İstasyon Saati Görseli
İstasyon Saati

Dikiş izi

3. Sahne 7 dk okuma 12 okunma
Doğru işlik sorumlusu mektubu aldıktan sonra Naren'in açılan palto dikişine sağlam iplikle yardım ediyor.
Doğru işlik sorumlusu mektubu aldıktan sonra Naren'in açılan palto dikişine sağlam iplikle yardım ediyor.
Bu bölümdeki sahneler
1 2 3

Konaklama yerindeki o tekinsiz karşılaşmanın ardından ulaştıkları odanın dar penceresi doğrudan doğruya sokağa bakıyordu; ahşap pervazın üstünde, güneş ve rüzgârda kuruması için yan yana serilmiş yıkanmış kumaş parçaları duruyordu. İçerideki çalışma düzeni, dışarıdaki hanların ve istasyonların karmaşasından sonra tanıdık bir sükûnet taşıyordu. Bir köşede küçük bir çocuk kesim masasının altına dökülmüş renkli iplik kırpıntılarını tek tek topluyor, tezgâhın diğer ucunda ise bir başkası eskimiş, dirsekleri aşınmış bir paltoyu dikiş yerlerinden sabırla sökerek sağlam kalan kumaş parçalarını yeniden kullanmak üzere kenara ayırıyordu. Naren, Beyoğlu’nda geride bıraktığı atölyenin o tutumlu, hiçbir parçayı ziyan etmeyen emeğinin burada, bambaşka bir çatının altında başka bir biçimde sürdüğünü gördü.

İşlik sorumlusunun önceden tarif ettiği adam, öğle saatlerine doğru kapıda göründü. Adamın elinde ne kimliğini kanıtlayacak resmî bir kağıt ne de gösterişli bir mühür vardı. İçeri girdiğinde acele etmedi; önce sokağa açılan kapıyı arkasından sıkıca örttü, ardından yol yorgunu Naren’e bir bardak su ikram etti. Kapının kapanmasıyla birlikte dışarıdan gelen sokak gürültüsü azalınca, masanın iki yanında karşılıklı durup konuşmaya başladılar.

Naren, az önce han avlusunda yaşadığı sarsıntının verdiği temkinle elini hemen iç cebine götürmedi; önce Liva’nın yola çıkmadan önce tembihlediği o tanışma işaretini sordu.

Karşısındaki adam, Naren’in ihtiyatını yadırgamadı. Kendisinin burada beklediği asıl şeyin katlanmış bir mektup değil, İstanbul’daki işlikten gelecek olan gömleğin manşetinde bırakılmış geniş dikiş payı olduğunu söyledi.

Naren, bu cevabı duyunca omuzlarındaki gerginliğin yavaşça çözüldüğünü hissetti. Taşıdığı mektubun doğru ellere ulaştığını anlaması için karşısındaki insanın büyük sözler etmesine gerek yoktu; yalnızca atölyede önceden kararlaştırılmış o küçük mesleki işaretleri bilmesi yeterliydi. Naren, koltuğunun altından indirdiği bez paketin düğümünü çözdü, katlanmış açık renk gömleği çıkarıp manşetin iç kısmındaki dikiş izini ve geniş bırakılmış payı adama gösterdi. Kumaşın kenarındaki bu iz, karanlık işlerde kullanılan gizli bir şifre değildi; Liva’nın yıllar süren atölye alışkanlığından doğan, hangi siparişin kimin elinden çıktığını tanımaya yarayan küçük, dürüst bir terzi ayrıntısıydı. Adam gömleğin manşetini parmaklarının arasında yoklayıp dikiş payını kontrol etti ve Naren’in gerçekten İstanbul’dan tarif edilen kişi olduğunu anladı.

O sırada kapı yakında bekleyen sağlık görevlisi, daha önce konaklama yerinde Naren’in bileğine yapışan o yanlış alıcıyı gelirken kalabalığın öte yanında yeniden gördüğünü söyledi; fakat adamın kim olduğunu, adını sanını o da bilmiyordu. İşlik sorumlusu bu haberi dinledi ama sokağa çıkıp o yabancının peşine düşmedi. Onların işi sokakta adam kovalamak değil, eldeki emaneti ve tezgâhı korumaktı.

