Dört Günlük Fırtına Görseli
Dört Günlük Fırtına

Dört Günlük Fırtına

1. Sahne 23 dk okuma 8 okunma
Dumanlar içindeki tütün deposunun yosunlu arka bahçe duvarından içeri atlayan Kara Fatma
Dumanlar içindeki tütün deposunun yosunlu arka bahçe duvarından içeri atlayan Kara Fatma

Dumanlar içindeki tütün deposunun yosunlu arka bahçe duvarından içeri atlayan Kara Fatma

1. Gün — Telgrafın Susuşu

Taarruz, top sesinden önce tek bir keskin tel kopuşuyla başladı.

Şafak sökmesine bir saat vardı. Samanlı sırtlarından inen gece ayazı, İzmit’in eteklerindeki dere yatağında keskin bir yosun ve ıslak çakıl kokusuyla birleşiyordu. Körfezden yükselen ağır sis, demiryolu boyundaki telgraf direklerini yarı beline kadar yutmuştu.

Topkapılı Pire Mehmet, koyu yün kasketini kaşlarına kadar indirmiş, ince gövdesini dere kıyısındaki söğüt köklerinin arasına yapıştırmıştı. Ardında, ayak sesini boğmak için çarıklarına bez sarmış on seçme nefer diziliydi. Pire Mehmet gözlerini kapatıp üç gece önce Oğulpaşa’da Fatma Seher’in çalı dalıyla toprağa çizdiği krokiyi zihninde canlandırdı: İstasyonun arkasındaki tek kemerli taş köprü. Köprünün üstünde iki nöbetçi; telgraf direği kuzey ayağından on iki adım ileride.

Ablası o krokiyi çizerken parmağını toprağa öyle kesin bastırmıştı ki, sanki on dokuz geceyi karanlık bir bodrumda değil, düşman karargâhının çatısında geçirmişti.

Pire Mehmet iki parmağını aşağı indirdi. On gölge, dizlerine kadar gelen buz gibi suya şıpırtı çıkarmadan girdi. Akıntının taşlarda çıkardığı hışırtı adımlarını örtüyordu. Taş köprünün kemerine yaklaştıklarında yukarıdan boğuk bir öksürük duyuldu. Bir kibrit çakıldı; sarı alev bir saniyeliğine iki Yunan nöbetçinin kalın kaput yakalarını ve tüfek kayışlarını aydınlatıp söndü.

Nöbetçilerden biri uykulu bir Rumca mırıldandı. Tütünün keskin kokusu nemli havayla birlikte köprü altına kadar süzüldü.

Pire Mehmet başıyla köprünün iki yanındaki taş basamakları işaret etti. Yanındaki iri bilekli Adapazarlı neferle kuzey yakasına yöneldi; iki kişi güney yakasından dolaştı. Yukarıdaki sigara ucunun kızılı aşağı indi, izmarit dereye düşüp ince bir cızırtıyla söndüğü saniyede Pire Mehmet gölgeden fırladı.

Tek bir el ateş edilmedi. Pire Mehmet soldaki nöbetçinin ağzını avucuyla mengene gibi kapatıp dirseğini boyun köküne kilitledi; aynı anda Adapazarlı nefer diğerinin tüfeğini kapıp dipçiği şakağına indirdi. Kısa bir hırıltı, taşta sürtünen iki çizme sesi ve ardından yine yalnızca derenin hışırtısı kaldı. İki nöbetçi saniyeler içinde bağlanıp köprü altındaki taş kovuğa çekildi.

Pire Mehmet vakit kaybetmeden ceketinin içinden yağlanmış ağır demir makası çıkardı, beline sıkıştırıp on iki adım ötedeki ıslak ahşap telgraf direğine yürüdü. Direk çiğden kayganlaşmıştı ama Topkapı’nın dar sokaklarında yetişmiş çevikliğiyle demir basamaklara tutuna tutuna çıt çıkarmadan tırmandı.

Zirvede parmakları soğuktan uyuşmuştu. Başının üstünde, İzmit karargâhını Adapazarı’na ve İstanbul’a bağlayan üç kalın tel rüzgârda uğulduyordu. Bacaklarını direğe dolayıp makası iki eliyle kavradı, ilk teli demir çenenin arasına alıp sıktı.

Çıt!

Gergin tel karanlıkta kırbaç gibi şaklayarak iki yana savruldu. Pire Mehmet dişlerini sıkıp ikincisini ve üçüncüsünü kesti; ağır kablo uçları ıslak otların içine düştü.

Aynı salisede, eski tütün deposunun alt katındaki muhabere odasında, sarı gaz lambasının altında çalışan telgraf makinesi tam bir cümlenin ortasında sustu. Kâğıt şerit, yarıda kalmış bir nokta-çizgi dizisiyle boşluğa doğru kayıp durdu. Uykulu telgrafçı mandalı birkaç kez sertçe yokladı; ne kıvılcım çıktı ne cevap geldi. Oda ağır, tekinsiz bir sessizliğe gömüldü. Telgrafçı sandalyesini devirerek ayağa fırladı ve bağırarak taş merdivenlere koştu.

