Gece Vapurunda Görseli
Gece Vapurunda

Kontrol

3. Sahne 8 dk okuma 12 okunma
Güvertede yapılan denetim sürerken sağlık görevlisi öksüren çocuğa dönüyor, Naren yolcuların yanında kalıyor.
Güvertede yapılan denetim sürerken sağlık görevlisi öksüren çocuğa dönüyor, Naren yolcuların yanında kalıyor.
Bu bölümdeki sahneler
1 2 3

Sabaha karşı, denizin üzerindeki zifiri karanlık henüz kurşuni bir alacaya dönmeye başlamışken, alt güvertedeki ağır uyku havası merdivenlerden inen sert ayak sesleriyle dağıldı ve görevliler yolcuların eşyalarını tek tek gözden geçirmeye başladı. İçerideki ağır koku; yolcuların üzerindeki ıslak yün paltolar, bacadan sızan acı kömür dumanı ve açık kapıdan vuran keskin deniz tuzu arasında sürekli değişiyordu. Kontrolün başlaması ve beklenmedik biçimde uzaması, tahta sıralarda büzülmüş yolcuların yüzündeki uykuyu bir anda dağıtmış; içerideki herkes artık yalnız kendi önüne değil, yanındaki yolcunun açılan eşyasına da çok daha dikkatli bakmaya başlamıştı.

Sıra Naren’in oturduğu bölmeye geldiğinde, kalın paltosundan genzi yakan bir kömür kokusu yayılan görevli tam önlerinde durdu. Adam, gecenin başından beri diğer bütün yolculara yönelttiği aynı tekdüze ve sert soruları sırayla Naren’e de sormaya hazırlandı.

Naren’in ayaklarının dibinden alınan bez bohçası çözülüp açıldığında, özenle yerleştirilmiş açık renk gömleğin katı bozuldu. Görevli, bohçanın içinden çıkan her bir parçayı, gömleği, makaraları ve bez keseyi önündeki dar tahta masaya sırayla koydu. Parmaklarıyla açık renk kumaşı yokladıktan sonra başını kaldırıp gömleğin kimin için olduğunu ve nereye götürüldüğünü sordu.

Naren, yanıt verirken sesinin titrememesi ve telaşlı görünmemek için önce nefesini yavaşlattı. Mektubu ve kumaşı saklamak için boş yere çırpınmadı; kontrolün gerçek ayrıntısını ve görevlilerin tam olarak ne aradığını bilmediği için kendi kafasından fazladan bir açıklama da uydurmadı. Yalnızca sorulan kadarını söyledi:

“Bir müşteri siparişi,” dedi Naren, sesi dingin ve düz çıktı. “Yanımdaki mektubu da Ankara’daki işlik sorumlusuna götürüyorum.”

Söylediklerinin bir adım bile dışına çıkmadı. Liva’nın katlayıp verdiği mektup, ilk andan beri paltosunun iç cebinde duruyordu; Naren kontrol yaklaşırken onu bohçadaki kumaşın içine saklamak ya da telaşla yerini değiştirmek gibi bir düşünceyi aklından bile geçirmedi.

Görevli masadaki kumaştan elini çekip diğer parçaları karıştırırken, Naren dağılan küçük dikiş malzemelerini, yüksüğünü ve iğne kutusunu tek tek toplamaya koyuldu. Parmaklarının ilk anda farkında olmadan acele ettiğini hissedince hemen durup elini yavaşlattı; bu gerginlikte tek bir çelik iğnenin bile masadan kayıp yere düşmesi, dikkatleri üzerine çekecek ve aramayı gereksiz yere uzatabilecekti.

Tam o sırada, birkaç adım ötedeki bir başka yolcunun açılan paketi diğer eşyalarla karışınca ortalıkta kısa süreli bir telaş yükseldi. Naren’in yanında oturan sağlık görevlisi, yerinden doğrulup karışan eşyasını bulmaya çalışan yolcuya yardım etmek için araya girdi ve yakındaki bir diğer görevlinin sorusuna sakin bir dille cevap verdi. O kısa süreli hareketlilik, içerideki herkesin dikkatini bir anda başka yana çekti.

Naren’in başındaki görevli de sesin geldiği tarafa doğru başını çevirdi; ardından önündeki bohçayı kapatıp Naren’e başıyla kısa bir onay verdi ve sıradaki bir sonraki kişiye geçti.

