Salih’in İlk Yalnız Uçuşu ve Kenar Notu
1926 yılının berrak bir Nisan sabahında, İzmir Hava Okulu’nun pistinde sıra en zorlu eşiğe gelmişti: ilk yalnız uçuş.

Eğitim tayyaresinin arka kokpiti o sabah boştu. Cemal, elini kokpitin kenarına koyup ön koltukta oturan Teğmen Salih’e baktı. İki yıl önce hangara ilk girdiğinde sabırsızlığı yüzünden okunan o genç adam, şimdi çok daha sakin, gözleri rüzgârı okumayı öğrenmiş bir havacıya dönüşmüştü.
“Bugün arkada kimse yok Salih,” dedi Cemal, her zamanki ölçülü sesiyle. “Omzuna dokunacak kimse yok. Ama bütün öğrendiklerin seninle. Bir tur at, rüzgârı karşına al ve piste otur. Acele etme.”
Salih derin bir nefes aldı, başını kesin bir hareketle salladı. “Emredersiniz komutanım. Sağlam ineceğim.”
Cemal geri çekilip Usta Rasim’in yanına geçti. İkisi birlikte, tıpkı on iki yıl önce Ayastefanos’ta ilk havalanışı bekledikleri gibi pistin kenarında yan yana durdular. Ama bu kez kokpitte Cemal değil, onun yetiştirdiği ilk öğrenci vardı.
Motor gürledi. Tayyare pistte hızlandı, pürüzsüz bir açıyla yerden kesildi.
Cemal, ellerini arkasında birleştirmiş, gözünü gökyüzünden ayırmadan izliyordu. Salih yüz metreye tırmandı, temiz bir sol dönüş yaptı, rüzgârı kanadının altına dengeli biçimde aldı ve on dakikalık kusursuz bir turun ardından gazı kademeli kısıp tekerlekleri pistin tam ortasına yumuşakça indirdi.
Kıyıda duran genç sınıf arkadaşları sevinçle koşup Salih’i kucakladılar. Salih kokpitten indiğinde yüzünde tarifsiz bir aydınlık vardı; ilk olarak arkadaşlarının arasından sıyrılıp önce Cemal’e selam verdi, ardından Usta Rasim’in yağlı ellerini iki elinin arasına alıp sıktı.
“Elinize sağlık Rasim Usta, motor saat gibiydi!”
Rasim gülümseyerek başını salladı. “Senin elin de artık sağlam evlat. Hayırlı olsun.”
Akşamüstü pist boşalıp okulun üstüne serin bir İzmir akşamı indiğinde, hangarda yalnızca Cemal ile Rasim kalmıştı. Tezgâhın üstünde Hangar Defteri açıktı.
Rasim, 1926 Nisan tarihli sayfaya Salih’in ilk solo uçuşunun saatini, süresini ve rüzgâr yönünü tek tek işledi. Sonra sayfanın alt sağ köşesindeki geniş boşluğa baktı. Bir an duraksadı, gülümsedi ve Cemal’e döndü.
“Efendim,” dedi Rasim, kalemi elinde çevirerek. “Salih haftaya mezun olup kendi filosuna gidiyor. Bizim bu çocukta çok emeğimiz var. Şu sayfanın köşesine ikimizden bir hatıra satırı düşsek, sonra o köşeyi koparıp cüzdanına koysun diye versek mi?”
Cemal’in yüzünde sıcak, nadir bir tebessüm belirdi. “Çok güzel düşünmüşsün usta. Yaz bakalım.”
Rasim, o nasırlı ama düzgün el yazısıyla sayfanın sağ alt köşesine tek bir cümle yazdı:
“Korktuğunda rüzgâra değil, yere güven; aşağıda seni bekleyenler var — Rasim & Cemal”
Cemal kalemi alıp kendi adının altına küçük, temiz bir imza attı. Rasim, sayfanın tam o köşesini cetvel kullanmadan, eliyle dikkatlice yırtıp kopardı—defterin sayfasında o yırtık kenar, eksik bir üçgen gibi kaldı.
O akşam yemekten önce Salih’i hangara çağırıp o küçük, yağ kokulu saman sarısı kâğıt parçasını ona uzattılar. Salih satırı okuduğunda gözleri hafifçe parladı; kâğıdı ikiye katlayıp deri cüzdanının en iç gözüne, annesinin fotoğrafının hemen yanına yerleştirdi.
“Ömrüm boyunca saklayacağım komutanım,” dedi Salih alçak sesle. “Bunu hiç çıkarmayacağım.”
Ne Cemal ne de Rasim, o küçük yırtık kâğıt parçasının kırk yıl sonra, bambaşka bir zamanda ve bambaşka ellerle yeniden bu defterin eksik köşesine kavuşacağını o akşam bilmiyordu.