Kepenklerin Ardında Görseli
Kepenklerin Ardında

Arama söylentisi

1. Sahne 8 dk okuma 23 okunma
Atölye çalışanları söylentiyi büyütmeden malzemeyi ve defterleri toplarken akşam kepengi kapanıyor.
Atölye çalışanları söylentiyi büyütmeden malzemeyi ve defterleri toplarken akşam kepengi kapanıyor.
Bu bölümdeki sahneler
1 2 3

Bir gün önce kumaş topunun kenarından çözülen o yanlış etiket, normal sipariş defterinin sayfaları arasına konulmamış, yabancı taşıyıcının bıraktığı mühürsüz kâğıttan da tamamen ayrı bir zarfın içine yerleştirilmişti. Kaynağı ve amacı bilinmeyen iki ayrı belirsizliği tek bir kayıtta birleştirip birbirine bağlamak, içerideki hiç kimseye doğru görünmüyordu.

Ertesi gün öğleden sonra, Beyoğlu’nun ara sokaklarında dolaşan huzursuz bir fısıltı gelip atölyenin eşiğine dayandı ve dükkânın kapısı o gün her zamankinden çok daha erken kapandı. Sokakta ve çevredeki işliklerde sıkı bir denetim ve arama yapılacağı konuşuluyordu; ne var ki bu sözü ilk kimin söylediği, aramanın hangi sokakta başlayacağı, ne aranacağı ve ne zaman biteceği hakkında kesin bir şey bilen yoktu.

Söylenti içeri ulaştığında Tavren’in eli ilk iş olarak tezgâhın üzerindeki açık ölçü ve hesap defterlerine gitti, kapaklarını yavaşça kapattı. Mihren ise kesim masasının üzerinde dağılmış duran malzemeyi ve yarım kumaş toplarını toparlayıp arka raflara kaldırdı. Atölyede herkes tedbirini alıyordu; fakat içerideki hiç kimse dışarıdan gelen bu belirsiz haberi kesinleşmiş bir kanıt gibi ortaya sunmadı. Naren, tezgâhın kenarındaki makasları düzeltirken, kaynağı belirsiz bir söylentiyi sanki çoktan gerçekleşmiş bir felaketmiş gibi panikle taşımanın da en az denetimin kendisi kadar tehlikeli olduğunu düşündü.

Rovan, yıllar önce başka işliklerde çalışırken kendi gözüyle gördüğü ani yoklamaları ve baskınları hatırlayarak kapının arkasına yürüdü, demir mandalı ve sürgüyü eliyle kontrol etti. Naren ise arka odaya açılan dar kapının önünde duran ağır kumaş sandığını iki eliyle kavrayıp kenara çekti; olası bir kargaşada içerideki kimseyi dar alanda sıkıştırmadan geçiş yolunu açık tutmak istiyordu.

Tam o sırada, kapalı kapının hemen önündeki kaldırımdan geçen ayak sesleri birdenbire yavaşladı. Dışarıdaki adımlar ağırlaşınca içerideki alçak sesli konuşma bıçak gibi kesildi. Kaldırımdan düşen koyu bir gölge, vitrinin buzlu ışığında bir anlığına durdu; içerideki sessizliği dinler gibi bekledikten sonra tekrar hareketlenip yürüyüp gitti.

Gölge uzaklaşırken Mihren tezgâhın üzerinde kalan son kumaş parçasını katlamayı aynı sakinlikle sürdürdü; atölyeden hiç kimse merakına yenilip sokağa çıkıp bakmadı. Naren de kapı eşiğine yaklaşıp dışarıyı gözetlemedi; yapacağı yanlış veya telaşlı bir hareketle dışarıdaki söylentiyi kendi eliyle doğrulamış, üstlerine kuşku çekmiş gibi görünmekten çekiniyor, sükûnetle içeridekilerin ortak kararını bekliyordu.

İplik kutularını toparlayan Liva, tezgâhın başında durup odadakilerin yüzüne baktı.

“Önce ne biliyoruz?” diye sordu Liva.

Odanın içinde kimse bu soruya kesin, doğrulanmış bir cevap veremedi. Bilinen tek şey, sokakta dolaşan bir laftan ibaretti.

Belirsizlik netleşince Sera, konuşmayı söylentinin kendisinden çıkarıp doğrudan doğruya içerideki insanların güvenliğine getirdi ve akşam karanlığında çalışanların evlerine nasıl, hangi yoldan döneceğini sordu. Mihren, çalışanların her birine ayrı ayrı seçenek sundu; işleri yetiştirmek ya da dükkânı beklemek adına kimsenin içeride kalması için en ufak bir baskı kurmadı, herkesin kendi güvenli yolunu seçmesini istedi.