Naren, kat yeri bozulan ve hafifçe kırışan açık renk gömleği acele etmeden yeniden katladı; bohçada kaybolan ya da eksilen hiçbir şey yoktu. Mektubun iç cebinde, bıraktığı yerde durduğunu gayet iyi biliyordu; yine de bohçanın düğümünü bağlarken eli gayriihtiyari bir kez göğsünün üstüne, cebine gitti.

Kontrol mangası bölmenin ucuna doğru ilerleyince, Naren karşısındaki sırada oturan ve gece boyu öksüren yaşlı adamın, arama süresince korkudan nefesini tuttuğunu fark etti. Hemen matarasından doldurduğu su bardağını uzattı. Yaşlı yolcu, kendisine uzatılan bardağı iki eliyle birden kavrarken parmakları hâlâ tir tir titriyordu; suyu küçük yudumlarla, yavaşça içti. O sırada vapurun güvertesinde rüzgârla gerilen halatların ve iplerin o gergin gıcırtısı yeniden duyulmaya başladı.

Yaşlı adam boşalan bardağı Naren’e geri verirken, konuşacak dermanı kalmadığından teşekkürünü yine ancak başını hafifçe eğerek bildirdi. Naren boş bardağı kenara koydu, toparladığı bohçasını ve gömleğin katını düzelterek kendi yanındaki boş yeri gösterdi ve yaşlı adamın daha rahat biçimde yeniden oturmasına yardım etti.

Görevli, sıradaki yolcunun eşyalarını masaya koymasını beklerken Naren’e dönüp Ankara’da kimi arayacağını sordu. Soru, az önce sorulanların devamı gibiydi; yine de Naren, mektubun içeriğini açıklamadan cevap verdi.

“Bir işlik sorumlusuna. Elimde bir müşteri gömleği ve iş hakkında bir mektup var.”

“Mesleğin?”

“Terziyim.”

Görevli, iğne kutusunu açtırdı. Çelik iğneler tahta masaya dizilince Naren’in aklına, yolculuk öncesi her birini sayıp sarması geldi. Adam iğneleri teker teker saydı; kutunun kapağında bir çatlak gördü ve Naren’e onu bağlamasını söyledi. Naren ipi gösterdi, çatlağın kumaşa takılmayacağını belirtti. Görevli açıklamayı dinleyip kutuyu geri verdi. Aralarında ne güven ne de düşmanlık kuruldu; yalnızca aynı işlemi tamamlamaya çalışan iki insan vardı.

Bir sonraki sıradaki genç bir yolcu, elindeki küçük bohçanın kime ait olduğunu anlatırken birbirine karışmış eşyalar yüzünden sesini yükseltti. Sağlık görevlisi araya girip bohçaları sahiplerine göre ayırmalarına yardım etti. Bir görevli ondan yolculuk belgesini istedi. Sağlık görevlisi belgesini uzatırken Naren’e kısa bir bakış attı; Naren de masadaki eşyalarını toplamayı sürdürdü. Bu bakış, önceden kararlaştırılmış bir işaret değildi; yalnızca kalabalığın içinde birbirlerinin nerede durduğunu bilmeleriydi.

Kontrol bittiğinde Naren, gömleğin açılan katını yeniden düzeltti. Kumaşın üstündeki çizgi, yol boyunca taşınmanın izini bırakmıştı. İşi yeniden katlamak için düz bir yüzey ararken yaşlı yolcu doğrulup ona yer açtı.

“Bunu birine mi götürüyorsunuz?” diye sordu yaşlı adam.

“Bir müşterinin siparişi. Mektup da işlikteki çalışma hakkında.”

“İnsan yolda bazen kendi yükünü taşırken başkasının yükünü de tutuyor,” dedi adam. “Bu gece siz benimkini tuttunuz.”

Naren, yaşlı adamın teşekkürünü büyük bir sözle karşılamadı. Matarayı uzatıp içindeki son suyu iki küçük yuduma böldü. Adam birini içti, ötekini Naren’e bıraktı. Sağlık görevlisi yeniden sıraya oturunca Naren ona, bir sonraki durakta nerede ayrılacaklarını sordu.

“Bilmiyorum,” dedi adam. “Yol ayrılırsa, ayrılır.”

Naren bunu yadırgamadı. Yolculukta her tanışıklığın bir adrese, her yardımın bir borca dönüşmesi gerekmiyordu. Vapurun üst güvertesinden gelen düdük, kontrolün bittiğini ve yolun sürdüğünü bildirdi. Naren bohçasının düğümünü çözüp yeniden bağladı; bu kez elleri ilk andaki kadar aceleci değildi.