Direkten süzülen Pire Mehmet doğu ufkundaki ince kurşuni çizgiye baktı, ince bıyığının altından gülümsedi.

“Kulaklarını kestik,” diye fısıldadı. “Şimdi ablamın sırası.”

Yarım saat sonra, güneş Samanlı sırtlarının arkasından henüz başını uzatmışken, doğu tepelerinden düzenli birliklerin sahra topları gürledi.

İlk atışın gümbürtüsü bütün körfezde yankılandı; evlerin camları zangırdadı, kuşlar çığlık çığlığa havalandı. Ardından diğer bataryalar ateş açtı. Top mermileri ıslık çalarak Yunan ileri mevzilerinin üstüne indi; toprak ve siyah duman sütunları sabah sisini yırttı.

Aynı anda güney ormanlarından, ıslak çam iğnelerinin arasından yüzlerce kişilik bir dalga gibi inen Kara Fatma’nın müfrezesi harekete geçti.

En önde Fatma Seher yürüyordu. Sarp orman patikaları ve şehrin dar geçitleri için yaya inmeyi seçmişti. Siyah başörtüsünü sıkıca bağlamış, koyu yün asker ceketinin üstüne çapraz deri fişekliğini takmıştı. Sol omzunun altındaki eski sargı hâlâ ince bir sızı veriyordu ama yüzünde tek bir kas oynamıyordu. Elinde Yeğeni Fatma’nın esaret boyunca sakladığı kendi eski mavzeri vardı; bileklerindeki kabuk bağlamış urgan izleri kundağı kavradıkça seçiliyordu.

Sağında Laz Tahsin, hemen gerisinde erkek kardeşi, on sekiz yaşındaki Yeğeni Fatma, Oğulpaşa ve Servetiye’den gelen eski neferler ile son beş günde Bahçecik’ten, Kandıra’dan, Adapazarı köylerinden akın eden yüzlerce gönüllü —aralarında kırkı aşkın kadın savaşçı— sıkı bir düzenle aşağı iniyordu.

“İki koldan sarkıyoruz!” diye seslendi Fatma Seher, sesi top gürültüsünü bıçak gibi yardı. “Bahçecik sırtından inenler sağ siperleri bastıracak! Dere geçidindeki kol doğrudan karakolun arkasına vuracak! Hedefi görmeden tetik düşürmeyin!”

Bahçecik sırtlarını aşıp dere geçidinden İzmit’in eteklerine indiklerinde Yunan ileri karakolları gafil avlanmıştı. Telgraf kesik olduğu için karargâhtan ne takviye isteyebilmişler ne de ateşin yönünü bildirebilmişlerdi. Nöbetçi kulübelerinden fırlayan askerler, henüz düğmelerini ilikleyemeden güneyden inen yoğun mavzer ateşiyle karşılaştı.

Barutun genzi yakan kokusu ıslak çam kokusunu bastırdı. Fatma Seher bir kaya siperinin arkasından diz çöküp soğukkanlılıkla nişan aldı; sürgüyü her çekişinde sıcak boş kovan çakıllara düşüyordu. Yanında Laz Tahsin kalın sesiyle yeni gönüllüleri hizada tutuyor, başını fazla çıkaran genç bir köylüyü yakasından çekip yere bastırıyordu.

“Kafanı eğ uşak, kurşun yiğit seçmez!”

İlk iki saat içinde şehrin güneyindeki kum torbalı dış siperlerin tamamı düştü. Düşman askerleri devrilmiş cephane sandıkları ve kırık telefon kabloları bırakarak düzensiz gruplar hâlinde şehre çekildi. Neferler zafer coşkusuyla hızlanınca Fatma Seher eliyle ileriyi işaret etti:

“Durun! Dağılmayın!”

Şehrin girişi hemen önlerindeydi: parlak çelik raylarıyla demiryolu hattı, makas kulübesi ve arkasındaki iki katlı taş evler. Tam o saniyede demiryolu setinin arkasından ve taş evlerin üst pencerelerinden yoğun bir tüfek ve makineli ateşi patladı. Raylara çarpan mermiler mavi kıvılcımlar saçarak tiz ıslıklarla havaya sıçradı. Öndeki üç gönüllü kendilerini hendeklere attı; bacağından sıyrık alan genç bir köylünün yanına Yeğeni Fatma hiç tereddüt etmeden sürünerek ulaştı, başörtüsünün ucunu değil, omzundaki temiz bez sargıyı çıkarıp yarayı mermi seslerinin altında sıkıca bağladı. Hemen gerideki iki kadın savaşçı ise başlarını eğerek ileri mevzideki neferlere yedek fişek katarları ulaştırıyordu.

Asıl sert direniş başlamıştı. Dış siperlerden çekilen Yunan birlikleri takviye bölükleriyle demiryolu hattında birleşmiş, taş evleri birer kaleye çevirmişti. Üst pencerelerden sarkan kum torbalarının arasından kesintisiz alevler yanıp sönüyor, makas kulübesinin yanındaki ahşap baraka kurşunlarla delik deşik oluyordu.

