Hangarda Kuşak Çatışması
1925 yılının yazında İzmir Hava Okulu’na yeni bir dönem öğrenci daha gelmişti. Çoğu tıpkı Salih gibi çalışkan, saygılı gençlerdi; ama aralarında büyük şehirlerden gelmiş, yeni nesil tayyareciliği biraz da parlak çizmeler ve beyaz ipek atkılarla özdeşleştiren birkaç sabırsız subay da vardı.

Onlardan biri olan Teğmen Nejat, bir salı sabahı uçuş saatine on dakika kala hangara girdi. İki numaralı eğitim tayyaresinin başında, kalfa İsmail ve genç bir çırak sol kanadın gergi telini yeniden ayarlıyordu. Nejat, kolundaki saate bakıp sabırsızca öksürdü.
“Hâlâ bitmedi mi şu iş?” dedi yüksek, tepeden bakan bir sesle. “Saat dokuzda uçuşum var, siz burada tel sıkıyorsunuz. Biraz elinizi çabuk tutun da yağlı ellerinizi kanadın üstünden çekin, kokpite bulaştıracaksınız.”
Hangarın içindeki bütün çekiç ve anahtar sesleri bir anda kesildi. İsmail başını kaldırdı, yüzü hafifçe kızardı ama bir subaya karşılık vermemek için dudaklarını sıktı. Tezgâhın başında duran Usta Rasim ise elindeki kalemi yavaşça bıraktı; yıllardır nice genç subay görmüş, böylesini çok iyi tanımıştı.
Tam Rasim sakin bir cevap verecekken, hangarın açık kapısından içeri Cemal’in gölgesi düştü.
Cemal, son iki cümleyi kapının eşiğinde bütün netliğiyle duymuştu.
İçeri ağır, ölçülü adımlarla yürüdü. Yıllardır Rasim’in bile neredeyse hiç görmediği bir şey oldu: Cemal’in yüzündeki o her zamanki dinginlik bir anda buz gibi, keskin bir askerî sertliğe dönüştü.
“Bütün sınıf buraya! Sıraya geçin!” dedi Cemal. Sesi bağırmadan bile hangarın yüksek çatısında yankılandı.
Salih ve diğer genç teğmenler hemen koşup sıraya girdiler. Nejat da hafifçe şaşırarak hazır ola geçti.
Cemal, tek kelime etmeden Rasim’in tezgâhına yürüdü. Köşeleri aşınmış, sayfaları on bir yıllık hint yağı ve deniz tuzu izleriyle kararmış Hangar Defteri’ni eline aldı, sıranın tam önüne gelip defteri hepsinin görebileceği şekilde havaya kaldırdı.
“Teğmen Nejat,” dedi Cemal, sesi soğuk ve bıçak gibi keskindi. “Az önce ‘yağlı ellerinizi çekin’ dediğin bu insanlar, senin birazdan canını emanet edeceğin uçağı ayakta tutuyor. O yağlı eller olmasa, senin pırıl pırıl çizmelerin bu pistten bir karış bile havalanamaz.”
Nejat yutkundu, gözlerini yere indirdi.
Cemal, elindeki defteri açıp sayfalarını çevirdi. “Bu defter 1914’ten beri tutuluyor. İçinde Çanakkale’nin, Konya’nın, Amasra’nın, İzmir’in kayıtları var. Her uçuştan önce bir makinist, kendi namusunu ve vicdanını bu sayfanın altına imza olarak atar. Şunu kafanıza kazıyın beyler: Sizi gökyüzünde tutan şey omuzlarınızdaki rütbe değil, bu defterdeki imzadır. Bu hangarda yer ekibine saygısı olmayanın, gökyüzünde yeri yoktur!”
Hangarda çıt çıkmıyordu. Salih’in gözleri parlıyordu; Nejat’ın yüzü ise utançtan kıpkırmızı olmuştu.
“Teğmen Nejat,” dedi Cemal, defteri kapatıp yeniden Rasim’in tezgâhına bırakarak. “Bugünkü uçuşun iptal. Akşama kadar İsmail’in yanında duracak, bütün tayyarelerin kanat gergi tellerini nasıl temizleyip yağladıklarını öğreneceksin. Dağılabilirsiniz.”
Genç teğmenler sessizce dağılırken Nejat, başını eğip İsmail’in yanına yürüdü ve alçak sesle özür diledi. Rasim ise tezgâhın ardından, Hangar Defteri’nin kapağına dokunup Cemal’e baktı. İki eski dostun gözlerinde tek bir ortak düşünce vardı: bu okulda yalnızca pilot değil, insan yetişiyordu.