Naren paltosunun iç cebinden Liva’nın mektubunu çıkarıp uzattığında, işlik sorumlusu kâğıdı hemen eline almadı; önce mektubu kuru ve temiz bir masanın üzerine bıraktırdı, ardından köşedeki ibrikten su döküp ellerini iyice yıkadı. Günlerdir süren yolculuğun ve sokağın tozunun, İstanbul’dan gelen bu temiz kâğıda bulaşmasını istemiyordu.

Ellerini kuruladıktan sonra mektubu açıp pencereden vuran ışıkta satırları sessizce okudu. Kâğıtta ne gizli bir haber ne de büyük bir talep vardı; yalnızca iş, kumaş ve çalışanların geçimi soruluyordu. Adam mektubu bitirip katladığında, Naren’den Beyoğlu’ndaki atölyede çalışanların hiçbirinin adını tek tek istemedi.

“Elimizdeki kadarını açıkça söyleyeceğiz,” dedi adam, olmayan bir imkânı vaat etmeyeceğini daha ilk cümleden belli ederek.

İşlik sorumlusu mektubu okurken Naren kapının yanındaki taburede oturup ellerini dizlerinin üstünde birleştirdi. Adam satırları bitirdiğinde kâğıdı hemen katlamadı; pencerenin yanına gidip ışığa tuttu, sonra masaya bıraktı. Naren, karşısındaki kişinin cevabını beklerken odadaki her sesin ne kadar tanıdık olduğunu fark etti: Makasın tahtaya değmesi, ipliğin makaradan çözülmesi, bir ustanın kumaşı hafifçe çekip kenarını yoklaması.

“İstanbul’dakiler ne kadar süredir düzenli iş alamıyor?” diye sordu adam.

“Haftalar var. Bazı günler tek sipariş bile gelmiyor. Ama bunu yalnız kendi dükkânımız için söylemiyorum; çevredeki işliklerde de benzer.”

“Bunu mektupta yazmışlar. Senin gördüğün de aynı mı?”

Naren düşündü. “Benim gördüğüm, son aylarda azalan iş ve geciken ücret. Başka atölyelerin hesabını onlar adına söyleyemem.”

Adam, bu ayrımı duyunca başını salladı. Mektubun içeriğini ve Naren’in kendi tanıklığını birbirine karıştırmamak, onun için önemliydi. Sağlık görevlisi kapının yanında durup konuşmayı dinledi; kimse onu içeri girmeye çağırmadı, o da araya girmedi.

İşlik sorumlusu, manşetteki geniş payı yeniden inceledi. “Bunu bırakmış olmanız iyi olmuş,” dedi. “Yol kumaşı yormuş, ama sonradan açmaya yeterli pay duruyor.”

“Liva özellikle öyle bırakır,” dedi Naren. “Kumaşın dönüşte nasıl davranacağını kestirmek güç.”

Adam, Liva’nın adını ilk kez duyuyormuş gibi dikkatle tekrarlamadı; onun yerine mektubun kenarındaki mesleki işarete baktı. “Demek bu işi düşünen yalnızca yola çıkan değil.”

“Bu karar hepimizin,” dedi Naren. “Mektubu ben taşıyorum.”

İşlik sorumlusu, bir kâğıt parçası çıkarıp kendi atölyesinde eksik olanları sıraladı: iplik, sağlam astar, birkaç ölçü kalıbı. Bunların tümünü paylaşamayacağını, fakat elinde ne varsa ertesi gün konuşabileceklerini söyledi. Naren cevabı hemen istemedi. Adamın söylediği, önceki boş vaatten daha az parlak ama daha güvenilirdi.

Sağlık görevlisi, Naren’in omzundaki açılmış palto dikişini görünce iplikle iğneyi ona uzattı. Naren tamir ederken işlikteki genç yardımcı, yanında beklediği kumaşı masaya serdi. Yolculuktan gelen terzi bir an için başka bir şehrin işine el verdi; böylece mektubun ulaştırılması, yalnızca kâğıdın bir elden ötekine geçmesi olarak kalmadı. Odadaki insanlar, birbirlerinin neye gücü yettiğini ve neyi vaat edemediğini görmüş oldu.