Fatma Seher bir makas direğinin arkasına yaslanıp gözlerini kısarak taş evlerin pencerelerini, istasyon çatısının eğimini ve arka sokakların uzanışını süzdü. Akşam gölgesi demiryolunun üstüne yavaş yavaş inerken, barut dumanı şehrin üstünde ağır bir perde gibi asılı kalmıştı.

“Bu gece hattı bırakmıyoruz,” dedi Laz Tahsin’e dönerek. “Ateşi diri tutun, göz açtırmayın. Pire Mehmet’e haber salın; sabah olmadan yanımda olsun. Yarın bu demiryolunu geçeceğiz.”

2. Gün — Dar Sokaklarda Kan

İkinci gün öğleye doğru İzmit yoğun bir barut ve kireç tozu dumanına gömülmüştü. Güneş, gri bulutların arkasında soluk, kızıl bir tepsi gibi seçiliyordu. Rüzgâr esmediği için her patlamada yükselen is dar sokaklara çöküyor, genizleri yakıyordu.

Şafaktan beri süren çarpışmalarla demiryolu hattı geçilmişti; ama istasyon meydanına açılan ana caddede ilerleyiş bıçak gibi kesildi.

İstasyonun üstündeki yüksek taş binanın ikinci kat pencerelerinden çalışan iki ağır makineli tüfek, ana caddeye adım atan herkesi yere mıhlıyordu. Kesintisiz takırtı sokak duvarlarında yankılanıyor, kaldırım taşlarından seken kurşunlar keskin ıslıklarla ahşap dükkân kepenklerini kıymık kıymık parçalıyordu.

Fatma Seher, ana caddeye dik inen bir sokağın başındaki yarım yıkık bahçe duvarının dibine çömelmişti. Başının bir karış üstünden geçen mermi demeti, duvar taşlarından kopan kireç tozunu omuzlarına döktü.

Laz Tahsin, iki adım ötedeki kapı girintisinden eğilerek koşup nefes nefese yanına yaklaştı. Gür sakalı tozdan grileşmiş, ter barut isiyle karışıp şakağında koyu bir çizgi bırakmıştı.

“Abla, ana yoldan geçit yok!” diye bağırdı Tahsin. “Makineli bütün caddeyi süpürüyor! Yarım saatte beş yiğidimiz yaralandı, başımızı kaldıramıyoruz!”

Fatma Seher başını sola çevirdi; gözlerini dere kenarına doğru kıvrılan dar arka sokaklara, üst üste binmiş kiremit çatılara ve yosunlu bahçe duvarlarına dikti.

Zihninde bir anlığına barut dumanı çekildi, yerine on dokuzuncu gecenin bardaktan boşanan yağmuru doldu. Çıplak ayakları keskin taşlarda kanarken nefesini tutup geçtiği o karanlık labirent tam önündeydi. Hangi duvarın arkasında dar bir aralık olduğunu, hangi taş avlunun istasyonun arkasına açıldığını avucunun içi gibi hatırlıyordu.

O gece canını kurtarmak için ezberlediği taşlar, bugün düşmanı vuracağı yol olacaktı.

“Ana yoldan girmeyeceğiz,” dedi Fatma Seher. “Dere kenarındaki bahçe duvarlarını aşıp istasyonun arkasına sarkacağız. Gözlerini caddeye dikmiş bekliyorlar; yanları açık.”

Yanlarına sürünerek yaklaşan Topkapılı Pire Mehmet’e döndü. Pire Mehmet belindeki fişekliklerin yanına el bombalarını dizmişti.

“Pire Mehmet, yirmi kişiyle sol çatı aralarından gir!” dedi Fatma Seher, istasyonun solundaki bitişik damları işaret ederek. “Kiremitlerin üstünden dolaşıp o taş binanın sağ çıkıntısına kadar sarkacaksın. Makineli yuvasının tepesine bindir!”

Pire Mehmet ince bıyığının altından gülümsedi. “Çatılar bizim işimiz abla, kiremitleri saymadan geçeriz.”

“Tahsin, sen benimle sağ geçitten!” diye ekledi Fatma Seher. “Cadde başında on beş kişi bırakıp ateşi sürdürsünler ki gözlerini bizden ayırmasınlar. Biz bahçe duvarlarından binanın dibine sızacağız.”

Kollar hızla ayrıldı. Pire Mehmet yirmi çevik delikanlıyla soldaki yıkık odunluğun damından tırmanıp dumanlara karıştı. Fatma Seher ise sağında Laz Tahsin, üç adım gerisinde erkek kardeşi ve arkalarında otuz kadar neferle dere kıyısındaki bahçe duvarlarının arkasına daldı.

Artık açık sokak yoktu. Eski İzmit evlerinin arka bahçelerinden, incir dallarının ve kopmuş çamaşır iplerinin altından, bahçe duvarlarından atlaya atlaya ilerlediler. İstasyonun arkasındaki taş avlulara sızdıklarında çatışma birdenbire on adım mesafeye indi.