Naren, belindeki iş önlüğünü çözüp duvardaki çiviye astı; bu akşam kapıdan dışarı çıkarken üzerinde ve ceplerinde dükkândaki işe ait hiçbir şeyi yanında götürmeyecekti. Sera, sokakta yalnız yürümemek için o akşam kiminle birlikte, hangi yokuştan döneceğini belirledi. Liva ise bu gece duydukları bu ham söylentiyi yan sokaklardaki komşulara kesin bir haber diye taşımayacaklarını, ancak komşu işliklerden kendi gözleriyle doğrulanmış bir bilgi gelirse ertesi sabah paylaşacağını söyledi. Rovan kapı mandalını son bir kez yokladıktan sonra sessizce tezgâhının başına döndü.

Saatler ilerledi; beklenen arama o sokağa hiç gelmedi. Akşama doğru Beyoğlu’nun taş sokağı yeniden kendi olağan sessizliğine ve sakinliğine kavuştu.

Yine de atölyenin kapısı o akşam her zamanki saatinde yeniden açılmadı; içeridekiler bir süre daha sessizce bekledi. Bekleyiş sırasında Sera elindeki yarım kalmış dikişini tamamladı, Tavren ise kapatılan defterleri kendi rafında yeniden sıraya koydu. Naren, tezgâhın başında dururken içlerindeki korkunun büsbütün ortadan kalkmadığını, ama bir işlikte gerçek güvenliğin korkuyla ve panikle değil, o korkuyla ne yapılacağına hep birlikte karar verilerek kurulabileceğini gördü.

Gece iyice inip de herkes kendi seçtiği yoldan evine gitmek üzere hazırlanırken ve kepenk tam kapatılırken, sokağın karanlığından elinde boş bir fırıncı sepetiyle ekmek taşıyan küçük bir çocuk geçti. Çocuğun yüzü akşam ayazından ve yorgunluktan solgundu, kolundaki sepet tamamen boştu. Liva kapının eşiğinde durup içeriden aldığı bir bardak suyu çocuğa uzattı; çocuğun suyu içmesini bekledi ama sokakta kimi gördüğüne dair tek bir soru sormadı.

Kepenk kapatılmadan önce Sera, evine hangi yoldan gideceğini bir kez daha düşündü. Ana sokaktan geçmek istemiyordu; kalabalık artarsa dar yokuşta ilerlemek zorlaşacaktı. Mihren, diğer çalışanlara da aynı soruyu tek tek sordu. Kimi tek başına gitmeyi, kimi komşusuyla birlikte yürümeyi seçti. Kimseye belli bir yoldan gitmesi buyurulmadı.

“Bize arama yapılacak diye haber veren kimdi?” diye sordu Rovan.

“Bir müşterinin yanında duydum,” dedi Sera. “O da başka birinden duymuş.”

“Öyleyse bu haber değil, duyum,” dedi Tavren. “Deftere yazmayalım.”

Liva, komşu işlikten bir kadına haber göndermek istedi; sonra vazgeçti. Doğrulanmamış bir söylentiyi taşımanın, yardım etmekten çok kaygı yayabileceğini düşündü. Bunun yerine, ertesi sabah dükkanlar açılırsa kendi gözleriyle soracaktı. Naren, bir şey yapmadan beklemenin edilgenlik olmadığını bu kez daha açık anladı: Ekip, işe gidenleri yola çıkarmıyor, kapıyı zorlamıyor, kimseyi araştırmaya göndermiyordu. Önce insanlarının güvenliğini sağlıyor, ardından gerçeği öğrenmeyi bekliyordu.

Dışarıdaki adımlar tekrar duyulunca herkes işini bırakıp kapıya koşmadı. Rovan mandalı kontrol etti; Mihren arka geçidin önündeki kumaş sandığını yana çekti. Sera yarım kalan dikişini tamamladı. Atölyenin içindeki sesler yavaşlamış, ama kimse bir başkasını susturmaya çalışmamıştı.

Beklenen arama gelmedi. Akşam ilerlediğinde çalışanlar seçtikleri yollardan ayrıldı. Liva son çıkanlardan biri oldu; kapı eşiğinde durup sokağın iki yönüne baktı, sonra Naren’e başıyla selam verip yürüdü. Naren onu izlemek için dışarı çıkmadı. Sera’nın yanında bir komşusu vardı; Tavren, evine giden arabaya binmişti.

Dükkân kapanınca geride yalnızca kapalı defterler ve toparlanmış kumaşlar kalmadı. Herkes, korku duyduğunda birbirine neyi sorabileceğini ve neyi sormadan bırakacağını da öğrenmişti. Bu bilgi bir görev değildi; atölyenin birlikte çalışma biçimiydi.

