Yeni Bir Savaşın Gölgesi
1939 yılının 1 Eylül akşamında, salonun köşesindeki ahşap kasalı lambalı radyodan spikerin ciddi, tok sesi odaya yayıldı: Alman orduları Polonya sınırını geçmiş, Avrupa yirmi beş yıl aradan sonra yeniden büyük bir savaşın içine sürüklenmişti.

Cemal, pencere kenarındaki koltuğunda radyonun düğmesini hafifçe kıstı. Elleri dizlerinin üstünde, gözleri açık pencereden akşam karanlığına bakan İzmir semalarındaydı.
Zihni, bir anda yirmi beş yıl geriye—1914 yılının Haziran ayına—gitti. Ayastefanos’taki o iki ahşap hangarın dershanesini, kara tahtada tebeşiri havada donup kalan Fransız Yüzbaşı Mezeyrac’ı, Saraybosna telgrafını ve ardından gelen o bitmek bilmeyen dört uzun savaş yılını yeniden yaşar gibi hatırladı. O zaman otuz bir yaşındaydı; şimdi elli altısında, saçları ağarmış, artık kendi uçaklarıyla değil yetiştirdiği gençlerle gökyüzünü tutan kıdemli bir subaydı.
Münevver elinde iki fincan çayla içeri girdi. Radyonun sesindeki ağırlığı hemen sezdi; sessizce fincanlardan birini Cemal’in yanındaki sehpaya bıraktı.
“Yine mi harp Cemal?” dedi alçak sesle. “Bunca acı yetmedi mi bu dünyaya?”
“Dünya çabuk unutuyor Münevver,” dedi Cemal, derin bir nefes vererek. “Ama bu kez biz 1914’teki gibi hazırlıksız değiliz.”
Ertesi sabah İzmir’deki hava üssüne gittiğinde, meydan alarm durumundaydı. Yeni metal avcı ve keşif uçakları pist başında düzenli sıralar halinde bekliyordu. Cemal, pist kenarında yürürken karşısına, omuzlarında binbaşı rütbesi taşıyan, gözleri kendinden emin bir filo komutanı çıkıp sert bir asker selamı verdi.
Gelen, on beş yıl önce çift kumandalı eğitim tayyaresinde rüzgâr kesilince panikleyen o genç Teğmen Salih’ti. Şimdi ise kendi filosunu yöneten olgun, tecrübeli bir komutandı.
“Komutanım,” dedi Salih, yüzünde hâlâ ilk günkü o derin saygıyla. “Bütün filo hazır, hava devriyeleri saat başı kalkıyor. Yer ekibi bütün uçakların imza çizelgelerini tamamladı.”
Cemal, eski öğrencisinin omzuna elini koydu. İçinde aynı anda iki duygu kabardı: bir öğretmenin, yetiştirdiği fidanın koca bir çınara dönüştüğünü görmekten duyduğu tarifsiz gurur; ve gökyüzünün karanlık bulutları altında bu gençlerin her biri için duyduğu o sessiz, baba yüreğine benzeyen endişe.
“Aferin Salih,” dedi Cemal sakin bir sesle. “Gözün rüzgârda, kulağın motorda olsun. Ve o imza çizelgelerinden hiç şaşma.”
“Hiç şaşmam komutanım,” dedi Salih, elini hafifçe göğüs cebine—yıllardır o yırtık kenarlı kâğıt parçasını sakladığı cüzdanına—dokundurarak. “Öğrettiğiniz gibi.”
Cemal, yeni nesil uçakların gürleyerek göğe yükselişini izlerken, gökyüzünün artık emin ellerde olduğunu biliyordu.