Yan cepheyi tutan Yunan askerleri gölgeleri fark edince telaşla ateş açtı. Kiremitler kurşunlarla parçalanıp kırmızı tozlar hâlinde aşağı yağıyor, ahşap kepenkler delik deşik olup menteşelerinden kopuyordu. Bir avluda kurşun yiyen eski bir su küpü patlayıp taş zemini çamurla ıslattı.

Fatma Seher bir kuyu bileziğinin arkasına çöküp karşı pencereden uzanan namluya iki seri el ateş etti. Namlu içeri çekildi. Laz Tahsin hemen ötedeki ahşap bahçe kapısını tek bir omuz darbesiyle devirdi. Artık istasyonun üstündeki taş binanın yanına bakan son taş duvarın arkasındaydılar; ikinci kattan gelen makineli alevleri ve boş kovan şıkırtıları buradan duyuluyordu.

Tam son taş duvarı aşıp makineli yuvasına el bombası atacakları sırada, sağ kanattaki köşe evinin üst kepengi hızla aralandı.

Keskin bir yaylım ateşi müfrezenin ortasını yaladı.

Herkes kendini duvar diplerine attı. Ama tam o saniyede, Fatma Seher’in hemen üç adım gerisinde çarpışan kardeşi boğuk bir darbe sesiyle sarsıldı. Tüfeği taşlara çarpıp takırdadı; genç adam sol omzunu tutarak sertçe taş kaldırıma devrildi.

“Kardeşim!”

Fatma Seher o gün ilk kez komutan sesinden başka, insanın içini yakan bir haykırış çıkardı. Mermiler başının üstünden vızıldarken tereddüt etmeden eğilip kardeşini duvarın kör dibine çekti. Kurşun sol omzunun altından girmişti; yün gömleği hızla kızarıyordu. Fatma Seher’in elleri sıcak kanla ıslandı.

Kardeşi dişlerini sıkıp acısını yuttu, sağ eliyle ablasının kolunu kavradı:

“Beni bırak abla… iyiyim, kemiğe değmedi. Yukarıdaki makineli susmazsa hepimizi kıracaklar!”

Fatma Seher boğazındaki düğümü yuttu; görev bitmeden durmaya hakkı yoktu. Belindeki kuşağı hızla çözüp yaranın üstüne sıkıca bastırdı. Tam o anda, geriden omzunda bez sıhhiye çantasıyla duvar dibinden koşup gelen on sekiz yaşındaki Yeğeni Fatma göründü. Genç kız yerdeki kanı görünce bir an nefesi kesildi ama teyzesinin bakışıyla gözyaşını silip diz çöktü.

Fatma Seher yeğenine döndü. Gözleri hem derin bir acıyla hem de buz gibi bir ateşle parlıyordu:

“Dayını sıhhiyeye çek kızım! Sakın arkana bakma! Şu arka avludan dere boyuna inin! Biz bu hattı yarmadan durmayacağız!”

“Tamam teyze, merak etme!” dedi Yeğeni Fatma, sesi hafifçe titrese de elleri hiç titremiyordu. Yanındaki genç bir gönüllüye işaret edip dayısının sağlam kolunu omzuna aldı. Kardeşi, duvar dibinden sürünerek uzaklaşırken son kez başını çevirip ablasına baktı; solgun yüzünde yalnızca sessiz bir güven vardı. Fatma Seher başını bir kez eğdi, sonra gözlerini tekrar önündeki taş binaya çevirdi.

Ayağa kalktı. Avuçlarında hâlâ kardeşinin ılık kanı vardı; mavzerin ahşap kundağını kavradığında parmakları kandan kayganlaşmıştı, elini hızla yün ceketinin eteğine sildi. O an, on dokuz gecelik taşın soğuğu, kırbacın izi, günlerdir süren uykusuzluğun bütün yorgunluğu ve kardeşinin kanı tek bir soğuk öfkeye dönüştü. Ne bağırmak istiyordu ne de elini titretmek; yalnızca şu taş binayı düşürmek.

Laz Tahsin, sağ köşedeki pusucu pencereye üç seri el ateş edip düşmanı susturmuş, gözlerini Fatma Seher’e dikmişti.

“Abla, çatıdan işaret geldi!” diye bağırdı Tahsin.

Başlarını kaldırdıklarında, sol çatı aralarından sızıp bitişik damların kiremitleri üstünden bütün bloğu dolanmış olan Topkapılı Pire Mehmet’in sağ çatı çıkıntısında beliren çevik gölgesini gördüler. Pire Mehmet, yanında iki neferle birlikte makineli yuvasının tam tepesindeki saçağa kadar inmişti. İki el bombasının pimini art arda çekip bir saniye bekledi, sonra eğilerek bombaları taş binanın ikinci kat pencerelerinden doğrudan içeri bıraktı.

Göğüs kafeslerini sarsan iki sağır edici patlama binayı temeline kadar inletti. Pencerelerden turuncu alevler, parçalanmış kum torbaları, cam kırıkları ve simsiyah bir duman sütunu dışarı fışkırdı. Saatlerdir bütün ana caddeyi kana bulayan o iki ağır makineli tüfek aynı anda, bıçakla kesilmiş gibi sustu.