Kontrol görevlisi bir sonraki yolcunun eşyasını karıştırırken, tahta masanın altına küçük bir dikiş kutusu düştü. Birkaç iğne yere dağıldı. Naren, kutusunu kapatıp eğildi; iğneleri yerde ararken kimsenin ayağına batmaması için öteki yolcuları durdurdu.

Görevli başını kaldırdı. “Bunlar sizin mi?”

“Evet. Terzilikte kullanıyorum.”

“Yolcu eşyasında niçin bu kadar çok iğne var?”

“Gömleğin dikişini tamamlamak için. Kutunun içindekileri sayabilirsiniz.”

Naren, kutuyu açık halde masanın üzerine koydu. Görevli iğneleri tek tek saydı; eksik yoktu. Sağlık görevlisi de kendi çantasını gösterdi. İçinde şişe, sabun ve bez vardı. Her ikisi de ne taşıdığını saklamadı; görevli de sorulandan fazlasını aramadı.

Yan sıradaki çocuk, yere düşen iğnelerden birinin ışıkta parladığını görünce elini uzattı. Naren onu durdurdu.

“Bu sivri,” dedi. “Ben alayım.”

Çocuk elini geri çekti, annesi de ona teşekkür etti. Kontrolün gerginliği küçük bir dikkatle dağıldı. Naren iğneleri kutuya koyup kapağını bağladı; görevli, diğer eşyalarıyla birlikte gömleği geri verdi.

Yaşlı yolcu, “Bir şey saklamadan da korkmak mümkünmüş,” dedi.

“Evet,” dedi Naren. “Korkunun olması, saklanacak bir şey olduğu anlamına gelmiyor.”

Vapurun sarsıntısı yeniden başlayınca yolcular oturacak yer aradı. Naren, yaşlı adama daha rahat bir yer gösterdi. Kontrol bitmişti; ama hiçbirinin yolun geri kalanı için güvence aldığı yoktu. Naren, mektubunun yerinde olduğunu kontrol edip bohçasını ayaklarının arasına çekti.

Kontrol sona erdikten sonra görevliler eşyalarını toparlamaları için yolculara zaman verdi. Naren, bohçasını aceleyle bağlamadı; düğümün ipini önce düzeltti, sonra kumaşın ezilip ezilmediğine baktı. Sağlık görevlisi yanına geldi.

“Bir şeyin eksik mi?”

“Hayır. Yalnızca katı bozuldu.”

“Bu kadar yol, kumaşın da insanın da şeklini değiştirir.”

Naren, gömleği yeniden katladı. “İnsan değişir. Ölçü de yeniden alınır.”

Yaşlı yolcu bu konuşmayı duyup gülümsedi. “Beni de Ankara’da yeniden ölçerler mi?”

“Önce rahatça varın,” dedi Naren. “Sonra bakarız.”

Yaşlı adam, Naren’in cevabını şaka olarak aldı ve ilk kez daha rahat güldü. Kontrolün gerginliği dağıldı; fakat yolculuk hâlâ uzundu. Naren, mektubun bulunduğu cebe elini götürüp kâğıdı yokladı. Oradaydı. İçeriğini açıp okumadı.

Güverte görevlisi kontrolün bittiğini haber verdiğinde, yolcular yerlerine döndü. Naren de iğne kutusunu kapatıp bohçasını dizlerinin arasına aldı. Mektubu açıp okumadı; onun orada olduğunu bilmesi yeterliydi.

Yan sıradaki kadın çocuğunun yüzünü sildi. Sağlık görevlisi çantasını kapattı. Yol, her birini kendi yerine geri bırakmıştı.

Kontrolün güvertede bıraktığı o ağır gerginlik yavaşça çözülürken, vapurun iç kısımlarından küçük bir çocuk acı acı öksürdü; sağlık görevlisi hiç beklemeden sesin geldiği tarafa doğru döndü. Yaşlı adam ise sırtını tahtaya yaslayıp yorgun gözlerini kapattı. Naren, bu uzun yolculuğun ilk gerçek sınavının cebindeki kâğıdı saklamak ya da korumak değil, hemen yanı başında nefes almaya çalışan insanın ağırlığını fark etmek olduğunu o sabah alacasında anladı.

Güvertede yapılan denetim sürerken sağlık görevlisi öksüren çocuğa dönüyor, Naren yolcuların yanında kalıyor.

Güvertede yapılan denetim sürerken sağlık görevlisi öksüren çocuğa dönüyor, Naren yolcuların yanında kalıyor.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.