açıklanmamış bir şeye isim vermek ise sonraki aramayı yanlış yöne çevirebilirdi. Resmî kayıtta “olay açıklanamamıştır” yazacaktı. Günlüğünde daha kişisel bir cümle tutacaktı. İkisi de tamamlanmış bir cevap değildi.

Bu bir kayıp mıydı, bir geçiş mi, yoksa hâlâ süren bir olay mı? Selçuk bilmiyordu. Bildiği tek şey, iki dosyanın kapanmayacağı ve o sabahki yüzeyin bir açıklama yerine geçmeyeceğiydi.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.