O ani sessizlik salisesinde Fatma Seher, mavzerini ileri doğrultup iki metrelik taş duvarın üstünden bir şahin gibi öbür tarafa atladı:

“İleri! İstasyon bizim!”

Laz Tahsin gür bir nârayla duvarı aşıp hemen yanına düştü. Sağ geçit kolu ve makinelinin sustuğunu duyan ana caddedeki neferler bir sel gibi istasyon meydanına aktı. Taş binanın alt kapısı dipçik darbeleriyle kırıldı; içeride dumanın ve şaşkınlığın içinde kalmış Yunan askerleri ya arka pencerelerden atlayıp kaçtı ya da silahlarını bırakıp teslim oldu. Yarım saat sonra istasyonun taş binası bütünüyle onların elindeydi; kuzeye, eski tütün deposuna giden yol artık açılmıştı.

3. Gün — Çöken Karargâh

Üçüncü günün akşamında İzmit’in üstüne kül ve duman yağdı.

Körfezden esen nemli batı rüzgârı, çatışmaların sürdüğü mahallelerden kalkan yanık kereste, barut ve is kokusunu şehrin sokaklarına ağır bir örtü gibi seriyordu. Gün boyu süren sokak muharebelerinde doğu hattı da yarılmış, düzenli ordu birlikleri şehrin sırtlarından inerek güneyden ilerleyen Kara Fatma müfrezesiyle birleşmeye başlamıştı. İşgal ordusunun düzeni artık yalnızca sarsılmamış, omurgasından kırılmıştı.

Eski tütün deposunun üst katındaki yüksek tavanlı komutanlık salonunda, haftalar önce cilalı çizmelerin yankılandığı o soğuk ve kusursuz nizamdan eser kalmamıştı.

Bir zamanlar her iğnesi yerli yerinde duran geniş harita masası, şimdi karmakarışık kâğıt yığınları, yarıda bırakılmış şifre pusulaları, soğumuş kahve lekeleri ve devrilmiş porselen fincanlarla doluydu. Yerde kırık bir kalem, açılmış çekmecelerden taşan dosyalar ve toz içinde kalmış mühürler duruyordu. İki gün önce kesilen telgraf hattı bir daha onarılamamış, karargâh o sabahtan beri şehrin dışıyla tamamen kör ve sağır hâle gelmişti.

Bölge komutanı, iki saat önce şahsi evrak sandığını iki muhafıza yükleyip limandaki gemilere çekilmek üzere binayı terk etmişti. Merdivenlerden inerken arkasına bile bakmadan yalnızca, “Arşivi temizle, direnebileceğin kadar oyala, sonra iskeleye yetiş!” demişti.

Yüzbaşı Nikolaos yalnız kalmıştı.

Artık o temiz tıraşlı, saçları kusursuzca geriye taranmış, ütülü haki üniformalı kibirli istihbarat subayı değildi. Yakasının üst iki düğmesi çözülmüş, ceketi kollarından tozlanmıştı. Üç gündür neredeyse hiç uyumadığı için gözlerinin altı morarmış, akları kan çanağına dönmüştü; şakaklarından çenesine doğru koyu, dağınık bir sakal yürümüştü.

Haritanın başında dikilmiş, sinirden titreyen parmaklarıyla kâğıtların üstündeki mavi işaretleri karalıyor, odada kimse olmadığı hâlde kendi kendine kısık, hırçın emirler mırıldanıyordu. Bir ara başını kaldırıp kapıya doğru seslendi:

“Onbaşı! İkinci bölüğe haber gönder, çarşı ağzındaki barikatı tutsunlar! Onbaşı!”

Koridordan cevap gelmedi. On dakika önce merdiven başında bıraktığı emir eri de diğerleri gibi tüfeğini atıp limana doğru sıvışmıştı. Nikolaos’un emirlerini götürecek tek bir ulak bile kalmamıştı. Dışarıdan gelen tüfek sesleri ise her çeyrek saatte bir biraz daha yaklaşıyor, salonun yüksek camlarını ince bir uğultuyla titretiyordu.

Alt kattan telaşlı, düzensiz çizme sesleri ve bağırışlar yükseldi. Hemen ardından merdivenlerde aceleci, tökezleyen ayak sesleri duyuldu ve salonun çift kanatlı ağır meşe kapısı hızla çarpılarak açıldı.

Tercüman Aleko içeri daldı.

Koyu gri sivil takım elbisesi kireç tozu ve kül içindeydi; dar yakalı gömleğinin düğmesi kopmuş, yeleği yan dönmüştü. Şapkasını merdivenlerde düşürmüştü, ince saçları terden alnına yapışmıştı. Yüzü kireç gibi bembeyazdı; göğsü körük gibi inip kalkıyordu.

“Yüzbaşı!” diye haykırdı Aleko, kapının pervazına tutunarak. “İstasyon düştü! Doğu hattı yarıldı! Askerler silahlarını atıp limana doğru kaçıyor! Çarşıda tek bir düzenli manga bile kalmadı!”