Ertesi sabah, Liva sokağın başındaki komşu işliğe uğradı. Oradaki usta, bir gece önce dükkânının erken kapandığını doğruladı; nedeni, çalışanlardan birinin evine haber götürmesi gerektiğiydi. Herhangi bir arama görmemişti.

“Duyduğumuz söz sana da ulaştı mı?” diye sordu Liva.

“Ulaştı,” dedi usta. “Ama kimse ne zaman ya da nerede olacağını bilmiyor.”

Liva, bu cevabı Naren’e aktardığında, arama söylentisinin tek bir kaynaktan doğrulanmadığını anladı. Usta yalnızca dükkânın erken kapanış nedenini biliyordu; arama hakkında onun da bir bilgisi yoktu. Liva bu ayrımı açıkça söyledi.

Atölyeye döndüğünde Naren, kapının önündeki ayakkabı izlerine baktı. Yağmur, taşın üzerindeki izleri dağıtmıştı. O, dışarıdaki her izi birinin geldiğine ya da beklediğine yormadı. İçeridekiler, korku geçmedi diye yeni bir iş başlatmayacak; korku azaldı diye de kapıyı dikkatsizce açmayacaktı.

Mihren, çalışanların dönüş yollarını tekrar sordu. Sera, “Bugün ana sokaktan gideceğim,” dedi. “Daha aydınlık.”

“Ben arka yokuştan,” dedi Rovan. “Yol daha kısa.”

Kimse seçimini tartışmadı. Dükkânın güvenliği, herkesi aynı yere yığmakla değil, herkesin kendi durumunu söyleyebilmesiyle sağlanıyordu. Gün sonunda yeni bir arama haberi gelmedi. Söylenti sokağın içinde dolaşmayı sürdürdü, fakat atölye onu doğrulanmış bilgiye çevirmedi.

Akşam kepengi kapatmadan önce, atölyedekiler dışarıdaki sokağın durumunu bir kez daha gözden geçirdi. Mihren kapının önüne çıkıp iki yöndeki kalabalığı izledi; Naren arka geçidin açık olup olmadığını kontrol etti. Hiçbiri dışarıda bekleyen birini aramadı.

“Bir şey görürseniz?” diye sordu Sera.

“Önce burada birbirimize söyleriz,” dedi Liva. “Sonra ne olduğuna bakarız. Kimin ne yapacağına o anda, birlikte karar veririz.”

Rovan, arka odadaki sandığı kapının önünden tamamen kaldırdı. Geçiş yolu açılınca, herkes gerektiğinde dışarı çıkabileceğini gördü. Bu küçük hazırlık, söylentiyi doğrulamıyordu; yalnızca dükkândaki insanların rahatça hareket etmesini sağlıyordu.

Saat ilerledi, sokaktaki sesler azaldı. Beklenen arama gelmedi. Liva, komşu dükkândan bir haber gelip gelmediğini sordu; kimsenin yeni bir şey duymadığını öğrendiler. Naren, deftere yalnızca o günün işini yazdı, duyumun kendisini değil.

Kepenk kapandığında Liva anahtarı kilide çevirdi. “Yarın yine açarız,” dedi.

“Arama söylentisi sürerse?” diye sordu Naren.

“Yarınki bilgiyle karar veririz.”

İçeridekiler kendi yollarına ayrıldı. Korku tamamen dinmemişti, fakat kimseyi doğrulanmamış bir işe sürüklememişti.

Liva, komşu dükkândaki ustayla ertesi gün yeniden konuşmak üzere sözleşti. Bu kez ona arama söylentisini değil, yalnızca kendi gözlemlediği kapalı kapının nedenini sordu. Cevabı öğrenince atölyeye döndü.

“Arama yokmuş,” dedi.

“Bunu kim doğruladı?” diye sordu Tavren.

“Dükkân sahibi. Kendisi erken kapatmış; evdeki bir iş için.”

Bu bilgi, o günkü korkuyu geriye dönük olarak anlamsız kılmadı. Yalnızca söylentinin yanlış olduğunu gösterdi. Liva, komşunun özel işini deftere yazmadı; atölyedekilere de ayrıntı vermedi.

Kapı kilitlendiğinde, o gün duydukları arama haberi yalnızca bir söylenti olarak geride kaldı; korkuları gerçekti ama atölyedeki hiç kimse o korkuyu büyütüp doğrulanmamış bir göreve çevirmedi.

Atölye çalışanları söylentiyi büyütmeden malzemeyi ve defterleri toplarken akşam kepengi kapanıyor.

Atölye çalışanları söylentiyi büyütmeden malzemeyi ve defterleri toplarken akşam kepengi kapanıyor.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.