Gün sonunda Naren’in bohçası hâlâ ağırdı, fakat içindeki yükün ne olduğu daha açıktı: Bir talep, doğrulanmış birkaç bilgi ve cevabını bekleyen bir iş. Bundan sonrası, aynı açıklıkla konuşmaya devam etmelerine bağlıydı.

İşlik sorumlusu, Naren’in getirdiği mektubu okuduktan sonra, içindeki taleplerin sırasını kâğıdın kenarına işaretledi. İlk soru iş, ikinci soru kumaş, üçüncü soru barınmaydı.

“Bunların hepsine cevap vermem zaman alabilir,” dedi. “Bugün yalnızca mektubu aldığımı söyleyebilirim.”

“Cevap için ne zaman döneyim?”

“Yarın öğleden sonra gel. Kesin bir sonuç çıkmazsa, onu da söylerim.”

Naren, bu konuşmanın açık bir anlaşmaya dönüşmediğini biliyordu. Adam, ondan gizli bir bilgi istememişti; Naren de burada ne tür işler yapıldığını öğrenmek için odadaki diğer işçileri sorgulamadı. Bir çırak, sökülmüş paltonun astarını masaya serdi. Naren, astarın kenarının nasıl kıvrıldığını görünce kendi işinde kullandığı bir dikiş yöntemini gösterdi.

“Bunu deneyebilir miyiz?” diye sordu çırak.

“Önce küçük bir parçada dene,” dedi Naren. “Kumaşın sağlamlığını görmeden bütün astarı dikme.”

İşlik sorumlusu, “Burada da ilk iş, eldekinin neye dayanacağını öğrenmek,” dedi.

Naren, yol boyunca ilk kez evindeymiş gibi bildiği bir işin başına geçmişti. Yine de Beyoğlu’ndaki düzeni buraya taşımadı; masanın ayağını tutan yassı taş, sallanan pencere ve tozlu raflar bu odanın kendi şartlarıydı. Eşiğe geldiğinde, bir sonraki gün için söz aldığı saati aklında tuttu. Mektup doğru kişiye ulaşmıştı; cevap ise henüz yazılmamıştı.

Naren, işlikten ayrılmadan önce pencerenin önünde duran su tasını doldurdu. Genç yardımcı elini yıkarken, “Yarın geldiğinizde cevap belli olur mu?” diye sordu.

“Bilmiyorum,” dedi Naren. “Bir sorunun cevabı hemen bulunmayabilir.”

“Bekler misiniz?”

“İş için ne kadar gerekiyorsa.”

İşlik sorumlusu, yarın konuşmak üzere söz verdi. Naren, bu sözün yalnız görüşme saatiyle ilgili olduğunu, yardımın miktarını garanti etmediğini biliyordu. Yine de mektubun ulaştığını ve artık cevap için gereken zamanı bekleyebileceğini düşündü.

Kapıdan çıkarken içerideki makas sesi yeniden yükseldi. Ankara’da ilk duyduğu ses, şimdi aynı odanın gündelik işine karışmıştı. Naren, Beyoğlu’na götüreceği hikâyenin yalnızca kendi yolculuğu olmayacağını anladı; burada da herkesin kendi tezgâhı, eksiği ve sözü vardı.

Konuşma bittiğinde işlik sorumlusu, Naren’in sol omzunda, han avlusundaki sandık köşesine çarpmaktan dolayı boydan boya açılmış olan palto dikişini fark etti ve masanın kenarından sağlam bir iplikle iğne uzattı. Naren sırtındaki yıpranmış paltosunu çıkardı, pencere önündeki tabureye çöküp açılan söküğü kendi eliyle, sıkı ve düzgün ilmeklerle yeniden kapattı. Günlerdir süren yorucu yolun izi, ilk kez başkasının eşyasında değil, doğrudan doğruya kendi giysisinin üzerinde görünüyordu. İpliği düğümleyip kopardığında mektup artık doğru kişideydi; ne var ki içindeki o açık geçim isteğinin nasıl bir cevap bulacağı henüz belli değildi.

Doğru işlik sorumlusu mektubu aldıktan sonra Naren'in açılan palto dikişine sağlam iplikle yardım ediyor.

Doğru işlik sorumlusu mektubu aldıktan sonra Naren'in açılan palto dikişine sağlam iplikle yardım ediyor.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.