Nikolaos masaya sertçe yumruğunu indirdi. Masanın kenarındaki boş bir porselen fincan yuvarlanıp ahşap döşemeye düştü ve keskin bir şıngırtıyla parçalara ayrıldı.

“Bırak gitsinler!” diye kükredi Nikolaos, sesi çatallanmıştı. “Korkak sürüleri! Kalan iki manga kapıyı tutsun, gerekirse ön sokağı taş taş savunsunlar! Gizli evrakları yakmadan bu binadan çıkmayacağım!”

Hızla masanın çekmecelerinden kalın, siyah bez ciltli iki defteri çekip çıkardı. O defterlerin içinde aylardır altınla devşirdiği yerel muhbirlerin, köylerdeki ihbarcıların, Kılavuz Recep gibilerinin adları ve bütün İzmit istihbarat ağı yazılıydı. Onlar Türklerin eline geçerse yalnızca kurduğu ağ değil, Atina’ya kadar uzanan kendi sicili de kül olurdu.

Aleko yerinden kıpırdayamadı. Dudakları morarmış gibi titriyordu; gözleri korkudan yuvalarından fırlayacak gibi açılmıştı. Sesi kırıldı, neredeyse ağlamaklı bir feryada dönüştü:

“Yüzbaşı, anlamıyorsunuz! Limana kaçanlar yalnızca top ateşinden kaçmıyor! Güney mahallesinden doğrudan bu sokağa doğru gelen müfrezenin başında… o kadın var!”

Nikolaos’un defterleri tutan elleri havada duraksadı.

Aleko bir adım öne sendeledi, parmağıyla pencereyi işaret etti:

“Beyaz atıyla sokağın başında gördüler! ‘Beyaz atlı kadın geldi, kurşun işlemiyor, bodrumdan hortladı!’ diye bağırıyorlar! Askerler birbirini ezip kaçıyor Yüzbaşı! Kara Fatma geliyor!”

Nikolaos olduğu yerde dondu.

Odadaki bütün sesler bir anlığına uzaklaştı; yalnızca şakaklarında vuran ağır, boğuk bir nabız sesi kaldı. Aylardır köylerde söndürmeye çalıştığı, on dokuz gece boyunca kırbaçla, soğuk suyla ve açlıkla ezmek istediği, asıldı diye yalan haberler yayarak gömmeye çalıştığı isim, şimdi korkudan büyümüş bir efsane olarak kendi askerlerini dağıtarak kapısına dayanmıştı.

Defterleri masaya bıraktı. Bacakları kurşundanmış gibi ağır adımlarla, kırık fincan parçalarının üstünden geçerek yüksek pencereye yürüdü.

Tozlu camın ardında, batan güneşin kızıl ışığı şehrin üstündeki siyah dumanlarla karışmış, sokağa kan rengi bir alacakaranlık çökmüştü. Aşağıdaki taş kaldırımda birkaç Yunan askeri sırt çantalarını düşüre düşüre, arkalarına bakarak liman yönüne doğru koşuyordu.

Nikolaos gözlerini kısıp sokağın iki yüz adım ötedeki dirseğine baktı.

Dumanların ve akşam kızıllığının içinden, sıkı bir düzenle hızla yaklaşan kalabalık bir Türk müfrezesi görünüyordu. İki yandan duvar diplerini tutarak, çatıları kollayarak, kurşun gibi kararlı ilerliyorlardı.

Nikolaos dikkatle baktı. Ortada ne beyaz bir at vardı ne de askerlerin dehşetle fısıldadığı o masalsı dev gölge. Beyaz at söylentisi, yenilginin ve korkunun gözünde büyüyen bir hayaletten ibaretti; kaçan askerler kendi korkularına bir suret uydurmuştu.

Ama Nikolaos’un gördüğü gerçek, efsaneden bile daha ürkütücüydü.

Müfrezenin tam en önünde, ufak tefek, ince yapılı bir kadın vardı. Siyah başörtüsü, koyu yün asker ceketi ve çapraz fişekliğiyle, sokağın taşlarında yaya olarak ilerliyordu. Ne bağırıyor ne de telaş ediyordu; elinde mavzeriyle, başı dimdik, gözleri doğrudan eski tütün deposunun üst kat pencerelerine kilitlenmiş hâlde adım adım yaklaşıyordu. Sağında iri yapılı, gür sakallı bir adam, solunda ise kasketini eğmiş çevik bir delikanlı köşe başlarını işaret ediyordu.

Nikolaos’un sırtından beline kadar buz gibi, soğuk bir ter indi. Pencerenin ahşap çerçevesine dayadığı parmakları istemsizce titredi.

On dokuz gün boyunca taş bodrumda kıramadığı o sessizlik, şimdi elinde tüfekle kapısına dayanmıştı.

Nikolaos’un zihninde bir anlığına o karanlık bodrumun nemli kokusu, paslı zincir şıngırtısı ve kadının yüzüne doğru soğukça fırlattığı o ilk söz yankılandı: “Anadolu’daki Kara Fatmaların en güçlüsü benim.” O gün alayla gülmüştü. Şimdi ise kendi karargâhında, kendi korkusunun içinde kapana kısılmıştı.

