Mütareke Hangarı Görseli
Mütareke Hangarı

Gece Kaçırılan Parçalar

3. Sahne 4 dk okuma 8 okunma
Cemal, Usta Rasim ve İsmail’in gece karanlığında kanat parçalarını takaya yüklemesi
Cemal, Usta Rasim ve İsmail’in gece karanlığında kanat parçalarını takaya yüklemesi
Bu bölümdeki sahneler
1 2 3 4

1920 yılının Mart geceleri İstanbul’da yalnızca soğuk değil, aynı zamanda tehlikeliydi. İzmir’in işgaliyle başlayan yangın Anadolu’nun dört bir yanına yayılmış, Ankara’da yeni bir direniş odağı doğmuştu; ama İstanbul’un sokaklarında hâlâ İtilaf devriyeleri dolaşıyor, rıhtımlarda her sandık ve her yolcu tek tek aranıyordu.

Cemal, Usta Rasim ve İsmail’in gece karanlığında kanat parçalarını takaya yüklemesi

Cemal, aylardır beklediği haberi üç gün önce, Sirkeci’deki küçük bir tütüncü dükkânında, eski bir denizci arkadaşının elinden çıkan tek satırlık bir pusulayla almıştı: “Konya’da ve Karadeniz hattında tayyareci lazım. Sandıklarla birlikte perşembe gecesi gizli iskeleden kalkış var.”

O perşembe gecesi saat ikiye doğru, Ayastefanos kıyılarına yakın ıssız, yıkık bir kayıkhanenin ardında üç gölge sessizce hareket ediyordu: Cemal, Usta Rasim ve artık yirmi üç yaşına gelmiş, sırtında ağır alet çuvalını tek başına taşıyan İsmail.

Bir hafta boyunca parça parça, akşam karanlığında hurda sundurmasından çıkarıp bu kayıkhaneye taşıdıkları yük hazırdı: 1918 Kasım’ında o çift dipli yağ sandığına sakladıkları iki Alman manyetosu, iki sıvılı pusula, altı sağlam buji, pirinç kumpas, Berlin teknik defteri, kalın bez kaplı Hangar Defteri, ayrıca başka bir depodan gece yarısı sökülüp getirilen iki sağlam ahşap pervane ile bir sandık kanat gergi teli ve anahtar takımı.

“Taka gecikti mi efendim?” diye fısıldadı İsmail, karanlık sulara gözlerini dikerek.

“Gecikmedi,” dedi Cemal alçak sesle, kolundaki saate değil, rüzgârın yönüne bakarak. “Akıntıya karşı kürekle geliyorlar, motor çalıştıramazlar. Beş dakikaya buradalar.”

Tam o sırada, Boğaz ağzı yönünden suya uzun, bembeyaz bir ışık sütunu düştü.

İtilaf devriye motorunun projektörü, koyu Marmara sularını ağır ağır tarayarak kıyıya doğru dönüyordu. Motorun derinden gelen boğuk uğultusu karanlıkta yankılandı.

“Yatın!” diye fısıldadı Cemal.

Üçü birlikte, çuvallara sarılı pervanelerin ve alet sandıklarının arkasına, ıslak taş duvarın dibine sindiler. Projektörün soğuk beyaz ışığı kayıkhanenin kırık çatısının üstünden kayıp geçti, kıyıdaki çakılları iki saniye boyunca gündüz gibi aydınlattı. Rasim elini sırt çantasının içindeki Hangar Defteri’nin sert kapağına bastırmış, nefesini bile tutmuştu.

İki saniye, iki saat gibi uzadı. Sonra ışık sütunu ağır ağır açıklara doğru döndü; devriye motoru uzaklaştı.

Karanlık yeniden çöktüğünde, kıyıya çok yakın bir noktadan iki kez üst üste, bir su kuşunun ötüşünü andıran kısa, alçak bir ıslık duyuldu.

Cemal hemen aynı şekilde tek bir alçak ıslıkla karşılık verdi.

Dakikalar içinde, siyah ziftli gövdesi gecenin içinde neredeyse görünmeyen geniş bir Karadeniz takası, kürekleri çuval bezine sarılı olduğu için hiç ses çıkarmadan kıyıdaki taşlara yanaştı. Takanın başındaki bıyıklı, kalın paltolu reis suya atlayıp ipi tuttu.

“Yük hazır mı yüzbaşım?” diye fısıldadı reis.

“Hazır,” dedi Cemal. “Önce iki uzun pervane çuvalını alın, sonra ağır alet sandığını. Kırılacak malzemedir, ıslanmasın.”

Üçü ve takadaki iki gemici, tek bir gıcırtı çıkarmadan, nefes nefese yükü takanın ortasındaki muşamba altına yerleştirdiler. Pervaneler kalın yün battaniyelere sarıldı, manyeto ve pusula sandığı en kuru köşeye sıkıştırıldı.

Sıra insanlara geldiğinde Rasim, sırt çantasını omzuna atıp takanın kenarına ayağını koydu, sonra dönüp İsmail’e baktı.

“Sen de atla İsmail,” dedi Rasim alçak sesle. “Konya’da elim kolum olacaksın.”

İsmail hiç tereddüt etmedi; karanlıkta yalnızca dişleri hafifçe parlayarak gülümsedi ve takaya atladı.

Cemal son kez kıyıya, Ayastefanos’un karanlıkta kaybolan o iki ahşap hangarına doğru baktı. Altı yıl önce bir haziran sabahı bu kıyıya ilk adım attığında elinde yalnızca küçük bir deri bavul ve bir emir kâğıdı vardı. Şimdi ise mühürlenmiş hangarları geride bırakıyor, ama o hangarların bütün bilgisini, emeğini ve ruhunu küçük bir Karadeniz takasının karnında Anadolu’ya kaçırıyordu.

“Çekelim reis,” dedi Cemal, takaya adımını atarak.

Kürekler sessizce suya daldı. Taka, İstanbul’un karanlık kıyılarından ayrılıp açık sulara doğru süzülürken, Cemal iç cebindeki Münevver’in Rumeli oyalı beyaz mendiline dokundu. Artık geri dönüş yoktu; gökyüzünü yeniden açmak için Anadolu’ya gidiyorlardı.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.