Hızla pencereden çekildi; yüzü solgun ama gözleri köşeye sıkışmış bir hayvanın keskin çaresizliğiyle parlıyordu.

“Aşağı in!” diye bağırdı Aleko’ya. “Ön kapıda kaç kişi kaldıysa hepsi içeri çekilsin! Demir kapıyı sürgüleyin, ağır tütün sandıklarını arkasına yığın! Kimse dışarı adım atmayacak!”

Aleko kekeledi: “Yüzbaşı… liman yolu kapanmadan biz de—”

“Liman yolunu çoktan kestiler budala!” diye hırladı Nikolaos, masadaki kibrit kutusunu kapıp salonun köşesindeki büyük çini sobaya yürürken. “Sokakta bizi görürlerse sağ bırakmazlar! Sobayı yak! Bütün dosyaları, bütün muhbir listelerini, bütün şifre defterlerini buraya taşı! Sabaha kadar tek bir satır bile kalmayacak!”

Aleko titreyen dizleriyle masanın üstündeki kâğıt yığınlarına sarıldı. Dışarıda akşam karanlığı tamamen inerken, ön sokaktan gelen ilk kurşunlar eski tütün deposunun yüksek taş duvarlarına çarpıp kıvılcım saçmaya başladı.

4. Gün — Arka Bahçe Duvarı

Dördüncü günün şafağında, İzmit’in üstünde kurşuni-mavi bir sabah sisi dağılmaya başlamıştı.

Gece boyu süren şiddetli çatışmalar dinmiş, şehrin sokaklarında artık yalnızca iskele yönünden ve uzak mahallelerden gelen tek tük silah sesleri kalmıştı. Körfezden uzaklaşan nakliye motorlarının boğuk gürültüsü, suyun üstünde ağır bir uğultu gibi yayılıp kayboluyordu. Yunan birliklerinin büyük kısmı gece karanlığında ve ilk ışıkla limandan çekilmiş, şehir neredeyse bütünüyle kurtulmuştu.

Kaldırım taşlarının üstü boş pirinç kovanlar, kırık kiremitler, atılmış haki şapkalar ve rüzgârın savurduğu yanık kâğıt parçalarıyla doluydu. Bazı sokaklarda kapalı ahşap kepenkler usulca aralanıyor, uykusuz gözlerle dışarı bakan yaşlı İzmitliler önce inanmaz gibi duraklıyor, sonra duman kokan serin havayı derin derin içlerine çekiyordu.

Ama şehrin merkezindeki eski tütün deposunun üst kat pencerelerinden hâlâ yoğun, keskin kokulu siyah bir duman yükseliyordu.

Binanın önündeki geniş taş meydanda ağır bir gerilim sürüyordu. Yüzbaşı Nikolaos ve yanında kalan son on asker, tütün deposunun kalın demir ve meşe ön kapısını ağır sandıklar, sıralar ve kum torbalarıyla barikatlayıp kapatmıştı. Üst katın kırık camlarından ara sıra umutsuz, düzensiz tüfek ateşleri açılıyor; içerideki çini sobadan yükselen siyah kül ve yanık kâğıt kokusu sabah rüzgârıyla bütün sokağa yayılıyordu. İstihbarat defterleri, köy ihbarcılarının adları ve muhbir listeleri alevlerin içine atılıyordu.

Binanın ön cephesindeki taş duvarların ve köşe başlarının arkasında mevzilenen müfreze kolu, gün doğarken yoğun bir ateş açmıştı. Kurşunlar eski tütün deposunun pervazlarından kıymıklar koparıyor, ön kapıdaki askerlerin başını kaldırmasına izin vermiyordu.

Ama Fatma Seher orada değildi.

Ön cephedeki bütün o gürültü ve mermi yağmuru, yalnızca içeridekilerin gözünü ve namlusunu sokağa kilitlemek için kurulmuş bir oyalamaydı.

Fatma Seher, yanında Topkapılı Pire Mehmet, Laz Tahsin ve müfrezenin en gözü kara, en sessiz on seçme neferiyle birlikte, gün henüz ağarırken binanın arka tarafındaki dar dere yatağına inmişti. Ön sokaktaki kolun başına deneyimli bir bölük başı bırakmış, ateşin ritmini bir an bile düşürmemelerini tembihlemişti. Gece yağmurunun artığı serin su çizmelerinin bileğine vururken, ıslak çakılların ve diz boyu yaban otlarının arasından tek bir taş bile yuvarlamadan gölge gibi sızdılar. Söğüt dallarının altından eğilip dere kenarındaki son bahçe çitini de aştılar ve tütün deposunun arka cephesini çevreleyen o iki metrelik yosunlu taş duvarın dibine geldiler.

Ön sokaktan gelen tüfek sesleri burada, kalın taş yapıların arkasında boğuklaşmıştı. Havada ıslak toprak, çürümüş yaprak, yosun ve yukarıdaki bacadan süzülüp rüzgârla aşağı inen keskin yanık kâğıt kokusu vardı. Küçük siyah kül parçaları sabah sisinin içinde sessizce dönerek omuzlarına konuyordu.

Fatma Seher duvarın dibinde durdu.

Bir anlığına kimseye bakmadı. Yavaşça sağ elini kaldırdı —bileğinde hâlâ on dokuz gecelik urganın morarıp kabuk bağlamış derin izi duran elini— ve avucunu ıslak, soğuk taşların üstüne koydu. Parmaklarının ucu, taşın yüzeyindeki keskin bir çıkıntıyı hemen tanıdı; on dokuzuncu gece yağmurda kayıp avucunu yırttığı o aynı taştı bu.

Soğuk nem anında derisine geçti.

On dokuzuncu gece, bardaktan boşanırcasına yağan yağmurun altında, çıplak elleri kanayarak, aç, susuz ve yaralı hâlde karanlığın içinde tırmanıp aştığı o aynı duvardı. O gece arkasına bakmadan, ölümden sıyrılıp Samanlı sırtlarına kaçtığı taşların dibine, şimdi dört gün süren bir fırtınanın ardından komutan olarak geri dönmüştü. İçerideki taş merdivenleri, bodrum koridorunun nemli karanlığını ve üst kattaki o geniş salonun her köşesini gözleri kapalı bile bulabilirdi.

Ne içi titredi ne de gözleri buğulandı. Yalnızca yarım kalmış bir hesap kapanmak üzereydi; kör bir öfkeyle değil, hakkıyla.

Topkapılı Pire Mehmet, duvarın köşesine iyice yanaşıp kulağını taşlara dayadı, ardından kasketini düzeltip sarmaşıkların arasından hafifçe yükselerek arka avluyu süzdü. İki saniye sonra sessizce geri inip Fatma Seher’e başıyla işaret verdi.

“Arka avlu boş abla,” diye fısıldadı Pire Mehmet. “Bütün askerler ön kapıdaki barikata yığılmış. Mahzenin ahşap kapısında bile nöbetçi yok. Yukarıdan kapkara duman tütüyor; defterleri sobada yakıyorlar.”

Laz Tahsin, geniş göğsünü kabartıp derin bir nefes aldı; elini mavzerinin sürgüsünde sessizce gezdirdi. İri avucu ahşap kundağı öyle sıkı kavramıştı ki parmak boğumları bembeyaz olmuştu. Gözlerinde, on dokuz gün boyunca dağda çaresiz beklemenin ve ablasının kan oturmuş bileklerini görmenin biriktirdiği sert, yakıcı bir parıltı vardı.

Gerideki on seçme nefer, tek bir çıtırtı çıkarmadan fişekliklerini yoklayıp duvarın dibine dizildi.

Fatma Seher elini ıslak taştan çekti. Başını kaldırıp önce Pire Mehmet’e, sonra Laz Tahsin’e ve neferlere tek tek baktı. Sesi buz gibi sakin, alçak ve tartışmaya yer bırakmayacak kadar kesindi:

“Ön kapıdan oyalıyorlar. Biz arka avludan giriyoruz. Pire Mehmet, beş kişiyle doğrudan ön kapıdaki barikatın arkasına sarkıp askerleri kıstıracaksın. Tahsin, sen benimle mahzen kapısından üst kata çıkıyorsun. Nikolaos’un o evrakları yakmasına izin vermeyeceğiz. Sağ alacağız.”

Laz Tahsin’in çenesi bir an gerildi, gür sakalının altından boğuk bir sesle fısıldadı:

“Sağ mı abla? On dokuz gece seni aşağıda—”

Fatma Seher sözünü kesmek için elini bile kaldırmadı; yalnızca gözlerini Tahsin’in gözlerine dikti. O soğuk, çelik gibi bakışta ne tereddüt vardı ne de pazarlık payı.

“Sağ alacağız Tahsin,” dedi Fatma Seher. “Ne eksik, ne fazla.”

Laz Tahsin bir saniye durdu, dişlerini sıkıp öfkesini içine bastırdı, sonra saygıyla başını eğdi. “Emrin olur abla.”

Ön cepheden bir el bombasının boğuk gümbürtüsü ve ardından yoğun bir yaylım ateşi yükseldi; içeridekilerin dikkati bütünüyle sokağa çevrilmişti.

Tam zamanıydı.

Fatma Seher, mavzerinin deri kayışını omzuna sıkıca geçirip tüfeği sırtına yasladı. Parmakları, yosunlu taş duvarın yüzeyindeki o tanıdık oyukları karanlıkta bile bulabilecek bir hafızayla kavradı. Bu kez kanayarak, titreyerek ya da kaçarak değil; çelik gibi bir kararlılıkla iki metrelik taş duvara tırmandı.

Duvarın üst kenarında bir saniye durup sabah sisinin içindeki sessiz arka avluyu, mahzenin ağır ahşap kapısını ve üst kat pencerelerinden kıvrılan siyah dumanı süzdü.

Ardından elinde tüfekle tütün deposunun arka avlusuna atladı.


🍪 Sitemizde, size daha iyi bir deneyim sunabilmek ve içerikleri kişiselleştirmek için çerezler (cookies) kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş sayılırsınız. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı inceleyebilirsiniz.